Glycolysis Questions in Gujarati

(A) ગ્લાયકોલિસિસમાં,હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચક ગ્લુકોઝના ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં ફોસ્ફોરાયલેશનને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટ એ હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચકના એલોસ્ટેરિક અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ ફીડબેક અવરોધ (અથવા અંતિમ-ઉત્પાદન અવરોધ) નું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,જ્યાં ચયાપચયના માર્ગનું ઉત્પાદન માર્ગની શરૂઆતમાં કાર્ય કરતા ઉત્સેચકને અવરોધે છે,જેથી પ્રતિક્રિયાના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરી શકાય અને ઉત્પાદનનો વધુ પડતો સંગ્રહ અટકાવી શકાય.

(B) ગ્લાયકોલિસિસ એ જારક અને અજારક બંને પ્રકારના શ્વસન માટેનો સામાન્ય ચયાપચયનો માર્ગ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગ્લુકોઝનો એક અણુ તૂટીને પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ બનાવે છે.
તેથી,પાયરુવિક એસિડ એ બંને પ્રકારના શ્વસનમાં બનતી સામાન્ય મધ્યવર્તી નીપજ છે.

(D) કોષીય શ્વસનમાં,કાર્બોદિતો એ ઉર્જા ઉત્પાદન માટે વપરાતા પ્રાથમિક પદાર્થો છે.
કાર્બોદિતોમાં,સુક્રોઝ એ વનસ્પતિઓમાં વહન પામતી શર્કરાનું સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપ છે,જેનું ત્યારબાદ ગ્લાયકોલિસિસ પથમાં પ્રવેશવા માટે ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ જેવી હેક્ઝોઝ શર્કરામાં વિઘટન થાય છે.
તેથી,હેક્ઝોઝ શર્કરા એ શ્વસનની પ્રક્રિયામાં સૌથી પહેલા વપરાતા તાત્કાલિક પદાર્થો છે.

(D) ગ્લાયકોલિસિસને $EMP$ પથ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની શોધ $1930$ માં ગુસ્તાવ એમ્બડેન,ઓટ્ટો મેયરહોફ અને જેકબ કેરોલ પારનાસ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આપેલા વિકલ્પોમાં આ નામોનો ઉલ્લેખ ન હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) એનોલેઝ ઉત્સેચક ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયા દરમિયાન $2-\text{ફોસ્ફોગ્લિસરેટ}$ $(2-PGA)$ નું $\text{ફોસ્ફોઈનોલપાયરુવેટ}$ $(PEP)$ માં રૂપાંતર કરવા માટે ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં, $2-PGA$ પ્રક્રિયક તરીકે કાર્ય કરે છે અને $Mg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે.

(A) ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટમાં રૂપાંતરણ એ ગ્લાયકોલિસિસનો એક અપરિવર્તનીય તબક્કો છે.
આ પ્રક્રિયા $Mg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં ફોસ્ફોફ્રુક્ટોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટ + $ATP$ $\xrightarrow{\text{ફોસ્ફોફ્રુક્ટોકાઈનેઝ, } Mg^{2+}}$ ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટ + $ADP$.

(B) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયા દરમિયાન,પ્રારંભિક તબક્કામાં $ATP$ ના બે અણુઓ વપરાય છે.
પ્રથમ,ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર કરવા માટે $ATP$ વપરાય છે.
બીજું,ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ફ્રુક્ટોઝ-$1, 6$-બિસફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર કરવા માટે $ATP$ વપરાય છે.
તેથી,ગ્લુકોઝના એક અણુના પ્રારંભિક ફોસ્ફોરાયલેશન માટે કુલ $2$ $ATP$ અણુઓની જરૂર પડે છે.

(B) ન્યુબર્ગ એસ્ટર એ ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ઐતિહાસિક નામ છે.
તેનું નામ બાયોકેમિસ્ટ કાર્લ ન્યુબર્ગના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે,જેમણે આથવણ અને ગ્લાયકોલિસિસના અભ્યાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) હાર્ડન અને યંગ એસ્ટર એ ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટ (જેને ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-ડાયફોસ્ફેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ને આપવામાં આવેલું ઐતિહાસિક નામ છે.
તેની શોધ આર્થર હાર્ડન અને વિલિયમ જોન યંગ દ્વારા $1905$ માં યીસ્ટના અર્ક દ્વારા ગ્લુકોઝના આથવણના અભ્યાસ દરમિયાન કરવામાં આવી હતી.
આ સંયોજન ગ્લાયકોલિસિસ પ્રક્રિયામાં એક મુખ્ય મધ્યવર્તી છે,જ્યાં તે ફોસ્ફોફ્રુક્ટોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા બને છે.

