Algae (General) Questions in Gujarati

(C) લીલમાં ક્લોરોફિલ જેવા પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો હોય છે,જે તેમને સૂર્યપ્રકાશ,પાણી અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવાની ક્ષમતા આપે છે. પોષણની આ પદ્ધતિ,જેમાં સજીવ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક બનાવે છે,તેને $holophytic$ (વનસ્પતિસમ) અથવા સ્વયંપોષી પોષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) $Mastigocladus$ $laminosus$ એ એક ઉષ્ણતાપ્રેમી (thermophilic) સાયનોબેક્ટેરિયા છે.
તે સાચી શાખિત તંતુમય રચના ધરાવે છે,જે ઘણી સાયનોબેક્ટેરિયાની પ્રજાતિઓ કરતા અલગ પડે છે,કારણ કે મોટાભાગના સાયનોબેક્ટેરિયામાં શાખાવિહીન તંતુઓ જોવા મળે છે.

(C) ક્લોરોફિલ $b$ એ લીલી લીલ (Chlorophyceae) અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતું સહાયક રંજકદ્રવ્ય છે.
વાદળી-લીલી લીલ (Cyanobacteria) એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેમાં ક્લોરોફિલ $a$ હોય છે પરંતુ ક્લોરોફિલ $b$ નો અભાવ હોય છે.
લાલ લીલ (Rhodophyceae) માં ક્લોરોફિલ $a$ અને $d$ હોય છે,જ્યારે બદામી લીલ (Phaeophyceae) માં ક્લોરોફિલ $a$ અને $c$ હોય છે.
તેથી,વાદળી-લીલી લીલ ક્લોરોફિલ $b$ ની ગેરહાજરી દર્શાવે છે.

(A) $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) નું એક પ્રજાતિ છે જે વસાહતો બનાવે છે.
આ વસાહતો જેલેટિનયુક્ત અથવા ચીકણા આવરણમાં જડાયેલી હોય છે,જે તંતુઓને સૂકાઈ જવાથી અને પર્યાવરણીય તણાવથી બચાવે છે.
આ જેલેટિનયુક્ત મેટ્રિક્સ ઘણી વસાહતી સાયનોબેક્ટેરિયાની લાક્ષણિકતા છે.

(C) $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (જેને ઘણીવાર નીલ-હરિત લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) છે જે જળચર ફર્ન $Azolla$ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
$Azolla$ ના પર્ણોની ગુહાઓમાં,$Anabaena$ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન $(N_2)$ નું એમોનિયામાં સ્થાપન કરે છે,જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિ તેના વિકાસ માટે કરે છે.
તેથી,$Anabaena$ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે સહજીવી છે અને નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે.

(C) ચોમાસા દરમિયાન,ભેજનું ઊંચું પ્રમાણ અને અનુકૂળ તાપમાન જમીન,પથ્થરો અને દીવાલો જેવી ભીની સપાટીઓ પર લીલી લીલ (જેમ કે $Chara$ અથવા $Spirogyra$) ના ઝડપી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે. આ સજીવો એક ચીકણું,શ્લેષ્મયુક્ત પડ બનાવે છે જે સપાટીને લપસણી બનાવે છે. જોકે સાયનોબેક્ટેરિયા પણ આવી પરિસ્થિતિઓમાં ઉગી શકે છે,પરંતુ જમીન પર જોવા મળતા લાક્ષણિક લપસણા લીલા પડનું મુખ્ય કારણ લીલી લીલનો ગીચ વિકાસ છે.

(C) હોર્મોગોનિયા એ તંતુઓના ટૂંકા,પ્રચલનશીલ અથવા અપ્રચલનશીલ ટુકડાઓ છે જે પિતૃ તંતુમાંથી અલગ થઈને નવી વસાહતો બનાવે છે.
આ રચનાઓ ચોક્કસ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) ની લાક્ષણિકતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Oscillatoria$ એ એક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે જે હોર્મોગોનિયાના નિર્માણ દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન કરે છે.
$Ulothrix$,$Spirogyra$,અને $Chlamydomonas$ એ લીલી લીલ છે અને તેમાં હોર્મોગોનિયા જોવા મળતા નથી.

