Alkali metals Questions in Gujarati

(A) જ્યોત કસોટીનો ઉપયોગ ધાતુના કેટાયનને ઓળખવા માટે થાય છે જે બુનસેન જ્યોતમાં લાક્ષણિક રંગ આપે છે.
$Ba^{2+}$ સફરજન જેવો લીલો રંગ,$Ca^{2+}$ ઈંટ જેવો લાલ રંગ અને $Pb^{2+}$ આછા વાદળી-સફેદ રંગ આપે છે.
$Mg^{2+}$ બુનસેન જ્યોતમાં કોઈ લાક્ષણિક રંગ આપતું નથી કારણ કે તેના ઈલેક્ટ્રોનને ઉત્તેજિત કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા જ્યોત દ્વારા પૂરી પાડી શકાતી નથી.
તેથી,$Mg^{2+}$ સાચો કેટાયન છે.

(D) ધાતુની ચળકાટ મુખ્યત્વે ધાતુની લેટીસમાં $free \ electrons$ (મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન) ની હાજરીને કારણે હોય છે. જ્યારે પ્રકાશ ધાતુની સપાટી પર પડે છે,ત્યારે આ $free \ electrons$ ઉર્જાનું શોષણ કરે છે અને ઉત્તેજિત થાય છે. જ્યારે તેઓ તેમની મૂળ સ્થિતિમાં પાછા ફરે છે,ત્યારે તેઓ શોષાયેલી ઉર્જાને પ્રકાશ તરીકે ફરીથી ઉત્સર્જિત કરે છે,જે ધાતુને તેની લાક્ષણિક ચમક આપે છે.

(B) પ્રવાહી સોડિયમનો ઉપયોગ પરમાણુ રિએક્ટરમાં હીટ એક્સચેન્જર અથવા કુલન્ટ તરીકે થાય છે.

(B) સોડિયમ તેના ક્લોરાઇડના વિદ્યુતવિભાજનીય રિડક્શન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. શુદ્ધ $NaCl$ નું ગલનબિંદુ ઘણું ઊંચું $(1074 \ K)$ હોય છે. તેથી,વિદ્યુતવિભાજ્યનું ગલનબિંદુ ઘટાડીને વ્યવસ્થિત તાપમાન (આશરે $873 \ K$) પર લાવવા માટે,તેમાં $CaCl_2$ ઉમેરવામાં આવે છે.

(C) જે ધાતુઓ હાઇડ્રોજન કરતા વધુ સક્રિય હોય છે (એટલે કે,જેમનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઋણ હોય છે) તે મંદ એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને મુક્ત કરી શકે છે.
$Fe$ અને $Al$ બંને હાઇડ્રોજન કરતા વધુ સક્રિય છે.
પરંતુ,પાઠ્યપુસ્તકના સંદર્ભમાં જ્યાં એક વિકલ્પ પસંદ કરવાનો હોય,ત્યાં $Al$ એ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ મુક્ત કરતી ધાતુનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
પ્રક્રિયા: $2Al(s) + 3H_2SO_4(dil) \to Al_2(SO_4)_3(aq) + 3H_2(g) \uparrow$.

(D) મોટાભાગની ધાતુઓ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરતી નથી. જોકે,$Zn$,$Al$ અને $Pb$ જેવી ઉભયગુણી (amphoteric) ધાતુઓ $NaOH$ જેવા પ્રબળ બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Zn$ માટેની પ્રક્રિયા:
$Zn + 2NaOH \rightarrow Na_2ZnO_2 + H_2 \uparrow$
$Mg$,$Ba$,$Ca$ અને $Sr$ એ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ છે અને તે $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરવા માટે $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરતી નથી.

