Mix Examples- Plant Kingdom Questions in Gujarati

(B) સાચું જોડાણ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Chlamydomonas$ (ક્લેમિડોમોનાસ) એ એકકોષી લીલ છે,તેથી $(a) - (iii)$.
$2$. $Cycas$ (સાયકસ) એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે,તેથી $(b) - (iv)$.
$3$. $Selaginella$ (સિલેજીનેલા) એ ત્રિઅંગી વનસ્પતિ છે,તેથી $(c) - (ii)$.
$4$. $Sphagnum$ (સ્ફેગ્નમ) એ મોસ (દ્વિઅંગી) છે,તેથી $(d) - (i)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i)$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $A$. ત્રિઅંગી: $IV$. સાલ્વિનિયા એ જાણીતી જલીય ત્રિઅંગી વનસ્પતિ છે.
$2$. $B$. દ્વિઅંગી: $III$. પોલીટ્રિકમ એ મોસનું પ્રજાતિ છે,જે દ્વિઅંગી વનસ્પતિઓમાં આવે છે.
$3$. $C$. આવૃત બીજધારી: $I$. સાલ્વિયા એ પુષ્પધારી વનસ્પતિ છે,જે આવૃત બીજધારીઓમાં આવે છે.
$4$. $D$. અનાવૃત બીજધારી: $II$. ગિંકગો એ જીવંત અશ્મિ સમાન અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(D) $(i)$ સેલાજીનેલા અને સાલ્વિનિયા એ વિષમબીજાણુક ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ છે,કારણ કે તેઓ બે પ્રકારના બીજાણુઓ (લઘુબીજાણુ અને ગુરુબીજાણુ) ઉત્પન્ન કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(ii)$ ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓનો જન્યુજનક એ નાની,મુક્તજીવી,મુખ્યત્વે પ્રકાશસંશ્લેષી સુકાયક રચના છે જેને પ્રધેહ (prothallus) કહેવાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(iii)$ સાયકસમાં પ્રકાંડ સામાન્ય રીતે અશાખિત હોય છે,જ્યારે પાઈનસ અને સીડ્રસમાં પ્રકાંડ શાખિત હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(iv)$ તમામ અનાવૃત બીજધારીઓ વિષમબીજાણુક હોય છે; તેઓ એકકીય લઘુબીજાણુ અને ગુરુબીજાણુ ઉત્પન્ન કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
આમ,ચારેય વિધાનો સાચા હોવાથી,સાચા વિધાનોની કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(B) $Pteridophytes$ અને $Gymnosperms$ બંનેમાં,વનસ્પતિ દેહ $Sporophyte$ $(2n)$ છે,જે જીવનચક્રની પ્રભાવી અવસ્થા છે.
$Pteridophytes$ માં,$Gametophyte$ (પ્રોથેલસ) નાનું,બહુકોષીય અને સામાન્ય રીતે સ્વતંત્ર (મુક્તજીવી) હોય છે.
જોકે,$Gymnosperms$ માં,$Gametophyte$ અત્યંત ઘટાડો પામેલ હોય છે અને પોષણ તથા રક્ષણ માટે $Sporophyte$ પર આધારિત હોય છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે કારણ કે $Sporophyte$ ખરેખર બંને જૂથોમાં પ્રભાવી અવસ્થા છે.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે $Pteridophyte$ ના $Gametophyte$ ખરેખર સ્વતંત્ર હોય છે.
