Evolution of Man Questions in Gujarati

(D) ત્રીજી દાઢ ખૂબ મોડી ઉગે છે અને તેને ડાઢ (Wisdom tooth) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ,તે મનુષ્યમાં અવશેષી અંગ છે કારણ કે માનવ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન જડબાના કદમાં ઘટાડો થવાને કારણે તે ઘણીવાર કદમાં નાની હોય છે અથવા યોગ્ય રીતે ઉગી શકતી નથી.

(D) ઉત્ક્રાંતિનો સિદ્ધાંત,ખાસ કરીને માનવ વંશાવળીના સંદર્ભમાં,જણાવે છે કે મનુષ્યો અને આધુનિક વાનરો (જેમ કે ચિમ્પાન્ઝી,ગોરિલા અને ઓરાંગુટાન) લાખો વર્ષો પહેલા જીવતા સમાન પૂર્વજ ધરાવે છે.
મનુષ્યો સીધા વાંદરાઓ કે વાનરોમાંથી ઉત્ક્રાંતિ પામ્યા નથી; તેના બદલે,બંને વંશાવળીઓ કુદરતી પસંદગી અને અનુકૂલિત પ્રસરણની પ્રક્રિયા દ્વારા એક સામાન્ય પ્રાઈમેટ પૂર્વજમાંથી અલગ પડી છે.

(B) $Holocene$ યુગ એ વર્તમાન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય યુગ છે, જે છેલ્લા હિમયુગ પછી આશરે $11,700$ વર્ષ પહેલાં શરૂ થયો હતો। આ યુગ માનવ સંસ્કૃતિ, ખેતી અને આધુનિક પર્યાવરણના વિકાસ અને વિસ્તરણ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે।

(B) $Anthropology$ (માનવશાસ્ત્ર) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે માનવ સમાજો,સંસ્કૃતિઓ અને તેમના વિકાસનો અભ્યાસ કરે છે. તેમાં માનવ જૈવિક ઉત્ક્રાંતિની સાથે સાથે સાંસ્કૃતિક ઉત્ક્રાંતિનો પણ સમાવેશ થાય છે,જેમાં સમય જતાં સાધનો,ભાષા,સામાજિક માળખાં અને પરંપરાઓનો વિકાસ સામેલ છે.
$Archaeology$ (પુરાતત્વવિદ્યા) ખાસ કરીને સ્થળોના ખોદકામ અને અવશેષોના વિશ્લેષણ દ્વારા માનવ ઇતિહાસ અને પ્રાગૈતિહાસિક કાળના અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
$Palaeontology$ (અશ્મિભૂત વિજ્ઞાન) એ પૃથ્વી પરના જીવનના ઇતિહાસને સમજવા માટે અશ્મિઓનો અભ્યાસ છે.
$Euthenics$ (યુથેનિક્સ) એ પર્યાવરણમાં સુધારો કરીને માનવ સ્થિતિ સુધારવાનો અભ્યાસ છે.

(B) ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સમયના માપદંડ અને ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસ મુજબ,પ્રાઈમેટ્સની ઉત્પત્તિ આશરે $65$ મિલિયન વર્ષો પહેલા પેલિયોસીન યુગની શરૂઆતમાં થઈ હતી. આ સમયગાળો ડાયનાસોરના સામૂહિક વિલુપ્તીકરણ પછી સેનોઝોઇક યુગની શરૂઆત દર્શાવે છે.

(D) મનુષ્યનો ઉદવિકાસ $Pliocene$ (પ્લાયોસીન) યુગમાં થયો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન,માનવ-સમાન વાંદરાઓમાંથી આદિમ માનવ-સમાન સ્વરૂપો ઉતરી આવ્યા હતા,જેમને હોમિનિડ્સ કહેવામાં આવે છે,જે અંતે આધુનિક માનવના ઉદવિકાસ તરફ દોરી ગયા.

