Boron family Questions in Gujarati

(C) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,દરેક બોરોન પરમાણુ ચાર હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બે ટર્મિનલ અને બે બ્રિજિંગ).
આના પરિણામે દરેક બોરોન પરમાણુની આસપાસ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ રચાય છે.
તેથી,દરેક બોરોન પરમાણુનું સંકરણ $sp^3$ છે.

(D) સંયોજન $BH_3$ (બોરેન) ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે અને સામાન્ય સ્થિતિમાં મુક્ત મોનોમેરિક સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
તે ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ તરીકે ઓળખાતા સ્થિર ડાયમર તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જ્યાં બોરોન ત્રણ-કેન્દ્ર બે-ઇલેક્ટ્રોન $(3c-2e)$ બંધ દ્વારા અષ્ટક પૂર્ણ કરે છે.

(A) હાઇડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની એસિડિક પ્રબળતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે બંધ વિયોજન ઊર્જા ઘટે છે $(F < Cl < Br < I)$.
ફ્લોરિન પરમાણુના નાના કદને કારણે $H-F$ બંધ સૌથી મજબૂત છે,તેથી તેની બંધ વિયોજન ઊર્જા સૌથી વધુ છે.
આથી,$HF$ અન્ય હાઇડ્રોહેલિક એસિડની સરખામણીમાં સરળતાથી $H^+$ આયનો મુક્ત કરતું નથી,જે તેને આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી નિર્બળ એસિડ બનાવે છે.

(A) ઓર્થોબોરિક એસિડ $(H_3BO_3)$ જલીય માધ્યમમાં નિર્બળ લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
તે પાણીના $OH^-$ આયનો પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારીને $[B(OH)_4]^-$ સંકીર્ણ બનાવે છે અને પ્રોટોન $(H^+)$ મુક્ત કરે છે.
પ્રક્રિયા: $H_3BO_3 + H_2O \rightleftharpoons [B(OH)_4]^- + H^+$.
તે અણુ દીઠ માત્ર એક $H^+$ આયન મુક્ત કરતું હોવાથી,તે મોનોબેઝિક એસિડ છે.

(D) બોરોન હેલાઈડ્સ $(BX_3)$ માં મધ્યસ્થ બોરોન પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં માત્ર $6$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
આ ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપને કારણે,તેઓ તેમનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે દાતા પાસેથી ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડી સ્વીકારવાની પ્રબળ વૃત્તિ ધરાવે છે,જે લુઈસ એસિડની વ્યાખ્યા છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$BF_3$ માં,બોરોન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે.

(D) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ ની પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ સાથે પાણી $(H_2O)$ ની હાજરીમાં થતી પ્રક્રિયા એક રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે:
$B_2H_6 + 2KOH + 2H_2O \to 2KBO_2 + 6H_2$.
આપેલ સમીકરણ $B_2H_6 + 2KOH + 2X \to 2Y + 6H_2$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે કે $X = H_2O$ અને $Y = KBO_2$.

(A) બોરોન $(B)$ એ સિલિકોન $(Si)$ સાથે વિકર્ણીય સંબંધ દર્શાવે છે.
બોરોન તેના નાના કદ અને $d$-કક્ષકોની ગેરહાજરીને કારણે તેના સમૂહમાં અસામાન્ય વર્તણૂક દર્શાવે છે.
તે સિલિકોન સાથે સામ્યતા ધરાવે છે અને તેની સાથે વિકર્ણીય સંબંધ દર્શાવે છે.

(C) તત્વ $X$ ની બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2np^1$ છે. તે પ્રથમ ટૂંકા આવર્તમાં (આવર્ત $2$ અથવા $3$) હોવાથી,તે બોરોન $(B)$ અથવા એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ છે.
બોરોન $(B)$ માટે ઓક્સાઇડ $B_2O_3$ છે અને એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ માટે ઓક્સાઇડ $Al_2O_3$ છે.
$B_2O_3$ અને $Al_2O_3$ બંને ઉભયગુણી (amphoteric) સ્વભાવ ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.

(D) ટિંકલ એ બોરેક્સનું કુદરતી રીતે મળી આવતું ખનિજ સ્વરૂપ છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O$ છે.