જોકે,$Pteridophytes$ માં $Gametophyte$ ની સ્વતંત્રતા એ સમજાવતું નથી કે $Gymnosperms$ માં $Sporophyte$ શા માટે પ્રભાવી છે.
આમ,બંને સાચા છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(C) જે વનસ્પતિઓના બીજાણુજનક તબક્કામાં વાહક પેશીઓ (જલવાહક અને અન્નવાહક) જોવા મળે છે,તે ત્રિઅંગી (Pteridophytes),અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) છે.
$1$. Cycas: અનાવૃત બીજધારી (વાહક પેશીયુક્ત)
$2$. Equisetum: ત્રિઅંગી (વાહક પેશીયુક્ત)
$3$. Adiantum: ત્રિઅંગી (વાહક પેશીયુક્ત)
$4$. Pinus: અનાવૃત બીજધારી (વાહક પેશીયુક્ત)
$5$. Ginkgo: અનાવૃત બીજધારી (વાહક પેશીયુક્ત)
$6$. Selaginella: ત્રિઅંગી (વાહક પેશીયુક્ત)
$7$. Salvinia: ત્રિઅંગી (વાહક પેશીયુક્ત)
બાકીના ઉદાહરણો (Polytrichum,Funaria,Sphagnum,Marchantia) દ્વિઅંગી (Bryophytes) છે,જેમાં વાહક પેશીઓનો અભાવ હોય છે. Polysiphonia એ લીલ (Alga) છે,જેમાં પણ વાહક પેશીઓ હોતી નથી.
તેથી,કુલ $7$ ઉદાહરણોમાં વાહક પેશીઓ જોવા મળે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. રોડોફાયટા (લાલ લીલ) માં ક્લોરોફિલ-$a, d$ હોય છે અને ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. ક્લોરોફાયટા (લીલી લીલ) માં ક્લોરોફિલ-$a, b$ હોય છે અને ખોરાક સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. ફિયોફાયટા (બદામી લીલ) માં ક્લોરોફિલ-$a, c$ અને ફ્યુકોઝેન્થિન હોય છે. તેઓ ખોરાક લેમિનારિન અથવા મેનિટોલ તરીકે સંગ્રહિત કરે છે. કેરેજીન એ લાલ લીલ (રોડોફાયટા) માં જોવા મળતો ફાઈકોકોલોઈડ છે,બદામી લીલમાં નહીં. તેથી,આ અસંગત જોડી છે.
$4$. ક્રાયસોફાઇટ્સ (ડાયેટમ્સ અને સોનેરી લીલ) માં ક્લોરોફિલ-$a, c$ હોય છે અને તેમની કોષદીવાલમાં સિલિકા જમા થયેલ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્લોરોફાયસી: $Chara$ (કારા) એ લીલી લીલ છે જે ક્લોરોફાયસી વર્ગમાં આવે છે.
$2$. રોડોફાયસી: $Polysiphonia$ (પોલીસીફોનિયા) એ લાલ લીલ છે જે રોડોફાયસી વર્ગમાં આવે છે.
$3$. લિવરવર્ટ્સ: $Marchantia$ (માર્કેન્શિયા) એ લિવરવર્ટ્સ (દ્વિઅંગી) નું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
$4$. મોસ: $Polytrichum$ (પોલીટ્રિકમ) એ મોસ (દ્વિઅંગી) નું સામાન્ય ઉદાહરણ છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-(iv), B-(iii), C-(ii), D-(i)$ છે.