(A) $Gelidium$ એ લાલ લીલ $(Rhodophyceae)$ છે જે અગર-અગરનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
અગર-અગર એ એક જેલી જેવો પદાર્થ છે જેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળાઓમાં સૂક્ષ્મજીવોના ઉછેર માટે સંવર્ધન માધ્યમ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
તેની છિદ્રાળુ રચના અને જામી જવાની ક્ષમતાને કારણે,તેનો ઉપયોગ બેક્ટેરિયાને પકડવા માટે બેક્ટેરિયોલોજિકલ ફિલ્ટર તૈયાર કરવામાં પણ થાય છે.

(C) . ચાનો રેડ રસ્ટ એ ફૂગજન્ય રોગ નથી; તે લીલી લીલ $Cephaleuros$ $virescens$ દ્વારા થાય છે.

$(A)$ મદ્રાસના પ્રો. $M.O.P. Iyengar$ ને ભારતીય ફાયકોલોજી (શેવાળવિદ્યા) ના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે શેવાળના અભ્યાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું અને $Fritschiella$ ની શોધ કરી હતી, જે એક વિષમતંતુમય (heterotrichous) સ્થળજ શેવાળ છે.

(A) લીલના અભ્યાસને આલ્ગોલોજી અથવા ફાયકોલોજી $(Gr. phykos = \text{લીલ})$ કહેવામાં આવે છે.
આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતને ફાયકોલોજિસ્ટ અથવા આલ્ગોલોજિસ્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $F.E. Fritsch$ $(1935)$ ને તેમના પુસ્તક "Structure and Reproduction of the Algae" ના કારણે "ફાયકોલોજીના પિતા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પુસ્તકમાં તેમણે લીલને $11$ વર્ગોમાં વિભાજિત કરી હતી.
તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુખ્યત્વે રંજકદ્રવ્યો, સંગ્રહિત ખોરાક, કશાની ગોઠવણી, સુકાય રચના, પ્રજનન પદ્ધતિઓ અને જીવનચક્ર પર આધારિત હતી.
તેથી, સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) લીલનું ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વર્ગીકરણ,જેમ કે $Chlorophyceae$,$Phaeophyceae$ અને $Rhodophyceae$,મુખ્યત્વે નીચેના માપદંડો પર આધારિત છે:
$1$. હાજર પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોનો પ્રકાર (દા.ત.,ક્લોરોફિલ $a$,$b$,$c$,$d$,ફ્યુકોઝેન્થિન,ફાયકોએરિથ્રિન).
$2$. સંગ્રહિત ખોરાકની પ્રકૃતિ (દા.ત.,સ્ટાર્ચ,મેનિટોલ,લેમિનારિન,ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ).
$3$. કોષદીવાલનું બંધારણ (દા.ત.,સેલ્યુલોઝ,પેક્ટીન,આલ્જિન,પોલિસલ્ફેટ એસ્ટર્સ).
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ (મિક્સોફાયસી) છે.
મિક્સોફાયસી,જેને સાયનોફાયસી અથવા નીલ-હરિત લીલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે.
તેમની આદિકોષકેન્દ્રી પ્રકૃતિને કારણે,તેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર,પટલમય અંગિકાઓ અને અર્ધીકરણ કે જન્યુઓના જોડાણ જેવી જટિલ લિંગી પ્રજનન પદ્ધતિઓનો અભાવ હોય છે.
વધુમાં,તેમના જીવનચક્રના કોઈપણ તબક્કે કશાધારી કે ચલિત કોષો જોવા મળતા નથી.

(B) $Postelsia$ એ બદામી લીલ (brown algae) નું એક પ્રજાતિ છે,જેને સામાન્ય રીતે સી પામ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે ઉત્તર-પૂર્વીય પેસિફિક મહાસાગરના ખડકાળ કિનારા પર જોવા મળે છે. તે તેના થડ જેવા ભાગ (stipe) માટે જાણીતું છે જે પામ વૃક્ષના થડ જેવું દેખાય છે,અને તેની ઉપર પર્ણ જેવી રચનાઓ (blades) આવેલી હોય છે.

