Gujarati

Carbon family Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · p-Block Elements (Class 11) · Carbon family

635+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 635 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
જ્યારે લેડ નાઈટ્રેટને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે શું આપે છે?
A
$NO_2$
B
$NO$
C
$N_2O_5$
D
$N_2O$

Solution

(A) લેડ નાઈટ્રેટનું ઉષ્મીય વિઘટન નીચે મુજબના રાસાયણિક સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$2Pb(NO_3)_2(s) \xrightarrow{\Delta} 2PbO(s) + 4NO_2(g) + O_2(g)$
પ્રક્રિયામાં દર્શાવ્યા મુજબ,લેડ નાઈટ્રેટને ગરમ કરવાથી લેડ ઓક્સાઈડ $(PbO)$,નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ $(NO_2)$ અને ઓક્સિજન $(O_2)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
52
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું તત્વ ઓરડાના તાપમાને સળગાવતા વાયુરૂપ ઓક્સાઇડ આપે છે?
A
$H$
B
$Na$
C
$S$
D
$He$

Solution

(C) જ્યારે સલ્ફર $(S)$ ને ઓક્સિજનની હાજરીમાં સળગાવવામાં આવે છે,ત્યારે તે સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ $(SO_2)$ બનાવે છે,જે ઓરડાના તાપમાને વાયુ સ્વરૂપે હોય છે.
$S(s) + O_2(g) \to SO_2(g)$
53
MediumMCQ
તટસ્થ ઓક્સાઇડનું ઉદાહરણ કયું છે?
A
$NO$
B
$CO_2$
C
$CaO$
D
$ZnO$

Solution

(A) $NO$ એ તટસ્થ ઓક્સાઇડનું ઉદાહરણ છે કારણ કે તે એસિડિક કે બેઝિક ગુણધર્મ દર્શાવતું નથી.
54
MediumMCQ
ટીનને આલ્કલી દ્રાવણ સાથે ઉકાળતા નીચેનામાંથી કઈ નીપજ બને છે?
A
$Sn(OH)_2$
B
$Sn(OH)_4$
C
$SnO_3^{2-}$
D
$SnO_2$

Solution

(C) જ્યારે ટીન $(Sn)$ ને આલ્કલી દ્રાવણ ($NaOH$ જેવું) સાથે ઉકાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા દ્વારા સ્ટેનેટ આયનો બનાવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $Sn + 2OH^- + 2H_2O \rightarrow [Sn(OH)_6]^{2-} + 2H_2$ અથવા સામાન્ય રીતે સ્ટેનેટ આયન $SnO_3^{2-}$ ની રચના તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
આમ,બનતી સાચી નીપજ $SnO_3^{2-}$ છે.
55
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સબ-ઓક્સાઈડ છે?
A
$Ba_2O$
B
$CaCO_3$
C
$C_3O_2$
D
$ZnO$

Solution

(C) સબ-ઓક્સાઈડ એ એક એવો ઓક્સાઈડ છે જેમાં તત્વ તેના સામાન્ય ઓક્સાઈડ કરતા નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
કાર્બન સબ-ઓક્સાઈડ,જેને ટ્રાયકાર્બન ડાયોક્સાઈડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_3O_2$ અથવા $O=C=C=C=O$ છે.
તે રેખીય ઓક્સોકાર્બનની શ્રેણીનો એક સ્થિર સભ્ય છે અને તેની ક્યુમ્યુલીન રચના દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
56
MediumMCQ
કયો વાયુ પાણી પર એકત્રિત કરી શકાતો નથી?
A
$N_2$
B
$O_2$
C
$SO_2$
D
$PH_3$

Solution

(C) $SO_2$ પાણીમાં ખૂબ જ દ્રાવ્ય છે,જે સલ્ફ્યુરસ એસિડ બનાવે છે. તેથી,તેને પાણી પર એકત્રિત કરી શકાતો નથી.
$H_2O + SO_2 \to H_2SO_3$ (સલ્ફ્યુરસ એસિડ)
57
MediumMCQ
નિયંત્રિત જળવિભાજન અને સંઘનન પર,$R_3SiCl$ શું આપે છે?
A
$R_3Si-O-SiR_3$
B
$(R_3Si-O-SiR_3)_n$
C
$R_3SiOH$
D
સિલિકોન પોલિમર

Solution

(A) $R_3SiCl$ નું જળવિભાજન મધ્યવર્તી તરીકે $R_3SiOH$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$R_3SiCl + H_2O \to R_3SiOH + HCl$
$R_3SiOH$ પાસે માત્ર એક જ સક્રિય $-OH$ સમૂહ હોવાથી,તે માત્ર ડાયમર $R_3Si-O-SiR_3$ બનાવવા માટે સંઘનન પામી શકે છે અને લાંબી સાંકળ ધરાવતો પોલિમર બનાવી શકતું નથી.
$R_3SiOH + HOSiR_3 \to R_3Si-O-SiR_3 + H_2O$.
58
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોનું જળવિભાજન (hydrolysis) થતું નથી?
A
$VCl_4$
B
$TiCl_4$
C
$SiCl_4$
D
$CCl_4$

