Oxidation number and Oxidation state Questions in Gujarati

(A-4, B-5, C-3, D-1) સાચી જોડ $A-4, B-5, C-3, D-1$ છે.
$(A)$ $Cr_2O_7^{2-}$ માટે: $2(Cr) + 7(-2) = -2 \implies 2(Cr) = +12 \implies Cr = +6$.
$(B)$ $MnO_4^{-}$ માટે: $Mn + 4(-2) = -1 \implies Mn = +7$.
$(C)$ $VO_3^{-}$ માટે: $V + 3(-2) = -1 \implies V = +5$.
$(D)$ $FeF_6^{3-}$ માટે: $Fe + 6(-1) = -3 \implies Fe = +3$.

(A-5, B-4, C-3, D-2, E-6) સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$A-5$ (ધન વીજભારિત આયન એટલે Cation)
$B-4$ (તમામ તટસ્થ પરમાણુઓનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ હોય છે)
$C-3$ ($H^+$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે)
$D-2$ ($NaF$ માં $F$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે)
$E-6$ (ઋણ વીજભારિત આયન એટલે Anion)
આમ,સાચો ક્રમ: $A-5, B-4, C-3, D-2, E-6$ છે.

(N/A) ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$NaCl: Cl = -1$
$Cl_2: Cl = 0$
$NaClO: +1 + Cl - 2 = 0 \implies Cl = +1$
$Cl_2O: 2Cl - 2 = 0 \implies Cl = +1$
$KClO_2: +1 + Cl + 2(-2) = 0 \implies Cl = +3$
$ClO_2: Cl + 2(-2) = 0 \implies Cl = +4$
$NaClO_3: +1 + Cl + 3(-2) = 0 \implies Cl = +5$
$ClO_3: Cl + 3(-2) = 0 \implies Cl = +6$
$NaClO_4: +1 + Cl + 4(-2) = 0 \implies Cl = +7$
$Cl_2O_7: 2Cl + 7(-2) = 0 \implies Cl = +7$
$Cl$ ના ઓક્સિડેશન આંકનો વધતો ક્રમ:
$NaCl (-1) < Cl_2 (0) < NaClO/Cl_2O (+1) < KClO_2 (+3) < ClO_2 (+4) < NaClO_3 (+5) < ClO_3 (+6) < NaClO_4/Cl_2O_7 (+7)$
ઉપરના કોઈપણ સંયોજનમાં $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા હાજર નથી.

(D) $CH_4$ માં,$H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી,$x + 4(+1) = 0$,જે $x = -4$ આપે છે.
$CCl_4$ માં,$Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ છે. તેથી,$y + 4(-1) = 0$,જે $y = +4$ આપે છે.
આમ,કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $-4$ થી બદલાઈને $+4$ થાય છે.

(B) $(1) \ HAuCl_4 \Rightarrow (+1) + x + 4(-1) = 0, x = +3$
$(2) \ Cu_2\underline{O} \Rightarrow 2(+1) + x = 0, x = -2$
$(3) \ \underline{Cl}O_3^{-} \Rightarrow x + 3(-2) = -1, x = +5$
$(4) \ K_2\underline{Cr_2O_7} \Rightarrow 2(+1) + 2x + 7(-2) = 0, x = +6$
$Cu_2O$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે,$-1$ નથી. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.

(A) દરેક સ્પીસીઝમાં નાઇટ્રોજન $(N)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શોધવા માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે ઓક્સિજન $(O)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-2$ છે.
$1$. $NO_{3}^{-}$ માં: $x + 3(-2) = -1 \implies x - 6 = -1 \implies x = +5$.
$2$. $NO_{2}$ માં: $x + 2(-2) = 0 \implies x - 4 = 0 \implies x = +4$.
$3$. $NO$ માં: $x + (-2) = 0 \implies x = +2$.
$4$. $N_{2}O$ માં: $2x + (-2) = 0 \implies 2x = 2 \implies x = +1$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $+5 (NO_{3}^{-}) > +4 (NO_{2}) > +2 (NO) > +1 (N_{2}O)$.
આમ,સાચો ક્રમ $NO_{3}^{-} > NO_{2} > NO > N_{2}O$ છે.