(D) $Agar-agar$ એ જેલી જેવો પદાર્થ છે.
તે એક બિન-નાઈટ્રોજનયુક્ત કાર્બોદિત છે જે બે પોલીસેકેરાઈડ્સ,$agarose$ અને $agaropectin$ ધરાવે છે.
તે ઘણી લાલ લીલ (Rhodophyceae) માંથી મેળવવામાં આવે છે,જેમ કે $Gracillaria$,$Gelidium$ અને $Gigartina$.
તેની શોધ લેડી હેસી દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને રોબર્ટ કોચ દ્વારા માઈક્રોબાયોલોજીમાં કલ્ચર મીડિયાને ઘન બનાવવા માટે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

(B) $Fucus$ અને $Laminaria$ જેવી કેલ્પ (બદામી લીલ અથવા $Phaeophyceae$ ના સભ્યો) આયોડિનનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે.
કુલ આયોડિનના આશરે $25$% જેટલો ભાગ કેલ્પમાંથી મેળવવામાં આવે છે,જેમાં બ્રોમિન,$Cu$,$Zinc$,$Fe$,$Boron$,$Mn$,અને $Mo$ જેવા તત્વો પણ હોય છે.
આયોડિનની હાજરીને કારણે,સૂકા કેલ્પનો ઉપયોગ ગોઇટર (ગલગંડ) ની સારવાર માટે થાય છે.

(A) સીનોસાઇટિક સુકાય એ બહુકોષકેન્દ્રીય કોષ છે જે ભાજકપટ (septa) દ્વારા અલગ કોષોમાં વિભાજિત થતો નથી.
$Vaucheria$ માં,વાનસ્પતિક દેહ સાયફનેશિયસ અને બહુકોષકેન્દ્રીય હોય છે કારણ કે તેમાં પ્રજનન રચનાઓના નિર્માણ સિવાય કોઈ આડા પડદા (ભાજકપટ) બનતા નથી.
તેથી,$Vaucheria$ એ સીનોસાઇટિક લીલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(C) રોડોફાયસી (લાલ લીલ) વર્ગના સભ્યોના જીવનચક્રમાં બીજાણુઓ અને જન્યુઓ અચલિત હોય છે.
તેમના જીવનચક્રના કોઈપણ તબક્કે કશા (flagella) જોવા મળતી નથી.
તેનાથી વિપરીત,ક્લોરોફાયસી અને ફિયોફાયસીના સભ્યો કશાધારી ચલિત બીજાણુઓ અને જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.

(A) $Coenobium$ એ લીલની વસાહતનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જેમાં કોષોની સંખ્યા નિર્માણ સમયે નિશ્ચિત હોય છે અને વસાહતના જીવનકાળ દરમિયાન બદલાતી નથી. ઉદાહરણ તરીકે $Volvox$,$Eudorina$ અને $Pandorina$. આ સામાન્ય રીતે પોલા ગોળાકાર માળખા તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે.

(C) $Cephaleuros \text{ } virescens$ એ ક્લોરોફાયસી $(Chlorophyceae)$ વર્ગની સભ્ય છે। તે પરોપજીવી લીલ તરીકે વર્તે છે અને ચાના પાંદડા $(Thea \text{ } sinensis)$ માં 'રેડ રસ્ટ' (લાલ ગેરુ) નામનો રોગ ફેલાવે છે.

(C) લીલની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે,સાથે કેટલીક પ્રજાતિઓમાં કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજો પણ જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સેલ્યુલોઝ એ લીલની કોષદીવાલમાં જોવા મળતું મુખ્ય બંધારણીય પોલીસેકેરાઈડ છે.
કાઈટીન ફૂગની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે,જ્યારે ક્યુટિન અને સ્યુબેરિન એ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતા મીણ જેવા પદાર્થો છે.

(D) . $Gelidium$ એ લાલ લીલ (Rhodophyceae) છે જેનો ઉપયોગ વ્યાપારી ધોરણે અગર-અગર બનાવવા માટે થાય છે. અગર એ એક જેલી જેવો પદાર્થ છે જેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળાઓમાં સૂક્ષ્મજીવોના સંવર્ધન માટે અને ખાદ્ય ઉદ્યોગોમાં ઘટ્ટ કરવાના એજન્ટ તરીકે થાય છે.