Solution

(D) $CCl_4 + H_2O \to$ કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
કાર્બન પરમાણુમાં પાણીના અણુઓમાંથી ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારવા માટે ખાલી $d$-કક્ષકો હોતી નથી,તેથી તે જળવિભાજન પામી શકતું નથી.
59
EasyMCQ
બ્લીચિંગ પાવડરની બ્લીચિંગ ક્રિયા શેના મુક્ત થવાને કારણે થાય છે?
A
ક્લોરિન
B
આણ્વિક ઓક્સિજન
C
જાત ઓક્સિજન (Nascent oxygen)
D
કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ

Solution

(C) બ્લીચિંગ પાવડર $(CaOCl_2)$ ની બ્લીચિંગ ક્રિયા જાત ઓક્સિજન (nascent oxygen) મુક્ત થવાને કારણે થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $CaOCl_2 \to CaCl_2 + [O]$.
જાત ઓક્સિજન $([O])$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રંગીન પદાર્થોનું રંગહીન પદાર્થોમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
60
EasyMCQ
બ્લીચિંગ પાવડરનો અસરકારક ઘટક કેલ્શિયમનો $.....$ છે.
A
ક્લોરિન
B
બ્રોમિન
C
એલ્યુમિનિયમ
D
કેલ્શિયમ

Solution

(A) બ્લીચિંગ પાવડરનું રાસાયણિક સૂત્ર $CaOCl_2$ છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ હાઇપોક્લોરાઇટ $Ca(OCl)_2$ અને કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ $CaCl_2$ નું મિશ્રણ છે.
બ્લીચિંગ ક્રિયા માટે જવાબદાર અસરકારક ઘટક હાઇપોક્લોરાઇટ આયન $(OCl^-)$ છે,જે એસિડ અથવા વાતાવરણીય $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરિન વાયુ મુક્ત કરે છે.
તેથી,અસરકારક ઘટક ક્લોરિન છે.
61
MediumMCQ
$NaOCl$ નો ઉપયોગ બ્લીચિંગ એજન્ટ અને જંતુનાશક એજન્ટ તરીકે થાય છે. તે કોની પ્રક્રિયા દ્વારા સંશ્લેષિત કરી શકાય છે?
A
$NaCl$ અને $H_2O$
B
$NH_4Cl$ અને $NaOH$
C
$Cl_2$ અને ઠંડા તથા મંદ $NaOH$
D
$Cl_2$ અને ગરમ તથા સાંદ્ર $NaOH$

Solution

(C) ક્લોરિન ઠંડા અને મંદ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરાઇડ ક્ષાર,હાઇપોક્લોરાઇટ અને પાણીનું મિશ્રણ આપે છે.
$Cl_{2(g)} + 2NaOH_{(aq)} \rightarrow NaCl_{(aq)} + NaOCl_{(aq)} + H_2O_{(l)}$
ક્લોરિન ગરમ અને સાંદ્ર સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરાઇડ ક્ષાર,ક્લોરેટ અને પાણીનું મિશ્રણ આપે છે.
$3Cl_{2(g)} + 6NaOH_{(aq)} \rightarrow 5NaCl_{(aq)} + NaClO_{3(aq)} + 3H_2O_{(l)}$
62
MediumMCQ
$1 \ L$ નો ફ્લાસ્ક બ્રાઉન બ્રોમિન બાષ્પથી ભરેલો છે. ફ્લાસ્કમાં નીચેનામાંથી શું ઉમેરવાથી બાષ્પના બ્રાઉન રંગની તીવ્રતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે નહીં?
A
આરસના ટુકડા
B
કાર્બન ડાયસલ્ફાઇડ
C
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ
D
એનિમલ ચારકોલ પાવડર

Solution

(A) બ્રોમિન બાષ્પ એ અધ્રુવીય પદાર્થ છે.
જ્યારે $CS_2$ (કાર્બન ડાયસલ્ફાઇડ) અથવા $CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ) ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બ્રોમિન આ દ્રાવકોમાં ઓગળી જાય છે,જેનાથી બાષ્પની સાંદ્રતા ઘટે છે અને આમ બ્રાઉન રંગની તીવ્રતા ઘટે છે.
એનિમલ ચારકોલ પાવડર બ્રોમિન વાયુનું અધિશોષણ કરે છે,જે પણ બ્રાઉન રંગની તીવ્રતા ઘટાડે છે.
આરસના ટુકડા $(CaCO_3)$ બ્રોમિન બાષ્પ સાથે પ્રતિક્રિયા આપતા નથી,તેથી બ્રાઉન રંગની તીવ્રતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થતો નથી.
63
MediumMCQ
$HgCl_2$ અને $Hg(CN)_2$ ની પ્રક્રિયામાં કઈ નીપજ મળે છે?
A
$HgCl_2 \cdot Hg(CN)_2$
B
ઉમેરણ સંયોજન $HgCl_2 \cdot Hg(CN)_2$
C
$Hg(CN)Cl$
D
$Hg[Hg(CN)_2Cl_2]$

Solution

(A) $HgCl_2$ અને $Hg(CN)_2$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી ઉમેરણ સંયોજન બને છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $HgCl_2 + Hg(CN)_2 \to HgCl_2 \cdot Hg(CN)_2$.
64
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$Ni(CO)_4$ ડાયામેગ્નેટિક છે
B
$CO_2$ એ $Sn(OH)_2$ કરતા વધુ પ્રબળ લુઈસ એસિડ છે
C
ગ્રેફાઇટ વિદ્યુતનું વહન કરે છે જ્યારે હીરો કરતો નથી
D
$CCl_4$ નું જળવિભાજન થાય છે જ્યારે $BCl_3$ નિષ્ક્રિય છે