(D) ડાયક્રોમેટ આયનની બેઝ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $Cr_{2}O_{7}^{2-} + 2OH^{-} \longrightarrow 2CrO_{4}^{2-} + H_{2}O$.
નીપજ ક્રોમેટ આયન $(CrO_{4}^{2-})$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$x + 4(-2) = -2$
$x - 8 = -2$
$x = +6$.
આમ,નીપજમાં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $6$ છે.

(D) પોલિથાયોનિક એસિડ $H_{2}S_{x}O_{6}$ નું બંધારણ બે અંતિમ સલ્ફર પરમાણુઓ ધરાવે છે જે દરેક ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે,અને વચ્ચે $(x-2)$ સલ્ફર પરમાણુઓની સાંકળ હોય છે.
અંતિમ સલ્ફર પરમાણુઓમાં,ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ અને એક સલ્ફર પરમાણુ સાથેના બંધનને કારણે ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+5$ હોય છે.
કેન્દ્રીય સલ્ફર પરમાણુઓ ફક્ત અન્ય સલ્ફર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે,તેથી તેમની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $0$ હોય છે.
તેથી,હાજર ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $0$ અને $+5$ છે.

(D) ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર શોધવા માટે,આપણે પ્રક્રિયક અને નીપજ બંનેમાં મધ્યસ્થ પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક ગણીએ છીએ.
$A$: $C_{2}O_{4}^{2-}$ માં,$x = +3$. $CO_{2}$ માં,$x = +4$. ફેરફાર = $|4 - 3| = 1$.
$B$: $CrO_{4}^{2-}$ માં,$x = +6$. $Cr^{3+}$ માં,$x = +3$. ફેરફાર = $|3 - 6| = 3$.
$C$: $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માં,$x = +6$. $Cr^{3+}$ માં,$x = +3$. ફેરફાર = $|3 - 6| = 3$.
$D$: $MnO_{4}^{-}$ માં,$x = +7$. $Mn^{2+}$ માં,$x = +2$. ફેરફાર = $|2 - 7| = 5$.
આમ,$5$ નો ફેરફાર ધરાવતી પ્રક્રિયા $MnO_{4}^{-} \rightarrow Mn^{2+}$ છે.

(A) $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $(x)$ શોધવા માટે:
$H_{4}P_{2}O_{7}$ માટે: $4(+1) + 2x + 7(-2) = 0 \implies 4 + 2x - 14 = 0 \implies 2x = 10 \implies x = +5$.
$H_{4}P_{2}O_{5}$ માટે: $4(+1) + 2x + 5(-2) = 0 \implies 4 + 2x - 10 = 0 \implies 2x = 6 \implies x = +3$.
$H_{4}P_{2}O_{6}$ માટે: $4(+1) + 2x + 6(-2) = 0 \implies 4 + 2x - 12 = 0 \implies 2x = 8 \implies x = +4$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $5, 3$ અને $4$ છે.

(B) ક્રોમેટ આયન $(CrO_4^{2-})$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$x + 4(-2) = -2 \implies x - 8 = -2 \implies x = +6$.
ડાયક્રોમેટ આયન $(Cr_2O_7^{2-})$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ ધારો.
$2y + 7(-2) = -2 \implies 2y - 14 = -2 \implies 2y = +12 \implies y = +6$.
ઓક્સિડેશન આંકનો તફાવત $|+6 - (+6)| = 0$ છે.

(A) આપેલા ઓક્સોએસિડમાં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમની રચના તપાસીએ છીએ:
$1$. $H_{2}S_{2}O_{3}$ (થાયોસલ્ફ્યુરિક એસિડ): આ રચનામાં એક મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ બીજા $S$ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે. મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,જ્યારે છેડાનો $S$ પરમાણુ $-2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$2$. $H_{2}S_{2}O_{6}$ (ડાયથાયોનિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+5$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$3$. $H_{2}S_{2}O_{7}$ (પાયરોસલ્ફ્યુરિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$4$. $H_{2}S_{2}O_{8}$ (પેરોક્સિડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
આમ,$H_{2}S_{2}O_{3}$ એ વિકલ્પોમાંથી એકમાત્ર એસિડ છે જેમાં સલ્ફર બે અલગ-અલગ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ ($-2$ અને $+6$) ધરાવે છે.

