Evolution of Life Forms - A Theory Questions in Gujarati

(B) ઉદવિકાસીય જીવવિજ્ઞાન એ જીવવિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે પૃથ્વી પરના જીવન સ્વરૂપોના ઉદવિકાસીય ઇતિહાસના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે. તે પૃથ્વી પરના જીવનને તેના પ્રારંભિક સ્વરૂપોથી લઈને આજે જોવા મળતી વિશાળ વિવિધતા સુધી પરિવર્તિત કરનાર પ્રક્રિયાઓની તપાસ કરે છે. ફાઈલોજેની (Phylogeny),જે સજીવ અથવા સજીવોના સમૂહના ઉદવિકાસીય ઇતિહાસનો અભ્યાસ છે,તે આ ક્ષેત્રનો મુખ્ય ભાગ છે.

(C) જીન-બેપ્ટિસ્ટ લેમાર્કે ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાનો સિદ્ધાંત આપ્યો હતો,જેને લેમાર્કવાદ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે સૂચવ્યું હતું કે સજીવો તેમના જીવનકાળ દરમિયાન પર્યાવરણને અનુકૂલિત થવા માટે બદલાય છે અને આ ઉપાર્જિત ફેરફારો તેમના સંતાનોમાં વારસામાં ઉતરે છે.
તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે જે અંગોનો વધુ ઉપયોગ થાય છે તે વધુ વિકસિત બને છે,જ્યારે જે અંગોનો ઉપયોગ થતો નથી તે સમય જતાં નાશ પામે છે.

(A) લોબફિન્સ (માંસલ મીનપક્ષ ધરાવતી માછલીઓ) ને પ્રથમ ઉભયજીવીઓના પૂર્વજો માનવામાં આવે છે.
આ માછલીઓ,જેમ કે સીલેકેન્થ,માંસલ પાયા ધરાવતા મીનપક્ષો ધરાવતી હતી જે તેમને જમીન પર હલનચલન કરવામાં મદદરૂપ થતા હતા,જે અંતે ટેટ્રાપોડ્સ (ઉભયજીવીઓ) ના ઉત્ક્રાંતિ તરફ દોરી ગયા.

(A) વનસ્પતિઓ જમીન પર વસવાટ કરનારા પ્રથમ સજીવો હતા. પ્રાણીઓ જમીન પર આવે તે પહેલાં,વનસ્પતિઓએ પોતાનું સ્થાન જમાવી લીધું હતું,જેણે ત્યારબાદના સ્થળજ જીવન માટે જરૂરી ખોરાક અને ઓક્સિજનયુક્ત વાતાવરણ પૂરું પાડ્યું હતું.

(D) કુદરતી પસંદગી અને શાખિત ઉતરાધિકાર (Branching descent) એ ડાર્વિનના ઉત્ક્રાંતિવાદના બે મુખ્ય ખ્યાલો છે. શાખિત ઉતરાધિકાર સમજાવે છે કે કેવી રીતે વિવિધ જાતિઓ જાતિ નિર્માણની પ્રક્રિયા દ્વારા સામાન્ય પૂર્વજમાંથી ઉતરી આવે છે.

(B) આલ્ફ્રેડ રસેલ વોલેસ એક પ્રકૃતિવાદી હતા જેમણે મલય દ્વીપસમૂહમાં કામ કર્યું હતું.
તેઓ ઉત્ક્રાંતિની પ્રક્રિયા અંગે ચાર્લ્સ ડાર્વિનના તારણો જેવા જ તારણો પર સ્વતંત્ર રીતે પહોંચ્યા હતા.
પરિણામે,વોલેસ અને ડાર્વિન બંનેએ સંયુક્ત રીતે 'પ્રાકૃતિક પસંદગીનો સિદ્ધાંત' (Theory of Natural Selection) રજૂ કર્યો,જે સમજાવે છે કે સમય જતાં જાતિઓનો વિકાસ કેવી રીતે થાય છે.

