Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

(A) 'ફંગસ' (ફૂગ) શબ્દનો ઉપયોગ સૌપ્રથમ સ્વિસ વનસ્પતિશાસ્ત્રી ગેસ્પાર્ડ બોહિન $(1560-1624)$ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
તેઓ વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં તેમના કાર્ય માટે અને લિનિયસ પહેલાં દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરવા માટે જાણીતા છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$H.A. \text{ De Bary}$ ને "આધુનિક માયકોલોજીના પિતા" અને "વનસ્પતિ રોગવિજ્ઞાનના પિતા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ એક $German$ વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા જેમણે ફૂગ અને વનસ્પતિના રોગોના અભ્યાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.

(D) માયકોલોજી એ જીવવિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે ફૂગના વ્યવસ્થિત અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે. તેમાં ફૂગના આનુવંશિક અને જૈવરાસાયણિક ગુણધર્મો,તેમનું વર્ગીકરણ અને માનવ જીવનમાં તેમનો ઉપયોગ (જેમ કે ખોરાક,પરંપરાગત દવાઓ) તેમજ તેમની હાનિકારક અસરો (જેમ કે ઝેરીપણું અથવા ચેપ) નો સમાવેશ થાય છે. આ શબ્દ ગ્રીક શબ્દો $mykes$ (મશરૂમ) અને $logos$ (અભ્યાસ) પરથી ઉતરી આવ્યો છે.

(A) ચોમાસાની ઋતુ ફૂગની વૃદ્ધિ માટે સૌથી અનુકૂળ છે.
આનું કારણ એ છે કે ફૂગ એવી પરિસ્થિતિમાં સારી રીતે વિકસે છે જ્યાં તાપમાન મધ્યમથી ગરમ હોય અને ભેજનું પ્રમાણ વધારે હોય.
ચોમાસા દરમિયાન,હવામાં અને સપાટી પર ભેજનું પ્રમાણ મહત્તમ હોય છે,જે ફૂગના બીજાણુઓના ઝડપી અંકુરણ અને કવકજાળ (mycelium) ની વ્યાપક વૃદ્ધિ માટે મદદરૂપ થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ફૂગમાં વનસ્પતિઓની જેમ સાચી પેશીઓ હોતી નથી.
જોકે,તેઓ $Plectenchyma$ (અથવા $Pseudoparenchyma$) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ રચના બનાવે છે.
આ ફૂગના કવકતંતુઓ (mycelium) નો ગૂંથાયેલો સમૂહ છે,જે આડછેદમાં જોતા ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓની મૃદુતક પેશી જેવો દેખાય છે.

(C) $Neurospora$ $crassa$ નો ઉપયોગ આનુવંશિક અભ્યાસોમાં,ખાસ કરીને બાયોકેમિકલ જિનેટિક્સ અને પુનઃસંયોજનના અભ્યાસમાં વ્યાપકપણે થાય છે. તેના સરળ ઉછેર,ટૂંકા જીવનચક્ર અને એક જ અર્ધીકરણની તમામ નીપજોનું વિશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતાને કારણે,તેને આનુવંશિકતાના ક્ષેત્રમાં વારંવાર '$Drosophila$ of the plant kingdom' અથવા 'લેબોરેટરી વીડ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) મૃતોપજીવી પોષણ એ પોષણનો એક પ્રકાર છે જેમાં સજીવ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષક તત્વો મેળવે છે.
ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે તેમના ખોરાકના સ્ત્રોત પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે અને વિઘટિત પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે,જે તેમને પ્રકૃતિમાં પ્રાથમિક મૃતોપજીવી બનાવે છે.
સાયનોબેક્ટેરિયા પ્રકાશસંશ્લેષી સ્વયંપોષી છે.
વાયરસ એ ફરજિયાત આંતરકોષીય પરોપજીવી છે અને તે મૃતોપજીવી પોષણ દર્શાવતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Deuteromycetes$ ને સામાન્ય રીતે અપૂર્ણ ફૂગ (imperfect fungi) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે આ ફૂગમાં માત્ર અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે.
જ્યારે આ ફૂગની લિંગી અવસ્થાઓ શોધાઈ,ત્યારે તેમને તેમના યોગ્ય વર્ગમાં (જેમ કે $Ascomycetes$ અથવા $Basidiomycetes$) ખસેડવામાં આવી હતી.
તેમની કવકજાળ પટલયુક્ત અને શાખિત હોય છે.
આ સમૂહમાં લિંગી પ્રજનન ગેરહાજર હોવાથી અથવા નોંધાયેલ ન હોવાથી,તેમને $Deuteromycetes$ માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) $Conidia$ (કોનિડિયા) એ અચલિત બીજાણુઓ છે જે $conidiophores$ (કોનિડિયોફોર્સ) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કવકતંતુઓના છેડે સંકોચન દ્વારા અલિંગી અને બાહ્ય રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) ફૂગમાં,વાનસ્પતિક દેહને સુકાય (thallus) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જો આખો સુકાય પ્રજનન રચનાઓમાં (બીજાણુધાની અથવા જન્યુધાની) રૂપાંતરિત થઈ જાય,તો તે ફૂગને $Holocarpic$ કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,જો સુકાયનો માત્ર અમુક ભાગ જ પ્રજનન રચનાઓમાં રૂપાંતરિત થાય અને બાકીનો ભાગ વાનસ્પતિક રહે,તો તેને $Eucarpic$ કહેવાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Holocarpic$ છે.