(B) $Diplodocus$ (ડબલ બીમ),એક જાણીતું સોરોપોડ,લગભગ $87.5$ ફૂટ લાંબું હતું. તે તમામ જાણીતા ડાયનાસોર અશ્મિઓમાં સૌથી લાંબું ગણાય છે,જોકે તે અન્ય વિશાળ સોરોપોડ્સની તુલનામાં પ્રમાણમાં હલકું અને પાતળું હતું. તેનું માથું ખૂબ નાનું હતું અને લાંબી ગરદન પર આધારિત હતું,જે તેને પાણીમાં આરામ કરતી વખતે અથવા હલનચલન કરતી વખતે હવા શ્વાસ લેવામાં મદદ કરતું હતું.

(D) સૌથી આદિમ સસ્તન પ્રાણીઓ,ખાસ કરીને પ્રારંભિક થેરાપ્સિડ્સ અને મોનોટ્રીમ જેવા પૂર્વજો માટેના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પુરાવા મુખ્યત્વે ઓસ્ટ્રેલિયામાં મળી આવેલા અશ્મિભૂત રેકોર્ડ સાથે સંકળાયેલા છે. ઓસ્ટ્રેલિયા સૌથી આદિમ જીવંત સસ્તન પ્રાણીઓ,જેમ કે મોનોટ્રીમ્સ (પ્લેટિપસ અને એકિડના) માટે જાણીતું છે,અને તેનો અશ્મિભૂત રેકોર્ડ સસ્તન પ્રાણીઓના પ્રારંભિક ઉત્ક્રાંતિ માટે નિર્ણાયક પુરાવા પૂરા પાડે છે.

(A) 'The Descent of Man,and Selection in Relation to Sex' નામનું પુસ્તક ચાર્લ્સ ડાર્વિન દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. તે પ્રથમ વખત $1871$ માં પ્રકાશિત થયું હતું. આ કાર્યમાં,ડાર્વિને માનવ ઉત્ક્રાંતિ પર કુદરતી પસંદગીનો સિદ્ધાંત લાગુ કર્યો અને દલીલ કરી કે મનુષ્યો અન્ય પ્રાઈમેટ્સ સાથે સામાન્ય પૂર્વજો ધરાવે છે.

(B) $Ramapithecus$ ના અશ્મિઓ ભારતના શિવાલિકની ટેકરીઓના પ્લાયોસીન ખડકોમાંથી મળી આવ્યા હતા.
$Ramapithecus$ ને મનુષ્યના સૌથી જૂના પૂર્વજોમાંના એક માનવામાં આવે છે,જે વાંદરાઓની તુલનામાં દાંત પર જાડું મીનો (enamel) અને નાના કેનાઇન કદ જેવા કેટલાક હોમિનિડ લક્ષણો દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) $Cro-Magnon$ માનવને આધુનિક '$Homo$ $sapiens$' નું સૌથી તાજેતરનું પૂર્વજ માનવામાં આવે છે.
તેઓ આશરે $35,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા અને શારીરિક રચનાની દ્રષ્ટિએ આધુનિક માનવો સાથે ખૂબ જ સમાનતા ધરાવે છે,તેમની મગજની ક્ષમતા અને હાડપિંજરનું માળખું પણ આધુનિક માનવ જેવું જ હતું.

(B) $1891$ માં યુજીન ડુબોઈસ દ્વારા જાવામાં શોધાયેલ અશ્મિનું મૂળ નામ $Pithecanthropus$ $erectus$ હતું.
આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણમાં,આ અશ્મિને $Homo$ $erectus$ પ્રજાતિ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,જાવા એપ મેનને $Homo$ $erectus$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) 'પેકિંગ મેન' ને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Homo \text{ } erectus \text{ } pekinensis$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે। તેને અગાઉ $Sinanthropus \text{ } pekinensis$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું। તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Sinanthropus$ એ પેકિંગ મેન સાથે સંકળાયેલ સાચું વર્ગીકરણ છે।

(D) આધુનિક માનવ $(Homo sapiens sapiens)$ ના સૌથી તાજેતરના પૂર્વજો તરીકે $Cro-Magnon$ માનવ અને $Neanderthal$ માનવ $(Homo neanderthalensis)$ ને ગણવામાં આવે છે.
$Cro-Magnon$ માનવને આધુનિક માનવના સીધા પૂર્વજ માનવામાં આવે છે, જ્યારે $Neanderthal$ માનવ એ એક નજીકની લુપ્ત પ્રજાતિ છે જે પ્રારંભિક આધુનિક માનવોની સાથે રહેતી હતી.