(B) બોરેક્સ એ બોરોનનું જાણીતું સંયોજન છે જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O$ છે.
તેને વધુ સચોટ રીતે $Na_2[B_4O_5(OH)_4] \cdot 8H_2O$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં ટેટ્રાન્યુક્લિયર એકમ $[B_4O_5(OH)_4]^{2-}$ હોય છે.
તેથી,સાચું બંધારણ $Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O$ છે.

(C) ફટકડી,ખાસ કરીને પોટેશિયમ એલમ $(KAl(SO_4)_2 \cdot 12H_2O)$,નો ઉપયોગ પાણી શુદ્ધિકરણ અને ટ્રીટમેન્ટ પ્રક્રિયાઓમાં વ્યાપકપણે થાય છે. તે નિલંબિત અશુદ્ધિઓને દૂર કરવા માટે કોગ્યુલન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેનો ઉપયોગ પાણીને નરમ બનાવવા માટે પણ થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(C) એલ્યુમિનિયમ કોસ્ટિક સોડા $(NaOH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ મેટા-એલ્યુમિનેટ $(NaAlO_2)$ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે:
$2Al + 2NaOH + 2H_2O \to 2NaAlO_2 + 3H_2 \uparrow$

(C) પોટાશ એલમ,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $K_2SO_4 \cdot Al_2(SO_4)_3 \cdot 24H_2O$ છે,તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે પાણી શુદ્ધ કરવા માટે થાય છે.
તે સ્કંદનકર્તા (coagulant) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે પાણીમાં રહેલી અશુદ્ધિઓને નીચે બેસાડવામાં મદદ કરે છે.

(B) કોલેમાનાઈટ એ બોરોનનું કુદરતી રીતે મળી આવતું ખનીજ છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $Ca_2B_6O_{11} \cdot 5H_2O$ છે.

(A) $H_3BO_3$ (ઓર્થોબોરિક એસિડ) એ ખૂબ જ નિર્બળ મોનોપ્રોટિક લુઈસ એસિડ છે,પ્રબળ ટ્રાયબેઝિક એસિડ નથી.
તે પાણીના અણુઓમાંથી $OH^-$ આયન સ્વીકારીને લુઈસ એસિડ તરીકે કાર્ય કરે છે અને પ્રક્રિયામાં $H^+$ આયનો મુક્ત કરે છે: $B(OH)_3 + 2H_2O \rightleftharpoons [B(OH)_4]^- + H_3O^+$.
તેથી,તે પ્રબળ ટ્રાયબેઝિક એસિડ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,દરેક બોરોન પરમાણુ ચાર હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે (બે ટર્મિનલ અને બે બ્રિજિંગ).
વેલેન્સ બોન્ડ થિયરી મુજબ,દરેક બોરોન પરમાણુ ચાર $sp^3$ સંકર કક્ષકો બનાવવા માટે $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે.
આમાંથી ત્રણ કક્ષકોમાં એક-એક ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જ્યારે ચોથી કક્ષક ખાલી હોય છે.
આના પરિણામે દરેક બોરોન પરમાણુની આસપાસ ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ રચાય છે,જે $sp^3$ સંકરણની પુષ્ટિ કરે છે.

(A) આ પ્રક્રિયાનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $B_2O_3 + 3C + 3Cl_2 \to 2BCl_3 + 3CO$ છે.
બોરોન ટ્રાયક્લોરાઈડ $(BCl_3)$ એ $B_2O_3$ અને પાવડર કરેલા ચારકોલ $(C)$ ના ગરમ મિશ્રણ પર ક્લોરિન વાયુ પસાર કરીને મેળવવામાં આવે છે.

(A) ઓક્સાઇડની એસિડિકતા સામાન્ય રીતે કેન્દ્રીય તત્વના અધાત્વીય ગુણધર્મ અને તેના ઓક્સિડેશન આંકમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલા ઓક્સાઇડમાં,$P_2O_3$ એ ફોસ્ફરસનો ઓક્સાઇડ છે,જે અધાતુ છે,જ્યારે $B_2O_3$,$As_2O_3$,અને $Sb_2O_3$ એ ફોસ્ફરસની તુલનામાં વધુ ધાત્વીય અથવા અર્ધધાતુ ગુણધર્મ ધરાવતા તત્વોના ઓક્સાઇડ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $P_2O_3$ સૌથી વધુ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે કારણ કે આ જૂથમાં ફોસ્ફરસ સૌથી વધુ અધાત્વીય તત્વ છે.

