Gujarati

Kreb's cycle Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Respiration in Plants · Kreb's cycle

232+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 232 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્ર કોના નિર્માણ સાથે પૂર્ણ થાય છે?
A
સાઇટ્રિક એસિડ
B
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$
C
સક્સિનિક એસિડ
D
મેલિક એસિડ

Solution

(B) ક્રેબ્સ ચક્ર,જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર અથવા ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ $(TCA)$ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે તમામ જારક સજીવો દ્વારા સંગ્રહિત ઉર્જા મુક્ત કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી છે.
તેની શરૂઆત એસિટિલ-$CoA$ ના ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ સાથેના જોડાણથી થાય છે,જેનાથી સાઇટ્રિક એસિડ બને છે.
ચક્ર દરમિયાન,આઇસોસાઇટ્રેટ,આલ્ફા-કીટોગ્લુટારેટ,સક્સિનિલ-$CoA$,સક્સિનેટ,ફ્યુમરેટ અને મેલેટ જેવા વિવિધ મધ્યવર્તી સંયોજનો સાથે ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી થાય છે.
જ્યારે મેલેટનું ઓક્સિડેશન થઈને ફરીથી ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ બને છે ત્યારે આ ચક્ર પૂર્ણ થાય છે,જે પછી એસિટિલ-$CoA$ ના બીજા અણુ માટે સ્વીકારક તરીકે કાર્ય કરે છે અને ચક્ર ફરી શરૂ થાય છે.
તેથી,$OAA$ નું પુનઃનિર્માણ એ ચક્રની પૂર્ણતા દર્શાવે છે.
152
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્ર કઈ પ્રક્રિયાથી શરૂ થાય છે?
A
સાઇટ્રિક એસિડ + એસિટિલ Co-$A$
B
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ + પાયરુવિક એસિડ
C
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ + સાઇટ્રિક એસિડ
D
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ + એસિટિલ Co-$A$

Solution

(D) ક્રેબ્સ ચક્રની શરૂઆત એસિટિલ Co-$A$ $(2C)$ અને ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(4C)$ વચ્ચેની સંઘનન પ્રક્રિયાથી થાય છે,જેના પરિણામે સાઇટ્રિક એસિડ $(6C)$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા પાણીની હાજરીમાં સાઇટ્રેટ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
153
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં $NAD$ નું રિડક્શન થતું નથી?
A
આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ
B
મેલિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ
C
પાયરુવિક એસિડ $\rightarrow$ એસિટિલ કોએન્ઝાઇમ $A$
D
સક્સિનિક એસિડ $\rightarrow$ ફ્યુમેરિક એસિડ

Solution

(D) ક્રેબ્સ ચક્ર દરમિયાન,સક્સિનિક એસિડનું ફ્યુમેરિક એસિડમાં રૂપાંતર સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં $NAD$ ના રિડક્શનને બદલે $FAD$ નું રિડક્શન થઈને $FADH_2$ બને છે.
જ્યારે આઈસોસાઇટ્રિક એસિડનું $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાં,મેલિક એસિડનું ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડમાં અને પાયરુવિક એસિડનું એસિટિલ કો-$A$ માં રૂપાંતર થાય છે,ત્યારે તે તમામ પ્રક્રિયાઓમાં $NAD^+$ નું રિડક્શન થઈને $NADH + H^+$ બને છે.
154
MediumMCQ
જારક શ્વસનમાં,પાયરુવેટના તમામ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને તબક્કાવાર દૂર કરીને સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન કરવાથી $CO_{2}$ ના કેટલા અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) જારક શ્વસન કણાભસૂત્રની અંદર થાય છે. ગ્લાયકોલિસિસની અંતિમ નીપજ,પાયરુવેટ,કોષરસમાંથી કણાભસૂત્રમાં વહન પામે છે.
જારક શ્વસનની મુખ્ય ઘટનાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. પાયરુવેટના તમામ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને તબક્કાવાર દૂર કરીને તેનું સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,જેનાથી $CO_{2}$ ના $3$ અણુઓ મુક્ત થાય છે.
$2$. હાઇડ્રોજન પરમાણુઓના ભાગરૂપે દૂર થયેલા ઇલેક્ટ્રોનને આણ્વિય $O_{2}$ ને સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે અને સાથે સાથે $ATP$ નું સંશ્લેષણ થાય છે.
155
MediumMCQ
જારક શ્વસન દરમિયાન પાયરુવિક એસિડનું ભાવિ શું છે?
A
લેક્ટિક એસિડ આથવણ
B
આલ્કોહોલિક આથવણ
C
ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન
D
ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન

Solution

(C) કોષરસમાં ઉત્પન્ન થયેલ પાયરુવિક એસિડ શ્વસનના બીજા તબક્કાની શરૂઆત કરવા માટે કણાભસૂત્રમાં વહન પામે છે.
પાયરુવિક એસિડ કણાભસૂત્રમાં ચાલતા ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશે તે પહેલાં,તે ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પાયરુવિક એસિડના ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓમાંથી એકનું $CO_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને બાકીનો બે-કાર્બન ધરાવતો એસિટાઇલ સમૂહ કો-એન્ઝાઇમ $A$ સાથે જોડાઈને એસિટાઇલ-$CoA$ બનાવે છે.
156
MediumMCQ
આપેલ પ્રક્રિયામાં $A$ અને $B$ ને ઓળખો:
$\text{Pyruvic acid} + \text{CoA} + \text{NAD}^+ \xrightarrow{\text{Mg}^{2+}} A + B + \text{NADH} + \text{H}^+$
A
$A - \text{PEP}; B - \text{CO}_2$
B
$A - \text{Acetyl CoA}; B - \text{CO}_2$
C
$A - \text{CO}_2; B - \text{H}_2\text{O}$
D
$A - \text{Acetyl CoA}; B - \text{H}_2\text{O}$

Solution

(B) પાયરુવિક એસિડ એ $3$ કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશનની પ્રક્રિયામાં,પાયરુવિક એસિડનો એક કાર્બન પરમાણુ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(B = \text{CO}_2)$ માં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
પાયરુવેટનું પ્રથમ ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને ત્યારબાદ પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા તેનું ઓક્સિડેશન થાય છે.
બાકી રહેલ $2$-કાર્બન એસીટેટ એકમ કોએન્ઝાઇમ $A$ (CoA) સાથે જોડાઈને એસિટિલ CoA $(A = \text{Acetyl CoA})$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $\text{Pyruvic acid} + \text{CoA} + \text{NAD}^+ \xrightarrow{\text{Mg}^{2+}} \text{Acetyl CoA} + \text{CO}_2 + \text{NADH} + \text{H}^+$.
157
MediumMCQ
ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડ,ક્રેબ્સ ચક્રનું એક મધ્યવર્તી સંયોજન છે,તે:
A
$5$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન
B
$6$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન
C
$4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન
D
$3$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન

Solution

(B) ક્રેબ્સ ચક્રમાં,કાર્બન સંયોજનોનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. સાઇટ્રિક એસિડ $(6C)$ નું રૂપાંતર આઇસોસાઇટ્રિક એસિડ $(6C)$ માં થાય છે.
$2$. આઇસોસાઇટ્રિક એસિડનું ઓક્સિડેશન થઈને ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડ બને છે,જે $6$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
$3$. ત્યારબાદ ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડનું ડિકાર્બોક્સિલેશન થઈને $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ બને છે,જે $5$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
$4$. મેલેટ એ $4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
$5$. પાયરુવિક એસિડ એ $3$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
તેથી,ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડ એ $6$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
158
MediumMCQ
સાઇટ્રિક એસિડ ચક્રમાં પ્રથમ પગલું શું છે?
A
એસીટાઇલ Co-$A$ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ સાથે જોડાય છે
B
એસીટાઇલ Co-$A$ સાઇટ્રિક એસિડ સાથે જોડાય છે
C
સાઇટ્રિક એસિડ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ સાથે જોડાય છે
D
સાઇટ્રિક એસિડ મેલિક એસિડ સાથે જોડાય છે

Solution

(A) સાઇટ્રિક એસિડ ચક્રની પ્રથમ પ્રતિક્રિયામાં,એસીટાઇલ Co-$A$ ($2$ કાર્બન) નો એક અણુ પાણીની હાજરીમાં $4$-કાર્બન ધરાવતા સંયોજન,ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ સાથે જોડાય છે,જેથી $6$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન સાઇટ્રિક એસિડ બને છે અને Co-$A$ મુક્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયા સાઇટ્રેટ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
159
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોના ઓક્સિડેશન દરમિયાન $FAD$ ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારનાર તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ $\rightarrow$ સક્સિનિલ Co-$A$
B
સક્સિનિક એસિડ $\rightarrow$ ફ્યુમેરિક એસિડ
C
સક્સિનિલ Co-$A$ $\rightarrow$ સક્સિનિક એસિડ
D
ફ્યુમેરિક એસિડ $\rightarrow$ મેલિક એસિડ

Solution

(B) ક્રેબ્સ ચક્રમાં,જ્યારે સક્સિનિક એસિડનું ઓક્સિડેશન (ડીહાઈડ્રોજનેશન) થઈને ફ્યુમેરિક એસિડ બને છે,ત્યારે બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ $FAD$ ને સ્થાનાંતરિત થાય છે.
$FAD$ નું રિડક્શન થઈને $FADH_2$ બને છે અને આ તબક્કામાં સંકળાયેલ ઉત્સેચક સક્સિનિક એસિડ ડીહાઈડ્રોજનેઝ છે.
160
EasyMCQ
એસિટિલ ગ્રુપનું ઓક્સાલોએસેટિક એસિડ સાથે સંઘનન થઈને સાઇટ્રિક એસિડ ઉત્પન્ન થાય તે પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરવા માટે ..... ઉત્સેચકનો ઉપયોગ થાય છે.
A
સાઇટ્રેટ પરમીએઝ
B
સાઇટ્રેટ સિન્થેઝ
C
સાઇટ્રેટ બ્યુરેટ
D
સાઇટ્રેટ મેલિએટ

Solution

(B) $TCA$ ચક્ર (જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ની શરૂઆત એસિટિલ ગ્રુપ $(2C)$ નું ઓક્સાલોએસેટિક એસિડ ($OAA$,$4C$) અને પાણી સાથેના સંઘનનથી થાય છે,જેના પરિણામે સાઇટ્રિક એસિડ $(6C)$ બને છે.
આ પ્રારંભિક પ્રક્રિયા સાઇટ્રેટ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપ્ત થાય છે.
161
MediumMCQ
$TCA$ ચક્રના તમામ ઉત્સેચકો માઈટોકોન્ડ્રિયલ મેટ્રિક્સમાં આવેલા હોય છે,સિવાય કે એક,જે સુકોષકેન્દ્રીઓમાં અંદરની માઈટોકોન્ડ્રિયલ પટલમાં અને આદિકોષકેન્દ્રીઓમાં સાયટોસોલમાં આવેલો હોય છે. આ ઉત્સેચક કયો છે?
A
લેક્ટેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
B
આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
C
મેલેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
D
સક્સિનેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ

Solution

(D) $TCA$ ચક્ર (જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) મુખ્યત્વે માઈટોકોન્ડ્રિયલ મેટ્રિક્સમાં થાય છે.
જોકે,$Succinate$ $dehydrogenase$ ઉત્સેચક એક અપવાદ છે.
તે સુકોષકેન્દ્રીઓમાં અંદરની માઈટોકોન્ડ્રિયલ પટલમાં જડિત હોય છે,જ્યાં તે ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઈનના $Complex$ $II$ તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
આદિકોષકેન્દ્રીઓમાં,આ ઉત્સેચક સાયટોસોલમાં આવેલો હોય છે.
162
MediumMCQ
મોટાભાગની જૈવિક ઉર્જા કણાભસૂત્ર દ્વારા શેના દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે?
A
પ્રોટીનનું વિઘટન
B
$NAD P^{+}$ નું રિડક્શન
C
શર્કરાનું વિઘટન
D
$TCA$ (ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ) સબસ્ટ્રેટનું ઓક્સિડેશન

Solution

(D) કણાભસૂત્ર $TCA$ (ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ) ચક્રના સબસ્ટ્રેટના ઓક્સિડેશન દ્વારા મોટાભાગની જૈવિક ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
$TCA$ ચક્રમાં,સબસ્ટ્રેટનું ઓક્સિડેશન થાય છે,જેનાથી $NADH + H^{+}$ મુક્ત થાય છે,જે ત્યારબાદ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇનમાં પ્રવેશીને $ATP$ અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,એક ગ્લુકોઝના અણુ માટે,$TCA$ ચક્ર $6$ $NADH + H^{+}$ ઉત્પન્ન કરે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન દ્વારા $18$ $ATP$ આપે છે,અને $2$ $FADH_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે,જે $4$ $ATP$ આપે છે.
આમ,$TCA$ સબસ્ટ્રેટનું ઓક્સિડેશન એ કણાભસૂત્રમાં ઉર્જા ઉત્પાદન માટેની પ્રાથમિક પ્રક્રિયા છે.
163
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રમાં,$GTP$ કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે?
A
ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન
B
સબસ્ટ્રેટ લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન
C
ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન
D
ડીકાર્બોક્સિલેશન