(B) પાયરુવેટ કાઇનેઝ ઉત્સેચક ગ્લાયકોલિસિસના અંતિમ તબક્કાને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં, ફોસ્ફોઈનોલપાયરુવેટ $(PEP)$ નું રૂપાંતર પાયરુવિક એસિડ (પાયરુવેટ) માં થાય છે અને સાથે સાથે $ADP$ માંથી $ATP$ ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $\text{Phosphoenolpyruvate} + ADP \xrightarrow{Pyruvate \text{ } kinase, Mg^{2+}, K^+} \text{Pyruvate} + ATP$.

(A) $Glycolysis$ (ગ્લાયકોલિસિસ) ની પ્રક્રિયામાં, $Glucose-6-phosphate$ નું $Fructose-6-phosphate$ માં રૂપાંતર એ આઈસોમેરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે.
આ તબક્કો $Phosphoglucose \text{ } isomerase$ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $Glycolysis$ ના પ્રારંભિક તબક્કા દરમિયાન થાય છે, તેથી સાચો જવાબ $Glycolysis$ છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં,$2$-ફોસ્ફોગ્લિસરેટનું ફોસ્ફોઈનોલપાયરુવેટમાં રૂપાંતર ($2$ અણુઓ) અને અન્ય તબક્કાઓ દરમિયાન $4$ અણુ ${H_2}O$ ઉત્પન્ન થાય છે.
જોકે,ફોસ્ફોરાયલેશનના તબક્કાઓ અથવા સંબંધિત પ્રતિક્રિયાઓ દરમિયાન $2$ અણુ ${H_2}O$ વપરાય છે.
તેથી,ગ્લાયકોલિસિસમાં પાણીના અણુઓનો ચોખ્ખો વપરાશ $2$ છે.

(C) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં,એલ્ડોલેઝ ઉત્સેચક ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટનું બે $3$-કાર્બન ધરાવતા આઇસોમર્સમાં પ્રતિવર્તી વિભાજન કરે છે: ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ-$3$-ફોસ્ફેટ (ફોસ્ફોગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ) અને ડાયહાઇડ્રોક્સિએસીટોન ફોસ્ફેટ.
આ પ્રક્રિયા એક પ્રકારની લાયઝ પ્રક્રિયા છે જેમાં પાણીના ઉપયોગ કે ઓક્સિડેશન-રિડક્શન વગર કાર્બન-કાર્બન બંધ તોડવામાં આવે છે.
તેથી,એલ્ડોલેઝનું મુખ્ય કાર્ય સબસ્ટ્રેટનું વિભાજન કરવાનું છે.

(A) જ્યારે કાર્બનિક એસિડ (જેમ કે મેલિક એસિડ અથવા સાઇટ્રિક એસિડ) નો ઉપયોગ શ્વસન સબસ્ટ્રેટ તરીકે થાય છે,ત્યારે તેઓ સીધા જ $Kreb's$ ચક્રના મધ્યવર્તી ઘટકો તરીકે શ્વસન માર્ગમાં પ્રવેશે છે.
આ સબસ્ટ્રેટ પહેલેથી જ કાર્બનિક એસિડના સ્વરૂપમાં હોવાથી,$Glycolysis$ (જે ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડમાં વિઘટન છે) ની પ્રક્રિયા થતી નથી.
તેથી,આ ચોક્કસ ચયાપચયની સ્થિતિમાં $Glycolysis$ પ્રક્રિયા થતી નથી.