(A) $Cr_2O_7^{2-}$ માટે: ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$2(x) + 7(-2) = -2$
$2x - 14 = -2$
$2x = 12$
$x = +6$.
$ClO_3^{-}$ માટે: ધારો કે $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$1(x) + 3(-2) = -1$
$x - 6 = -1$
$x = +5$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+6$ અને $+5$ છે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
ધારો કે $P$ પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$(I)$ $POCl_3$ માટે: $x + 1(-2) + 3(-1) = 0 \implies x - 2 - 3 = 0 \implies x = +5$.
$(II)$ $H_3PO_3$ માટે: $3(1) + x + 3(-2) = 0 \implies 3 + x - 6 = 0 \implies x = +3$.
$(III)$ $H_4P_2O_6$ માટે: $4(1) + 2x + 6(-2) = 0 \implies 4 + 2x - 12 = 0 \implies 2x = 8 \implies x = +4$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક $+5, +3, +4$ છે.

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આપેલ સંયોજનોમાં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ છે:
$(i)$ $H_2S$ માં:
$S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$2(+1) + x = 0$
$x = -2$
$(ii)$ $CS_2$ માં:
$C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે.
$+4 + 2(x) = 0$
$2x = -4$
$x = -2$
$(iii)$ $Na_2SO_4$ માં:
$2(+1) + x + 4(-2) = 0$
$2 + x - 8 = 0$
$x = +6$
કોઈપણ સંયોજનમાં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $-4$ નથી,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) હાઈપોફોસ્ફોરિક એસિડનું રાસાયણિક સૂત્ર $H_4P_2O_6$ છે.
ફોસ્ફરસ $(P)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શોધવા માટે,ધારો કે તેની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
હાઈડ્રોજન $(H)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ અને ઓક્સિજન $(O)$ ની $-2$ છે.
નિયમ લાગુ કરતા: $4(+1) + 2(x) + 6(-2) = 0$
$4 + 2x - 12 = 0$
$2x - 8 = 0$
$2x = 8$
$x = +4$
તેથી,હાઈપોફોસ્ફોરિક એસિડમાં ફોસ્ફરસની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે.

(A) $HBrO_3$ (બ્રોમિક એસિડ) માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$1 + x + 3(-2) = 0 \implies x - 5 = 0 \implies x = +5$.
$HBrO_4$ (પરબ્રોમિક એસિડ) માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ ધારો.
$1 + y + 4(-2) = 0 \implies y - 7 = 0 \implies y = +7$.
ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $5 + 7 = 12$ થાય છે.

(A) ક્રોમિલ ક્લોરાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $CrO_2Cl_2$ છે.
ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + 2(-2) + 2(-1) = 0$
$x - 4 - 2 = 0$
$x = +6$
તેથી,$CrO_2Cl_2$ માં ક્રોમિયમનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.

(B) દરેક સંયોજનમાં સલ્ફર $(S)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શોધવા માટે:
$1$. $SO_3$: $x + 3(-2) = 0 \implies x = +6$
$2$. $H_2SO_3$: $2(+1) + x + 3(-2) = 0 \implies x = +4$
$3$. $SOCl_2$: $x + (-2) + 2(-1) = 0 \implies x = +4$
$4$. $SF_4$: $x + 4(-1) = 0 \implies x = +4$
$5$. $BaSO_4$: $(+2) + x + 4(-2) = 0 \implies x = +6$
$6$. $H_2S_2O_7$: $2(+1) + 2x + 7(-2) = 0 \implies 2x = +12 \implies x = +6$
$+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા સંયોજનો $H_2SO_3, SOCl_2$ અને $SF_4$ છે.
તેથી,આવા સંયોજનોની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(A) ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ કસોટીમાં,$Cl^{-}$ પ્રક્રિયા કરીને ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ $(CrO_2Cl_2)$ બનાવે છે,જે બેઝિક માધ્યમમાં ઓગળીને ક્રોમેટ આયન $(CrO_4^{2-})$ ધરાવતું પીળું દ્રાવણ બનાવે છે.
જ્યારે આ પીળા દ્રાવણને એસિડિક બનાવીને એમાઈલ આલ્કોહોલની હાજરીમાં $10\% H_2O_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વાદળી રંગનું પેરોક્સો સંયોજન,ક્રોમિયમ પેન્ટોક્સાઇડ $(CrO_5)$ બનાવે છે.
$CrO_5$ ની રચના (બટરફ્લાય સ્ટ્રક્ચર) માં એક દ્વિ-બંધિત ઓક્સિજન પરમાણુ (ઓક્સિડેશન આંક $-2$) અને ચાર પેરોક્સો ઓક્સિજન પરમાણુઓ (દરેકનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$) હોય છે.
ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + 1(-2) + 4(-1) = 0$
$x - 2 - 4 = 0$
$x = +6$
આમ,$CrO_5$ માં ક્રોમિયમનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.