(A) જાવા એપ મેન,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Homo$ $erectus$ $erectus$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,તે સૌપ્રથમ $1891$ માં યુજેન ડુબોઈસ દ્વારા જાવા,ઇન્ડોનેશિયામાં શોધાયો હતો.
જોકે $Homo$ $erectus$ પ્રજાતિ આફ્રિકા,એશિયા અને યુરોપમાં વ્યાપકપણે ફેલાયેલી હતી,પરંતુ 'જાવા એપ મેન' તરીકે ઓળખાતી ચોક્કસ પેટા-પ્રજાતિ ભૌગોલિક રીતે માત્ર જાવા ટાપુ પૂરતી મર્યાદિત છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તે માત્ર જાવામાં અસ્તિત્વ ધરાવતો હતો.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. $Homo$ $sapiens$ (આધુનિક માનવ) ની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા $1350$ $c.c.$ થી $1450$ $c.c.$ (સરેરાશ $1450$ $c.c.$) ની વચ્ચે હોય છે. જોકે તેઓ મિશ્રાહારી છે અને તેમની હડપચી વિકસિત હોય છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પોમાં મસ્તિષ્ક ક્ષમતા એ સૌથી મહત્વનું ઉત્ક્રાંતિ લક્ષણ છે.

(B) નિયન્ડરથલ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) ભારે અને મજબૂત ખોપરી,સ્પષ્ટ ભમરના હાડકાં અને બહાર નીકળેલા જડબા (prognathism) ધરાવે છે. આની સરખામણીમાં,આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) સીધું કપાળ,ઓછા ભમરના હાડકાં અને સપાટ ચહેરો ધરાવે છે જેમાં જડબા બહાર નીકળેલા હોતા નથી. તેથી,બહાર નીકળેલા જડબા એ એક મુખ્ય શારીરિક લક્ષણ છે જે નિયન્ડરથલને આધુનિક માનવથી અલગ પાડે છે.

(B) $Homo \ erectus$ એ આદિમાનવની એક પ્રજાતિ છે જે પ્લેઇસ્ટોસીન યુગ દરમિયાન અસ્તિત્વમાં હતી.
$Homo \ erectus$ ના ચોક્કસ અશ્મિઓમાં પેકિંગ માનવ $(Sinanthropus \ pekinensis)$ અને જાવા માનવ $(Pithecanthropus \ erectus)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,પેકિંગ માનવને $Homo \ erectus$ પ્રજાતિ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) માનવ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન,ઘણા શારીરિક અને દેહધાર્મિક ફેરફારો થયા હતા.
$1$. મગજનો વિકાસ અને તેની જટિલતા માનવ ઉત્ક્રાંતિનું મુખ્ય લક્ષણ હતું.
$2$. દ્વિનેત્રી દ્રષ્ટિ (Binocular vision) ઊંડાણની સમજ મેળવવામાં મદદ કરે છે,જે પ્રાઈમેટ્સ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હતું.
$3$. અંગૂઠાની વિરુદ્ધ દિશામાં હલનચલન કરવાની ક્ષમતા (Opposable thumb) સાધનોના ઉપયોગ માટે અનિવાર્ય હતી.
$4$. આની વિરુદ્ધ,આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) માં પૂર્વજોની સરખામણીમાં ઉપસેલી નેત્રગુહાની ધાર (brow ridges) માં ઘટાડો થયો છે. તેથી,ઉપસેલી નેત્રગુહાની ધાર એ આધુનિક માનવ ઉત્ક્રાંતિની દિશામાં નથી.