(A) જોકે $Be$ આવર્ત કોષ્ટકના બીજા સમૂહમાં $Mg$ ની ઉપર આવેલું છે,પરંતુ તે વિદ્યુત-રાસાયણિક શ્રેણીમાં $Mg$ ની નીચે આવેલું છે.
$Be$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $Mg$ કરતા વધારે હોવાથી (અથવા તે ઓછું સક્રિય હોવાથી),તે $MgCl_2$ ના દ્રાવણમાંથી $Mg$ ને વિસ્થાપિત કરી શકતું નથી.
તેથી,$Be$ ડસ્ટ ઉમેરવાથી કોઈ અસર થશે નહીં.

(A) તત્વની રિડક્શન કરવાની ક્ષમતા તેના પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^\circ)$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
બધી આલ્કલી ધાતુઓમાં $Lithium$ $(Li)$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ ઋણ $(E^\circ = -3.04 \ V)$ છે.
આ ઉચ્ચ ઋણ મૂલ્ય દર્શાવે છે કે $Li$ જલીય માધ્યમમાં ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની સૌથી વધુ વૃત્તિ ધરાવે છે,જે તેને સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા બનાવે છે.

(C) કાર્નાલાઇટનું રાસાયણિક સૂત્ર $KCl \cdot MgCl_2 \cdot 6H_2O$ છે.
તે એક જળયુક્ત પોટેશિયમ મેગ્નેશિયમ ક્લોરાઇડ ખનિજ છે,જે $Mg$ ના મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) $Na$ (સોડિયમ) એ આલ્કલી ધાતુ છે અને તે ખૂબ જ સક્રિય છે.
તેની વધુ સક્રિયતાને કારણે,તે અન્ય તત્વો સાથે પ્રક્રિયા કરીને સંયોજનો બનાવે છે અને તેથી તે કુદરતમાં મુક્ત અવસ્થામાં મળી આવતી નથી.
જ્યારે $Au$ (સોનું) અને $Ag$ (ચાંદી) જેવી ઉમદા ધાતુઓ ઓછી સક્રિય હોવાથી મુક્ત અવસ્થામાં મળી શકે છે.

(B) $(b)$ $\text{કોપર } (Cu) \text{એ લાલ-કથ્થઈ રંગની ધાતુ છે}, \text{જ્યારે નિકલ } (Ni), \text{સોડિયમ } (Na) \text{અને ટીન } (Sn)$ રૂપેરી-સફેદ ધાતુઓ છે.

(C) . કાર્નાલાઈટ એ $KCl \cdot MgCl_2 \cdot 6H_2O$ છે.

(A) ચિલી સોલ્ટપીટર એ સોડિયમ નાઈટ્રેટ $(NaNO_3)$ નું સામાન્ય નામ છે.
તેને ચિલી સોલ્ટપીટર કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે એક ભેજશોષક સ્ફટિકીય સોડિયમ ક્ષાર છે જે મુખ્યત્વે ઉત્તર ચિલીમાં જોવા મળે છે.

(B) કાર્નાલાઈટ એ $Mg$ અને $K$ ની મહત્વની કાચી ધાતુ છે. તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $KCl \cdot MgCl_2 \cdot 6H_2O$ છે.

(C) પીગળેલા સોડિયમ ક્લોરાઈડ $(NaCl)$ ના વિદ્યુતવિભાજનને $Downs$ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વિયોજન પ્રક્રિયા: $2NaCl_{(l)} \to 2Na^+ + 2Cl^-$
એનોડ પર (ઓક્સિડેશન): $2Cl^- \to Cl_2 + 2e^-$
કેથોડ પર (રિડક્શન): $2Na^+ + 2e^- \to 2Na$
આમ,કેથોડ પર ધાત્વિક સોડિયમ $(Na)$ ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) પારો $(Hg)$ પાણી અથવા વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરતું નથી કારણ કે તે ઉમદા ધાતુ છે અને તેનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઘણો ઊંચો છે,જેનો અર્થ છે કે તે પાણીમાંથી હાઇડ્રોજનને મુક્ત કરવા માટે પૂરતું સક્રિય નથી.