(B) પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $K_2Cr_2O_7 + 4KCl + 6H_2SO_4 \rightarrow 2CrO_2Cl_2 + 6KHSO_4 + 3H_2O$.
આ પ્રક્રિયાને ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
નીપજ ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ માં,ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + 2(-2) + 2(-1) = 0$
$x - 4 - 2 = 0$
$x = +6$.
આમ,નીપજમાં ક્રોમિયમનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.

(D) $1$. $Br_3O_8$ માટે: બંધારણ દર્શાવે છે કે બ્રોમિન પરમાણુઓ $+6$ અને $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. શૂન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા = $0$.
$2$. $F_2O$ માટે: ઓક્સિજન પરમાણુ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. શૂન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા = $0$.
$3$. $H_2S_4O_6$ માટે: બંધારણમાં બે મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુઓ $0$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. શૂન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા = $2$.
$4$. $H_2S_5O_6$ માટે: બંધારણમાં ત્રણ મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુઓ $0$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. શૂન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા = $3$.
$5$. $C_3O_2$ માટે: મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $0$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. શૂન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા = $1$.
$6$. કુલ સરવાળો = $0 + 0 + 2 + 3 + 1 = 6$.

(C) દરેક સંયોજનમાં $P$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શોધવા માટે,ધારો કે ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે:
$1$. $H_3PO_4$ માં: $3(+1) + x + 4(-2) = 0 \implies x = +5$.
$2$. $H_4P_2O_6$ માં: $4(+1) + 2x + 6(-2) = 0 \implies 2x = 8 \implies x = +4$.
$3$. $H_3PO_3$ માં: $3(+1) + x + 3(-2) = 0 \implies x = +3$.
$4$. $H_3PO_2$ માં: $3(+1) + x + 2(-2) = 0 \implies x = +1$.
ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની સરખામણી કરતા: $+5 (H_3PO_4) > +4 (H_4P_2O_6) > +3 (H_3PO_3) > +1 (H_3PO_2)$.

(A) $Na_2S_4O_6$ ની રચના નીચે મુજબ છે:
$Na^+O^--S(=O)_2-S-S-S(=O)_2-O^-Na^+$
$Na_2S_4O_6$ (સોડિયમ ટેટ્રાથાયોનેટ) માં બે પ્રકારના સલ્ફર પરમાણુઓ છે:
$1$. બે છેડાના સલ્ફર પરમાણુઓ ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ (બે દ્વિબંધ દ્વારા અને એક એકલ બંધ દ્વારા) અને એક સલ્ફર પરમાણુ સાથે જોડાયેલા છે. તેમનો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ છે.
$2$. બે મધ્યસ્થ સલ્ફર પરમાણુઓ માત્ર બે અન્ય સલ્ફર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા છે. સમાન પરમાણુઓની વિદ્યુતઋણતા સમાન હોવાથી,તેમનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
બે પ્રકારના સલ્ફર પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંક વચ્ચેનો તફાવત $|5 - 0| = 5$ છે.

(B) દરેક સંયોજનમાં નાઈટ્રોજન $(N)$ નો ઓક્સિડેશન આંક ગણતા:
$HNO_3$: $1 + x + 3(-2) = 0 \implies x = +5$
$NO$: $x + (-2) = 0 \implies x = +2$
$N_2$: તત્વના તેના પ્રમાણિત અવસ્થામાં ઓક્સિડેશન આંક $0$ હોય છે.
$NH_4Cl$: $x + 4(1) + (-1) = 0 \implies x = -3$
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $+5 > +2 > 0 > -3$.
આમ,ઘટતો ક્રમ $HNO_3, NO, N_2, NH_4Cl$ છે.

(B) $ClO_2$ ના ઓઝોનોલિસિસ માટેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 ClO_2 + 2 O_3 \longrightarrow Cl_2O_6 + 2 O_2$
પરિણામી ઓક્સાઈડ $Cl_2O_6$ માં,ધારો કે $Cl$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$Cl_2O_6$ માટે:
$2x + 6(-2) = 0$
$2x - 12 = 0$
$2x = 12$
$x = +6$
તેથી,$Cl_2O_6$ માં $Cl$ ની સરેરાશ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $6$ છે.