Solution

(D) $1$. $Ni(CO)_4$ માં $sp^3$ સંકરણ હોય છે અને તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી,તેથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. $CO_2$ એ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે,જ્યારે $Sn(OH)_2$ ઉભયગુણી છે. $CO_2$ વધુ પ્રબળ લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. ગ્રેફાઇટમાં તેની સ્તરીય રચનાને કારણે મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જે તેને વિદ્યુતનું વહન કરવા દે છે,જ્યારે હીરામાં કોઈ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. $CCl_4$ જળવિભાજન પ્રત્યે નિષ્ક્રિય છે કારણ કે કાર્બન તેનું અષ્ટક વિસ્તારી શકતું નથી,જ્યારે $BCl_3$ બોરોન પર ખાલી $p$-ઓર્બિટલ હોવાને કારણે સરળતાથી જળવિભાજિત થાય છે. તેથી,'$CCl_4$ નું જળવિભાજન થાય છે જ્યારે $BCl_3$ નિષ્ક્રિય છે' તે વિધાન ખોટું છે.
65
MediumMCQ
બ્લીચિંગ પાવડર લાંબા સમય સુધી રાખવાથી તેની શક્તિ ગુમાવે છે કારણ કે
A
તે કેલ્શિયમ હાઇપોક્લોરેટમાં ફેરવાય છે
B
તે કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ અને કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડમાં ફેરવાય છે
C
તે ભેજ શોષી લે છે
D
તે કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ અને કેલ્શિયમ ક્લોરેટમાં ફેરવાય છે

Solution

(D) બ્લીચિંગ પાવડર,$CaOCl_2$,અસ્થિર છે અને વાતાવરણીય $CO_2$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે અથવા સમય જતાં સ્વયં-ઓક્સિડેશન પામે છે.
જ્યારે તેને લાંબા સમય સુધી રાખવામાં આવે છે,ત્યારે તે કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ $(CaCl_2)$ અને કેલ્શિયમ ક્લોરેટ $(Ca(ClO_3)_2)$ માં વિઘટિત થાય છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $6CaOCl_2 \rightarrow 5CaCl_2 + Ca(ClO_3)_2$.
66
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો હેલાઇડ સૌથી ઓછો સ્થાયી છે અને તેનું અસ્તિત્વ શંકાસ્પદ છે?
A
$CI_4$
B
$GeI_4$
C
$SnI_4$
D
$PbI_4$

Solution

(D) $PbI_4$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી ઓછો સ્થાયી હેલાઇડ છે,જેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
$(I)$ આયોડિન પરમાણુનું કદ ખૂબ મોટું હોવાથી $Pb-I$ બંધ નબળો હોય છે.
$(II)$ ઇનર્ટ પેર ઇફેક્ટ (inert pair effect) ને કારણે,$Pb$ ની $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ અવસ્થા કરતા વધુ સ્થાયી છે. પરિણામે,$PbI_4$ એ $PbI_2$ અને $I_2$ માં વિઘટિત થવાનું વલણ ધરાવે છે.
67
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા પ્રકારના કાચમાં લેડ (સીસું) મહત્તમ પ્રમાણમાં હોય છે?
A
સોડા ગ્લાસ
B
જેના ગ્લાસ
C
પાયરેક્સ ગ્લાસ
D
ફ્લિન્ટ ગ્લાસ

Solution

(D) ફ્લિન્ટ ગ્લાસ એ એક પ્રકારનો ઓપ્ટિકલ ગ્લાસ છે જેમાં લેડ$(II)$ ઓક્સાઇડ $(PbO)$ નું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે તેનો વક્રીભવનાંક અને વિભાજન વધારે છે. તેથી,ફ્લિન્ટ ગ્લાસમાં લેડ મહત્તમ પ્રમાણમાં હોય છે.
68
MediumMCQ
સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડને ખુલ્લી હવામાં રાખવામાં આવે ત્યારે ક્યારેક સફેદ ધુમાડાના વાદળ ઉત્પન્ન થાય છે. તેનું કારણ શું છે?
A
સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ હંમેશા તીવ્ર ગંધવાળો $HCl$ વાયુ ઉત્સર્જિત કરે છે
B
હવામાં રહેલો ઓક્સિજન ઉત્સર્જિત $HCl$ વાયુ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ક્લોરિન વાયુનું વાદળ બનાવે છે
C
હવામાં રહેલા ભેજ પ્રત્યે $HCl$ વાયુનું પ્રબળ આકર્ષણ પ્રવાહી દ્રાવણના ટીપાં બનાવે છે જે વાદળછાયા ધુમાડા જેવું દેખાય છે
D
પાણી પ્રત્યેના પ્રબળ આકર્ષણને કારણે,સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ હવામાંથી ભેજને પોતાની તરફ ખેંચે છે. આ ભેજ પાણીના ટીપાં બનાવે છે અને તેથી વાદળ બને છે