(D) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ ની રચનામાં બે ટર્મિનલ $BH_2$ જૂથો અને બે બ્રિજિંગ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે.
આ રચનામાં, બે પ્રકારના $B-H$ બંધ હોય છે:
$1$. ટર્મિનલ $B-H$ બંધ: આ સામાન્ય $2c-2e$ (બે-કેન્દ્ર, બે-ઇલેક્ટ્રોન) સહસંયોજક બંધ છે.
$2$. બ્રિજિંગ $B-H-B$ બંધ: આ $3c-2e$ (ત્રણ-કેન્દ્ર, બે-ઇલેક્ટ્રોન) બંધ છે, જેને બનાના બોન્ડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ટર્મિનલ અને બ્રિજિંગ બંધની બંધ લંબાઈ ($119 \ pm$ અને $134 \ pm$) અને બંધન લાક્ષણિકતાઓ અલગ હોવાથી, તમામ $B-H$ બંધ સમાન છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ ઓક્સિજન પ્રત્યે ઉચ્ચ આકર્ષણ ધરાવે છે.
ઊંચા તાપમાને,તે હવામાં રહેલા ઓક્સિજન સાથે જોરશોરથી પ્રતિક્રિયા કરીને એલ્યુમિનિયમ ઓક્સાઇડ $(Al_2O_3)$ બનાવે છે.
આ પ્રતિક્રિયા અત્યંત ઉષ્માક્ષેપક છે,જેનો અર્થ છે કે તે ઘણી બધી ગરમી અને પ્રકાશ મુક્ત કરે છે.

(C) એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સ્વભાવે ઉભયગુણી છે અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના વધુ પ્રમાણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનાવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al(OH)_3 + NaOH \rightarrow NaAlO_2 + 2H_2O$
જલીય દ્રાવણમાં,$NaAlO_2$ વિયોજિત થઈને એલ્યુમિનેટ આયન,$AlO_2^{-}$ બનાવે છે.

(D) બોરોન તેના નાના કદને કારણે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
વધુમાં,તેની પ્રથમ ત્રણ આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો સરવાળો ખૂબ જ ઊંચો હોય છે.
આ ઊર્જાની જરૂરિયાત તેને $B^{3+}$ આયનો બનાવતા અટકાવે છે અને તેને માત્ર સહસંયોજક સંયોજનો બનાવવા માટે મજબૂર કરે છે.

(B) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,બે પ્રકારના હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે: ટર્મિનલ અને બ્રિજિંગ.
ટર્મિનલ $H-B-H$ બંધકોણ આશરે $122^{\circ}$ છે.
બ્રિજિંગ $H-B-H$ બંધકોણ આશરે $97^{\circ}$ છે.
તેથી,બે ખૂણાઓ આશરે $97^{\circ}$ અને $122^{\circ}$ છે.

(C) સમૂહ $13$ ના $p$-બ્લોક તત્વોમાં,$Gallium$ $(Ga)$,$Indium$ $(In)$,અને $Aluminium$ $(Al)$ ધાતુઓ છે. $Boron$ $(B)$ એ અર્ધધાતુ છે,પરંતુ તે આ સમૂહનું એકમાત્ર તત્વ છે જે અધાત્વીય ગુણધર્મો દર્શાવે છે.

(C) જ્યારે ઓર્થોબોરિક એસિડ $(H_3BO_3)$ ને ઊંચા તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે પાણી ગુમાવીને બોરિક એનહાઇડ્રાઇડ $(B_2O_3)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2H_3BO_3 \xrightarrow{\Delta} B_2O_3 + 3H_2O$
આમ,બાકી રહેલ અવશેષ બોરિક એનહાઇડ્રાઇડ છે.

(D) સમૂહ $13$ (બોરોન પરિવાર) ના તત્વો જેવા કે $Al$,$Ga$,અને $In$ તેમના અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે બાષ્પ અવસ્થામાં અથવા અધ્રુવીય દ્રાવકોમાં ડાયમેરિક હેલાઈડ બનાવે છે.
આ ડાયમેરિક બંધારણોને $Al_2Cl_6$,$Ga_2Cl_6$,અને $In_2Cl_6$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(A) એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ $(Al_2Cl_6)$ અધ્રુવીય દ્રાવકોમાં સહસંયોજક ડાયમર છે.
જ્યારે તે પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તે જલીયકરણ પામીને સ્થિર અષ્ટફલકીય સંકીર્ણ આયન,$[Al(H_2O)_6]^{3+}$,બનાવે છે અને ક્લોરાઇડ આયનો મુક્ત કરે છે.
પ્રક્રિયા: $Al_2Cl_6 + 12H_2O \rightarrow 2[Al(H_2O)_6]^{3+} + 6Cl^-$.
તેથી,સાચો જવાબ $[Al(H_2O)_6]^{3+}$ અને $Cl^-$ આયનો છે.