Solution

(B) ચયાપચયના માર્ગો દરમિયાન ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇનની સંડોવણી વિના $ADP$ અથવા $GDP$ માંથી $ATP$ અથવા $GTP$ ના સંશ્લેષણને સબસ્ટ્રેટ લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ક્રેબ્સ ચક્રમાં,સક્સિનિલ-$CoA$ નું સક્સિનેટમાં રૂપાંતર સક્સિનિલ-$CoA$ સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $GDP$ ના $GTP$ માં ફોસ્ફોરાયલેશન સાથે જોડાયેલી છે,જે સબસ્ટ્રેટ લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
164
MediumMCQ
જારક શ્વસન દરમિયાન ક્રેબ્સ ચક્રમાં ગ્લુકોઝના અણુ દીઠ $ATP$ અણુઓનું ચોખ્ખું ઉત્પાદન કેટલું છે?
A
$2$ $ATP$ અણુઓ
B
$8$ $ATP$ અણુઓ
C
$36$ $ATP$ અણુઓ
D
$38$ $ATP$ અણુઓ

Solution

(A) જારક શ્વસનમાં,ગ્લુકોઝનો એક અણુ ગ્લાયકોલિસિસ અને સંક્રાંતિ પ્રતિક્રિયા દ્વારા એસિટિલ Co-$A$ ના બે અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
દરેક એસિટિલ Co-$A$ અણુ ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશે છે અને સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $1$ $ATP$ (અથવા $GTP$) અણુ ઉત્પન્ન કરે છે.
ગ્લુકોઝ દીઠ એસિટિલ Co-$A$ ના બે અણુઓ હોવાથી,ક્રેબ્સ ચક્રમાંથી સીધું મળતું કુલ $ATP$ ઉત્પાદન $2$ $ATP$ અણુઓ છે.
165
MediumMCQ
નીચેના રૂપાંતરણ માટે કયા ઉત્સેચકની જરૂર પડે છે?
પાયરુવિક એસિડ + $CoA + NAD^+ \longrightarrow$ એસિટિલ $CoA + CO_2 + NADH + H^+$
A
પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
B
ફોસ્ફોગ્લુકોમ્યુટેઝ
C
પાયરુવેટ ઓક્સિડેઝ
D
પાયરુવેટ કાર્બોક્સિલેઝ

Solution

(A) પાયરુવિક એસિડનું એસિટિલ $CoA$ માં રૂપાંતરણ લિંક પ્રતિક્રિયા અથવા પાયરુવેટના ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશન તરીકે ઓળખાય છે.
આ પ્રતિક્રિયા પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ તરીકે ઓળખાતા મલ્ટી-એન્ઝાઇમ કોમ્પ્લેક્સ દ્વારા ઉત્પ્રેરિત થાય છે.
આ સંકુલને કાર્ય કરવા માટે $NAD^+$,$CoA$,$TPP$,$Mg^{2+}$ અને લિપોઇક એસિડ સહિતના ઘણા સહ-કારકોની જરૂર પડે છે.
166
MediumMCQ
ગ્લુકોઝના એક અણુમાંથી બનતા એસિટિલ $CoA$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(B) ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ ($6$ કાર્બન) પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં ($3$ કાર્બન દરેક) વિભાજિત થાય છે.
પાયરુવિક એસિડનો દરેક અણુ ઓક્સિડેટીવ ડિકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈને એસિટિલ $CoA$ ($2$ કાર્બન) નો એક અણુ બનાવે છે.
ગ્લુકોઝના એક અણુમાંથી પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,બનતા એસિટિલ $CoA$ ના અણુઓની કુલ સંખ્યા $2 \times 1 = 2$ થાય છે.
Solution diagram
167
MediumMCQ
એસીટાઈલ $CoA$ માં કેટલા કાર્બન પરમાણુઓ હાજર હોય છે?
A
$2$
B
$6$
C
$4$
D
$3$

Solution

(A) એસીટાઈલ $CoA$ એ બે કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
તે લિંક પ્રતિક્રિયા (પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ કોમ્પ્લેક્સ) દરમિયાન પાયરુવેટ ($3$ કાર્બન) ના ઓક્સિડેટીવ ડીકાર્બોક્સિલેશન દ્વારા રચાય છે.
એસીટાઈલ ગ્રુપ $(CH_3CO-)$ માં બે કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,જે પછી કોએન્ઝાઈમ $A$ $(CoA)$ સાથે જોડાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $2$ છે.
Solution diagram
168
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ નીપજ ક્રેબ્સ ચક્ર દ્વારા બને છે?
A
એસિટાઈલ $CoA$
B
$ADP$
C
$ATP$
D
$NAD^+$

Solution

(C) ક્રેબ્સ ચક્ર (જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કણાભસૂત્રના આધારકમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,એસિટાઈલ $CoA$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $CO_2$,$ATP$ (અથવા $GTP$),$NADH$ અને $FADH_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$ATP$ એ ક્રેબ્સ ચક્રની સીધી નીપજ છે.
169
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રમાં સાઇટ્રિક એસિડ ઓક્સાલોએસીટેટના કોની સાથેના જોડાણથી બને છે?
A
ઓક્સાલોએસીટેટ $(OAA)$
B
એસીટાઈલ $CoA$
C
મેલિક એસિડ
D
પાયરુવિક એસિડ

Solution

(B) ક્રેબ્સ ચક્રમાં, પ્રથમ પગલું એ ઘનીકરણ પ્રક્રિયા છે જેમાં $2$-કાર્બન સંયોજન એસીટાઈલ $CoA$, $4$-કાર્બન સંયોજન ઓક્સાલોએસીટેટ $(OAA)$ સાથે પાણી અને સાઇટ્રેટ સિન્થેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં જોડાઈને $6$-કાર્બન સંયોજન બનાવે છે જેને સાઇટ્રિક એસિડ (સાઇટ્રેટ) કહેવાય છે.
પ્રક્રિયા: $OAA + \text{Acetyl } CoA + H_2O \xrightarrow{\text{Citrate synthase}} \text{Citric acid} + CoA + H^+$
170
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રના ઉત્સેચકો કે જેમાં $NADH + H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે તે કયા છે?
A
આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ,સક્સિનેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ અને મેલિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
B
સક્સિનેટ થિયોકાઈનેઝ,સક્સિનેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ અને એકૉનિટેઝ
C
આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ,મેલિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ
D
આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ અને સક્સિનેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ

Solution

(C) ક્રેબ્સ ચક્ર ($TCA$ ચક્ર) માં,$NADH + H^+$ ત્રણ ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશન અથવા ઓક્સિડેશનના તબક્કાઓ દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે:
$1$. આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા આઈસોસાઇટ્રેટનું $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાં રૂપાંતર.
$2$. $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડનું સક્સિનિલ-CoA માં રૂપાંતર.
$3$. મેલિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા મેલિક એસિડનું ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ માં રૂપાંતર.
તેથી,સાચા ઉત્સેચકો આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ અને મેલિક ડીહાઈડ્રોજીનેઝ છે.
Solution diagram
171
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રના બે ચક્ર દરમિયાન $CO_2$ ના કેટલા અણુઓ મુક્ત થાય છે?
A
$2$
B
$6$
C
$4$
D
$3$