(C) વિશિષ્ટ સર્જનવાદનો સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે તમામ સજીવોનું સર્જન દૈવી શક્તિ દ્વારા આજે દેખાય છે તે રીતે જ કરવામાં આવ્યું હતું. આ વિચારોને $19$ મી સદી દરમિયાન સખત રીતે પડકારવામાં આવ્યા હતા, ખાસ કરીને $1859$ માં ચાર્લ્સ ડાર્વિનના પુસ્તક 'ઓન ધ ઓરિજિન ઓફ સ્પીસીઝ' ના પ્રકાશન પછી. આ સમયગાળાએ વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણીમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન લાવ્યું, જે ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાન અને પ્રાકૃતિક પસંદગી તરફ આગળ વધ્યું.

(B) ચાર્લ્સ ડાર્વિને $HMS$ $Beagle$ નામના જહાજમાં વિશ્વભરની સમુદ્રી સફર દરમિયાન એવું તારણ કાઢ્યું કે હાલના જીવંત સ્વરૂપો માત્ર એકબીજા સાથે જ નહીં,પરંતુ લાખો વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં રહેલા જીવંત સ્વરૂપો સાથે પણ વિવિધ અંશે સમાનતા ધરાવે છે. આમાંથી ઘણા જીવંત સ્વરૂપો લુપ્ત થઈ ગયા છે. જીવંત સ્વરૂપોનો ક્રમિક ઉદવિકાસ થયો છે. કોઈપણ વસ્તીમાં લક્ષણોમાં આંતરિક ભિન્નતા હોય છે. જે લક્ષણો કેટલાક સજીવોને કુદરતી પરિસ્થિતિઓ (આબોહવા,ખોરાક,ભૌતિક પરિબળો) માં વધુ સારી રીતે ટકી રહેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે,તેઓ એવી વ્યક્તિઓ કરતા વધુ પ્રજનન કરશે જેઓ આવી કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે ઓછા સક્ષમ છે. આ માટેનો બીજો શબ્દ કુદરતી પસંદગી (Natural Selection) છે અને તેને ડાર્વિન દ્વારા ઉદવિકાસની એક પદ્ધતિ તરીકે ગણવામાં આવી હતી.

(B) ચાર્લ્સ ડાર્વિને નૈસર્ગિક પસંદગી દ્વારા ઉત્ક્રાંતિનો વાદ પ્રસ્તાવિત કર્યો હતો.
આ વાદ મુજબ,જે સજીવો તેમના પર્યાવરણ માટે વધુ અનુકૂલિત લક્ષણો ધરાવે છે,તેઓ જીવિત રહેવાની અને પ્રજનન કરવાની વધુ શક્યતા ધરાવે છે.
આ પ્રક્રિયા પેઢી દર પેઢી વસ્તીમાં અનુકૂળ ભિન્નતાઓનો ક્રમશઃ સંચય કરે છે,જેના પરિણામે ઉત્ક્રાંતિ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(D) આલ્ફ્રેડ રસેલ વાલેસ એક બ્રિટિશ પ્રકૃતિવિદ હતા,જેમણે મલય આર્કિપેલાગોમાં કામ કરતી વખતે કુદરતી પસંદગી દ્વારા ઉદવિકાસના સિદ્ધાંતને સ્વતંત્ર રીતે રજૂ કર્યો હતો.
તેમણે તેમના તારણો $1858$ માં ચાર્લ્સ ડાર્વિનને મોકલ્યા હતા,જેના કારણે ડાર્વિને $1859$ માં તેમનું પોતાનું પુસ્તક 'ઓન ધ ઓરિજિન ઓફ સ્પીસીઝ' પ્રકાશિત કર્યું હતું.
ડાર્વિન અને વાલેસ બંને કુદરતી પસંદગી દ્વારા ઉદવિકાસની પ્રક્રિયા અંગે સમાન તારણો પર પહોંચ્યા હતા.

(B) ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાનો સિદ્ધાંત,જેને લેમાર્કવાદ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે જીન-બેપ્ટિસ્ટ લેમાર્ક દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે સૂચવ્યું હતું કે સજીવો તેમના જીવનકાળ દરમિયાન મેળવેલા લક્ષણોને તેમની સંતતિમાં ઉતારી શકે છે.