(D) બ્રાયોફાઇટ્સ અને ટેરિડોફાઇટ્સમાં ઘણી સમાનતાઓ જોવા મળે છે,જેમ કે ચલિત પુજન્યુઓ,સ્ત્રીજન્યુધાનીની હાજરી અને ફલન માટે પાણીની આવશ્યકતા.
જોકે,તેઓ તેમની આંતરિક રચનામાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ પડે છે.
બ્રાયોફાઇટ્સ એ અવાહક વનસ્પતિઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં વિશિષ્ટ વાહક પેશીઓ ($xylem$ અને $phloem$) નો અભાવ હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,ટેરિડોફાઇટ્સ એ પ્રથમ એવી સ્થળજ વનસ્પતિઓ છે જેમાં સાચી વાહક પેશીઓ ($xylem$ અને $phloem$) જોવા મળે છે.
તેથી,વાહક પેશીઓનો અભાવ એ મુખ્ય લક્ષણ છે જે બ્રાયોફાઇટ્સને ટેરિડોફાઇટ્સથી અલગ પાડે છે.

(C) પાઈનસ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે જે ફૂગ સાથે સહજીવન દર્શાવે છે જેને કવકમૂળ (Mycorrhiza) $(iii)$ કહેવાય છે.
$(B)$ સાયકસ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે જે દ્રુમૂળ (Coralloid roots) $(iv)$ ધરાવે છે,જેમાં નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા હોય છે.
$(C)$ પોલિટ્રિકમ એ એક મોસ (દ્વિઅંગી) છે જે તેના જીવનચક્રમાં તંતુમય અવસ્થા વિકસાવે છે જેને પ્રથમતંતુ (Protonema) $(i)$ કહેવાય છે.
$(D)$ ડ્રાયોપ્ટેરિસ એ ત્રિઅંગી વનસ્પતિ છે જે હૃદય આકારનું,મુક્તજીવી જન્યુજનક ઉત્પન્ન કરે છે જેને પ્રતંતુ (Prothallus) $(ii)$ કહેવાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(A)-(iii), (B)-(iv), (C)-(i), (D)-(ii)$ છે.

(B) કઈ વનસ્પતિઓમાં જન્યુજનક અવસ્થા પરાધીન છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમના જીવનચક્રનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $(i)$ માર્કેન્શિયા (લીવરવર્ટ) અને $(ii)$ સ્ફેગ્નમ,$(iv)$ પોલીટ્રિકમ (મોસ): આ દ્વિઅંગી (Bryophytes) વનસ્પતિઓ છે. તેમનો જન્યુજનક તબક્કો પ્રભાવી,સ્વતંત્ર અને મુક્ત-જીવી હોય છે.
$2$. $(iii)$ ટેરિસ: આ ત્રિઅંગી (Pteridophyte) વનસ્પતિ છે. તેનો જન્યુજનક (પ્રધેહ - prothallus) નાનો,બહુકોષીય અને મુક્ત-જીવી હોય છે.
$3$. $(v)$ પાઈનસ,$(vi)$ સાયકસ (અનાવૃત બીજધારી) અને $(vii)$ એરંડા (આવૃત બીજધારી): આ બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,જન્યુજનક ખૂબ જ ઘટાડો પામેલા હોય છે અને પોષણ તથા રક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે બીજાણુજનક (sporophyte) પર આધારિત હોય છે. તેઓ સ્વતંત્ર મુક્ત-જીવી અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી.
તેથી,જે વનસ્પતિઓમાં નર અને માદા જન્યુજનક બંને સ્વતંત્ર નથી તેવી વનસ્પતિઓ $(v)$ પાઈનસ,$(vi)$ સાયકસ અને $(vii)$ એરંડા છે.
કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(D) અંડજનન (Oogamy) એ લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક મોટો,અચલિત માદા જન્યુ (અંડકોષ) નાના,ચલિત અથવા અચલિત નર જન્યુ દ્વારા ફલિત થાય છે.
$Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) વર્ગમાં,જેમ કે $Polysiphonia$ અને $Gelidium$,લિંગી પ્રજનન અંડજનન પ્રકારનું હોય છે અને તેમાં નર અને માદા બંને જન્યુઓ અચલિત હોય છે.
$Fucus$ (એક બદામી લીલ) પણ અંડજનન દર્શાવે છે,પરંતુ તેના નર જન્યુઓ ચલિત (કશાધારી) હોય છે.
તેથી,$Polysiphonia$ અને $Gelidium$ બંને અચલિત જન્યુઓ સાથે અંડજનન દર્શાવે છે.