(A) $Volvox$ એ એક વસાહતી લીલ છે જે ગોળાકાર,પ્રચલનશીલ વસાહત બનાવે છે જેને $coenobium$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
દરેક વસાહત જેલેટિનસ મેટ્રિક્સની પરિઘ પર એક સ્તરમાં ગોઠવાયેલા અસંખ્ય કશાધારી કોષોની બનેલી હોય છે.
કશાઓ સમગ્ર વસાહતને પાણીમાં ગતિ કરવામાં મદદ કરે છે,તેથી તે પ્રચલનશીલ વસાહત છે.
$Nostoc$ અપ્રચલનશીલ વસાહતો બનાવે છે,$Spirogyra$ એ તંતુમય,અપ્રચલનશીલ લીલ છે,અને $Chlamydomonas$ એ એકકોષીય,પ્રચલનશીલ લીલ છે.

(B) $Chlamydomonas$ માં જીવનચક્ર એકવિધ (haplontic) પ્રકારનું હોય છે. આ પ્રકારના જીવનચક્રમાં,મુખ્ય અવસ્થા મુક્તજીવી એકકીય જન્યુજનક (gametophyte) હોય છે. બીજાણુજનક અવસ્થા માત્ર એકકોષીય યુગ્મનજ (zygote) દ્વારા જ દર્શાવવામાં આવે છે,જે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,તેના જીવનચક્રમાં યુગ્મનજ એ એકમાત્ર દ્વિકીય અવસ્થા છે.

(D) પાયરેનોઇડ્સ એ લીલના હરિતકણમાં જોવા મળતી પ્રોટીનયુક્ત સંગ્રહક અંગિકાઓ છે.
$Ulothrix$ માં સામાન્ય રીતે એક મોટું,પટ્ટી આકારનું હરિતકણ હોય છે જેમાં એક કે તેથી વધુ પાયરેનોઇડ્સ હોય છે.
$Spirogyra$ માં રિબન જેવા,સર્પાકાર હરિતકણ હોય છે જેમાં અનેક પાયરેનોઇડ્સ આવેલા હોય છે.
$Oedogonium$ માં જાળીદાર હરિતકણ હોય છે જેમાં ઘણા પાયરેનોઇડ્સ હોય છે.
આથી,ઉપર જણાવેલ તમામ લીલમાં એક કરતાં વધુ પાયરેનોઇડ્સ જોવા મળે છે.

(A) . હિપ્નોસ્પોર એ જાડી દીવાલ ધરાવતા અચલિત બીજાણુઓ છે જે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે રચાય છે.
તેઓ અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ આવતા અંકુરણ પામે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Chlamydomonas$ અને $Ulothrix$.

(C) 'બધી જ લીલ તંતુમય હોય છે' તે વિધાન ખોટું છે.
લીલના દેહમાં ઘણી વિવિધતા જોવા મળે છે,જેમાં એકકોષી (દા.ત.,$Chlamydomonas$),વસાહતી (દા.ત.,$Volvox$) અને તંતુમય (દા.ત.,$Ulothrix$ અને $Spirogyra$) સ્વરૂપોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,બધી લીલ તંતુમય હોતી નથી.
મોટાભાગની લીલ પ્રકાશસંશ્લેષી છે,તેમને તેમના રંજકદ્રવ્યોના આધારે ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં (Chlorophyceae,Phaeophyceae અને Rhodophyceae) વહેંચવામાં આવે છે,અને $Spirogyra$ લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન (conjugation) દ્વારા કરે છે અને તેમાં ચલિત ઝૂસ્પોર ઉત્પન્ન થતા નથી.

(D) લીલની જાતિઓ વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો દર્શાવવા માટે સમાન પ્રકારના પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોની હાજરીને સૌથી વિશ્વસનીય સૂચક માનવામાં આવે છે.
લીલના વર્ગીકરણમાં,રંજકદ્રવ્યોના પ્રકાર (જેમ કે ક્લોરોફિલ $a$,$b$,$c$,$d$,ફ્યુકોઝેન્થિન,ફાયકોએરિથ્રિન,વગેરે) એ ક્લોરોફાયસી,ફીઓફાયસી અને રોડોફાયસી જેવા મુખ્ય જૂથોને અલગ પાડવા માટે વપરાતો પાયાનો માપદંડ છે.
શ્વસન અને અલિંગી પ્રજનન એ લગભગ તમામ લીલમાં જોવા મળતી સામાન્ય શારીરિક અને પ્રજનન પ્રક્રિયાઓ છે અને તે ગાઢ જાતિવિકાસીય સંબંધો સૂચવતા નથી.
નિવાસસ્થાન પર્યાવરણીય પરિબળોથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે અને તે આનુવંશિક અથવા ઉત્ક્રાંતિની નિકટતાને પ્રતિબિંબિત કરતું નથી.