(D) એમલગમ એ $Mercury$ $(Hg)$ અને અન્ય એક અથવા વધુ ધાતુઓનું મિશ્રણ છે.
તેથી,$Mercury$ એ કોઈપણ એમલગમનો આવશ્યક ઘટક છે.

(C) લોખંડ,કારણ કે પારો લોખંડ સાથે એમાલગમ (amalgam) બનાવતું નથી.

(D) આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$HgO$ (મર્ક્યુરિક ઓક્સાઈડ) એ ઉષ્મીય રીતે અસ્થાયી ઓક્સાઈડ છે. ગરમ કરવા પર,તે નીચેની પ્રક્રિયા મુજબ પારો અને ઓક્સિજન વાયુમાં વિઘટન પામે છે:
$2HgO(s) \xrightarrow{\Delta} 2Hg(l) + O_2(g)$
અન્ય ઓક્સાઈડ જેવા કે $ZnO$,$Al_2O_3$,અને $CuO$ પ્રમાણમાં સ્થાયી છે અને માત્ર ગરમ કરવાથી તેમના ઘટક તત્વોમાં વિઘટન પામતા નથી.

(C) ઝિંક ઓક્સાઈડ $(ZnO)$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઈડ છે. જ્યારે તેની પ્રબળ બેઝ સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ સાથે પ્રક્રિયા થાય છે,ત્યારે તે સોડિયમ ઝિંકેટ $(Na_2ZnO_2)$ અને પાણી બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$ZnO + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2O$

(C) $Zn$ જેવી ઉભયગુણી ધાતુઓ ગરમ સાંદ્ર આલ્કલી સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોજન વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Zn + 2NaOH \text{ (conc.)} \to Na_2ZnO_2 + H_2 \uparrow$
આ પ્રક્રિયામાં,$Zn$ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઝિંકેટ બનાવે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.

(C) $ZnSO_4 \cdot 7H_2O$ ને વ્હાઇટ વિટ્રિઓલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે એક સફેદ સ્ફટિકીય ઘન પદાર્થ છે જે પાણીમાં ખૂબ જ દ્રાવ્ય છે.
જ્યારે તેને બેરિયમ સલ્ફાઇડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઝિંક સલ્ફાઇડ અને બેરિયમ સલ્ફેટનું મિશ્રણ બનાવે છે,જેને લિથોપોન (lithopone) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે એક સફેદ રંગદ્રવ્ય છે.

(C) સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે. $Cu$ જેવી ધાતુઓ સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $SO_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $Cu + 2H_2SO_4 \to CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O$.

(A) જ્યારે $Copper$ $(Cu)$ ને $CO_2$ ધરાવતી ભેજવાળી હવામાં ખુલ્લી રાખવામાં આવે છે,ત્યારે તે પ્રક્રિયા કરીને બેઝિક કોપર કાર્બોનેટનું લીલું પડ બનાવે છે,જે $CuCO_3$ અને $Cu(OH)_2$ નું મિશ્રણ છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2Cu + H_2O + CO_2 + \frac{1}{2}O_2 \to CuCO_3 \cdot Cu(OH)_2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(B) સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
આપેલ ધાતુઓમાંથી,$Ag$ (સિલ્વર) ગરમ સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર સલ્ફેટ,સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ અને પાણી બનાવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2Ag + 2H_2SO_4 \to Ag_2SO_4 + SO_2 + 2H_2O$
$Au$ (સોનું) અને $Pt$ (પ્લેટિનમ) નિષ્ક્રિય ધાતુઓ છે અને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરતી નથી.
$Pb$ (લેડ) તેની સપાટી પર $PbSO_4$ નું રક્ષણાત્મક પડ બનાવે છે,જે વધુ પ્રક્રિયાને અટકાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) સખત ગરમ કરવા પર,સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ નું વિઘટન થઈને ધાતુમય સિલ્વર $(Ag)$,નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ $(NO_2)$ અને ઓક્સિજન $(O_2)$ મળે છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2AgNO_3(s) \xrightarrow{\Delta} 2Ag(s) + 2NO_2(g) + O_2(g)$. સિલ્વર ધાતુ એક ચમકદાર ધાતુના ગોળા તરીકે બાકી રહે છે.