(A) માનવનો પ્રથમ સંભવિત અશ્મિ $Australopithecus$ માનવામાં આવે છે.
$Australopithecus$ આશરે $2$ થી $3$ મિલિયન વર્ષો પહેલા પૂર્વ આફ્રિકાના ઘાસના મેદાનોમાં રહેતા હતા.
તેઓ મૂળભૂત રીતે વાનર જેવા હતા પરંતુ સીધા ચાલતા હતા અને તેમની મગજની ક્ષમતા આશરે $400-600 \text{ cc}$ હતી.
$Zinjanthropus$ અને $Plesianthropus$ ને ઘણીવાર $Australopithecus$ ના પ્રકારો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે (અનુક્રમે $Australopithecus \ boisei$ અને $Australopithecus \ africanus$),જ્યારે $Pithecanthropus$ (હવે $Homo \ erectus$) ઉત્ક્રાંતિના સમયરેખામાં પછીથી દેખાયા હતા.

(C) મનુષ્યોનો સૌથી નજીકનો જીવંત સંબંધી ચિમ્પાન્ઝી $(Pan troglodytes)$ છે.
જિનેટિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે મનુષ્યો અને ચિમ્પાન્ઝી તેમના $DNA$ ક્રમનો આશરે $98-99\%$ ભાગ સમાન ધરાવે છે.
જોકે ગોરિલા પણ નજીકના સંબંધી છે, પરંતુ ફાયલોજેનેટિક વિશ્લેષણ પુષ્ટિ કરે છે કે અન્ય કોઈપણ જીવંત પ્રાઈમેટ કરતા ચિમ્પાન્ઝી મનુષ્યો સાથે વધુ તાજેતરના સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવે છે.

(A) $Homo \text{ } habilis$, જેને ઘણીવાર 'હેન્ડી મેન' (handy man) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેને $Homo$ પ્રજાતિના સૌથી જૂના સભ્ય માનવામાં આવે છે જેમણે પથ્થરના સાધનોનો ઉપયોગ અને બનાવટ કરી હતી. માનવ ઉત્ક્રાંતિના સંદર્ભમાં, $Homo \text{ } habilis$ આફ્રિકા ખંડ, ખાસ કરીને પૂર્વ આફ્રિકા સાથે સંકળાયેલ છે. તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી 'આફ્રિકન માનવ' (જે $Homo \text{ } habilis$ જેવા પ્રારંભિક હોમિનિડ્સનો સંદર્ભ આપે છે) સાચો જવાબ છે.

(A) $Neanderthal$ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) $100,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા.
તેઓ ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાજિક વિધિઓના સ્પષ્ટ પુરાવા દર્શાવતા પ્રથમ માનવ પૂર્વજો હતા.
પુરાતત્વીય શોધ દર્શાવે છે કે તેઓ તેમના મૃતકોને સાધનો,શસ્ત્રો અને ફૂલો સાથે દફનાવતા હતા,જે પરલોકમાં વિશ્વાસ અને દફનવિધિના રિવાજો સૂચવે છે.

(D) ક્રો-મેગ્નન માનવ $(Homo \text{ } sapiens \text{ } fossilis)$ એ આધુનિક માનવનું એક પ્રારંભિક સ્વરૂપ હતું જે આશરે $35,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતું.
તેઓ કુશળ શિકારી અને સંગ્રહખોર હતા જે મુખ્યત્વે ખોરાક માટે મોટા પ્રાણીઓના શિકાર પર નિર્ભર હતા, જેના કારણે તેમની આહાર પદ્ધતિ માંસાહારી હતી.

(C) $Neanderthal$ (નિયન્ડરથલ) માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) મોડા $Pleistocene$ (પ્લેઇસ્ટોસીન) યુગ દરમિયાન,આશરે $130,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા. તેઓ ઠંડી આબોહવા માટે સારી રીતે અનુકૂલિત હતા અને તેમને આધુનિક માનવના સૌથી નજીકના પૂર્વજોમાંના એક માનવામાં આવે છે.