(C) કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો ગ્લાયકોલિસિસ છે,જે કોષના કોષરસમાં થાય છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$ પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં $(CH_3COCOOH)$ વિઘટિત થાય છે. આ પ્રક્રિયા માટે ઓક્સિજનની જરૂર હોતી નથી અને તે જારક તેમજ અજારક બંને પ્રકારના શ્વસનમાં સામાન્ય છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં,ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નો એક અણુ પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે.
ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટનું $1,3-$બિસફોસ્ફોગ્લિસરેટમાં રૂપાંતર દરમિયાન,ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક $NAD^+$ નું $NADH + H^+$ માં રિડક્શન કરે છે.
દરેક ગ્લુકોઝ અણુ દીઠ ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટના બે અણુઓ ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,$2 \ ATP$ અણુઓના ચોખ્ખા લાભની સાથે $NADH + H^+$ ના બે અણુઓ પણ બને છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં,જ્યારે કોઈ અણુમાં ફોસ્ફેટ જૂથ ઉમેરવામાં આવે ત્યારે તેને ફોસ્ફોરાયલેશન કહેવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,ફ્રુક્ટોઝ $6$-ફોસ્ફેટનું ફ્રુક્ટોઝ $1, 6$-બિસફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર એ ફોસ્ફોફ્રુક્ટોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉત્પ્રેરિત એક મુખ્ય ફોસ્ફોરાયલેશન તબક્કો છે.
આ પ્રતિક્રિયામાં અણુમાં ફોસ્ફેટ જૂથ ઉમેરવા માટે $ATP$ વપરાય છે,જે ફ્રુક્ટોઝ $1, 6$-બિસફોસ્ફેટને ફોસ્ફોરાયલેશનનું સીધું ઉત્પાદન બનાવે છે.

(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે,જે કોષના કોષરસમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$ દસ ઉત્સેચક-ઉદ્દીપિત પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા આંશિક રીતે ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
ગ્લાયકોલિસિસનું ચોખ્ખું પરિણામ ગ્લુકોઝના એક અણુનું પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં રૂપાંતર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) $EMP$ પથ (ગ્લાયકોલિસિસ) માં ગ્લુકોઝના એક અણુનું પાયરુવેટના બે અણુઓમાં વિઘટન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સબસ્ટ્રેટ-સ્તરના ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા $4$ $ATP$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે અને પ્રારંભિક તબક્કામાં $2$ $ATP$ અણુઓ વપરાય છે.
વધુમાં,$2$ $NADH + H^+$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
જારક શ્વસનમાં,દરેક $NADH$ અણુ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ દ્વારા $3$ $ATP$ અણુઓ આપે છે ($2 \times 3 = 6$ $ATP$).
તેથી,કુલ ઉર્જા ઉત્પાદન $2$ (ગ્લાયકોલિસિસમાંથી ચોખ્ખા $ATP$) $+ 6$ ($NADH$ માંથી $ATP$) $= 8$ $ATP$ અણુઓ છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસ એ કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે.
તે એક અજારક પ્રક્રિયા છે,જેનો અર્થ છે કે તેને આગળ વધવા માટે ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં આંશિક ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
આ પથમાં,$6$-કાર્બન ધરાવતા ગ્લુકોઝનો એક અણુ $3$-કાર્બન ધરાવતા પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 2NAD^+ + 2ADP + 2Pi \to 2C_3H_4O_3 + 2NADH + 2H^+ + 2ATP$.

(A) ગ્લાયકોલિસિસને $EMP$ પથ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેનું નામ તેને શોધનારા ત્રણ વૈજ્ઞાનિકો: ગુસ્તાવ એમ્બડેન,ઓટ્ટો મેયરહોફ અને જેકબ કેરોલ પારનાસના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.
આ ચયાપચયનો પથ કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ગ્લુકોઝનું પાયરુવેટના બે અણુઓમાં વિઘટન થાય છે.

(C) ગ્લાયકોલિસિસના પ્રથમ તબક્કામાં,$ATP$ અને $Mg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં ફોસ્ફોરાયલેશન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રતિવર્તી નથી અને તેમાં $ATP$ નો એક અણુ વપરાય છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$ પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં $(CH_3COCOOH)$ રૂપાંતરિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.

(C) ગ્લાયકોલિસિસ એ જારક અને અજારક બંને પ્રકારના શ્વસન માટેનો સામાન્ય માર્ગ છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
આ પ્રક્રિયાને $EMP$ પથ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે તેના શોધકર્તાઓ એમ્બડેન,મેયરહોફ અને પારનાસના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં થતું આંશિક ઓક્સિડેશન છે।
ગ્લાયકોલિસિસ માટેનું એકંદર સંતુલિત સમીકરણ આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 2NAD^+ + 2ADP + 2Pi \rightarrow 2C_3H_4O_3 + 2NADH + 2H^+ + 2ATP$.
અહીં, $C_6H_{12}O_6$ એ ગ્લુકોઝ દર્શાવે છે અને $C_3H_4O_3$ એ પાયરુવિક એસિડ દર્શાવે છે।
વિકલ્પ $A$ એ ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડમાં થતું સરળ રૂપાંતરણ દર્શાવે છે।