Solution

(C) સાંદ્ર $HCl$ એ અત્યંત બાષ્પશીલ પ્રવાહી છે જે $HCl$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
$HCl$ વાયુને વાતાવરણમાં રહેલી પાણીની વરાળ પ્રત્યે ખૂબ જ પ્રબળ આકર્ષણ હોય છે.
જ્યારે $HCl$ વાયુના અણુઓ વાતાવરણીય ભેજના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તેઓ પાણીની વરાળને શોષીને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડના દ્રાવણના નાના ટીપાં બનાવે છે.
આ સૂક્ષ્મ ટીપાં પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન કરે છે અને હવામાં સફેદ વાદળ અથવા ધુમાડા તરીકે દેખાય છે.
69
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઇડ ઉભયગુણી (amphoteric) સ્વભાવ ધરાવે છે?
A
$CO_2$
B
$SiO_2$
C
$SnO_2$
D
$CaO$

Solution

(C) ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ એ છે જે એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.
$SnO_2$ ઉભયગુણી સ્વભાવ ધરાવે છે કારણ કે તે પ્રબળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે:
$1. \text{બેઇઝ સાથેની પ્રક્રિયા: } SnO_2 + 2NaOH \to Na_2SnO_3 + H_2O$
$2. \text{એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા: } SnO_2 + 4HCl \to SnCl_4 + 2H_2O$
$CO_2$ અને $SiO_2$ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે,જ્યારે $CaO$ બેઝિક ઓક્સાઇડ છે.
70
MediumMCQ
સામાન્ય કાચનું બંધારણ શું છે?
A
$Na_2O \cdot CaO \cdot 6SiO_3$
B
$Na_2O \cdot Al_2O_3 \cdot SiO_2$
C
$CaO \cdot Al_2O_3 \cdot SiO_2$
D
$Na_2O \cdot CaO \cdot 6SiO_2$

Solution

(D) સામાન્ય કાચ,જેને સોડા-લાઈમ ગ્લાસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેનું બંધારણ $Na_2O \cdot CaO \cdot 6SiO_2$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
71
MediumMCQ
ફિલોસોફર્સ વૂલને $1100\,^{\circ}C$ તાપમાને $BaO$ સાથે ગરમ કરતા એક સંયોજન મળે છે. તે સંયોજન ઓળખો.
A
$BaZnO_2$
B
$Ba + ZnO_2$
C
$BaCdO_2$
D
$BaO_2 + Zn$

Solution

(A) ફિલોસોફર્સ વૂલ એટલે $ZnO$.
જ્યારે $ZnO$ ને $1100\,^{\circ}C$ તાપમાને $BaO$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે બેરિયમ ઝિંકેટ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા: $ZnO + BaO \xrightarrow{1100\,^{\circ}C} BaZnO_2$.
તેથી,સાચું સંયોજન $BaZnO_2$ છે.
72
EasyMCQ
કાર્બન તેના સમૂહના અન્ય તત્વોથી અલગ પડે છે. કયું વિધાન ખોટું છે?
A
લાંબી સાંકળો (કેટેનેશન) બનાવવાની તેની નોંધપાત્ર વૃત્તિને કારણે
B
બહુવિધ બંધો બનાવવાની તેની અનન્ય ક્ષમતાને કારણે
C
પેનલ્ટીમેટ શેલમાં $d-$ઓર્બિટલને કારણે
D
તેની $4$ કો-ઓર્ડિનેશન નંબરની મર્યાદાને કારણે

Solution

(C) કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી $1s^2 2s^2 2p^2$ છે.
તેની વેલેન્સ અથવા પેનલ્ટીમેટ શેલમાં $d-$ઓર્બિટલ્સ હોતા નથી.
તેથી,પેનલ્ટીમેટ શેલમાં $d-$ઓર્બિટલની હાજરીને કારણે કાર્બન અલગ પડે છે તે વિધાન ખોટું છે.
73
EasyMCQ
સિલિકોન ક્લોરોફોર્મ કોના દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે?
A
$Si + HCl$
B
$SiCl_4 + H_2O$
C
$SiF_4 + NaF$
D
$H_2SiF_6 + Cl_2$

Solution

(A) સિલિકોન ક્લોરોફોર્મ $(SiHCl_3)$ ઊંચા તાપમાને $(300 \ ^\circ C)$ સિલિકોનની હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ વાયુ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ:
$Si + 3HCl \to SiHCl_3 + H_2$
74
MediumMCQ
દરિયાની અંદર ડાઇવર્સ દ્વારા નીચેનામાંથી કયા ગેસ મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?
A
$O_2 + He$
B
$O_2 + Xe$
C
$O_2 + Ar$
D
$O_2 + N_2$

Solution

(A) સાચો જવાબ $(A)$ છે.
હિલિયમનો ઉપયોગ ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ માટે ઓક્સિજન સાથે કરવામાં આવે છે કારણ કે તે ઊંચા દબાણ હેઠળ પણ નાઇટ્રોજન કરતા લોહીમાં ઓછું દ્રાવ્ય છે.
આ 'બેન્ડ્સ' અથવા ડિકમ્પ્રેશન સિકનેસ તરીકે ઓળખાતી સ્થિતિને અટકાવે છે.
દરિયાઈ ડાઇવર્સ દ્વારા શ્વસન માટે $80\% \text{ હિલિયમ}$ અને $20\% \text{ ઓક્સિજન}$ ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
75
DifficultMCQ
જ્યારે વાયુ $A$ ને ચૂનાના નીતર્યા પાણી (slaked lime) માંથી પસાર કરવામાં આવે છે ત્યારે સફેદ અવક્ષેપ બને છે. લાંબા સમય સુધી પસાર કરવાથી,અવક્ષેપ ઓગળી જાય છે. પરિણામી દ્રાવણને ગરમ કરવાથી,વાયુ $B$ ના ઉત્સર્જન સાથે સફેદ અવક્ષેપ ફરીથી દેખાય છે. વાયુ $A$ અને $B$ અનુક્રમે કયા છે?
A
$CO_2$ અને $CO$
B
$CO$ અને $CO_2$
C
$CO$ અને $CO$
D
$CO_2$ અને $CO_2$