(C) સૌથી જૂના હોમિનિડ્સ,જેમ કે $Ramapithecus$ અને $Sivapithecus$,મોડા મિઓસીન અને પ્રારંભિક પ્લિઓસીન યુગ દરમિયાન,આશરે $5$ થી $10$ મિલિયન વર્ષો પહેલા દેખાયા હતા.
આ પૂર્વજો હોમિનિડ વંશના વાંદરાઓ સાથેના સામાન્ય પૂર્વજમાંથી પ્રારંભિક અલગ થવાનું સૂચવે છે.

(B) જાવા એપ મેન,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Homo \, erectus \, erectus$ (અગાઉ $Pithecanthropus \, erectus$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે આશરે $1.5$ થી $0.5$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતો.
તેની મગજની ક્ષમતા $800 \, c.c.$ થી $1,000 \, c.c.$ ની વચ્ચે હતી,જેનું સરેરાશ મૂલ્ય આશરે $900 \, c.c.$ થી $940 \, c.c.$ જેટલું થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$900 \, c.c.$ એ તેની મગજની ક્ષમતાનું સૌથી સચોટ પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Ramapithecus$ (રામાપિથેકસ) ને ભારતમાં મળી આવેલા માનવ પૂર્વજોના સૌથી જૂના અશ્મિઓમાંના એક ગણવામાં આવે છે.
તેના અશ્મિઓ શિવાલિકની ટેકરીઓમાંથી મળી આવ્યા હતા અને તે આશરે $14-15$ મિલિયન વર્ષ જૂના છે.

(B) માનવ ઉત્ક્રાંતિ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે,પરંતુ વાનર જેવા પૂર્વજોમાંથી આધુનિક માનવમાં પરિવર્તન લાવનાર મુખ્ય પરિબળ મગજનો વધુ જટિલ અને મોટો વિકાસ હતો. જોકે પ્રાઈમેટ્સમાં બાયનોક્યુલર દ્રષ્ટિ અને અન્ય લક્ષણો હાજર હતા,પરંતુ મસ્તિષ્ક ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થવાથી ઉચ્ચ જ્ઞાનાત્મક કાર્યો,સાધનો બનાવવા,ભાષાનો વિકાસ અને જટિલ સામાજિક માળખાં શક્ય બન્યા,જે માનવ ઉત્ક્રાંતિના મુખ્ય લક્ષણો છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. $Australopithecus$ ને સૌપ્રથમ હોમિનિડ માનવામાં આવે છે જેણે દ્વિપાદી ગતિ (bipedal locomotion) દર્શાવી હતી અને ટટ્ટાર ઊભા રહ્યા હતા. જોકે $Homo$ $erectus$ (જેમાં જાવા માનવ અને પેકિંગ માનવનો સમાવેશ થાય છે) પણ ટટ્ટાર ઊભા રહી શકતા હતા,પરંતુ ઉત્ક્રાંતિના સમયરેખામાં $Australopithecus$ દ્વિપાદી પૂર્વજ તરીકે પહેલા આવ્યા હતા.

(C) ઉત્ક્રાંતિના સમયરેખા મુજબ,આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) આશરે $2,50,000$ વર્ષ પહેલા આફ્રિકામાં વિકસિત થયો હતો. તેઓ ધીમે ધીમે સ્થળાંતર કરીને સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાઈ ગયા અને અગાઉની હોમિનિડ પ્રજાતિઓનું સ્થાન લીધું.

(C) 'Ramapithecus' ના અશ્મિઓ સૌપ્રથમ $1930$ ના દાયકામાં ભારતના શિવાલિક પહાડોમાંથી $G.E. Lewis$ દ્વારા શોધવામાં આવ્યા હતા. 'Ramapithecus' ને એક પ્રારંભિક હોમિનિડ માનવામાં આવે છે જે આશરે $12$ થી $14$ મિલિયન વર્ષો પહેલા જીવતા હતા.