(A) $EMP$ પથ એ ગ્લાયકોલિસિસનો સૌથી સામાન્ય પથ છે,જેની શોધ $1930$ માં ગુસ્તાવ એમ્બડેન,ઓટ્ટો મેયરહોફ અને જેકબ પારનાસ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
આ પથનું નામ તેમના અટક પરથી $(E, M, P)$ રાખવામાં આવ્યું છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટનની પ્રક્રિયા છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
સમગ્ર પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 2NAD^+ + 2ADP + 2Pi \rightarrow 2 \text{Pyruvic acid} + 2NADH + 2H^+ + 2ATP$.
તેથી, બનતી સાચી નીપજ પાયરુવિક એસિડ છે.

(C) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના અણુનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તે કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે.
તેથી,ગ્લાયકોલિસિસની અંતિમ નીપજ પાયરુવિક એસિડ છે.

(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં થતું આંશિક ઓક્સિડેશન છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે.
તે જારક અને અજારક બંને પ્રકારના શ્વસન માટેનો સામાન્ય માર્ગ છે,કારણ કે આ પ્રક્રિયામાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના અણુનું પાયરુવેટના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે.
ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ-$3$-ફોસ્ફેટનું $1,3$-બિસફોસ્ફોગ્લિસરેટમાં રૂપાંતર દરમિયાન,ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ-$3$-ફોસ્ફેટ ડિહાઇડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક સબસ્ટ્રેટના ઓક્સિડેશનને ઉત્પ્રેરિત કરે છે,જેમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ દૂર થાય છે અને $NAD^+$ માં સ્થાનાંતરિત થઈને $NADH + H^+$ બનાવે છે.
તેથી,ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન ઓક્સિડેશન એ એક મુખ્ય પ્રક્રિયા છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસ એ કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે જે કોષના કોષરસમાં થાય છે.
આ ચયાપચયના માર્ગમાં,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$,જે $6$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે,તે ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીમાંથી પસાર થઈને પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓ બનાવે છે,જે $3$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
આ પ્રક્રિયા જારક અને અજારક બંને પ્રકારના શ્વસનમાં સામાન્ય છે.

(B) વનસ્પતિ અને પ્રાણી કોષો બંનેમાં ગ્લુકોઝનું વિઘટન ગ્લાયકોલિસિસ નામની પ્રક્રિયાથી શરૂ થાય છે.
ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$ આંશિક રીતે ઓક્સિડાઈઝ થઈને પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ $(CH_3COCOOH)$ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી,તેથી તે જારક અને અજારક શ્વસન બંને માટે સામાન્ય માર્ગ છે.
ગ્લાયકોલિસિસ પછી,પાયરુવિક એસિડ ક્રેબ્સ ચક્ર માટે કણાભસૂત્રમાં પ્રવેશે છે (જો ઓક્સિજન હાજર હોય તો) અથવા આથવણની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ તમામ જીવંત કોષોના કોષરસમાં થાય છે.
આ એક સાર્વત્રિક ચયાપચયની પ્રક્રિયા છે જેને ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
તે આદિકોષકેન્દ્રીથી લઈને સુકોષકેન્દ્રી સજીવો સુધીના તમામ સજીવોમાં જારક અને અજારક શ્વસન બંનેના પ્રારંભિક તબક્કા તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસનું પ્રથમ પગલું ગ્લુકોઝનું ફોસ્ફોરાયલેશન છે.
આ તબક્કામાં,હેક્સોકાઇનેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં ગ્લુકોઝનું $ATP$ દ્વારા ફોસ્ફોરાયલેશન થાય છે,જેનાથી ગ્લુકોઝ $6$-ફોસ્ફેટ બને છે.
આ પ્રક્રિયા અપ્રતિવર્તી છે અને તેમાં $ATP$ નો એક અણુ વપરાય છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયા દરમિયાન,ખાસ કરીને જ્યારે ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટનું રૂપાંતર $1,3$-બિસફોસ્ફોગ્લિસરેટમાં થાય છે,ત્યારે ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટ ડિહાઈડ્રોજનેઝ ઉત્સેચક સબસ્ટ્રેટના ઓક્સિડેશનને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ$-3-$ફોસ્ફેટમાંથી ઇલેક્ટ્રોન અને પ્રોટોન દૂર થાય છે અને તેને કોએન્ઝાઇમ $NAD^+$ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવે છે,જેનું રિડક્શન થઈને $NADH + H^+$ બને છે.
તેથી,આ ઓક્સિડેશનના તબક્કે $NAD^+$ ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારનાર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) ગ્લાયકોલિસિસમાં સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટ $\rightarrow$ ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટ $\rightarrow$ ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટ $\rightarrow$ $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ $(3-PGAL)$ $\rightarrow$ $1,3$-બિસફોસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $\rightarrow$ $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $(3-PGA)$ $\rightarrow$ $2$-ફોસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $\rightarrow$ ફોસ્ફોઈનોલ પાયરુવેટ $(PEP)$ $\rightarrow$ પાયરુવિક એસિડ. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $B$ સાચો ચયાપચયનો પ્રવાહ દર્શાવે છે.