(A) ચાર્લ્સ ડાર્વિને તેમના પ્રાકૃતિક પસંદગીના સિદ્ધાંતમાં જણાવ્યું હતું કે વસ્તીમાં જોવા મળતી ભિન્નતાઓ નાની અને દિશાસૂચક હોય છે. તેમણે માન્યું હતું કે આ નાની,સતત ભિન્નતાઓ પેઢી દર પેઢી એકત્રિત થાય છે,જે ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો તરફ દોરી જાય છે,જે પ્રાકૃતિક પસંદગી દ્વારા પર્યાવરણમાં વધુ સારી રીતે અનુકૂલન સાધવા માટે દિશામાન થાય છે.

(C) ચાર્લ્સ ડાર્વિનના પ્રાકૃતિક પસંદગીના સિદ્ધાંત મુજબ,વસ્તીમાં જોવા મળતી ભિન્નતાઓ નાની અને દિશાત્મક હોય છે.
ડાર્વિને સૂચવ્યું હતું કે જે સજીવોમાં તેમના પર્યાવરણને અનુરૂપ ભિન્નતાઓ હોય છે,તેઓ જીવિત રહેવાની અને પ્રજનન કરવાની વધુ શક્યતા ધરાવે છે.
આ નાની,ફાયદાકારક ભિન્નતાઓ પેઢી દર પેઢી સંચિત થાય છે,જે એક ચોક્કસ દિશામાં ઉત્ક્રાંતિ તરફ દોરી જાય છે,જે પ્રાકૃતિક પસંદગીનો આધાર છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. લોબ-ફિન્ડ માછલીઓ (સીલાકેન્થ) ને પ્રથમ ઉભયજીવીઓના પૂર્વજો માનવામાં આવે છે. આ માછલીઓમાં માંસલ લોબ ધરાવતા મીનપક્ષો હતા જે તેમને ટૂંકા સમય માટે જમીન પર ચાલવા માટે સક્ષમ બનાવતા હતા,જે અંતે ચતુષ્પાદીઓ (ઉભયજીવીઓ) ના ઉત્ક્રાંતિ તરફ દોરી ગયા.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ડાર્વિનના મતે,ઉત્ક્રાંતિ એ એક ધીમી,ક્રમિક અને સતત પ્રક્રિયા છે. ડાર્વિને પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે ઉત્ક્રાંતિ લાંબા સમયગાળા દરમિયાન ક્રમશઃ થાય છે,જેમાં નાના ફેરફારો સમય જતાં એકઠા થાય છે,જે અંતે નવી જાતિઓના વિકાસ તરફ દોરી જાય છે.

(B) . જનીનો દ્વારા માતા-પિતા પાસેથી સંતતિમાં ભિન્નતાઓ વારસામાં મળે છે.
વિકલ્પ $(B)$ ખોટો છે કારણ કે ડાર્વિનવાદ જનીનિક વારસાની પદ્ધતિને સમજાવતો નથી. ચાર્લ્સ ડાર્વિન આનુવંશિકતાના સિદ્ધાંતોથી અજાણ હતા; ગ્રેગર મેન્ડલના પછીના કાર્ય દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે લક્ષણો જનીનો દ્વારા કેવી રીતે પસાર થાય છે. ડાર્વિનવાદ કુદરતી પસંદગીના સિદ્ધાંતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે,જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$(A)$ ફાયદાકારક લક્ષણો ધરાવતા સજીવો તેમના પર્યાવરણ માટે વધુ અનુકૂલિત હોય છે અને વધુ સફળતાપૂર્વક પ્રજનન કરે છે.
$(C)$ દરેક જાતિમાં કુદરતી ભિન્નતાઓ જોવા મળે છે.
$(D)$ સજીવો પર્યાવરણની ક્ષમતા કરતા વધુ સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે,જેના કારણે મર્યાદિત સંસાધનો માટે સ્પર્ધા થાય છે.
આ સિદ્ધાંતો સામૂહિક રીતે 'યોગ્યતમની જીવિતતા' (survival of the fittest) દ્વારા ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારોને પ્રેરે છે.