(A) નિયન્ડરથલ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) ની કપાલી ક્ષમતા આશરે $1400$ થી $1500$ $cc$ હતી,જે આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) ની સરેરાશ કપાલી ક્ષમતા ($1350$ થી $1400$ $cc$) ની લગભગ સમાન અથવા તેનાથી થોડી વધારે હતી. જાવા એપ માનવ અને પેકિંગ માનવ જેવા અન્ય વિકલ્પોની કપાલી ક્ષમતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછી હતી.

(A) જર્મન ચિકિત્સક અને માનવશાસ્ત્રી જોહાન ફ્રેડરિક બ્લુમેનબેકે $1779$ માં માનવ જાતિઓને $5$ અલગ-અલગ જાતિઓમાં વર્ગીકૃત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ જાતિઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. કોકેશિયન (શ્વેત જાતિ)
$2$. મોંગોલિયન (પીળી જાતિ)
$3$. મલાયન (બ્રાઉન જાતિ)
$4$. ઇથોપિયન (કાળી જાતિ)
$5$. અમેરિકન (લાલ જાતિ)
તેથી,આ પરંપરાગત વર્ગીકરણમાં માન્ય જાતિઓની કુલ સંખ્યા $5$ છે.

(B) હૂલોક ગિબન $(Hoolock \text{ hoolock})$ એ ભારતમાં જોવા મળતી એકમાત્ર વાનરની પ્રજાતિ છે। તે મુખ્યત્વે ભારતના ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો જેવા કે આસામ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે।

(A) ક્રો-મેગ્નન ($Homo$ $sapiens$ $fossilis$) માનવને આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$ $sapiens$) ના સૌથી તાજેતરના અને સીધા પ્રાગૈતિહાસિક પૂર્વજ માનવામાં આવે છે.
તેઓ આશરે $34,000$ વર્ષ પહેલાં જીવતા હતા અને શારીરિક રીતે આધુનિક માનવો જેવા જ હતા,જેઓ મોટી મગજની ક્ષમતા અને અદ્યતન સાધનો બનાવવાની કુશળતા ધરાવતા હતા.

(A) દ્વિપાદ ગમન એટલે બે પગ પર ચાલવાની ક્ષમતા. હોમિનિડ્સમાં દ્વિપાદ ગમનનો મુખ્ય ઉત્ક્રાંતિગત ફાયદો એ છે કે તે અગ્ર ઉપાંગો (હાથ) ને ગમનના કાર્યમાંથી મુક્ત કરે છે. આનાથી હાથનો ઉપયોગ અન્ય જટિલ કાર્યો જેવા કે સાધનો બનાવવા,વસ્તુઓ લઈ જવા અને પર્યાવરણમાં ફેરફાર કરવા માટે થઈ શકે છે,જેણે માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપ્યો છે.

(B) આધુનિક માનવના આફ્રિકન ઉદભવનો સિદ્ધાંત $DNA$ ભિન્નતા,ખાસ કરીને માઇટોકોન્ડ્રિયલ $DNA$ $(mtDNA)$ ના અભ્યાસ દ્વારા સમર્થિત છે.
જે વસ્તી લાંબા સમયથી કોઈ પ્રદેશમાં વસવાટ કરતી હોય,તેમાં સમય જતાં રેન્ડમ ફેરફારોના સંચયને કારણે વધુ આનુવંશિક પરિવર્તનો (મ્યુટેશન) એકઠા થાય છે.
અભ્યાસો દર્શાવે છે કે એશિયા સહિત વિશ્વના અન્ય ભાગોની વસ્તીની તુલનામાં આફ્રિકામાં માનવ વસ્તીમાં વધુ આનુવંશિક વિવિધતા (ભિન્નતા) જોવા મળે છે.
આફ્રિકામાં આનુવંશિક ભિન્નતાનું આ ઉચ્ચ સ્તર સૂચવે છે કે આધુનિક માનવો આફ્રિકામાં લાંબા સમયથી હાજર છે,જે 'આઉટ ઓફ આફ્રિકા' પૂર્વધારણાને સમર્થન આપે છે.