(D) પાયરેનોઇડ્સ એ લીલના હરિતકણમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ પ્રોટીનયુક્ત રચનાઓ છે.
તેઓ સ્ટાર્ચના સંશ્લેષણ અને સંગ્રહ માટેના પ્રાથમિક સ્થાનો તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ રચનાઓમાં,પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પન્ન થયેલ ગ્લુકોઝનું સંગ્રહ માટે સ્ટાર્ચમાં રૂપાંતર થાય છે,જે તેમને સ્ટાર્ચ નિર્માણનું કેન્દ્ર બનાવે છે.

(C) . લીલ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં ભવિષ્યમાં માનવ આહારના નોંધપાત્ર સ્ત્રોત તરીકે સેવા આપવાની ક્ષમતા છે. તેઓ પ્રોટીન,લિપિડ્સ,કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને વિટામિન્સથી સમૃદ્ધ છે અને તેમને કાર્યક્ષમ રીતે ઉગાડી શકાય છે. ઉદાહરણોમાં $Chlorella$ અને $Ulva$ નો સમાવેશ થાય છે.

(C) સૌથી સરળ લીલી વનસ્પતિઓ $\text{લીલ}$ $(Algae)$ છે।
$\text{લીલ}$ એ હરિતદ્રવ્ય ધરાવતા, સરળ, સુકાયક, સ્વયંપોષી અને મુખ્યત્વે જલીય સજીવો છે।
$\text{યીસ્ટ}$ એ ફૂગ છે, જ્યારે $\text{બેક્ટેરિયા}$ અને $\text{લેક્ટોબેસિલસ}$ એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તેમને વનસ્પતિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવતા નથી।

(B) થર્મલ શેવાળ (થર્મોફાઇટ્સ) એ વિશિષ્ટ સજીવો છે જે અત્યંત ઊંચા તાપમાનવાળા વાતાવરણમાં ઉગવા અને જીવંત રહેવા માટે સક્ષમ છે.
આ શેવાળ સામાન્ય રીતે ગરમ પાણીના ઝરામાં જોવા મળે છે જ્યાં પાણીનું તાપમાન સતત ઊંચું રહે છે, જે ઘણીવાર $70^{\circ}C$ થી $80^{\circ}C$ ની વચ્ચે હોય છે.
આવી શેવાળના ઉદાહરણોમાં $Oscillatoria$, $Heteroharmogonium$, $Hapalosiphon$, અને $Synechococcus \text{ } elongatus$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) Rhodophyceae ના સભ્યોને સામાન્ય રીતે લાલ લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમના શરીરમાં લાલ રંજકદ્રવ્ય,$r$-ફાયકોએરિથ્રિન,મુખ્યત્વે જોવા મળે છે.
$r$-ફાયકોએરિથ્રિન એ પાણીમાં દ્રાવ્ય ફાયકોબિલિપ્રોટીન છે જે ક્લોરોફિલ $a$ અને $d$ ના લીલા રંગને ઢાંકી દે છે,જેનાથી આ લીલને તેમનો લાક્ષણિક લાલ રંગ પ્રાપ્ત થાય છે.

(B) $Chlorophyta$ (લીલી લીલ) માં,હરિતકણમાં જોવા મળતી સંગ્રહિત રચનાઓને $Pyrenoids$ (પાયરેનોઇડ) કહેવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ સ્ટાર્ચના આવરણથી ઘેરાયેલા પ્રોટીનના કેન્દ્રીય ભાગની બનેલી હોય છે.
$Paramylum$ એ $Euglenoids$ માં જોવા મળતો સંગ્રહિત ખોરાક છે.
$Volutin$ કણિકાઓ બેક્ટેરિયા અને ફૂગમાં જોવા મળતા સંગ્રહિત પદાર્થો છે.
$Eye$ $spot$ (સ્ટિગ્મા) એ કેટલીક લીલમાં જોવા મળતી પ્રકાશ-સંવેદનશીલ અંગિકા છે.

(C) ઝાયગોસ્પોર $(Zygospore)$ એ ઘણી લીલ અને ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન દરમિયાન બે એકકીય જન્યુઓના જોડાણથી બને છે.
બે એકકીય $(n)$ જન્યુઓના જોડાણના પરિણામે રંગસૂત્રોના બે સેટ ધરાવતો કોષ બને છે,તેથી ઝાયગોસ્પોર દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.