(A) $1$. $\underline{K}O_2$ માટે: પોટેશિયમ $(K)$ એ આલ્કલી ધાતુ છે અને તેના સંયોજનોમાં હંમેશા $+1$ ઓક્સિડેશન આંક દર્શાવે છે.
$2$. $H_2\underline{O}_2$ માટે: ધારો કે ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. હાઇડ્રોજન $+1$ હોવાથી,$2(+1) + 2x = 0$,જે $2x = -2$ આપે છે,તેથી $x = -1$.
$3$. $H_2\underline{S}O_4$ માટે: ધારો કે સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. હાઇડ્રોજન $+1$ અને ઓક્સિજન $-2$ છે. તેથી,$2(+1) + x + 4(-2) = 0$,જે $2 + x - 8 = 0$ માં પરિણમે છે,તેથી $x = +6$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક $+1, -1$ અને $+6$ છે.

(A) નાઇટ્રોજન $(N)$ નો ઓક્સિડેશન આંક શોધવા માટે:
$1$. $\underline{N}H_4 Cl$ માં: $x + 4(+1) = +1$ (કારણ કે $Cl$ $-1$ છે),તેથી $x + 4 = 1$,$x = -3$ $(A-R)$.
$2$. $H\underline{N}O_3$ માં: $1 + x + 3(-2) = 0$,તેથી $1 + x - 6 = 0$,$x = +5$ $(B-Q)$.
$3$. $\underline{N}_2 O$ માં: $2x + (-2) = 0$,તેથી $2x = 2$,$x = +1$ $(C-P)$.
$4$. $\underline{N}H_2 OH$ માં: $x + 2(+1) + (-2) + 1 = 0$,તેથી $x + 2 - 2 + 1 = 0$,$x = -1$ $(D-S)$.
આમ,સાચી જોડ $A-R, B-Q, C-P, D-S$ છે.

(C) ધારો કે ફોસ્ફરસનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$Ba(H_2PO_2)_2$ માં,$Ba$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$,$H$ નો $+1$ અને $O$ નો $-2$ છે.
તટસ્થ સંયોજનમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$1(+2) + 2[2(+1) + x + 2(-2)] = 0$
$2 + 2[2 + x - 4] = 0$
$2 + 2[x - 2] = 0$
$2 + 2x - 4 = 0$
$2x - 2 = 0$
$2x = 2$
$x = +1$

(D) ગ્લુકોઝનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે. ધારો કે કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$6(x) + 12(+1) + 6(-2) = 0$
$6x + 12 - 12 = 0$
$6x = 0$
$x = 0$. આમ,ગ્લુકોઝમાં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક શૂન્ય છે.

(B) $PF_6^{-}$ માટે: ધારો કે $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + (6 \times -1) = -1$
$x - 6 = -1$
$x = +5$
$V_2 O_7^{4-}$ માટે: ધારો કે $V$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ છે.
$2y + (7 \times -2) = -4$
$2y - 14 = -4$
$2y = +10$
$y = +5$
આમ,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+5$ અને $+5$ છે.

(D) ધારો કે $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$MnO_4^{-}$ માં,બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો આયન પરના વીજભાર જેટલો થાય છે.
$x + (4 \times -2) = -1$
$x - 8 = -1$
$x = +7$
તેથી,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ છે.

(C) $CrO_4^{2-}$ માં,ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + 4(-2) = -2$ $\Rightarrow x - 8 = -2$ $\Rightarrow x = +6$.
$K_2Cr_2O_7$ માં,ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$2(+1) + 2x + 7(-2) = 0$ $\Rightarrow 2 + 2x - 14 = 0$ $\Rightarrow 2x = 12$ $\Rightarrow x = +6$.

(C) મેંગેનાઈટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_4^{2-}$ છે અને પરમેંગેનેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_4^-$ છે.
આમ,મેંગેનાઈટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-2$ અને પરમેંગેનેટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-1$ છે.

(C) $K_{2}Cr_{2}O_{7}$ માટે,ધારો કે $Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
તટસ્થ અણુમાં તમામ પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$2(+1) + 2x + 7(-2) = 0$
$2 + 2x - 14 = 0$
$2x - 12 = 0$
$2x = 12$
$x = +6$
તેથી,$K_{2}Cr_{2}O_{7}$ માં $Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+6$ છે.

