Disorder of circulatory system Questions in Gujarati

(A) આ સ્થિતિને 'એન્જાઈના પેક્ટોરિસ' (Angina Pectoris) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે હૃદયના સ્નાયુઓને પૂરતા પ્રમાણમાં ઓક્સિજન મળતો નથી ત્યારે છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થાય છે.
$(b)$ આ સ્થિતિને 'હાયપરટેન્શન' (Hypertension) અથવા ઉચ્ચ રુધિર દબાણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે સિસ્ટોલિક અથવા ડાયસ્ટોલિક રુધિર દબાણમાં સતત વધારો સૂચવે છે.

(A) કોરોનરી આર્ટરી રોગ,જેને ઘણીવાર $Atherosclerosis$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે હૃદયના સ્નાયુઓને રુધિર પહોંચાડતી વાહિનીઓને અસર કરે છે.
તે કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને તંતુમય પેશીઓના જમા થવાને કારણે થાય છે,જે ધમનીઓના લ્યુમેનને સાંકડા બનાવે છે.
આ સાંકડા થવાને કારણે હૃદયના સ્નાયુઓમાં રુધિરનો પ્રવાહ અવરોધાય છે,જે વિવિધ જટિલતાઓ તરફ દોરી જાય છે.

(D) ઉચ્ચ રુધિરદાબ,જેને તબીબી ભાષામાં $Hypertension$ કહેવાય છે,તે એવી સ્થિતિ છે જેમાં રુધિરદાબ સામાન્ય મર્યાદા $(120/80 \ mmHg)$ કરતા વધારે હોય છે.
$1$. તેને ખરેખર $Hypertension$ કહેવામાં આવે છે.
$2$. સતત ઉચ્ચ રુધિરદાબ હૃદય પર વધારાનું દબાણ લાવે છે,જે વિવિધ હૃદય રોગો તરફ દોરી જાય છે.
$3$. તે મગજ અને મૂત્રપિંડ જેવા મહત્વના અંગોને રુધિર પહોંચાડતી વાહિનીઓને અસર કરીને તેમને નુકસાન પહોંચાડે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(A) $CAD$ એટલે Coronary Artery Disease (કોરોનરી આર્ટરી ડિસીઝ).
આ એક એવી સ્થિતિ છે જે હૃદયની રુધિરવાહિનીઓને અસર કરે છે.
તે ઘણીવાર કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને તંતુમય પેશીઓના જમા થવાને કારણે થાય છે,જે કોરોનરી ધમનીઓના લ્યુમેનને સાંકડી બનાવે છે.

(B) એથરોસ્કલેરોસીસ એ આર્ટીઓસ્કલેરોસીસનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જે ધમનીઓના પોલાણમાં કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટેરોલ અને તંતુમય પેશીઓના જમા થવાને કારણે થાય છે.
આ જમાવટ ધમનીના પોલાણને સાંકડું કરે છે,જેનાથી રુધિરનો પ્રવાહ ઘટે છે અને રુધિરનું દબાણ વધે છે.
હાઈપરટેન્શન એટલે ઊંચું રુધિરદાબ.
એંજાઈના પેકટોરિસ એ હૃદયના સ્નાયુઓને મળતા રુધિરના પ્રવાહમાં ઘટાડો થવાને કારણે થતો છાતીનો દુખાવો છે.
આર્ટીઓસ્કલેરોસીસ એ ધમનીઓની દીવાલો સખત અને જાડી થવા માટેનો સામાન્ય શબ્દ છે.

(D) $Angina$ $pectoris$ એ હૃદય સંબંધિત એક વિકાર છે.
જ્યારે હૃદયના સ્નાયુઓને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો નથી,ત્યારે છાતીમાં દુખાવો થાય છે,જેને $Angina$ $pectoris$ કહેવામાં આવે છે.
આ સ્થિતિ રુધિરના પ્રવાહમાં અવરોધ અથવા ઘટાડાને કારણે ઉદ્ભવે છે.
તે સામાન્ય રીતે મધ્યમ વયના અને વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) હૃદયનું નિષ્ફળ જવું (Heart failure),જેને ક્યારેક કન્જેસ્ટિવ હાર્ટ ફેલ્યોર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે હૃદયની એવી સ્થિતિ છે જેમાં તે શરીરની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે અસરકારક રીતે રુધિરનું પમ્પિંગ કરી શકતું નથી.
આ સ્થિતિ કાર્ડિયાક અરેસ્ટ (જ્યારે હૃદય ધબકવાનું બંધ કરી દે છે) અથવા હાર્ટ એટેક (જ્યારે રુધિરના અપૂરતા પુરવઠાને કારણે હૃદયના સ્નાયુઓને નુકસાન થાય છે) કરતા અલગ છે.
$A$. એન્જાઈના પેક્ટોરિસ એ હૃદયમાં રુધિરનો પ્રવાહ ઘટવાને કારણે થતો છાતીનો દુખાવો છે.
$B$. એથરોસ્ક્લેરોસિસ એ ધમનીઓમાં કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને તંતુમય પેશીઓનું જમા થવું છે.
$C$. હાઈપરટેન્શન એટલે ઉચ્ચ રુધિરદાબ.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) હૃદયનો અટકાવ (Cardiac Arrest) ત્યારે થાય છે જ્યારે હૃદય ધબકવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દે છે.
હૃદયનો હુમલો (Heart Attack - Myocardial Infarction) ત્યારે થાય છે જ્યારે હૃદયના સ્નાયુઓને અપૂરતા રુધિર પુરવઠાને કારણે અચાનક નુકસાન થાય છે,જે ઘણીવાર કોરોનરી ધમનીઓમાં અવરોધને કારણે થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચું વર્ણન છે.