Solution

(D) વાયુ $A$ $(CO_2)$ ની ચૂનાના નીતર્યા પાણી $(Ca(OH)_2)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ ના સફેદ અવક્ષેપ બને છે:
$Ca(OH)_2(aq) + CO_2(g) \rightarrow CaCO_3(s) + H_2O(l)$
$CO_2$ ને લાંબા સમય સુધી પસાર કરવાથી,દ્રાવ્ય કેલ્શિયમ બાયકાર્બોનેટ $(Ca(HCO_3)_2)$ બનવાને કારણે અવક્ષેપ ઓગળી જાય છે:
$CaCO_3(s) + H_2O(l) + CO_2(g) \rightarrow Ca(HCO_3)_2(aq)$
પરિણામી દ્રાવણને ગરમ કરવાથી,કેલ્શિયમ બાયકાર્બોનેટનું વિઘટન થઈને $CaCO_3$ ના સફેદ અવક્ષેપ ફરીથી બને છે અને વાયુ $B$ $(CO_2)$ મુક્ત થાય છે:
$Ca(HCO_3)_2(aq) \xrightarrow{\Delta} CaCO_3(s) + H_2O(l) + CO_2(g)$
આમ,વાયુ $A$ અને $B$ બંને $CO_2$ છે.
76
MediumMCQ
એક લાલ ઘન પદાર્થ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે. જો કે,જો પાણીમાં થોડું $KI$ ઉમેરવામાં આવે તો તે દ્રાવ્ય બને છે. કસનળીમાં લાલ ઘન પદાર્થને ગરમ કરવાથી જાંબલી રંગના ધુમાડા નીકળે છે અને કસનળીના ઠંડા ભાગો પર ધાતુના ટીપાં દેખાય છે. આ લાલ ઘન પદાર્થ કયો છે?
A
$(NH_4)_2Cr_2O_7$
B
$HgI_2$
C
$HgO$
D
$Pb_3O_4$

Solution

(B) લાલ ઘન પદાર્થ $HgI_2$ (મર્ક્યુરિક આયોડાઈડ) છે.
$HgI_2$ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે પરંતુ $KI$ ના દ્રાવણમાં દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનવાને કારણે ઓગળી જાય છે: $HgI_2 + 2KI \to K_2[HgI_4]$.
ગરમ કરવા પર,$HgI_2$ નું ઉષ્મીય વિઘટન થાય છે: $HgI_2 \to Hg + I_2$.
$I_2$ ની વરાળ જાંબલી રંગના ધુમાડા તરીકે દેખાય છે,અને ધાતુના પારો $(Hg)$ ના ટીપાં કસનળીના ઠંડા ભાગો પર જમા થાય છે.
77
MediumMCQ
ગ્રેફાઇટ નરમ છે જ્યારે હીરો સખત છે કારણ કે
A
ગ્રેફાઇટ પાવડર સ્વરૂપમાં છે
B
હીરામાં $sp^3$ સંકરણ છે પરંતુ ગ્રેફાઇટમાં $sp^2$ સંકરણ છે
C
ગ્રેફાઇટ સમતલીય સ્વરૂપમાં છે જ્યારે હીરો ચતુષ્ફલકીય સ્વરૂપમાં છે
D
ગ્રેફાઇટ સહસંયોજક છે અને હીરો આયનીય છે

Solution

(C) ગ્રેફાઇટમાં,કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને સમતલીય ષટ્કોણીય સ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે જે નબળા વાન્ડર વાલ્સ બળો દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે સ્તરોને એકબીજા પર સરકવા દે છે,તેથી તે નરમ હોય છે.
હીરામાં,દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને એક મજબૂત,ત્રિ-પરિમાણીય ચતુષ્ફલકીય નેટવર્કમાં અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે તેને અત્યંત સખત બનાવે છે.
78
MediumMCQ
પ્રોડ્યુસર ગેસ એ કોનું મિશ્રણ છે?
A
$CO$ અને $N_2$
B
$CO_2$ અને $H_2$
C
$N_2$ અને $O_2$
D
$CH_4$ અને $N_2$

Solution

(A) પ્રોડ્યુસર ગેસ એ કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ અને નાઇટ્રોજન $(N_2)$ નું મિશ્રણ છે.
તે સામાન્ય રીતે લાલ-ગરમ કોક પર હવા પસાર કરીને બનાવવામાં આવે છે.
સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
79
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું ઉષ્મા અને વિદ્યુતનું સારું વાહક છે?
A
હીરો
B
ગ્રેફાઇટ
C
એન્થ્રાસાઇટ
D
ચારકોલ