(D) જ્યારે $Zn$ ની પ્રક્રિયા વધારાના $NaOH$ સાથે થાય છે,ત્યારે તે $Na_2ZnO_2$ (સોડિયમ ઝિંકેટ) બનાવે છે અને $H_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Zn + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2$

(D) $Zn$ અને $Al$ જેવી ઉભયગુણી ધાતુઓ $NaOH$ જેવા પ્રબળ બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનાવે છે અને $H_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$Zn + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2$
$2Al + 2NaOH + 2H_2O \to 2NaAlO_2 + 3H_2$
તેથી,સાચી જોડી $Zn$ અને $Al$ છે.

(B) $Zn$ એ ઉભયગુણી ધાતુ છે. તે ગરમ સાંદ્ર $NaOH$ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઝિંકેટ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.
$Zn + 2NaOH \xrightarrow{\text{heat}} Na_2ZnO_2 + H_2$

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ એ છે જે એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે.
$ZnO$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા: $ZnO + 2HCl \to ZnCl_2 + H_2O$
બેઇઝ સાથેની પ્રક્રિયા: $ZnO + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2O$

(A) . $Zn$ ઠંડા પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$Zn$ વરાળ અથવા ગરમ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ આપે છે:
$Zn + H_2O(g) \to ZnO + H_2$
$Zn$ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે:
$Zn + H_2SO_4(dil) \to ZnSO_4 + H_2$
$Zn$ મંદ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે:
$Zn + 2HCl(dil) \to ZnCl_2 + H_2$
$Zn$ ગરમ $20 \%$ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે:
$Zn + 2NaOH(20 \%) \xrightarrow{\Delta} Na_2ZnO_2 + H_2$

(B) જે ધાતુ એસિડ અને પ્રબળ બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત કરે છે તે સ્વભાવે ઉભયધર્મી હોય છે.
$Zn + 2HCl \to ZnCl_2 + H_2$
$Zn + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2$
આમ,$Zinc$ સાચો જવાબ છે.

(A) જ્યારે ઘન પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ ને સખત ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું ઉષ્મીય વિઘટન થઈને ઓક્સિજન વાયુ,પોટેશિયમ મેંગેનેટ $(K_2MnO_4)$ અને મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ મળે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $2KMnO_4(s) \xrightarrow{\Delta} K_2MnO_4(s) + MnO_2(s) + O_2(g)$.

(A) $Na^+$ અને $K^+$ આયનો બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારાને નિયંત્રિત કરે છે.
શરીરમાં $Na^+$ આયનોનું પ્રમાણ વધવાથી બ્લડ પ્રેશર $(B.P.)$ વધે છે.

(D) ધોવાનો સોડા એટલે સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$,જે પાણીમાં જળવિભાજન પામીને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ નું બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે.
$Al$ એ ઉભયગુણી ધાતુ છે જે $NaOH$ જેવા પ્રબળ બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવ્ય સોડિયમ એલ્યુમિનેટ $(Na[Al(OH)_4])$ બનાવે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત કરે છે.
$2Al + 2NaOH + 6H_2O \rightarrow 2Na[Al(OH)_4] + 3H_2(g)$.
તેથી,ધોવાનો સોડા દ્રાવ્ય એલ્યુમિનેટ બનાવીને એલ્યુમિનિયમના વાસણોનું ક્ષારણ કરે છે.

(A) જ્યારે સોડિયમ ધાતુ પ્રવાહી એમોનિયામાં ઓગળે છે,ત્યારે તેનું આયનીકરણ થાય છે: $Na + (x+y)NH_3 \rightarrow [Na(NH_3)_x]^+ + [e(NH_3)_y]^-$.
દ્રાવણનો વાદળી રંગ એમોનિયેટેડ (સોલ્વેટેડ) ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે હોય છે,જે દ્રશ્યમાન પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
દ્રાવણની વાહકતા અને પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ પણ આ સોલ્વેટેડ ઇલેક્ટ્રોનને આભારી છે.