(A) બધી ફૂગ $Heterotrophs$ (પરપોષી) છે.
ફૂગમાં $chlorophyll$ (હરિતદ્રવ્ય) નો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવા માટે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતી નથી.
તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરે છે અને ત્યારબાદ પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
પોષણની આ પદ્ધતિને પરપોષી પોષણ કહેવામાં આવે છે,અને જે સજીવો આ દર્શાવે છે તેમને $Heterotrophs$ કહેવામાં આવે છે.

(A) ક્લોરોફિલ એ પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોમાં જોવા મળતું લીલા રંગનું રંજકદ્રવ્ય છે જે તેમને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવામાં મદદ કરે છે.
$A$. ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં ક્લોરોફિલનો અભાવ હોય છે અને તેઓ શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
$B$. લીલ એ સ્વયંપોષી સજીવો છે જેમાં ક્લોરોફિલ હોય છે અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
$C$. દ્વિઅંગી (Bryophyta) એ અવાહક પેશીવિહીન ભૂમિગત વનસ્પતિઓ છે જેમાં ક્લોરોફિલ હોય છે.
$D$. ત્રિઅંગી (Pteridophyta) એ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ છે જેમાં ક્લોરોફિલ હોય છે.
તેથી,ફૂગમાં ક્લોરોફિલ હોતું નથી.

(D) $T.S. Sadasivan$ એક પ્રખ્યાત ભારતીય માયકોલોજિસ્ટ છે,જેઓ $Fusarium$ દ્વારા થતા ચેપના દેહધર્મવિજ્ઞાન પરના તેમના કાર્ય માટે જાણીતા છે.
અન્ય પ્રખ્યાત ભારતીય માયકોલોજિસ્ટમાં $K.C. Mehta$,$B.B. Mundkur$ અને $C.V. Subramanian$ નો સમાવેશ થાય છે.

(B) એન્ટોન ડી બેરીને આધુનિક માયકોલોજી (ફૂગવિજ્ઞાન) અને વનસ્પતિ રોગવિજ્ઞાનના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે ફૂગ ઘણી વનસ્પતિઓના રોગો માટે જવાબદાર છે,જેમ કે બટાટાનો લેટ બ્લાઈટ રોગ અને ઘઉંનો ગેરુ રોગ,અને આ રીતે તેમણે વનસ્પતિઓમાં ફૂગની પરોપજીવી પ્રકૃતિ સ્થાપિત કરી હતી. રોબર્ટ કોચ બેક્ટેરિયલ રોગકારકો માટેના તેમના સિદ્ધાંતો (Koch's postulates) માટે જાણીતા છે,જ્યારે એન્ટોન ડી બેરીનું કાર્ય ખાસ કરીને વનસ્પતિઓમાં ફૂગના પરોપજીવી અભ્યાસમાં પાયારૂપ હતું.