Solution

(B) $Graphite$ એ કાર્બનનું એક અપરરૂપ છે જેમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને ષટ્કોણીય સમતલીય રચનામાં અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે. દરેક કાર્બન પરમાણુનો ચોથો સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન મુક્ત રહે છે,જે તેને વિદ્યુત અને ઉષ્માનું વહન કરવા દે છે. તેથી,$(b)$ સાચો જવાબ છે.
80
EasyMCQ
હીરા માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
હીરો વિદ્યુતનો સુવાહક છે
B
હીરો નરમ છે
C
હીરો ઉષ્માનો મંદ વાહક છે
D
હીરો કાર્બનનું અપરરૂપ છે

Solution

(D) હીરો એ સહસંયોજક નેટવર્ક ઘન પદાર્થ છે જેમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિમાં અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
તે સૌથી સખત કુદરતી પદાર્થ છે.
તે વિદ્યુતનો મંદ વાહક છે કારણ કે તેમાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી.
જોકે,મજબૂત સહસંયોજક બંધારણને કારણે તે ઉષ્માનો ઉત્તમ વાહક છે.
તેથી,હીરો કાર્બનનું અપરરૂપ છે તે વિધાન સાચું છે.
81
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિદ્યુતનું સારું વાહક છે?
A
હીરો (Diamond)
B
ગ્રેફાઇટ (Graphite)
C
સિલિકોન (Silicon)
D
અસ્ફટિકમય કાર્બન (Amorphous carbon)

Solution

(B) આપેલા વિકલ્પોમાં,$Graphite$ એ વિદ્યુતનું સારું વાહક છે.
આનું કારણ એ છે કે $Graphite$ માં દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે,જેના કારણે એક સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન મુક્ત રહે છે,જે વિદ્યુતનું વહન કરવામાં મદદ કરે છે.
$Diamond$ એ અવાહક છે,$Silicon$ એ અર્ધવાહક છે,અને $Amorphous \ carbon$ એ વિદ્યુતનું મંદ વાહક છે.
82
EasyMCQ
ડેવી અને ફેરાડેએ સાબિત કર્યું કે
A
હીરો કાર્બનનું એક સ્વરૂપ છે
B
કાર્બન ધરાવતા સંયોજનોની બંધ લંબાઈ હંમેશા સમાન હોય છે
C
પ્લેટિનમની સરખામણીમાં ગ્રેફાઇટની મજબૂતી ન્યૂનતમ છે
D
ગ્રેફાઇટ ખૂબ જ સખત છે

Solution

(A) હમ્ફ્રી ડેવી અને માઈકલ ફેરાડેએ દહન પ્રયોગો દ્વારા સાબિત કર્યું કે હીરો કાર્બનનું એક અપરરૂપ છે,કારણ કે તે ઓક્સિજનમાં સળગાવતા માત્ર $CO_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
83
EasyMCQ
બધા સિલિકેટ્સનો પાયાનો બંધારણીય એકમ કયો છે?
A
$SiO_4$ સમતલીય ચોરસ
B
$[SiO_4]^{4-}$ ચતુષ્ફલકીય
C
$SiO_4$ અષ્ટફલકીય
D
$SiO_4$ રેખીય

Solution

(B) બધા સિલિકેટ્સનો પાયાનો બંધારણીય એકમ $[SiO_4]^{4-}$ ચતુષ્ફલકીય છે,જેમાં એક સિલિકોન પરમાણુ નિયમિત ચતુષ્ફલકના ખૂણાઓ પર રહેલા ચાર ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
84
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું ત્રિ-પરિમાણીય સિલિકેટ છે?
A
માઈકા
B
સ્પોડ્યુમિન
C
ઝીઓલાઈટ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ઝીઓલાઈટ એ ત્રિ-પરિમાણીય સિલિકેટ છે. આ સિલિકેટ્સમાં,$(SiO_4)^{4-}$ ટેટ્રાહેડ્રાના ચારેય ઓક્સિજન પરમાણુઓ અન્ય ટેટ્રાહેડ્રા સાથે વહેંચાયેલા હોય છે,જેના પરિણામે ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્ક રચના બને છે.
85
MediumMCQ
પરમાણુ રિએક્ટરમાં,ગ્રેફાઈટનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
લ્યુબ્રિકન્ટ (અંજણ)
B
ન્યુટ્રોનની ગતિ ધીમી કરવા માટે મોડરેટર
C
બળતણ
D
રિએક્ટરનું લાઇનર

Solution

(B) પરમાણુ રિએક્ટરમાં ન્યુટ્રોનની ગતિને ધીમી કરવા માટે ગ્રેફાઈટનો ઉપયોગ મોડરેટર તરીકે થાય છે.
86
EasyMCQ
સિલિકોન એ શેનો મુખ્ય ઘટક છે?
A
મિશ્રધાતુઓ
B
ખડકો
C
પ્રાણીઓ
D
વનસ્પતિઓ

Solution

(B) સિલિકોન એ પૃથ્વીના પોપડામાં ઓક્સિજન પછીનું બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ છે. તે મુખ્યત્વે સિલિકા $(SiO_2)$ અને સિલિકેટ્સના સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે,જે ખડકો અને ખનિજોના મુખ્ય ઘટકો છે.
87
MediumMCQ
ફેલ્ડસ્પારનું સૂત્ર શું છે?
A
$K_2O \cdot Al_2O_3 \cdot 6SiO_2$
B
$K_2O_3 \cdot Al_2O_3 \cdot 6Si_2O_2 \cdot 2H_2O$
C
$Al_2O_3 \cdot 2SiO_2 \cdot 2H_2O$
D
$3MgO \cdot 4SiO_2 \cdot H_2O$