(D) કોરોનરી આર્ટરી ડિસીઝ $(CAD)$,જેને ઘણીવાર એથરોસ્ક્લેરોસિસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે હૃદયના સ્નાયુઓને લોહી પહોંચાડતી વાહિનીઓને અસર કરે છે.
તે કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને તંતુમય પેશીઓના જમા થવાને કારણે થાય છે,જે ધમનીઓના લ્યુમેનને સાંકડી બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) કાર્ડિયાક અરેસ્ટ: આ એવી સ્થિતિ છે જેમાં હૃદય અચાનક ધબકતું બંધ થઈ જાય છે.
$(B)$ હાર્ટ ફેલ્યોર: આ હૃદયની એવી સ્થિતિ છે જ્યારે તે શરીરની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં રુધિર પંપ કરી શકતું નથી.
$(C)$ હાર્ટ એટેક: આ ત્યારે થાય છે જ્યારે રુધિરનો અપૂરતો પુરવઠો મળવાથી હૃદયના સ્નાયુઓને અચાનક નુકસાન થાય છે.
$(D)$ એન્જાઇના: આ સ્થિતિમાં હૃદયના સ્નાયુઓને પૂરતો ઓક્સિજન ન મળવાને કારણે છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(A)-IV, (B)-I, (C)-II, (D)-III$ છે.

(D) સાયલન્ટ હાર્ટ એટેક,જેને સાયલન્ટ માયોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન $(SMI)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવો હાર્ટ એટેક છે જેમાં સામાન્ય હાર્ટ એટેકના લાક્ષણિક અને તીવ્ર લક્ષણોનો અભાવ હોય છે.
વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે સાયલન્ટ હાર્ટ એટેકની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવા સામાન્ય અને ધ્યાનપાત્ર લક્ષણો જોવા મળતા નથી.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે સાયલન્ટ હાર્ટ એટેકનો અનુભવ કરતી વ્યક્તિમાં ઘણીવાર ખૂબ જ હળવા અથવા અસામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે,જેમ કે થાક,અપચો અથવા અસ્વસ્થતા,જેને અન્ય સામાન્ય સમસ્યાઓ સમજીને અવગણવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાન $I$ ખોટું છે અને વિધાન $II$ સાચું છે.

(C) આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસ એ ધમનીઓની દીવાલો જાડી થવી,સખત થવી અને તેની સ્થિતિસ્થાપકતા ગુમાવવી તે માટેનો સામાન્ય શબ્દ છે.
આ સ્થિતિ અંગો અને પેશીઓમાં રક્ત પ્રવાહને મર્યાદિત કરે છે.
એથેરોસ્ક્લેરોસિસ એ આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જેમાં ધમનીની દીવાલોમાં ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને અન્ય પદાર્થો જમા થવાને કારણે સખતપણું આવે છે.
બ્રેડીકાર્ડિયા એટલે સામાન્ય કરતા ધીમા હૃદયના ધબકારા.
ટેકીકાર્ડિયા એટલે સામાન્ય કરતા ઝડપી હૃદયના ધબકારા.
તેથી,ધમનીઓ સખત થવા માટેનો સાચો શબ્દ આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસ છે.