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
$B_4C$ (બોરોન કાર્બાઇડ) એ હીરા પછી સૌથી સખત પદાર્થોમાંનો એક ગણાય છે.

(A) બોરાઝીન,$B_3N_3H_6$,એ બેન્ઝીન સાથે આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક (isoelectronic) છે અને તેથી તેને અકાર્બનિક બેન્ઝીન કહેવામાં આવે છે.
બેન્ઝીન અને બોરાઝીનના કેટલાક ભૌતિક ગુણધર્મો પણ સમાન છે.

(C) $B(OH)_3$ એ અધાતુનો હાઇડ્રોક્સાઇડ છે અને પાણીમાંથી $OH^-$ આયનો સ્વીકારીને જલીય દ્રાવણમાં એસિડિક સ્વભાવ દર્શાવે છે.
તેની સામે,$Be(OH)_2$,$Mg(OH)_2$,અને $Al(OH)_3$ એ ધાતુના હાઇડ્રોક્સાઇડ છે જે બેઝિક અથવા ઉભયગુણી સ્વભાવ ધરાવે છે.

(C) મોઈસન બોરોન એ અસ્ફટિકમય બોરોન છે,જે $B_2O_3$ નું $Na$ અથવા $Mg$ વડે રિડક્શન કરીને મેળવવામાં આવે છે.
તે $95-98\%$ બોરોન ધરાવે છે અને તેનો રંગ કાળો હોય છે.

(D) બોરોન $B_n H_{n+4}$ અને $B_n H_{n+6}$ ના સામાન્ય સૂત્રો ધરાવતા વિવિધ હાઇડ્રાઇડ્સ બનાવે છે,જેમ કે $B_2H_6$ (ડાયબોરેન).
જોકે,મોનોમેરિક સ્પીસીઝ $BH_3$ અસ્થિર છે અને પ્રમાણભૂત પરિસ્થિતિઓમાં મુક્ત સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી; તે તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે ડાયમરાઇઝ થઈને $B_2H_6$ બનાવે છે.

(C) એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ એ એમ્ફોટેરિક (ઉભયગુણી) ઓક્સાઈડ છે.
તે એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
$Al_2O_3 + 6HCl \rightarrow 2AlCl_3 + 3H_2O$ (એસિડ સાથે પ્રક્રિયા)
$Al_2O_3 + 2NaOH \rightarrow 2NaAlO_2 + H_2O$ (બેઝ સાથે પ્રક્રિયા).

(C) એલ્યુમિનિયમને સ્વ-રક્ષણાત્મક ધાતુ કહેવામાં આવે છે કારણ કે જ્યારે તે વાતાવરણના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે સંપૂર્ણપણે એલ્યુમિનિયમ ઓક્સાઇડ $(Al_2O_3)$ ના પાતળા,છિદ્રવિહીન પડથી ઢંકાઈ જાય છે.
આ પડ એક રક્ષણાત્મક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે જે ધાતુના વધુ ઓક્સિડેશન અથવા ક્ષરણને અટકાવે છે.

(A) જલીય એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ $(AlCl_3 \cdot 6H_2O)$ ને ગરમ કરવાથી નિર્જલીકરણને બદલે જળવિભાજન થાય છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $AlCl_3 \cdot 6H_2O \xrightarrow{\Delta} Al(OH)_3 + 3HCl + 3H_2O$.
$Al(OH)_3$ ને વધુ ગરમ કરવાથી $Al_2O_3$ મળે છે. તેથી,તેના હેક્સાહાઇડ્રેટને ગરમ કરીને નિર્જળ $AlCl_3$ મેળવી શકાતું નથી.