Solution

(A) ફેલ્ડસ્પાર એ ખડક બનાવતા ખનિજોનો એક સામાન્ય સમૂહ છે. પોટેશિયમ ફેલ્ડસ્પાર (ઓર્થોક્લેઝ) નું રાસાયણિક સૂત્ર $KAlSi_3O_8$ છે,જે $K_2O \cdot Al_2O_3 \cdot 6SiO_2$ ને સમાન છે.
88
MediumMCQ
ફેરિક ક્લોરાઈડનો નિર્જળ નમૂનો કોને ગરમ કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે?
A
$Fe + HCl$
B
$Fe + Cl_2$
C
$FeCl_2 + Cl_2$
D
જલીય ફેરિક ક્લોરાઈડ

Solution

(B) નિર્જળ $FeCl_3$ એ ગરમ કરેલા આયર્ન ફાઈલિંગ્સ પર સૂકા ક્લોરિન વાયુની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2Fe + 3Cl_2 \to 2FeCl_3$.
જલીય ફેરિક ક્લોરાઈડ $(FeCl_3 \cdot 6H_2O)$ ને ગરમ કરવાથી જળવિભાજન થાય છે,જે નિર્જળ $FeCl_3$ ને બદલે $Fe_2O_3$ ઉત્પન્ન કરે છે.
89
MediumMCQ
તાંબાનું કયું સંયોજન હવામાં રાખવાથી લીલા રંગનું બને છે?
A
કોપર સલ્ફેટ
B
કોપર નાઈટ્રેટ
C
ક્યુપ્રિક ક્લોરાઈડ
D
ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ $(CuCl)$ હવામાં અને ભેજની હાજરીમાં ધીમે ધીમે ઓક્સિડેશન પામીને લીલા રંગનું બેઝિક ક્યુપ્રિક ક્લોરાઈડ સંયોજન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા:
$CuCl \xrightarrow{\text{air}} 3CuO \cdot CuCl_2 \cdot 3H_2O$ (લીલા રંગનું).
90
EasyMCQ
કોપર નાઈટ્રેટને સખત ગરમ કરતા,અંતે $.......$ મળે છે.
A
કોપર
B
કોપર ઓક્સાઈડ
C
કોપર નાઈટ્રેટ
D
કોપર નાઈટ્રાઈડ

Solution

(B) કોપર$(II)$ નાઈટ્રેટનું ઉષ્મીય વિઘટન નીચે મુજબ થાય છે:
$2Cu(NO_3)_2 \xrightarrow{\Delta} 2CuO + 4NO_2 + O_2$
સખત ગરમ કરવા પર,કોપર$(II)$ નાઈટ્રેટનું વિઘટન થઈને કોપર$(II)$ ઓક્સાઈડ $(CuO)$,નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ $(NO_2)$ અને ઓક્સિજન $(O_2)$ મળે છે.
તેથી,અંતિમ નીપજ કોપર ઓક્સાઈડ છે.
91
MediumMCQ
જ્યારે ફેરિક ઓક્સાઈડ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે બનતી નીપજ કઈ છે?
A
$NaF$
B
$FeCl_3$
C
$Fe(OH)_3$
D
$NaFeO_2$

Solution

(C) ફેરિક ઓક્સાઈડ $(Fe_2O_3)$ એ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે. તે $NaOH$ જેવા બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવતું નથી. તેના બદલે,તે $NaOH$ ના દ્રાવણમાં અદ્રાવ્ય રહે છે. જો કે,આયર્ન$(III)$ ક્ષારો જ્યારે બેઝ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે $Fe(OH)_3$ અવક્ષેપ તરીકે મળે છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,$Fe(OH)_3$ એ બેઝિક પરિસ્થિતિમાં આયર્ન$(III)$ સાથે સંબંધિત પ્રજાતિ છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Fe_2O_3 + 3H_2O \to 2Fe(OH)_3$.
92
MediumMCQ
કયું ઉભયગુણી (amphoteric) ઓક્સાઇડ છે?
A
$ZnO$
B
$CaO$
C
$BaO$
D
$SrO$

Solution

(A) . $ZnO$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
$ZnO + H_2SO_4 \to ZnSO_4 + H_2O$
$ZnO + 2NaOH \to Na_2ZnO_2 + H_2O$
$ZnO$ એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે,જે ઉભયગુણી ઓક્સાઇડનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
93
EasyMCQ
પ્રયોગશાળામાં $H_2S$ કેવી રીતે મુક્ત કરવામાં આવે છે?
A
$FeSO_4 + H_2SO_4$
B
$FeS + \text{dil. } H_2SO_4$
C
$FeS + \text{conc. } H_2SO_4$
D
તત્વ $H_2 + \text{તત્વ } S$

Solution

(B) પ્રયોગશાળામાં,હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ $(H_2S)$ ફેરસ સલ્ફાઇડ $(FeS)$ પર મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ છે: $FeS + H_2SO_4 (\text{dil.}) \to FeSO_4 + H_2S \uparrow$.
94
EasyMCQ
સ્ટીલમાં $Si$ ની હાજરી તેને શું આપે છે?
A
રેસામય બંધારણ (Fibrous structure)
B
સિલિકેટ પ્રકારનું બંધારણ
C
શીટ પ્રકારનું બંધારણ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) સ્ટીલમાં $Si$ (સિલિકોન) ની હાજરી તેને રેસામય બંધારણ આપે છે,જે તેના યાંત્રિક ગુણધર્મોમાં સુધારો કરે છે.
95
EasyMCQ
$FeS_2$ એટલે શું?
A
કૃત્રિમ ચાંદી
B
મૂર્ખનું સોનું (Fool’s gold)
C
મોહરનો ક્ષાર
D
કાસ્ટ આયર્ન