(B) $Palmella$ અવસ્થા એ $Chlamydomonas$ જેવા કેટલાક લીલમાં જોવા મળતી અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાની એક પદ્ધતિ છે.
પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન,જેમ કે દુષ્કાળ અથવા પાણીની અછત હોય ત્યારે,ઝૂસ્પોર (ચલ બીજાણુ) માંથી કશા દૂર થાય છે અને કોષો અચલિત બની જાય છે.
આ કોષો પોતાની આસપાસ શ્લેષ્મી આવરણનો સ્ત્રાવ કરે છે અને તેઓ વિભાજન પામીને શ્લેષ્મમાં જડાયેલી વસાહત જેવી રચના બનાવે છે.
આ સમૂહને $Palmella$ અવસ્થા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યારે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી આવે છે,ત્યારે આ કોષો મુક્ત થાય છે અને નવા સ્વતંત્ર છોડમાં વિકાસ પામે છે.

(A) $\text{લીલ}$ $(Algae)$ માં, પ્રજનન અંગો સામાન્ય રીતે એકકોષીય અને અનાવૃત (જેની ફરતે વંધ્ય કોષોનું આવરણ હોતું નથી) હોય છે.
આ સરળ પ્રજનન અંગોમાં રહેલા દરેક કોષ ફળદ્રુપ હોય છે અને જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ હોય છે.
તેની સરખામણીમાં, $\text{દ્વિઅંગી}$ $(Bryophyta)$, $\text{ત્રિઅંગી}$ $(Pteridophyta)$ અને $\text{અનાવૃત બીજધારી}$ $(Gymnosperm)$ માં, પ્રજનન અંગો બહુકોષીય હોય છે અને તેમાં જન્યુ ઉત્પન્ન કરતા કોષોની ફરતે વંધ્ય કોષોનું આવરણ (sterile jacket) હોય છે.
તેથી, માત્ર $\text{લીલ}$ માં જ એવી સ્થિતિ જોવા મળે છે જ્યાં પ્રજનન અંગોના તમામ કોષો જન્યુઓ બનાવે છે.

(C) પાયરેનોઈડ્સ એ ઘણી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ સંગ્રહક અંગિકાઓ છે.
તેઓ પ્રોટીનયુક્ત કેન્દ્ર ધરાવે છે,જે સામાન્ય રીતે સ્ટાર્ચના આવરણથી ઘેરાયેલું હોય છે.
તેથી,તેમને પ્રોટીનયુક્ત કેન્દ્ર અને સ્ટાર્ચના આવરણ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. $Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) માં સંગ્રહિત ખોરાક $Floridean$ સ્ટાર્ચના સ્વરૂપમાં હોય છે,જે બંધારણમાં એમાયલોપેક્ટીન અને ગ્લાયકોજન જેવું જ હોય છે. તે આયોડિનના દ્રાવણ સાથે લાલ રંગ આપે છે. આ ઉપરાંત,તેમાં ફ્લોરિડોસાઇડ નામની દ્રાવ્ય શર્કરા પણ જોવા મળે છે.

(B) પાયરેનોઇડ્સ એ વિશિષ્ટ પ્રોટીનયુક્ત રચનાઓ છે જે ઘણી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળે છે.
તેઓ સ્ટાર્ચના સંગ્રહમાં સામેલ છે અને કાર્બન-કેન્દ્રિત કરવાની પદ્ધતિ સાથે સંકળાયેલા છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન $RuBisCO$ ઉત્સેચકની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.
તેથી,પાયરેનોઇડ્સ એ લીલના હરિતકણનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) વિશાળ શેવાળ,જે સામાન્ય રીતે 'કેલ્પ' (kelps) તરીકે ઓળખાય છે,તે $Phaeophyceae$ (બદામી શેવાળ) વર્ગમાં આવે છે.
આ સજીવો કદમાં મોટા,બહુકોષીય હોય છે અને દરિયાઈ વાતાવરણમાં ઘણીવાર ગાઢ પાણીની અંદરના જંગલો બનાવે છે.
તેમના વિશાળ કદ અને જટિલ શરીર રચનાને કારણે તેમને 'સી-વીડ' (seaweeds) અથવા 'દરિયાના જંગલો' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) $Chlorella$ (ક્લોરેલા) ને સંશોધન કેન્દ્રોમાં સૌથી મહત્વની લીલ માનવામાં આવે છે.
તેનો વ્યાપકપણે અભ્યાસ કરવામાં આવે છે કારણ કે તેનો ઉપયોગ અવકાશ ઉડાન દરમિયાન $O_2$ પૂરો પાડવા માટે થઈ શકે છે.
આ લીલ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દરમિયાન અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા મુક્ત થતા $CO_2$ નો પુનઃઉપયોગ કરે છે અને $O_2$ મુક્ત કરે છે,જે અવકાશમાં તેમના અસ્તિત્વ માટે અત્યંત આવશ્યક છે.