(C) નિર્જળ $AlCl_3$ ગરમ કરેલી એલ્યુમિનિયમ ધાતુ પરથી સૂકો $HCl$ વાયુ પસાર કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2Al(s) + 6HCl(g) \to 2AlCl_3(s) + 3H_2(g)$

(D) જ્યારે એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ ના ગરમ સાંદ્ર દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે પોટેશિયમ એલ્યુમિનેટ $(KAlO_2)$ બનાવે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ મુક્ત કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$2KOH + 2Al + 2H_2O \to 2KAlO_2 + 3H_2$
તેથી,હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.

(C) નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ બાષ્પ અવસ્થામાં અને અધ્રુવીય દ્રાવકોમાં ડાયમર $(Al_2Cl_6)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$Al$ પરમાણુના અપૂર્ણ અષ્ટકને કારણે તે પ્રબળ લુઈસ એસિડ છે.
તેના લુઈસ એસિડિક સ્વભાવને કારણે,તે ભેજની હાજરીમાં સરળતાથી જળવિભાજન પામે છે.
તે વાતાવરણીય દબાણ હેઠળ $178\,^oC$ તાપમાને ઉર્ધ્વપાતન પામે છે,પરંતુ શૂન્યાવકાશમાં તે નીચા તાપમાને ઉર્ધ્વપાતન પામી શકે છે.

(A) પોટેશિયમ ફટકડી એ વ્યાપારી ધોરણે સામાન્ય ફટકડી છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $K_2SO_4 \cdot Al_2(SO_4)_3 \cdot 24H_2O$ છે.
એમોનિયમ ફટકડી $(NH_4)_2SO_4 \cdot Al_2(SO_4)_3 \cdot 24H_2O$ છે.
ક્રોમ ફટકડી $K_2SO_4 \cdot Cr_2(SO_4)_3 \cdot 24H_2O$ છે.

(C) બોરોનનો હાઇડ્રોક્સાઇડ,$B(OH)_3$ અથવા $H_3BO_3$,પાણીમાં નિર્બળ એકબેઝિક લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે કારણ કે તે પાણીમાંથી $OH^-$ આયન સ્વીકારે છે.
એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ,$Al(OH)_3$,સ્વભાવે ઉભયગુણી છે કારણ કે તે એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે બોરોનનો હાઇડ્રોક્સાઇડ એસિડિક છે,જ્યારે એલ્યુમિનિયમનો હાઇડ્રોક્સાઇડ ઉભયગુણી છે.

(A) $AlCl_3$ ડાયમર બનાવે છે અને $Al_2Cl_6$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેથી એલ્યુમિનિયમ પરમાણુ માટે $6$ નો ઉચ્ચ સવર્ગ આંક પ્રાપ્ત કરી શકાય.
$AlCl_3$ માં,એલ્યુમિનિયમ પરમાણુ અપૂર્ણ અષ્ટક સાથે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે.
ડાયમર બનાવીને,દરેક એલ્યુમિનિયમ પરમાણુ બીજા $AlCl_3$ અણુના ક્લોરિન પરમાણુ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડી સ્વીકારે છે,જેનાથી તેનું અષ્ટક પૂર્ણ થાય છે અને તેનો સવર્ગ આંક વધે છે.

(B) ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ એવો પદાર્થ છે જે એસિડ અને બેઇઝ બંને તરીકે પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે.
$Al_2O_3$ (એલ્યુમિનિયમ ઓક્સાઇડ) એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે,તેથી તે ઉભયગુણી છે.
$MgO$ બેઝિક છે,$Cl_2O_7$ એસિડિક છે,અને $TiO_2$ સામાન્ય રીતે એસિડિક અથવા નિર્બળ ઉભયગુણી ગણાય છે,પરંતુ આ સંદર્ભમાં $Al_2O_3$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(D) એલ્યુમિનિયમ એ પ્રબળ રિડક્શન કર્તા છે અને તેનો ઉપયોગ ધાતુશાસ્ત્રમાં ધાતુના ઓક્સાઈડના રિડક્શન માટે થર્મિટ પ્રક્રિયામાં થાય છે. તેનો ઉપયોગ ધાતુશાસ્ત્રમાં ઓક્સિડાઈઝર તરીકે થતો નથી.

(A) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,ચાર ટર્મિનલ $B-H$ બંધ હોય છે જે સામાન્ય બે-કેન્દ્ર બે-ઇલેક્ટ્રોન $(2c-2e)$ બંધ છે.
તેમાં બે બ્રિજિંગ $B-H-B$ બંધ પણ હોય છે,જેને બનાના બોન્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે ત્રણ-કેન્દ્ર બે-ઇલેક્ટ્રોન $(3c-2e)$ બંધ છે.