(D) $Ramapithecus$ અને $Sivapithecus$ ને $Hominids$ ના પુરોગામી માનવામાં આવે છે.
આ પ્રાઈમેટ્સ આશરે $14-15$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા.
$Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવો હતો,જ્યારે $Sivapithecus$ વધુ એપ (વાનર) જેવો હતો.
એવું માનવામાં આવે છે કે તેઓ $Hominid$ વંશાવળીના ઉત્ક્રાંતિ તરફ દોરી જતા પૂર્વજો અથવા પ્રારંભિક પ્રતિનિધિઓ છે.

(B) માનવ પૂર્વજોનો ઉત્ક્રાંતિનો ક્રમ સામાન્ય રીતે આ મુજબ સ્વીકારવામાં આવે છે: $Ramapithecus \rightarrow Australopithecus \rightarrow Homo \ habilis \rightarrow Homo \ erectus \rightarrow Homo \ sapiens$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Homo \ erectus$ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સમયરેખામાં સૌથી તાજેતરમાં દેખાયા હતા અને તેમની મગજની ક્ષમતા (cranial capacity) $Ramapithecus$,$Australopithecus$ અને $Homo \ habilis$ ની તુલનામાં વધુ છે.
તેથી,આપેલી પ્રજાતિઓમાં $Homo \ erectus$ સૌથી વધુ વિકસિત છે.

(A) $\text{જાવા}$ $\text{એપ}-\text{મેન}$ ($Homo$ $erectus$ $erectus$) એ એક લુપ્ત થયેલી હોમિનિડ પ્રજાતિ છે જે આશરે $0.7$ થી $1.0$ મિલિયન વર્ષો પહેલા જીવતી હતી। તે આધુનિક સમયમાં જોવા મળતી નથી। તેનાથી વિપરીત, $\text{ગિબન}$, $\text{ઓરાંગુટાન}$ અને $\text{ગોરિલા}$ એ વાનરોની અસ્તિત્વ ધરાવતી (જીવંત) પ્રજાતિઓ છે જે આધુનિક વિશ્વમાં જોવા મળે છે।

(B) પ્રાઈમેટ્સના ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ મુજબ,વાનર અને માનવના પૂર્વજો,જેમ કે $Dryopithecus$ (ડ્રાયોપિથેકસ) અને $Ramapithecus$ (રામાપિથેકસ),મિયોસીન યુગ દરમિયાન અસ્તિત્વમાં હતા. આ પૂર્વજોનો ઉદવિકાસ આશરે $15$ થી $20$ મિલિયન વર્ષ પહેલાં શરૂ થયો હતો. $Dryopithecus$ વધુ વાનર જેવા હતા,જ્યારે $Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવા હતા.

(C) $1948$ માં,લુઈસ લીકી અને મેરી લીકીએ કેન્યાના લેક વિક્ટોરિયામાં આવેલા રુસિંગા ટાપુ પર $Proconsul$ $africanus$ ના અશ્મિની શોધ કરી હતી. $Proconsul$ એ પ્રાઈમેટ્સની એક લુપ્ત પ્રજાતિ છે જે મિયોસીન યુગ દરમિયાન જીવતી હતી અને તેને વાંદરાઓ અને એપ (વાનર) વચ્ચેની સંક્રાંતિક અવસ્થા માનવામાં આવે છે.

(B) $Australopithecus$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $500 \, c.c.$ હતી.
$Australopithecus$ આશરે $2$ મિલિયન વર્ષો પહેલા પૂર્વ આફ્રિકાના ઘાસના મેદાનોમાં રહેતા હતા.
તેઓ મુખ્યત્વે ફળ ખાનારા હતા અને પથ્થરના હથિયારો વડે શિકાર કરતા હતા.
તેની સરખામણીમાં,$Homo \, habilis$ ની મગજની ક્ષમતા $650-800 \, c.c.$ ની વચ્ચે હતી,અને $Homo \, erectus$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $900 \, c.c.$ હતી.