Solution

(C) ક્રેબ્સ ચક્રના એક ચક્રમાં,$CO_2$ ના બે અણુઓ મુક્ત થાય છે (એક આઈસોસાઇટ્રેટનું $\alpha$-કીટોગ્લુટેરેટમાં રૂપાંતર દરમિયાન અને એક $\alpha$-કીટોગ્લુટેરેટનું સક્સિનિલ-CoA માં રૂપાંતર દરમિયાન).
ગ્લુકોઝનો એક અણુ એસિટિલ-CoA ના બે અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી ગ્લુકોઝના દરેક અણુ માટે ક્રેબ્સ ચક્ર બે વાર ચાલે છે.
તેથી,ક્રેબ્સ ચક્રના બે ચક્રમાં,$2 \times 2 = 4$ $CO_2$ ના અણુઓ મુક્ત થાય છે.
Solution diagram
172
EasyMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રમાં ચોખ્ખો લાભ (net gain) શું છે?
A
$1 FADH_2, 2 NADH_2$ અને $1$ $ATP$
B
$2 FADH_2, 2 NADH_2$ અને $2$ $ATP$
C
$1 FADH_2, 3 NADH_2$ અને $1$ $ATP$
D
$1 FADH_2, 6 NADH_2$ અને $2$ $ATP$

Solution

(C) ક્રેબ્સ ચક્ર (જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કણાભસૂત્રના આધારકમાં (matrix) થાય છે.
ક્રેબ્સ ચક્રના એક સંપૂર્ણ ચક્રમાં,એસિટિલ-CoA નો એક અણુ ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
ચક્રના એક ચક્રમાંથી મળતો ચોખ્ખો લાભ $3 NADH_2$,$1 FADH_2$ અને $1 ATP$ (અથવા $GTP$ જે ઉર્જાની દ્રષ્ટિએ $ATP$ ની સમકક્ષ છે) છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
173
MediumMCQ
સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ કોના નિર્માણને ઉત્પ્રેરિત કરે છે?
A
$FADH_{2} \longrightarrow FAD$
B
$FAD \longrightarrow FADH_{2}$
C
$NAD \longrightarrow NADH + H^{+}$
D
$NADH + H^{+} \longrightarrow FADH_{2}$

Solution

(B) સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ એ કણાભસૂત્રના અંદરના પટલમાં આવેલો ઉત્સેચક છે જે ક્રેબ્સ ચક્ર (સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર) માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે સક્સિનેટનું ફ્યુમરેટમાં ઓક્સિડેશન ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સક્સિનેટમાંથી દૂર થયેલા ઈલેક્ટ્રોન કો-એન્ઝાઈમ $FAD$ (ફ્લેવિન એડેનાઈન ડાયન્યુક્લિયોટાઈડ) માં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જેનું રિડક્શન થઈને $FADH_{2}$ બને છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Succinate + FAD \xrightarrow{\text{Succinate dehydrogenase}} Fumarate + FADH_{2}$.
174
MediumMCQ
એક ક્રેબ્સ ચક્ર દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા $NADH$ માંથી ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા કેટલા $ATP$ અણુઓ બને છે?
A
$6$
B
$18$
C
$30$
D
$9$

Solution

(D) એક ક્રેબ્સ ચક્ર દરમિયાન,$NADH$ ના $3$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
દરેક $NADH$ અણુ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમમાં ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $3$ $ATP$ અણુઓ આપે છે.
તેથી,એક ક્રેબ્સ ચક્રમાં $NADH$ માંથી ઉત્પન્ન થતા કુલ $ATP$ અણુઓની સંખ્યા $3 \times 3 = 9$ $ATP$ છે.
175
EasyMCQ
$TCA$ ચક્રનો પ્રાથમિક સ્વીકારક કયો છે?
A
$OAA$
B
એસીટાઈલ $CoA$
C
સાઇટ્રિક એસિડ
D
પાયરુવિક એસિડ

Solution

(A) $TCA$ ચક્ર (જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એસીટાઈલ $CoA$ માંથી એસીટાઈલ સમૂહના ચાર-કાર્બન સંયોજન, ઓક્સાલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ સાથેના જોડાણથી શરૂ થાય છે, જેથી છ-કાર્બન સંયોજન, સાઇટ્રિક એસિડ બને છે.
તેથી, $OAA$ એ $TCA$ ચક્રમાં એસીટાઈલ સમૂહના પ્રાથમિક સ્વીકારક તરીકે કાર્ય કરે છે.
પ્રક્રિયા: $OAA + \text{Acetyl } CoA \rightarrow \text{Citric acid}$.
176
MediumMCQ
$TCA$ ચક્રમાં,એક Acetyl $CoA$ માંથી કેટલા રિડ્યુસ્ડ કો-એન્ઝાઇમ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$3 NADH + H^+, 1 FADH_2$
B
$2 NADH + H^+, 1 FADH_2$
C
$4 NADH + H^+, 2 FADH_2$
D
$5 NADH + H^+, 1 FADH_2$

Solution

(A) $TCA$ ચક્ર (ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર) અથવા ક્રેબ્સ ચક્રમાં ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે જેમાં Acetyl $CoA$ નો એક અણુ ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
$TCA$ ચક્રના એક ચક્ર દરમિયાન,નીચેના તબક્કાઓ રિડ્યુસ્ડ કો-એન્ઝાઇમ ઉત્પન્ન કરે છે:
$1$. આઇસોસાઇટ્રેટમાંથી $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ: $1 NADH + H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$2$. $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટમાંથી સક્સિનિલ-$CoA$: $1 NADH + H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. સક્સિનેટમાંથી ફ્યુમરેટ: $1 FADH_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$4$. મેલેટમાંથી ઓક્સાલોએસીટેટ: $1 NADH + H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે.
આમ,Acetyl $CoA$ ના એક અણુ માટે,કુલ ઉત્પાદન $3 NADH + H^+$ અને $1 FADH_2$ છે.
Solution diagram
177
MediumMCQ
$TCA$ ચક્રમાં $5C$ મધ્યવર્તી અણુ કયો છે?
A
Citric acid
B
Succinyl $CoA$
C
$\alpha$-ketoglutaric acid
D
Fumaric acid

Solution

(C) $TCA$ ચક્ર (Tricarboxylic Acid Cycle),જેને $Krebs$ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં $5C$ (પાંચ કાર્બન) ધરાવતો મધ્યવર્તી અણુ $\alpha$-ketoglutaric acid છે.
તે $isocitrate$ ના ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
178
MediumMCQ
એસીટાઈલ $CoA$ ના અણુ દીઠ $TCA$ ચક્રમાં ઉત્પન્ન થતા કુલ $ATP$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$10$
B
$12$
C
$14$
D
$24$