(A) બોરોન ટ્રાયહેલાઈડ્સની એસિડિક પ્રબળતા હેલોજનના $p$-ઓર્બિટલ્સ અને બોરોનના ખાલી $p$-ઓર્બિટલ વચ્ચેના બેક-બોન્ડિંગ પર આધાર રાખે છે.
$BF_3$ માં,ફ્લોરિન પરમાણુના નાના કદને કારણે $2p-2p$ બેક-બોન્ડિંગ સૌથી અસરકારક છે,જે બોરોનની ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ ઘટાડે છે.
જેમ જેમ હેલોજનનું કદ $F$ થી $I$ સુધી વધે છે,તેમ બેક-બોન્ડિંગની અસરકારકતા ઘટે છે $(2p-2p > 2p-3p > 2p-4p > 2p-5p)$.
તેથી,બોરોનની ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ $BF_3$ થી $BI_3$ તરફ વધે છે,જે $BI_3$ ને સૌથી શક્તિશાળી લુઈસ એસિડ બનાવે છે.
એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ છે: $BF_3 < BCl_3 < BBr_3 < BI_3$.

(B) બોરોન નાઇટ્રાઇડ $(BN)$ ને અકાર્બનિક ગ્રેફાઇટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે કાર્બન સાથે આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે અને ગ્રેફાઇટ જેવું જ સ્તરીય બંધારણ ધરાવે છે.
આ બંધારણમાં,બોરોન અને નાઇટ્રોજનના પરમાણુઓ ષટ્કોણીય વલયોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જે તેને ગ્રેફાઇટમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓ જેવું જ બંધારણીય સામ્યતા આપે છે.

(A) સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડના સંપર્કમાં આવતા એલ્યુમિનિયમ તેની સપાટી પર એલ્યુમિનિયમ ઓક્સાઇડ $(Al_2O_3)$ નું રક્ષણાત્મક પડ બનાવે છે.
આ નિષ્ક્રિય પડ ધાતુ અને એસિડ વચ્ચેની વધુ પ્રતિક્રિયાને અટકાવે છે,તેથી તે સંગ્રહ માટે યોગ્ય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 Al + 6 HNO_3 (\text{conc.}) \rightarrow Al_2O_3 + 6 NO_2 + 3 H_2O$

(C) ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$ ની રચનામાં ત્રણ $P-OH$ સમૂહો હોય છે.
ઓક્સિએસિડની બેઝિકતા તેની રચનામાં હાજર $P-OH$ સમૂહોની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$H_3PO_4$ માં ત્રણ $P-OH$ સમૂહો હોવાથી,તે જલીય દ્રાવણમાં ત્રણ $H^+$ આયનો મુક્ત કરી શકે છે.
તેથી,$H_3PO_4$ એ ત્રિબેઝિક એસિડ છે.

(B) $H_3PO_3$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ છે કારણ કે તેમાં બે $P-OH$ બંધ હોય છે.
તે બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને દૂર કરીને ક્ષારની બે શ્રેણી બનાવી શકે છે: એસિડિક ક્ષાર (દા.ત.,$NaH_2PO_3$) અને સામાન્ય ક્ષાર (દા.ત.,$Na_2HPO_3$).

(D) બોરોન ટ્રાયહેલાઈડ્સ $(BX_3)$ ની બેઝિકતા હેલોજન પરમાણુ અને બોરોન પરમાણુ વચ્ચેના $p\pi-p\pi$ બેક-બોન્ડિંગ પર આધાર રાખે છે.
$BF_3$ માં,ફ્લોરિન પરમાણુનું કદ નાનું હોવાથી તેની $2p$ કક્ષકો બોરોનની ખાલી $2p$ કક્ષક સાથે અસરકારક રીતે ઓવરલેપ થાય છે,જે સૌથી મજબૂત બેક-બોન્ડિંગ બનાવે છે.
આ બોરોનની ઇલેક્ટ્રોન ઉણપને ઘટાડે છે,જેનાથી $BF_3$ આપેલા ટ્રાયહેલાઈડ્સમાં સૌથી ઓછું બેઝિક બને છે.
તેથી,બેઝિકતાનો ક્રમ $BF_3 < BCl_3 < BBr_3 < BI_3$ છે.