(D) આપેલી આકૃતિઓના આધારે:
$A$ એ $Agaricus$ (એગેરિકસ) દર્શાવે છે,જે એક પ્રકારની મશરૂમ (બેસિડિયોમાયસેટીસ) છે.
$B$ એ $Volvox$ (વોલ્વોક્સ) દર્શાવે છે,જે એક વસાહતી લીલી લીલ છે.
$C$ એ $Funaria$ (ફ્યુનારિયા) દર્શાવે છે,જે એક દ્વિઅંગી વનસ્પતિ (બ્રાયોફાઈટ) છે,જેમાં જન્યુજનક અને બીજાણુજનક બંને અવસ્થાઓ જોવા મળે છે.
$D$ એ $Selaginella$ (સિલેજીનેલા) દર્શાવે છે,જે એક ત્રિઅંગી વનસ્પતિ (ટેરિડોફાઈટ) છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) નોસ્ટોક (Nostoc) માં,જે એક સાયનોબેક્ટેરિયા છે,પ્રજનન અચલિત બીજાણુઓ દ્વારા થાય છે અને તેમાં પરંપરાગત રીતે જન્યુઓ બનતા નથી. પોલિસાઇફોનિયા (Polysiphonia),જે એક લાલ લીલ છે,તેના જીવનચક્રમાં ક્યાંય પણ કશાધારી કે ચલિત અવસ્થાઓ જોવા મળતી નથી,એટલે કે તેના જન્યુઓ અચલિત હોય છે. ફ્યુકસ (Fucus) માં ચલિત નર જન્યુઓ (શુક્રકોષો) ઉત્પન્ન થાય છે. તેથી,નોસ્ટોક અને પોલિસાઇફોનિયા બંનેમાં ચલિત જન્યુઓનો અભાવ હોય છે. આમ,સાચો વિકલ્પ $(1) \& (3)$ છે.

(D) $Porphyra$ એ લાલ લીલ છે,$Agaricus$ એ ફૂગ (મશરૂમ) છે,$Chlorella$ એ એકકોષી લીલી લીલ છે,અને $Spirulina$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે.
ભલે તેઓ તેમના જૈવિક વર્ગીકરણ,કોષીય આયોજન અને પોષણની પદ્ધતિમાં અલગ પડે છે,પરંતુ તે બધામાં એક સમાન લાક્ષણિકતા છે કે તેઓ તેમના ઉચ્ચ પ્રોટીન અથવા પોષક તત્વોને કારણે મનુષ્યો દ્વારા ખોરાક અથવા ખોરાકના પૂરક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
$Chlorella$ અને $Spirulina$ એ પ્રોટીનથી ભરપૂર ખોરાકના પૂરક તરીકે વપરાતી એકકોષી લીલ છે.
$Porphyra$ એ ખાવાલાયક દરિયાઈ વનસ્પતિ છે.
$Agaricus$ એ વ્યાપકપણે વપરાતું ખાવાલાયક મશરૂમ છે.

(D) $1$. અગર-અગર એ જેલિડિયમ અને ગ્રાસિલેરિયા જેવી લાલ લીલમાંથી મેળવવામાં આવતી વ્યાપારી નીપજ છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. ક્લોરેલા અને સ્પાયરુલિના એ પ્રોટીનથી ભરપૂર એકકોષીય લીલ છે અને તેનો ઉપયોગ અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા ખોરાક તરીકે કરવામાં આવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. ફીઓફાઈસી (બદામી લીલ) માં,સંગ્રહિત ખોરાક જટિલ કાર્બોદિત સ્વરૂપે હોય છે,જે સામાન્ય રીતે લેમિનારિન અથવા મેનિટોલ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. આલ્જિન (બદામી લીલમાંથી) અને કેરેજીન (લાલ લીલમાંથી) એ લીલમાંથી મેળવવામાં આવતા ફાયકોકોલોઇડ્સ છે,ફૂગમાંથી નહીં. તેથી,તે ફૂગની નીપજો છે તેવું વિધાન ખોટું છે.