Solution

(B) $TCA$ ચક્ર (જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,એસીટાઈલ $CoA$ નો એક અણુ નીચે મુજબના ઊર્જાસભર અણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાંથી પસાર થાય છે:
$1$. $3$ અણુ $NADH$ ઉત્પન્ન થાય છે,જે ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $3 \times 3 = 9$ $ATP$ અણુઓ આપે છે.
$2$. $1$ અણુ $FADH_2$ ઉત્પન્ન થાય છે,જે ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $2$ $ATP$ અણુઓ આપે છે.
$3$. $1$ અણુ $GTP$ (અથવા $ATP$) સબસ્ટ્રેટ-લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા સીધો ઉત્પન્ન થાય છે,જે $1$ $ATP$ ની સમકક્ષ છે.
આ બધાનો સરવાળો કરતા,એસીટાઈલ $CoA$ ના અણુ દીઠ કુલ $ATP$ ઉત્પાદન $9 + 2 + 1 = 12$ $ATP$ થાય છે.
Solution diagram
179
MediumMCQ
$TCA$ ચક્રમાં સબસ્ટ્રેટ-સ્તરનું ફોસ્ફોરાયલેશન ક્યારે થાય છે?
A
સક્સિનિક એસિડનું ફ્યુમેરિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય ત્યારે
B
ફ્યુમેરિક એસિડનું મેલિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય ત્યારે
C
સક્સિનિલ $CoA$ નું સક્સિનિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય ત્યારે
D
ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડનું $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય ત્યારે

Solution

(C) સબસ્ટ્રેટ-સ્તરનું ફોસ્ફોરાયલેશન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ફોસ્ફેટ જૂથને ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા સબસ્ટ્રેટ અણુમાંથી સીધું જ $ADP$ અથવા $GDP$ માં સ્થાનાંતરિત કરીને અનુક્રમે $ATP$ અથવા $GTP$ બનાવવામાં આવે છે.
$TCA$ ચક્ર (જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,આ પ્રક્રિયા સક્સિનિલ-$CoA$ નું સક્સિનિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય ત્યારે જોવા મળે છે.
આ પ્રક્રિયા સક્સિનિલ-$CoA$ સિન્થેટેઝ (અથવા થિયોકાઈનેઝ) ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
આ તબક્કા દરમિયાન,સક્સિનિલ-$CoA$ માં રહેલા ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા થિયોએસ્ટર બંધના તૂટવાથી મુક્ત થતી ઊર્જાનો ઉપયોગ $GDP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ માંથી $GTP$ (જે ત્યારબાદ $ATP$ માં રૂપાંતરિત થાય છે) ના સંશ્લેષણ માટે થાય છે.
Solution diagram
180
EasyMCQ
$TCA$ ચક્રના આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક માટે જરૂરી ખનિજ સક્રિયક કયું છે?
A
$Fe$
B
$Mg$
C
$Mn$
D
$Cu$

Solution

(C) આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક $TCA$ ચક્રમાં આઈસોસાઇટ્રેટનું આલ્ફા-કીટોગ્લુટારેટમાં ઓક્સિડેટીવ ડિકાર્બોક્સિલેશન કરે છે.
આ ઉત્સેચકને તેની ઉદ્દીપકીય પ્રવૃત્તિ માટે સહકારક તરીકે દ્વિસંયોજક ધાતુ આયનોની જરૂર હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$Mn^{2+}$ (મેંગેનીઝ) અથવા $Mg^{2+}$ (મેગ્નેશિયમ) આયનો આ ઉત્સેચક માટે આવશ્યક ખનિજ સક્રિયક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mn$ એ આઈસોસાઇટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ માટે માન્ય ખનિજ સક્રિયક છે.
181
MediumMCQ
$Fumarase$ ઉત્સેચક નીચેનામાંથી કયું રૂપાંતરણ કરે છે?
A
સક્સિનિક એસિડનું મેલિક એસિડમાં
B
સક્સિનિક એસિડનું ફ્યુમેરિક એસિડમાં
C
ફ્યુમેરિક એસિડનું મેલિક એસિડમાં
D
ફ્યુમેરિક એસિડનું સાઇટ્રિક એસિડમાં

Solution

(C) $Krebs$ ચક્ર (જેને $TCA$ ચક્ર અથવા સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,$Fumarase$ (અથવા $Fumarate$ $hydratase$) ઉત્સેચક $Fumaric$ $acid$ નું $Malic$ $acid$ માં પ્રતિવર્તી જલીયકરણ (hydration) કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $Fumaric$ $acid$ ના દ્વિ-બંધ પર પાણીના અણુ $(H_2O)$ નો ઉમેરો થાય છે,જેના પરિણામે $L-Malate$ (મેલિક એસિડ) બને છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Fumaric$ $acid$ નું $Malic$ $acid$ માં રૂપાંતરણ છે.
182
MediumMCQ
ક્લોરોફિલના ઉત્પાદન માટે કાચા માલ તરીકે વપરાતું ક્રેબ્સ ચક્રનું મધ્યવર્તી સંયોજન કઈ પ્રક્રિયા પછી સંશ્લેષિત થાય છે?
A
ઘનીકરણ (Condensation)
B
સબસ્ટ્રેટ લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન
C
જલીયકરણ (Hydration)
D
ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશન

Solution

(D) ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણ માટે કાચા માલ તરીકે વપરાતું ક્રેબ્સ ચક્રનું મધ્યવર્તી સંયોજન $Succinyl \ Co-A$ છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજન $\alpha-Ketoglutaric \ acid$ માંથી $Succinyl \ Co-A$ માં રૂપાંતર દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે.
આ ચોક્કસ પ્રક્રિયામાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડના અણુને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા $(decarboxylation)$ અને સબસ્ટ્રેટનું ઓક્સિડેશન $(oxidation)$ સામેલ છે,જેની સાથે કો-એન્ઝાઇમ $A$ જોડાય છે.
તેથી,આ તબક્કાને $Oxidative \ decarboxylation$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
Solution diagram
183
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રના સંદર્ભમાં સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
$O_2$ ની ગેરહાજરીમાં કોષરસ અને કણાભસૂત્રમાં થાય છે.
B
સહઉત્સેચક $NADP^+$ દ્વારા પ્રેરાય છે.
C
મધ્યવર્તી નીપજોમાં ચાર,પાંચ અને છ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
D
સબસ્ટ્રેટ અણુ $3C$ સંયોજન છે.