(C) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના અણુનું પાયરુવેટના બે અણુઓમાં વિઘટન કરવાની પ્રક્રિયા છે.
આ માર્ગ જારક શ્વસન અને અજારક શ્વસન (આથવણ) બંને માટે સમાન છે.
બંને પ્રક્રિયાઓમાં,ગ્લુકોઝનું રૂપાંતર $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ $(PGAL)$ માં અને અંતે પાયરુવેટમાં થાય છે.
પાયરુવેટના નિર્માણ પછી,માર્ગો અલગ પડે છે: આથવણમાં,પાયરુવેટનું રૂપાંતર ઇથેનોલ અથવા લેક્ટિક એસિડમાં થાય છે,જ્યારે જારક શ્વસનમાં,તે ક્રેબ્સ ચક્ર માટે કણાભસૂત્રમાં પ્રવેશે છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના એક અણુનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટન કરવાની પ્રક્રિયા છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
ગ્લાયકોલિસિસની અંતિમ નીપજ પાયરુવિક એસિડ છે,$CO_2$ અને $H_2O$ નહીં.
$CO_2$ અને $H_2O$ જારક શ્વસન પ્રક્રિયા (ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ) દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ ગ્લાયકોલિસિસ માટે સાચું નથી.

(A) $NAD$ (નિકોટિનામાઇડ એડેનાઇન ડાયન્યુક્લિયોટાઇડ) ને કોએન્ઝાઇમ-$I$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ગ્લાયકોલિસિસ અને ક્રેબ્સ ચક્ર સહિતના વિવિધ ચયાપચયના માર્ગોમાં સાર્વત્રિક હાઇડ્રોજન સ્વીકારનાર તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યાં તે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને સ્વીકારીને $NADH + H^+$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.

(C) ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન,જે શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે,ગ્લુકોઝનું વિઘટન થઈને પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ બને છે. આ પ્રક્રિયા કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર હોતી નથી. ગ્લાયકોલિસિસ પછી,પાયરુવિક એસિડ ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશતા પહેલા એસિટિલ-CoA (બે કાર્બન ધરાવતો ટુકડો) અને $CO_2$ બનાવવા માટે ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશનમાંથી પસાર થાય છે. તેથી,સાચું વર્ણન એ છે કે તે બે કાર્બન ટુકડાઓ અને $CO_2$ માં વિઘટિત થાય છે.

(D) પાયરુવિક એસિડનું $Acetyl-CoA$ માં રૂપાંતર એ ગ્લાયકોલિસિસ અને ક્રેબ્સ ચક્ર વચ્ચેની એક મહત્વપૂર્ણ કડી છે.
આ પ્રક્રિયા પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ સંકુલ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,પાયરુવિક એસિડનું ઓક્સિડેશન (ઈલેક્ટ્રોન/હાઈડ્રોજન દૂર થવા) અને ડીકાર્બોક્સિલેશન ($CO_2$ અણુ દૂર થવો) બંને થાય છે.
તેથી,આ તબક્કાને ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) પેન્ટોઝ ફોસ્ફેટ પાથવે $(PPP)$,જેને હેક્સોઝ મોનોફોસ્ફેટ શંટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ગ્લાયકોલિસિસનો એક વૈકલ્પિક ચયાપચયનો માર્ગ છે. આ માર્ગમાં,ગ્લુકોઝ $6$-ફોસ્ફેટનું સીધું ઓક્સિડેશન થઈને $NADPH$ અને રાઈબોઝ $5$-ફોસ્ફેટ ઉત્પન્ન થાય છે. ગ્લુકોઝ $6$-ફોસ્ફેટ સીધું આ માર્ગમાં પ્રવેશતું હોવાથી,તે ગ્લાયકોલિસિસના સામાન્ય તબક્કાઓમાંથી પસાર થતું નથી. તેથી,$PPP$ માં ગ્લાયકોલિસિસ પ્રક્રિયાનો અભાવ હોય છે.