Solution

(B) પાયરાઇટ $(FeS_2)$ ને તેની ધાતુ જેવી ચમક અને આછા પીળા રંગને કારણે મૂર્ખનું સોનું (fool's gold) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
96
EasyMCQ
સિલ્વર નાઈટ્રેટ કેવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે?
A
સિલ્વર પર માત્ર સાંદ્ર $HNO_3$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા
B
સિલ્વર ઓક્સાઈડને $NO_2$ સાથે ગરમ કરીને
C
સિલ્વર પર ગરમ મંદ $HNO_3$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા
D
એક્વા-રેજિયામાં $Ag$ ઓગાળીને

Solution

(C) સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ તૈયાર કરવાની સાચી પદ્ધતિ સિલ્વર ધાતુની ગરમ મંદ નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3Ag + 4HNO_3 (\text{dilute}) \xrightarrow{\Delta} 3AgNO_3 + NO + 2H_2O$
97
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કયા ઓર્ગેનો-સિલિકોન સંયોજનનું જળવિભાજન કરવાથી ત્રિ-પરિમાણીય સિલિકોન મળે છે?
A
$R_3SiCl$
B
$RSiCl_3$
C
$SiCl_4$
D
$R_2SiCl_2$

Solution

(B) ઓર્ગેનોસિલિકોન ક્લોરાઈડના જળવિભાજનથી સિલિકોન્સ બને છે.
$R_3SiCl$ ડાયમર,$(R_3Si)_2O$ આપે છે.
$R_2SiCl_2$ રેખીય સિલિકોન્સ આપે છે.
$RSiCl_3$ માં સિલિકોન પરમાણુ સાથે ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુ જોડાયેલા હોય છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા ત્રિ-પરિમાણીય સિલિકોન પોલિમર બંધારણ પ્રાપ્ત થાય છે.
98
MediumMCQ
જળવિભાજન પર,$(Me)_2SiCl_2$ શું ઉત્પન્ન કરશે?
A
$(Me)_2Si(OH)_2$
B
$(Me)_2Si = O$
C
$-[-O-Si(Me)_2-O-]_n-$
D
$Me_2SiCl(OH)$

Solution

(C) ડાયમિથાઈલડાયક્લોરોસિલીન,$(Me)_2SiCl_2$ નું જળવિભાજન નીચે મુજબ થાય છે:
$1$. પ્રથમ,ક્લોરિન પરમાણુઓ હાઈડ્રોક્સિલ જૂથો દ્વારા બદલાય છે અને અસ્થિર મધ્યવર્તી $(Me)_2Si(OH)_2$ બનાવે છે.
$2$. આ મધ્યવર્તી સંયોજન પાણીના અણુઓને દૂર કરીને ઝડપી કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા રેખીય સિલિકોન પોલિમર બનાવે છે.
$3$. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $n(Me)_2SiCl_2 + 2nH_2O \rightarrow [-O-Si(Me)_2-O-]_n + 2nHCl$.
$4$. આમ,અંતિમ ઉત્પાદન એક રેખીય સિલિકોન પોલિમર છે,જે વિકલ્પ $(C)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
99
MediumMCQ
$CO + NaOH \to $
A
$HCOONa$
B
$C_2H_2O_4$
C
$HCOOH$
D
$CH_3COOH$

Solution

(A) કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ઊંચા દબાણ અને તાપમાનની સ્થિતિમાં થાય છે,જેનાથી સોડિયમ ફોર્મેટ $(HCOONa)$ બને છે.
$CO + NaOH \xrightarrow{\Delta, \text{pressure}} HCOONa$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
100
EasyMCQ
$Al_{2}O_{3}$ ના નિર્માણ દરમિયાન પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઊર્જા મુક્ત થાય છે,જેનો ઉપયોગ નીચેનામાંથી શેમાં થાય છે?
A
ડી-ઓક્સિડાઇઝર
B
કન્ફેક્શનરી
C
ઇન્ડોર ફોટોગ્રાફી
D
થર્માઇટ વેલ્ડિંગ

Solution

(D) ધાતુના ઓક્સાઇડની એલ્યુમિનિયમ સાથેની પ્રક્રિયા અત્યંત ઉષ્માક્ષેપક હોય છે,જેમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઊર્જા મુક્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયાને થર્માઇટ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. $Fe_{2}O_{3} + 2Al \rightarrow 2Fe + Al_{2}O_{3} + \text{Heat}$. આ ગરમી ધાતુને ઓગળવા માટે પૂરતી હોય છે,જે રેલવેના પાટા જોડવા માટે ઉપયોગી છે,જેને થર્માઇટ વેલ્ડિંગ કહેવામાં આવે છે.

p-Block Elements (Class 11) — Carbon family · Frequently Asked Questions

1Are these p-Block Elements (Class 11) questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a p-Block Elements (Class 11) Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.