(D) $HNO_3$ માં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$HNO_3$ માટે: $1 + x + 3(-2) = 0$
$1 + x - 6 = 0$
$x - 5 = 0$
$x = +5$
તેથી,$HNO_3$ માં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $ +5 $ છે.

(A) નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $NO$ છે.
ધારો કે નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ઓક્સાઈડમાં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક સામાન્ય રીતે $-2$ હોય છે.
તટસ્થ અણુ $NO$ માટે,ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થવો જોઈએ:
$x + (-2) = 0$
$x = +2$.
તેથી,નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડમાં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.

(B) આપેલા પદાર્થોમાં નાઈટ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$N_2$: $2x = 0 \Rightarrow x = 0$
$NH_3$: $x + 3(+1) = 0 \Rightarrow x = -3$
$N_2O$: $2x + (-2) = 0$ $\Rightarrow 2x = 2$ $\Rightarrow x = +1$
$NO$: $x + (-2) = 0 \Rightarrow x = +2$
આ મૂલ્યો $(0, -3, +1, +2)$ ની સરખામણી કરતા,સૌથી ઓછી ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-3$ છે,જે એમોનિયા $(NH_3)$ માં જોવા મળે છે.

(B) ધારો કે સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે. હાઇડ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ અને ઓક્સિજનની $-2$ છે. $H_2S_2O_7$ માં,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $2(+1) + 2(x) + 7(-2) = 0$ થાય છે. $x$ માટે ઉકેલતા: $2 + 2x - 14 = 0$,$2x = 12$,$x = +6$. આમ,$H_2S_2O_7$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+6$ છે.

(B) તત્વના તેના મૂળભૂત સ્વરૂપમાં અથવા હોમોએટોમિક અણુમાં ઓક્સિડેશન આંક હંમેશા $0$ હોય છે.
$S_8$ એ માત્ર સલ્ફર પરમાણુઓનો બનેલો હોમોએટોમિક અણુ હોવાથી,$S_8$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.

(C) આપેલા સંયોજનોમાં ક્લોરિન $(Cl)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શોધવા માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે તટસ્થ અણુમાં તમામ પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે. ધારો કે $Cl$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે. હાઇડ્રોજન $(H)$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ અને ઓક્સિજન $(O)$ ની $-2$ છે.
$1.$ $HClO_4$ માટે: $1 + x + 4(-2) = 0 \implies x - 7 = 0 \implies x = +7$.
$2.$ $HClO_2$ માટે: $1 + x + 2(-2) = 0 \implies x - 3 = 0 \implies x = +3$.
$3.$ $HClO_3$ માટે: $1 + x + 3(-2) = 0 \implies x - 5 = 0 \implies x = +5$.
$4.$ $HCl$ માટે: $1 + x = 0 \implies x = -1$.
આમ,$HClO_3$ માં ક્લોરિન $+5$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.

(D) હાઈપોક્લોરસ એસિડનું રાસાયણિક સૂત્ર $HOCl$ છે.
ધારો કે $Cl$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$H$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ અને $O$ ની $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે:
$(+1) + (-2) + x = 0$
$-1 + x = 0$
$x = +1$.
તેથી,$HOCl$ માં ક્લોરિનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ છે.

(B) ટેટ્રાથાયોનેટ આયન $(S_4O_6^{2-})$ માં,બંધારણમાં ચાર સલ્ફર પરમાણુઓની સાંકળ હોય છે.
છેડાના સલ્ફર પરમાણુઓ ($1$ અને $4$) માટે: દરેક ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ (બે દ્વિ-બંધ અને એક એક-બંધ) અને એક સલ્ફર પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે. વિદ્યુતઋણતાના આધારે: $O$ સાથે જોડાયેલ $S$ દરેક દ્વિ-બંધ માટે $+2$ અને એક-બંધ માટે $+1$ મેળવે છે,જેનો કુલ સરવાળો $+5$ થાય છે.
કેન્દ્રીય સલ્ફર પરમાણુઓ ($2$ અને $3$) માટે: દરેક અન્ય બે સલ્ફર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે. સમાન પરમાણુઓ વચ્ચેના બંધને કારણે ઓક્સિડેશન આંક $0$ રહે છે.
તેથી,સલ્ફર પરમાણુઓ $1, 2, 3, 4$ માટે ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+5, 0, 0, +5$ છે.