(D) ફોસ્ફોરાયલેશન એ અણુમાં ફોસ્ફેટ જૂથ ઉમેરવાની પ્રક્રિયા છે.
જૈવિક પ્રણાલીઓમાં,લગભગ તમામ ફોસ્ફોરાયલેશન પ્રતિક્રિયાઓ કાઇનેઝ (kinases) તરીકે ઓળખાતા ચોક્કસ ઉત્સેચકો દ્વારા ઉત્પ્રેરિત થાય છે.
ગ્લાયકોલિસિસ જેવી પ્રમાણભૂત ચયાપચયની પથરીઓના સંદર્ભમાં,ફ્રુક્ટોઝ $6$-ફોસ્ફેટમાંથી ફ્રુક્ટોઝ $1, 6$-બિસફોસ્ફેટનું નિર્માણ અથવા ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ $3$-ફોસ્ફેટનું ફોસ્ફોરાયલેશન જેવા પગલાં સખત રીતે ઉત્સેચક-ઉત્પ્રેરિત હોય છે.
વિકલ્પોમાં સૂચિબદ્ધ તમામ પ્રક્રિયાઓ ઉત્સેચક-મધ્યસ્થ હોવાથી,તેમાંથી કોઈ પણ નોન-એન્ઝાઇમેટિક ફોસ્ફોરાયલેશનનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) હાર્ડન અને યંગનું એસ્ટર એ ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટનું ઐતિહાસિક નામ છે.
ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં,ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ફોસ્ફોફ્રુક્ટોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $ATP$ નો ઉપયોગ કરીને ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર થાય છે.
તેથી,તે ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાંથી બને છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના વિઘટનનો પ્રથમ તબક્કો છે.
તે કોષના કોષરસમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(6C)$ પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં $(3C)$ વિભાજિત થાય છે.
આ પથ જારક અને અજારક બંને પ્રકારના શ્વસનમાં સામાન્ય છે.

(C) કણાભસૂત્ર એ ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઈનનું સ્થાન છે.
$Aconitase$ અને $Malate \text{ } dehydrogenase$ એ ક્રેબ્સ ચક્રમાં સામેલ મુખ્ય ઉત્સેચકો છે, જે કણાભસૂત્રના આધારકમાં થાય છે.
$Hexokinase$ એ ગ્લાયકોલિસિસના પ્રથમ તબક્કા માટે જવાબદાર ઉત્સેચક છે, જે ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં ફોસ્ફોરાયલેશન કરે છે.
ગ્લાયકોલિસિસ કોષના કોષરસમાં થાય છે, કણાભસૂત્રમાં નહીં.
તેથી, $Hexokinase$ કણાભસૂત્રમાં ગેરહાજર હોય છે.

(A) ગ્લાયકોલિસિસ એ ગ્લુકોઝના અણુનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
સમગ્ર પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Glucose + 2NAD^+ + 2ADP + 2Pi \rightarrow 2 \text{ Pyruvic acid} + 2NADH + 2H^+ + 2ATP$.
તેથી, ગ્લાયકોલિસિસની અંતિમ નીપજ પાયરુવિક એસિડ છે.

(A) પાયરુવિક એસિડનું આણ્વીય સૂત્ર $CH_3COCOOH$ છે.
તેમાં એક મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$,એક કાર્બોનિલ સમૂહ $(-CO-)$ અને એક કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ હોય છે.
કાર્બન પરમાણુઓની ગણતરી કરતા: $1$ ($CH_3$ માં) + $1$ ($CO$ માં) + $1$ ($COOH$ માં) = $3$ કાર્બન.
તેથી,પાયરુવિક એસિડ એ $3$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.

(D) ગ્લાયકોલાયસીસ એ ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુનું પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
તેથી,ગ્લાયકોલાયસીસ પથની અંતિમ નીપજ પાયરુવિક એસિડ છે.