(A) $Algae$ (લીલ) નું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમાં રહેલા પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો જેવા કે $Chlorophyll$ $a$,$b$,$c$,$d$,$f$,$Carotenoids$ અને $Phycobilins$ ના આધારે કરવામાં આવે છે. આ રંજકદ્રવ્યોના આધારે,$Algae$ ને ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ),$Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) અને $Rhodophyceae$ (લાલ લીલ). તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) ચામાં 'રેડ રસ્ટ' રોગ પરોપજીવી લીલી લીલ $Cephaleuros$ $virescens$ દ્વારા થાય છે.
આ લીલ ચાના છોડના પાંદડાઓને સંક્રમિત કરે છે,જેના પરિણામે પાંદડા પર લાલ-ભૂરા રંગના ડાઘા જોવા મળે છે.
તેનો લાક્ષણિક લાલ રંગ લીલના કોષોમાં રહેલા $haematochrome$ નામના રંજકદ્રવ્યને કારણે હોય છે.
તે જ રીતે,$Cephaleuros$ $coffeae$ કોફીના પાંદડાઓ પર હુમલો કરવા માટે જાણીતી છે.

(D) $Xanthophyceae$ (પીળી-લીલી શેવાળ) વર્ગમાં,સંગ્રહિત ખોરાક મુખ્યત્વે તેલના ટીપાં અને લ્યુકોસિન (સ્ટાર્ચ જેવો એક પ્રકારનો કાર્બોદિત) સ્વરૂપે હોય છે.
ક્લોરોફાયસીમાં ખોરાક સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે સંગ્રહિત થાય છે.
ફિયોફાયસીમાં ખોરાક લેમિનારિન અથવા મેનિટોલ જેવા જટિલ કાર્બોદિત સ્વરૂપે સંગ્રહિત થાય છે.
રોડોફાયસીમાં ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે સંગ્રહિત થાય છે.

(A) ક્લોરોફિલ-$a$ એ તમામ પ્રકારની લીલ (જેમ કે ક્લોરોફાયસી,ફીઓફાયસી અને રોડોફાયસી) માં જોવા મળતું પ્રાથમિક પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્ય છે. તે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇનમાં મુખ્ય ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) કથ્થઈ લીલ (Phaeophyceae) ક્લોરોફિલ $a$,$c$,કેરોટીનોઈડ્સ અને ઝેન્થોફિલ્સની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
ફ્યુકોઝેન્થિન એ મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય છે જે તેમને તેમનો લાક્ષણિક કથ્થઈ રંગ આપે છે.
ઉદાહરણ તરીકે $Fucus$ અને $Sargassum$.

(A) થાયરોક્સિન એ થાયરોઇડ ગ્રંથિ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું અંતઃસ્ત્રાવ છે,અને તેના સંશ્લેષણ માટે આયોડિનની જરૂર પડે છે.
$Laminaria$ (લેમિનારિયા) એ બદામી લીલ (કેલ્પ) નો એક પ્રકાર છે જે આયોડિનનો સમૃદ્ધ કુદરતી સ્ત્રોત છે.
તેથી,થાયરોક્સિનમાં હાજર તત્વ $Laminaria$ માંથી મેળવવામાં આવે છે.

(D) સાચો જવાબ છે. કેરેજીનિન એ લાલ શેવાળ,ખાસ કરીને $Chondrus$ $crispus$ ની કોષદીવાલમાંથી મેળવવામાં આવતું ફાઈકોકોલોઈડ છે. તે $Rhodophyceae$ વર્ગનો સભ્ય છે.