Solution

(C) ક્રેબ્સ ચક્રમાં વિવિધ મધ્યવર્તી કાર્બનિક એસિડનો સમાવેશ થાય છે જેમાં $4, 5,$ અને $6$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
- સાઇટ્રિક એસિડ,આઇસોસાઇટ્રિક એસિડ અને ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડ એ $6C$ સંયોજનો છે.
- $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ એ $5C$ સંયોજન છે.
- સક્સિનિક એસિડ,ફ્યુમેરિક એસિડ,મેલિક એસિડ અને ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ એ $4C$ સંયોજનો છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચું વિધાન છે.
184
MediumMCQ
શ્વસન ($TCA$ ચક્ર) અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ વચ્ચેની કડી કઈ છે?
A
સાઇટ્રિક એસિડ
B
$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ
C
સક્સિનિક એસિડ
D
ફ્યુમેરિક એસિડ

Solution

(B) $TCA$ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) ઘણા મધ્યવર્તી સંયોજનો પૂરા પાડે છે જે વિવિધ એમિનો એસિડના જૈવસંશ્લેષણ માટે પુરોગામી (precursors) તરીકે કાર્ય કરે છે. ખાસ કરીને,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ એ $TCA$ ચક્રનું એક મુખ્ય મધ્યવર્તી સંયોજન છે,જે ટ્રાન્સએમિનેશન પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્લુટામિક એસિડ બનાવે છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં વપરાતો પાયાનો એમિનો એસિડ છે. આમ,તે શ્વસન ચયાપચય અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ વચ્ચેની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
185
MediumMCQ
ક્રેબ્સ ચક્રમાં સાચો ક્રમ કયો છે?
A
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ $\rightarrow$ આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ
B
ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $\rightarrow$ આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ
C
$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ $\rightarrow$ આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ
D
આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ

Solution

(D) ક્રેબ્સ ચક્ર (જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે.
આઈસોસાઇટ્રિક એસિડથી શરૂ કરીને,તે ઓક્સિડેટીવ ડીકાર્બોક્સિલેશન દ્વારા $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ બનાવે છે.
ત્યારબાદ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ વધુ પ્રતિક્રિયાઓમાંથી પસાર થઈને અંતે ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડને પુનઃજીવિત કરે છે,જે ચક્ર માટે પ્રારંભિક સબસ્ટ્રેટ છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ક્રમ છે: આઈસોસાઇટ્રિક એસિડ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ.
186
EasyMCQ
વનસ્પતિઓમાં ક્રેબ્સ ચક્રના $SDH$ (સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ) ઉત્સેચકનું સ્થાન કયું છે?
A
કોષરસ પટલ
B
કણાભસૂત્રનું અંતઃપટલ
C
કોષરસ
D
આધારક (મેટ્રિક્સ)

Solution

(B) $SDH$ (સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ) ઉત્સેચક ક્રેબ્સ ચક્રનો એક વિશિષ્ટ ઘટક છે કારણ કે તે કણાભસૂત્રના અંતઃપટલમાં ગોઠવાયેલો હોય છે. તે ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઈલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલા વચ્ચે કડી તરીકે કાર્ય કરે છે અને કોમ્પ્લેક્સ $II$ તરીકે ઓળખાય છે.
187
MediumMCQ
$A$: Succinyl $CoA$ એ પાયરોલ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનોનો પુરોગામી (precursor) છે.
$R$: Succinyl $CoA$ એ $TCA$ ચક્રનું એક મધ્યવર્તી સંયોજન છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(B) Succinyl $CoA$ એ $TCA$ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) માં એક મહત્વનું મધ્યવર્તી સંયોજન છે.
તે પોર્ફિરિન્સના સંશ્લેષણ માટે પુરોગામી તરીકે પણ કાર્ય કરે છે,જે પાયરોલ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનો છે,જેમ કે ક્લોરોફિલ,સાયટોક્રોમ્સ અને હિમોગ્લોબિન.
આમ,બંને વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા છે,પરંતુ $TCA$ ચક્રમાં Succinyl $CoA$ ની ભૂમિકા એ તેના જૈવસંશ્લેષણ પુરોગામી તરીકેના કાર્યથી અલગ તથ્ય છે,તેથી કારણ એ વિધાનની સમજૂતી આપતું નથી.
188
MediumMCQ
આપેલ અંગિકામાં ક્રેબ્સચક્ર ક્યાં થાય છે?
Question diagram
A
$P$
B
$Q$
C
$R$
D
$S$

Solution

(B) આપેલ અંગિકા કણાભસૂત્ર છે.
$P$ એ ક્રિસ્ટી (અંતઃપટલના ગડીઓ) દર્શાવે છે.
$Q$ એ આધારક (Matrix) દર્શાવે છે.
$R$ એ આંતરપટલીય અવકાશ દર્શાવે છે.
$S$ એ બાહ્ય પટલ દર્શાવે છે.
ક્રેબ્સચક્ર (જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર પણ કહેવાય છે) કણાભસૂત્રના આધારકમાં $(Q)$ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
189
EasyMCQ
ક્રેબ્સચક્ર ક્યાં થાય છે?
A
કોષરસ
B
કણાભસૂત્રનું અંત:પટલ
C
કણાભસૂત્રનું આધારક (મેટ્રિક્સ)
D
કણાભસૂત્રનું બાહ્યપટલ

Solution

(C) ક્રેબ્સચક્ર,જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર અથવા $TCA$ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે તમામ જારક સજીવો દ્વારા ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી છે. સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,આ પ્રક્રિયા કણાભસૂત્રના આધારક (મેટ્રિક્સ) માં થાય છે. ક્રેબ્સચક્ર માટે જરૂરી ઉત્સેચકો મેટ્રિક્સમાં આવેલા હોય છે,સિવાય કે સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ,જે કણાભસૂત્રના અંત:પટલ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
190
MediumMCQ
નીચે આપેલ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી ઉત્સેચક અને સહકારક (cofactor) ઓળખો:
પાયરુવિક એસિડ + $CoA + NAD^+ \rightarrow$ એસિટાઈલ $CoA + CO_2 + NADH + H^+$
A
પાયરુવેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ,$Mg^{2+}$
B
પાયરુવેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ,$Mn^{2+}$
C
પાયરુવેટ ડિકાર્બોક્સિલેઝ,$Mg^{2+}$
D
પાયરુવેટ ડિકાર્બોક્સિલેઝ,$Mn^{2+}$