(A) એથરોસ્ક્લેરોસિસ એ હૃદય અને રુધિરવાહિનીઓનો રોગ છે,જે ધમનીઓના સખત થવા અને સાંકડી થવા દ્વારા લાક્ષણિક છે.
તે ધમનીની દીવાલોમાં કેલ્શિયમ,ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને અન્ય પદાર્થોના જમા થવાને કારણે થાય છે.
આ જમા થયેલા પદાર્થોને પ્લેક (plaque) કહેવામાં આવે છે,જે રુધિરના પ્રવાહને અવરોધે છે અને હૃદયરોગનો હુમલો અથવા સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) જ્યારે હૃદયના સ્નાયુઓને અપૂરતા રક્ત પુરવઠાને કારણે નુકસાન થાય છે ત્યારે હાર્ટ એટેક આવે છે. આ સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં $Myocardial \text{ } infarction$ (માયોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Arteriosclerosis$ (આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસ) એટલે ધમનીઓનું સખત થવું.
$Angina \text{ } pectoris$ (એન્જાઈના પેક્ટોરિસ) એ હૃદયમાં રક્ત પ્રવાહ ઘટવાને કારણે થતો છાતીનો દુખાવો છે.
$Bradycardia$ (બ્રેડીકાર્ડિયા) એટલે સામાન્ય કરતા ધીમા હૃદયના ધબકારા.

(B) એથરોસ્ક્લેરોસિસ એ આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જે ધમનીઓની દીવાલોમાં ચરબી,કોલેસ્ટ્રોલ અને અન્ય પદાર્થોના જમા થવા (પ્લેક) દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
આ જમાવટ રુધિરના પ્રવાહને અવરોધે છે અને ગંભીર હૃદયરોગની સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.
આર્ટેરિયોસ્ક્લેરોસિસ એ ધમનીઓ સખત થવા માટેનો સામાન્ય શબ્દ છે,જ્યારે આર્થરાઈટિસ સાંધાના સોજાને દર્શાવે છે અને એન્જીયોજેનેસિસ એ નવી રુધિરવાહિનીઓના નિર્માણની પ્રક્રિયા છે.

(A) $Angina$ $pectoris$ એ એક એવી સ્થિતિ છે જે તીવ્ર છાતીના દુખાવા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે હૃદયના સ્નાયુઓને પૂરતું ઓક્સિજનયુક્ત રક્ત મળતું નથી.
આ સ્થિતિ ઘણીવાર ચરબી અથવા પ્લેકના જમા થવાને કારણે કોરોનરી ધમનીઓના સાંકડા થવાથી થાય છે.
તેને સામાન્ય રીતે છાતીમાં ભારેપણું અથવા દબાણની લાગણી તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.
$Angina$ $pectoris$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાંની એક એ છે કે આરામ કરવાથી દુખાવો ઘણીવાર ઓછો થઈ જાય છે અથવા મટી જાય છે,કારણ કે હૃદયના સ્નાયુઓની ઓક્સિજનની માંગ ઘટી જાય છે.

(A) હાયપરટેન્શન અથવા ઉચ્ચ રક્તચાપ એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં ધમનીઓની દીવાલ પર રક્તનું દબાણ સતત વધારે રહે છે.
$Atherosclerosis$ (ધમનીઓમાં ચરબી/કોલેસ્ટ્રોલ જમા થવું),$Arteriosclerosis$ (ધમનીઓનું સખત થવું) અને $Obesity$ (સ્થૂળતા) એ તમામ જાણીતા જોખમી પરિબળો છે જે બ્લડ પ્રેશર વધારવામાં ફાળો આપે છે.
$Anemia$ એ રક્તકણો અથવા હિમોગ્લોબિનની ઉણપ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવતી સ્થિતિ છે,જે રક્તની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતા ઘટાડે છે.
જોકે $Anemia$ ઓક્સિજનના ઓછા પુરવઠાને સરભર કરવા માટે હૃદયના ધબકારા વધારી શકે છે,પરંતુ તે હાયપરટેન્શનનું સીધું કારણ નથી; વાસ્તવમાં,ગંભીર $Anemia$ ક્યારેક લો બ્લડ પ્રેશર અથવા હાયપોટેન્શન તરફ દોરી શકે છે.

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે એથરોસ્ક્લેરોસિસ એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં ધમનીઓની દીવાલો જાડી થાય છે અને તેમની સ્થિતિસ્થાપકતા ગુમાવે છે.
વિધાન $B$ પણ સાચું છે કારણ કે આ જાડાઈ મુખ્યત્વે ધમનીઓના અંદરના સ્તરમાં કોલેસ્ટ્રોલ અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ જેવા ચરબીયુક્ત પદાર્થોના જમા થવાને કારણે થાય છે.
જેથી,$B$ માં વર્ણવેલ જમા થવાની પ્રક્રિયા એ $A$ માં વર્ણવેલ જાડાઈનું સીધું રોગવિજ્ઞાનિક કારણ છે,તેથી $B$ એ $A$ માટેનું કારણ છે.