(D) જ્યારે કોઈ સંયોજનમાં એક જ તત્વના પરમાણુઓ અલગ-અલગ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય,ત્યારે તેમની સરેરાશ ઓક્સિડેશન અવસ્થા અપૂર્ણાંક હોઈ શકે છે.
$Fe_3O_4$,$Mn_3O_4$ અને $Pb_3O_4$ એ મિશ્ર ઓક્સાઇડ છે જેમાં ધાતુઓ $+8/3$ જેવી સરેરાશ ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવે છે.
$Na_2S_4O_6$ માં $Na$ (સોડિયમ) એ ધાતુ છે જે હંમેશા $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવે છે,જે અપૂર્ણાંક નથી.

(C) સંયોજન વિદ્યુતીય રીતે તટસ્થ હોવા માટે,બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ધારો કે સૂત્ર $X_a(Y_bZ_c)_d$ છે.
વિકલ્પ $C$ તપાસતા: $X_3(YZ_4)_3$.
$X$ નો ઓક્સિડેશન આંક $= +3$,$Y = +5$,$Z = -2$.
કુલ વીજભાર $= 3(+3) + 3(+5 + 4(-2)) = 9 + 3(5 - 8) = 9 + 3(-3) = 9 - 9 = 0$.
ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય હોવાથી,$X_3(YZ_4)_3$ એ શક્ય સૂત્ર છે.

(D) સ્ટોક નોટેશન સંયોજનમાં રહેલા ધાતુના ઓક્સિડેશન આંકને કૌંસમાં રોમન અંક દ્વારા દર્શાવે છે.
$Hg_2Cl_2$ માં $Hg$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે,તેથી તે $Hg(I)Cl$ છે. $HgCl_2$ માં $Hg$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે,તેથી તે $Hg(II)Cl_2$ છે.
વિકલ્પ $A$ અને $B$ સાચા છે કારણ કે $Hg(I)$ એ $Hg(II)$ નું રિડક્શન પામેલું સ્વરૂપ છે.
વિકલ્પ $C$ સાચું છે કારણ કે સ્ટોક નોટેશન ઓક્સિડેશન આંક સ્પષ્ટ કરે છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટું છે કારણ કે 'ઓરસ' (Aurous) એ $Au(I)$ માટે વપરાય છે,જ્યારે $Au(III)Cl_3$ એ 'ઓરિક ક્લોરાઈડ' (Auric chloride) છે.

(B) $KMnO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો. ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $1 + x + 4(-2) = 0$ થાય,તેથી $x - 7 = 0$,જે $x = +7$ આપે છે.
$MnO_2$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ ધારો. ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $y + 2(-2) = 0$ થાય,તેથી $y - 4 = 0$,જે $y = +4$ આપે છે.
ઓક્સિડેશન આંકમાં તફાવત $|7 - 4| = 3$ છે.

(D) $Xe : F$ નો પરમાણ્વીય ગુણોત્તર $0.4 : 2.4$ આપેલ છે.
બંનેને $0.4$ વડે ભાગતા,આપણને મોલર ગુણોત્તર $1 : 6$ મળે છે.
આમ,સંયોજનનું પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર $XeF_6$ છે.
$XeF_6$ માં,ધારો કે $Xe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$F$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$x + 6(-1) = 0$
$x - 6 = 0$
$x = +6$.
તેથી,$Xe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.

(C) કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $Ca_3(PO_4)_2$ છે.
ધારો કે ફોસ્ફરસનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
કેલ્શિયમ $(Ca)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ અને ઓક્સિજન $(O)$ નો $-2$ છે.
તટસ્થ સંયોજન $Ca_3(PO_4)_2$ માટે,ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થવો જોઈએ:
$3(+2) + 2[x + 4(-2)] = 0$
$6 + 2[x - 8] = 0$
$6 + 2x - 16 = 0$
$2x - 10 = 0$
$2x = 10$
$x = +5$
તેથી,ફોસ્ફરસનો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ છે.

(C) ધારો કે સલ્ફર $(S)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$SO_3$ માં,ઓક્સિજન $(O)$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
તેથી,$x + 3(-2) = 0$.
$x - 6 = 0$.
$x = +6$.
આમ,$SO_3$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.