Solution

(A) આપેલ પ્રક્રિયા પાયરુવિક એસિડનું ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન છે,જે ગ્લાયકોલિસિસ અને ક્રેબ્સ ચક્ર વચ્ચેની કડીરૂપ પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા પાયરુવેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ કોમ્પ્લેક્સ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
પાયરુવેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ કોમ્પ્લેક્સને અનેક સહકારકોની જરૂર હોય છે,જેમાં $Mg^{2+}$ આયનો,$NAD^+$,$CoA$,$TPP$ (થાયમિન પાયરોફોસ્ફેટ) અને લિપોઈક એસિડનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પાયરુવેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ અને $Mg^{2+}$ એ સાચો વિકલ્પ છે.
191
MediumMCQ
પાયરુવિક એસિડ જ્યારે ક્રેબ્સચક્રમાં દાખલ થાય છે,ત્યારે કેટલા તબક્કે ઓક્સિડેશન થાય છે?
A
$1$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(C) જ્યારે પાયરુવિક એસિડ ક્રેબ્સચક્રમાં દાખલ થાય છે (એસીટાઈલ-CoA માં રૂપાંતરિત થયા પછી),ત્યારે તે નીચેના તબક્કે ઓક્સિડેશન પામે છે:
$1$. આઈસોસાઈટ્રેટમાંથી $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ (આઈસોસાઈટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ).
$2$. $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટમાંથી સક્સિનાઈલ-CoA ($\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ).
$3$. સક્સિનેટમાંથી ફ્યુમરેટ (સક્સિનેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ).
$4$. મેલેટમાંથી ઓક્ઝેલોએસીટેટ (મેલેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ).
આમ,ક્રેબ્સચક્રમાં ઓક્સિડેશનના કુલ $4$ તબક્કાઓ હોય છે.
192
MediumMCQ
નીચે આપેલ રાસાયણિક ચક્રનું સ્થાન જણાવો.
Question diagram
A
ક્રિસ્ટી
B
કણાભસૂત્રનું આધારક
C
હરિતકણનું આધારક
D
પેરોક્સિઝોમ્સ

Solution

(B) આકૃતિમાં દર્શાવેલ રાસાયણિક ચક્ર એ ક્રેબ્સ ચક્ર (જેને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર અથવા $TCA$ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,ક્રેબ્સ ચક્ર કણાભસૂત્રના આધારક (matrix) માં થાય છે.
કોષરસમાં ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન ઉત્પન્ન થયેલ પાયરુવેટ કણાભસૂત્રમાં પ્રવેશે છે અને એસિટાઇલ-CoA માં રૂપાંતરિત થાય છે,જે ત્યારબાદ આધારકમાં ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશે છે.
193
MediumMCQ
ક્રેબ્સચક્રની નીચે આપેલી પ્રક્રિયા માટેના ઉત્સેચકનું સ્થાન જણાવો:
સકિસિનિક એસિડ $+ FAD \rightarrow$ ફયુમેરિક એસિડ $+ FADH_2$
A
કોષરસ
B
કણાભસૂત્રનું અંત:પટલ
C
કણાભસૂત્રનું બાહ્યપટલ
D
કણાભસૂત્રનું આધારક (મેટ્રિક્સ)

Solution

(B) સકિસિનિક એસિડનું ફયુમેરિક એસિડમાં રૂપાંતર કરતી પ્રક્રિયા સકિસિનેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા થાય છે.
આ ઉત્સેચક ક્રેબ્સચક્રમાં વિશિષ્ટ છે કારણ કે તે કણાભસૂત્રના અંત:પટલમાં જડાયેલું હોય છે.
તે ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઈન $(ETC)$ ના કોમ્પ્લેક્સ-$II$ તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
તેથી,આ ચોક્કસ ઉત્સેચક માટેનું યોગ્ય સ્થાન કણાભસૂત્રનું અંત:પટલ છે.
194
MediumMCQ
નીચે આપેલ પ્રક્રિયા ક્યાં થાય છે?
$Pyruvic \text{ } acid + 4NAD^+ + FAD^+ + 2H_2O + ADP + Pi \rightarrow 3CO_2 + 4NADH + 4H^+ + FADH_2 + ATP$
A
કોષરસ
B
કણાભસૂત્રનું અંત:પટલ
C
કણાભસૂત્રનું બાહ્યપટલ
D
કણાભસૂત્રનું મેટ્રિક્સ (આધારક)

Solution

(D) આપેલ પ્રક્રિયા $Krebs$ ચક્ર (જેને $Tricarboxylic$ $Acid$ $(TCA)$ ચક્ર અથવા સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દર્શાવે છે.
$1$. $Krebs$ ચક્ર સુકોષકેન્દ્રી કોષોના કણાભસૂત્રના મેટ્રિક્સ (આધારક) માં થાય છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, પાયરુવિક એસિડ (ગ્લાયકોલિસિસમાંથી મેળવેલ) નું સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન થાય છે જેથી $CO_2$ મુક્ત થાય છે, અને ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોન $NAD^+$ અને $FAD$ ને સ્થાનાંતરિત કરીને અનુક્રમે $NADH$ અને $FADH_2$ બનાવે છે.
$3$. $ATP$ સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી, આ પ્રક્રિયા માટેનું યોગ્ય સ્થાન કણાભસૂત્રનું મેટ્રિક્સ (આધારક) છે.
195
MediumMCQ
પાયરુવિક એસિડના એક અણુના સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન દરમિયાન સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન (substrate-level phosphorylation) દ્વારા કેટલા $ATP$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$1$
B
$14$
C
$30$
D
$2$

Solution

(A) પાયરુવિક એસિડના એક અણુના સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશનમાં લિંક રિએક્શન,ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. લિંક રિએક્શનમાં (પાયરુવેટમાંથી એસિટિલ-CoA),સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા કોઈ $ATP$ ઉત્પન્ન થતો નથી.
$2$. ક્રેબ્સ ચક્રમાં,સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા (સક્સિનિલ-CoA નું સક્સિનિક એસિડમાં રૂપાંતર) પ્રતિ ચક્ર એક $GTP$ અણુ (જે $ATP$ ને સમકક્ષ છે) ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. તેથી,પાયરુવિક એસિડના એક અણુ માટે,સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $1$ $ATP$ ઉત્પન્ન થાય છે.
196
MediumMCQ
એક $TCA$ ચક્ર દરમિયાન આઈસોસિટ્રેટનું ડિકાર્બોક્સિલેશન કેટલી વાર થાય છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
ચાર

Solution

(B) $TCA$ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) માં,ડિકાર્બોક્સિલેશન એટલે $CO_2$ ના સ્વરૂપમાં કાર્બન પરમાણુ દૂર થવો.
$1$. પ્રથમ ડિકાર્બોક્સિલેશન ત્યારે થાય છે જ્યારે આઈસોસિટ્રેટ $(6C)$ નું રૂપાંતર આઈસોસિટ્રેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ $(5C)$ માં થાય છે.
$2$. બીજું ડિકાર્બોક્સિલેશન ત્યારે થાય છે જ્યારે $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ $(5C)$ નું રૂપાંતર $\alpha$-કીટોગ્લુટારેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ સંકુલ દ્વારા સક્સિનિલ-$CoA$ $(4C)$ માં થાય છે.
તેથી,એક $TCA$ ચક્ર દરમિયાન ડિકાર્બોક્સિલેશન બે વાર થાય છે.
197
EasyMCQ
$TCA$ ચક્ર દરમિયાન બનતું $5-C$ સંયોજન કયું છે?
A
$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ
B
ઓક્ઝેલોસક્સિનિક એસિડ
C
સક્સિનિક એસિડ
D
ફ્યુમેરિક એસિડ