(B) ધાતુ $X$ એ મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ છે.
જ્યારે $Mg$ ને નાઇટ્રોજન વાયુમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે મેગ્નેશિયમ નાઇટ્રાઇડ $(Y = Mg_3N_2)$ બનાવે છે:
$3Mg + N_2 \xrightarrow{\Delta} Mg_3N_2$
જ્યારે $Mg_3N_2$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે એમોનિયા વાયુ $(NH_3)$ ઉત્પન્ન કરે છે:
$Mg_3N_2 + 6H_2O \rightarrow 3Mg(OH)_2 + 2NH_3(g)$
એમોનિયા વાયુ $CuSO_4$ ના દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઘેરો વાદળી સંકીર્ણ,ટેટ્રાએમાઇનકોપર$(II)$ સલ્ફેટ બનાવે છે:
$Cu^{2+}(aq) + 4NH_3(aq) \rightarrow [Cu(NH_3)_4]^{2+}(aq)$ (ઘેરો વાદળી રંગ)
તેથી,$Y$ એ $Mg_3N_2$ છે.

(B) સાંદ્ર $HNO_3$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. $Fe$ અને $Zn$ જેવી ધાતુઓ તેની સાથે પ્રક્રિયા કરીને તેમના નાઇટ્રેટ બનાવે છે. જોકે,$Pt$ (પ્લેટિનમ) જેવી ઉમદા ધાતુઓ નિષ્ક્રિય હોય છે અને સાંદ્ર $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નાઇટ્રેટ બનાવતી નથી. $Pb$ અને $Ag$ સાંદ્ર $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તેમના નાઇટ્રેટ ($Pb(NO_3)_2$ અને $AgNO_3$) બનાવે છે. તેથી,આપેલી ધાતુઓમાંથી $Pt$ એ ધાતુ છે જે નાઇટ્રેટ બનાવતી નથી.

(A) જ્યોત કસોટીનો ઉપયોગ નમૂનામાં અમુક ધાતુ આયનોની હાજરી ઓળખવા માટે થાય છે.
બેરિયમ ક્ષાર $(Ba^{2+})$ જ્યોતને લાક્ષણિક સફરજન જેવા લીલા રંગની બનાવે છે.
કેલ્શિયમ ક્ષાર $(Ca^{2+})$ ઈંટ જેવા લાલ રંગની જ્યોત આપે છે.
લેડ ક્ષાર $(Pb^{2+})$ સામાન્ય રીતે આછા વાદળી-સફેદ રંગની જ્યોત આપે છે.
બોરેટ માટે સામાન્ય રીતે બોરેક્સ બીડ કસોટી કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ બેરિયમ ક્ષાર છે.

(D) ફિનોલ્ફથેલીન એ $pH$ સૂચક છે જે આલ્કલાઇન માધ્યમમાં $(pH > 8.2)$ ગુલાબી રંગ આપે છે.
$MgO$,$CaO$ અને $K_2O$ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે જે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રબળ બેઝ ($Mg(OH)_2$,$Ca(OH)_2$ અને $KOH$) બનાવે છે,જે ફિનોલ્ફથેલીનને ગુલાબી બનાવે છે.
$Fe_2O_3$ એ ઉભયગુણી/નિર્બળ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે જે પાણીમાં લગભગ અદ્રાવ્ય છે અને તે ફિનોલ્ફથેલીનનો રંગ બદલવા માટે પૂરતી સાંદ્રતામાં $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરતું નથી.

(C) $Na$ ની આયનીકરણ એન્થાલ્પી અન્ય આલ્કલી ધાતુઓ અથવા સંક્રાંતિ તત્વોની તુલનામાં ખૂબ જ ઓછી હોય છે.
તેથી,તે પ્રબળ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.