(B) વર્ણવેલ લાક્ષણિકતાઓ જેવી કે જાડી ખોપરી,આશરે $1075$ c.c. મગજની ક્ષમતા,નીચું કપાળ,હડપચીનો અભાવ અને મોટા કેનાઇન દાંત એ $Homo$ $erectus$ $pekinensis$ એટલે કે પેકિંગ માનવની લાક્ષણિકતાઓ છે.
જાવા માનવ ($Homo$ $erectus$ $erectus$) ની મગજની ક્ષમતા થોડી ઓછી ($900$ c.c. ની આસપાસ) હતી.
$Homo$ $habilis$ ની મગજની ક્ષમતા ઓછી ($650-800$ c.c.) હતી.
$Australopithecus$ ની મગજની ક્ષમતા ઘણી ઓછી ($400-500$ c.c. ની આસપાસ) હતી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) $\text{ક્રો}-\text{મેગ્નન}$ માનવને આધુનિક માનવ ($\text{હોમો}$ $\text{સેપિયન્સ}$ $\text{સેપિયન્સ}$) નું સૌથી જૂનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
તેઓ આશરે $50,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા અને તેમણે નિયન્ડરથલ માનવનું સ્થાન લીધું હતું.
તેમની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ ઊંચું કપાળ, ઓછી ઉપસેલી ભમરની ધાર અને સ્પષ્ટ હડપચી હતી.
તેઓ આશરે $20,000$ વર્ષ પહેલાં લુપ્ત થઈ ગયા હતા.

(C) $Cro-Magnon$ માનવ ($Homo$ $sapiens$ $fossilis$) ને યુરોપના સૌથી જૂના આધુનિક માનવ માનવામાં આવે છે. તેમના અશ્મિઓ સૌપ્રથમ $1868$ માં $Louis$ $Lartet$ દ્વારા ફ્રાન્સના $Dordogne$ વિસ્તારમાં $Les$ $Eyzies$ નજીક આવેલા $Cro-Magnon$ રોક શેલ્ટરમાંથી મળી આવ્યા હતા. આ માનવો આશરે $30,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વ ધરાવતા હતા.

(A) ક્રો-મેગ્નન માનવ $(Homo \, sapiens \, fossilis)$ ને આધુનિક માનવના સૌથી નજીકના પૂર્વજ માનવામાં આવે છે.
તેઓ આશરે $34,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
તેમની મસ્તિષ્ક ક્ષમતા આશરે $1600 \, c.c.$ હતી,જે આધુનિક માનવ $(1350-1450 \, c.c.)$ કરતા થોડી વધારે છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(B) આપેલા વિકલ્પોમાં $Australopithecus$ ની મગજની ક્ષમતા સૌથી ઓછી છે,જે $450-600 \, c.c$ ની વચ્ચે હોય છે.
સરખામણીમાં,$Java \, man$ $(Pithecanthropus \, erectus)$ ની ક્ષમતા લગભગ $800-1000 \, c.c$ હતી.
$Neanderthal \, man$ ની ક્ષમતા લગભગ $1300-1600 \, c.c$ હતી.
$Cro-Magnon \, man$ ની ક્ષમતા લગભગ $1650 \, c.c$ હતી.

(B) માનવમાં સાંસ્કૃતિક ઉત્ક્રાંતિ એટલે સામાજિક,બૌદ્ધિક અને કલાત્મક વર્તણૂકોનો વિકાસ,જે આનુવંશિક વારસાને બદલે શિક્ષણ અને સંચાર દ્વારા પેઢી દર પેઢી આગળ વધે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'અભિવ્યક્તિનો વિકાસ' (જેમાં ભાષા,કલા અને જટિલ સંવાદનો સમાવેશ થાય છે) એ સાંસ્કૃતિક ઉત્ક્રાંતિનું મુખ્ય પાસું છે,કારણ કે તે જ્ઞાન અને સામાજિક માળખાના પ્રસારણ માટે પરવાનગી આપે છે.