(A) આપેલા સજીવોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. લાલ લીલ (Rhodophyceae): Gelidium,Gracilaria,Polysiphonia. (કુલ = $3$)
$2$. બદામી લીલ (Phaeophyceae): Fucus,Laminaria,Sargassum,Dictyota,Ectocarpus. (કુલ = $5$)
$3$. લીલી લીલ (Chlorophyceae): Chara,Chlorella. (કુલ = $2$)
નોંધ: Spirulina એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે અને Sphagnum એ દ્વિઅંગી (Bryophyte/Moss) છે,તેથી તેમને ઉલ્લેખિત લીલના પ્રકારોમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
આમ,લાલ લીલ $3$,બદામી લીલ $5$ અને લીલી લીલ $2$ છે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. દ્વિઅંગી (Bryophyta): $r$. સ્ફેગ્નમ (એક મોસ).
$2$. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm): $p$. પાઈનસ (એક શંકુદ્રુમ).
$3$. લીલ (Algae): $s$. એક્ટોકાર્પસ (એક બદામી લીલ).
$4$. ત્રિઅંગી (Pteridophyta): $q$. એડિએન્ટમ (એક ફર્ન).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
બ્રાયોફાઇટ્સમાં,જન્યુજનક એ પ્રભાવી અવસ્થા છે અને તે સ્વતંત્ર છે.
ત્રિઅંગી (Pteridophytes) માં,જન્યુજનક (પ્રધેહ - prothallus) નાનું,બહુકોષીય અને સામાન્ય રીતે સ્વતંત્ર અને મુક્ત-જીવી હોય છે.
અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારીમાં,જન્યુજનક અવસ્થા ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે અને પોષણ તથા રક્ષણ માટે બીજાણુજનક (sporophyte) પર આધારિત હોય છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(A)$ પ્રોથેલસ: તે ત્રિઅંગી $(q)$ માં જોવા મળતી મુક્ત-જીવી,પ્રકાશસંશ્લેષી,સુકાયક જન્યુજનક અવસ્થા છે.
$2$. $(B)$ લઘુબીજાણુપર્ણ: આ પર્ણ જેવી રચનાઓ છે જે લઘુબીજાણુધાની ધરાવે છે,જે અનાવૃત બીજધારી $(s)$ ની લાક્ષણિકતા છે.
$3$. $(C)$ પ્રતંતુ: તે મોસના જીવનચક્રમાં જોવા મળતી સરકતી,લીલી,શાખિત અને તંતુમય અવસ્થા છે,જે દ્વિઅંગી $(p)$ છે.
$4$. $(D)$ $PEN$ (પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર): તે બેવડા ફલન દરમિયાન ત્રિ-ફલન દ્વારા બને છે,જે આવૃત બીજધારી $(r)$ ની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-q, B-s, C-p, D-r$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $A$. ગ્લાયકોજન: તે ફૂગમાં સંગ્રહિત ખોરાક છે,જેમ કે એગેરિકસ $(t)$.
$2$. $B$. પાયરેનોઇડ્સ: આ પ્રોટીનયુક્ત સંગ્રહિત અંગિકાઓ છે જે લીલી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળે છે,જેમ કે સ્પાયરોગાયરા $(s)$.
$3$. $C$. લેમિનારિન અને મેનિટોલ: આ બદામી લીલ (Brown Algae) ના લાક્ષણિક સંગ્રહિત ખોરાક છે,જેમ કે સાર્ગેસમ $(p)$.
$4$. $D$. ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ: આ લાલ લીલ (Red Algae) માં સંગ્રહિત ખોરાક છે,જે બંધારણમાં એમાયલોપેક્ટીન અને ગ્લાયકોજન જેવો હોય છે,જેમ કે પોલીસીફોનિયા $(r)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-t, B-s, C-p, D-r$ છે.

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ.
મોસ (બ્રાયોફાઇટ્સ) અને ફર્ન (ટેરિડોફાઇટ્સ) ને "વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે તેમને ફલનની પ્રક્રિયા માટે પાણીની જરૂર હોય છે, કારણ કે તેમના નર જન્યુઓ ચલિત હોય છે અને માદા જન્યુ સુધી પહોંચવા માટે તેમને પાણીના માધ્યમની જરૂર પડે છે.
પ્રજનન માટે પાણી પરની આ નિર્ભરતા પ્રાણી સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓના જીવનચક્ર જેવી જ છે.