Solution

(A) $TCA$ ચક્ર (ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર),જેને ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં કણાભસૂત્રના આધારકમાં ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે.
આ ચક્રમાં,આઇસોસાઇટ્રેટ $(6-C)$ ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયા દ્વારા $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ $(5-C)$ બનાવે છે.
આ ચક્રનું એકમાત્ર પગલું છે જેમાં $5-C$ સંયોજન ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ છે.
198
MediumMCQ
ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્રમાં એવા તબક્કાને ઓળખો,જેમાં સબસ્ટ્રેટનું ઓક્સિડેશન થતું નથી.
A
સક્સિનિક એસિડ $\rightarrow$ મેલિક એસિડ
B
સક્સિનિલ-$CoA$ $\rightarrow$ સક્સિનિક એસિડ
C
આઇસોસાઇટ્રેટ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ
D
મેલિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્સાલોએસેટિક એસિડ

Solution

(B) ઓક્સિડેશનમાં સબસ્ટ્રેટમાંથી ઇલેક્ટ્રોન અથવા હાઇડ્રોજન પરમાણુઓનો ત્યાગ થાય છે,જે સામાન્ય રીતે $NAD^+$ અથવા $FAD$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન વાહકોના રિડક્શન સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર ($TCA$ ચક્ર) માં:
$1$. આઇસોસાઇટ્રેટ $\rightarrow \alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાં $NAD^+$ નું $NADH + H^+$ માં રિડક્શન થાય છે.
$2$. સક્સિનિક એસિડ $\rightarrow$ મેલિક એસિડમાં $FAD$ નું $FADH_2$ માં રિડક્શન થાય છે.
$3$. મેલિક એસિડ $\rightarrow$ ઓક્સાલોએસેટિક એસિડમાં $NAD^+$ નું $NADH + H^+$ માં રિડક્શન થાય છે.
$4$. સક્સિનિલ-$CoA$ નું સક્સિનિક એસિડમાં રૂપાંતરણ એ સબસ્ટ્રેટ-સ્તરનું ફોસ્ફોરાયલેશન છે,જેમાં $GDP$ (અથવા $ADP$) નું $GTP$ (અથવા $ATP$) માં ફોસ્ફોરાયલેશન થાય છે. આ તબક્કામાં સબસ્ટ્રેટમાંથી ઇલેક્ટ્રોન કે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ દૂર થતા નથી,તેથી તે ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા નથી.
199
MediumMCQ
સાઇટ્રિક એસિડ ચક્રમાં ગ્લુકોઝના એક અણુ માટે સબસ્ટ્રેટ-લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન $(SLP)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(D) સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) માં,સબસ્ટ્રેટ-લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશન સક્સિનિલ-CoA નું સક્સિનેટમાં રૂપાંતર દરમિયાન થાય છે.
આ તબક્કો સક્સિનિલ-CoA સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે,જે ચક્રના દરેક ચક્ર દીઠ $GTP$ (અથવા $ATP$) નો એક અણુ ઉત્પન્ન કરે છે.
ગ્લુકોઝનો એક અણુ ગ્લાયકોલિસિસ અને લિંક રિએક્શન દ્વારા એસિટિલ-CoA ના બે અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી ગ્લુકોઝના દરેક અણુ માટે સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર બે વાર ફરે છે.
તેથી,સાઇટ્રિક એસિડ ચક્રમાં ગ્લુકોઝના એક અણુ માટે સબસ્ટ્રેટ-લેવલ ફોસ્ફોરાયલેશનની કુલ સંખ્યા $1 \times 2 = 2$ છે.
200
DifficultMCQ
$(i) A, B, C$ અને $D$ ને નામનિર્દેશિત કરો.
$(ii) A$ અને મેલિક એસિડ વચ્ચે કેટલા $CO_2$ અણુઓ મુક્ત થાય છે?
ઉપરના પ્રશ્નોના જવાબો અંગે નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો $:-$
Question diagram
A
$(i) A=PGA, B=CO_2, C=PGAL, D= ATP \ (ii) \ 3 CO_2$
B
$(i) A=\text{સાઇટ્રિક એસિડ}, B=CO_2, C=\text{સક્સિનિક એસિડ}, D=FADH_2 \ (ii) \ 2 CO_2$
C
$(i) A=\text{સાઇટ્રિક એસિડ}, B=FADH_2, C=\text{સક્સિનિક એસિડ}, D=NADH+H^{+} \ (ii) \ 2 CO_2$
D
$(i) A=\text{પાયરુવિક એસિડ}, B=FADH_2, C=\text{સક્સિનિલ CoA}, D=GTP \ (ii) \ 4 CO_2$

Solution

(B) ક્રેબ્સ ચક્ર ($TCA$ ચક્ર) માં:
$1$. એસિટાઇલ CoA એ ઓક્ઝેલોએસીટિક એસિડ સાથે જોડાઈને $A = \text{સાઇટ્રિક એસિડ}$ બનાવે છે.
$2$. $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડનું રૂપાંતર $C = \text{સક્સિનિલ CoA}$ માં થાય છે,જેમાં $B = CO_2$ મુક્ત થાય છે અને $NADH+H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. સક્સિનિલ CoA નું રૂપાંતર સક્સિનિક એસિડમાં થાય છે,જેમાં $GTP$ (અથવા $ATP$) ઉત્પન્ન થાય છે.
$4$. સક્સિનિક એસિડનું રૂપાંતર ફ્યુમેરિક એસિડમાં થાય છે,જેમાં $D = FADH_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$5$. ફ્યુમેરિક એસિડનું રૂપાંતર મેલિક એસિડમાં થાય છે.
$6$. સાઇટ્રિક એસિડ $(A)$ અને મેલિક એસિડ વચ્ચે,$CO_2$ ના બે અણુઓ મુક્ત થાય છે (એક આઇસોસાઇટ્રિક એસિડમાંથી $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાં રૂપાંતર દરમિયાન અને એક $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડમાંથી સક્સિનિલ CoA માં રૂપાંતર દરમિયાન).
તેથી,સાચા નામનિર્દેશન $A = \text{સાઇટ્રિક એસિડ}, B = CO_2, C = \text{સક્સિનિલ CoA}, D = FADH_2$ છે અને મુક્ત થતા $CO_2$ અણુઓની સંખ્યા $2$ છે.

Respiration in Plants — Kreb's cycle · Frequently Asked Questions

1Are these Respiration in Plants questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Respiration in Plants Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.