(A) પરમાણુક્રમાંક $Z = 55$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Xe] 6s^1$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $s-$કક્ષકમાં દાખલ થતો હોવાથી,આ તત્વ $s-$બ્લોક (આલ્કલી ધાતુ) નું તત્વ છે.

(B) ધાતુના ઓક્સાઈડની બેઝિક પ્રબળતા ધાતુના વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ (ધાત્વીય ગુણધર્મ) વધવાની સાથે વધે છે.
$K$ એ આલ્કલી ધાતુ છે (સમૂહ $1$),$Sr$ અને $Mg$ એ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ છે (સમૂહ $2$),અને $Ni$ એ સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મનો ક્રમ: $Ni < Mg < Sr < K$ છે.
તેથી,બેઝિક પ્રબળતાનો ક્રમ $NiO < MgO < SrO < K_2O$ થશે.

(B) આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં,નવી ઇલેક્ટ્રોન કક્ષાઓ ઉમેરાવાને કારણે પરમાણુનું કદ વધે છે.
પરિણામે,સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર જાય છે અને ન્યુક્લિયસ દ્વારા ઓછા આકર્ષણથી જકડાયેલા રહે છે.
તેથી,સમૂહ $1$ માં નીચે તરફ જતાં આયનીકરણ ઉર્જા ઘટે છે.

(A) આલ્કલી તત્વો બન્સેન જ્યોતમાં લાક્ષણિક રંગ આપે છે કારણ કે તેમની $low$ $ionization$ $energy$ ને લીધે તેમના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન નબળી રીતે જોડાયેલા હોય છે. જ્યારે તેમને જ્યોતમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે આ ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જાનું શોષણ કરે છે અને ઉચ્ચ ઉર્જા સ્તરોમાં ઉત્તેજિત થાય છે. જ્યારે તેઓ પાછા મૂળ સ્થિતિમાં આવે છે,ત્યારે તેઓ શોષાયેલી ઉર્જાને દ્રશ્ય પ્રકાશના સ્વરૂપમાં ઉત્સર્જિત કરે છે.

(A) આલ્કલી તત્વોમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં પરમાણુ ક્રમાંક વધે છે,જેના કારણે કક્ષાની સંખ્યામાં વધારો થાય છે. પરિણામે,$ \text{ionic radius} $ (આયનિક ત્રિજ્યા) માં વધારો થાય છે.

(C) $Na_2CO_3$ (સોડિયમ કાર્બોનેટ) ના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન માટે મુખ્યત્વે $Solvay$ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે.

(D) આલ્કલી ધાતુઓ તેમના મોટા પરમાણ્વીય કદ અને નીચા અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે આલ્કલાઈન અર્થધાતુઓની સરખામણીમાં તેમના સંબંધિત આવર્તમાં સૌથી ઓછી આયનીકરણ એન્થાલ્પી ધરાવે છે.

(B) આલ્કલી ધાતુઓની પાણી સાથેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે,કારણ કે તેમની ઈલેક્ટ્રોપોઝીટીવ પ્રકૃતિમાં વધારો થાય છે. સોડિયમ $(Na)$ એ લીથીયમ $(Li)$ કરતા વધુ ઈલેક્ટ્રોપોઝીટીવ હોવાથી,તે પાણી સાથે વધુ તીવ્રતાથી પ્રક્રિયા કરે છે.

(A) આલ્કલી ધાતુઓ અન્ય તત્વોની તુલનામાં દરેક આવર્તમાં વધારાની કક્ષા ધરાવતી હોવાથી તેમનું પરમાણુ કદ મોટું હોય છે.
તેઓ નીચી આયનીકરણ શક્તિ અને ઓછી વિદ્યુતઋણતા ધરાવે છે.
તેમની ઘનતા પણ ઓછી હોય છે.
તેથી,તેમનું પરમાણુ કદ નીચું હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.