(D) ફૂગનું શરીર લાંબા,પાતળા,દોરી જેવા બંધારણોનું બનેલું હોય છે જેને $Hyphae$ (કવકતંતુ) કહેવામાં આવે છે.
આ $Hyphae$ એક જાળી જેવી રચના બનાવે છે જેને $Mycelium$ (કવકજાળ) કહેવાય છે.
$Conidia$ એ અલિંગી બીજાણુઓ છે,$Mycorrhiza$ એ ફૂગ અને વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે,અને $Sporangium$ એ એવી રચના છે જેમાં બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) $Penicillium$ પ્રજાતિ $Ascomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.
$Ascomycetes$,જેને સામાન્ય રીતે કોથળીમય ફૂગ (sac fungi) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં $Penicillium$,$Aspergillus$,$Claviceps$ અને $Neurospora$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
આ ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા કણી બીજાણુઓ (conidia) છે,જે કોનિડિયોફોર્સ (conidiophores) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ કવકતંતુઓની શાખાઓ પર બાહ્ય રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) મૃતોપજીવીઓ એવા સજીવો છે જે તેમનું પોષણ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી મેળવે છે.
$A$ મશરૂમ એ બેસિડિયોમાયસેટીસ વર્ગની ફૂગ છે,જે મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર ઉગે છે અને મૃતોપજીવી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) ફૂગની કોષદીવાલ $Chitin$ (કાઈટિન) તરીકે ઓળખાતા જટિલ પોલીસેકેરાઈડની બનેલી હોય છે.
$Chitin$ એ $N$-acetylglucosamine એકમોનો પોલિમર છે.
વનસ્પતિઓથી વિપરીત,જેમની કોષદીવાલ $Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) ની બનેલી હોય છે,ફૂગ તેમના બંધારણીય આધાર અને રક્ષણ માટે $Chitin$ પર આધાર રાખે છે.

(A) વૈકલ્પિક મૃતોપજીવી એ મુખ્યત્વે એક પરોપજીવી સજીવ છે જે જ્યારે તેનો યજમાન ઉપલબ્ધ ન હોય અથવા ચોક્કસ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં મૃતોપજીવી તરીકે જીવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ સંદર્ભમાં,સજીવ મૂળભૂત રીતે સ્વભાવે પરોપજીવી છે,પરંતુ જરૂર પડે ત્યારે મૃત કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવવાની (મૃતોપજીવી પોષણ) લવચીકતા ધરાવે છે.

(B) . બટાકાનો લેટ બ્લાઈટ (Late blight) એ બીજ દ્વારા ફેલાતો રોગ છે જે $Phytophthora infestans$ નામની ફૂગ (oomycete) દ્વારા થાય છે.
આ રોગની લાક્ષણિકતા એ છે કે પર્ણિકાઓની ટોચ અને કિનારીઓ પર ભૂખરાથી કાળા રંગના મૃત વિસ્તારો જોવા મળે છે, જે અંતે આખા પાનને સુકવી નાખે છે.
પરિણામે, છોડની પ્રકાશસંશ્લેષણની ક્ષમતા ઘટી જાય છે, જેના કારણે બટાકાના કંદનું નિર્માણ ઓછું થાય છે અને પાકને ભારે નુકસાન થાય છે.

(A) . $Claviceps$ $purpurea$ એક ફૂગ છે જે રાઈ ($Secale$ $cereale$) અને અન્ય વનસ્પતિઓમાં અર્ગોટિઝમ (ergotism) રોગ પ્રેરે છે.
તે $LSD$ નામની ભ્રામક (hallucinogenic) દવા પણ ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) બધી ફૂગ તેમના પોષણ માટે પરપોષી (heterotrophs) હોય છે.
જે ફૂગ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,તેમને મૃતોપજીવી (saprophytes) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) પોષણની પદ્ધતિના આધારે ફૂગને ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$(a)$ મૃતોપજીવી: જે ફૂગ મૃત સબસ્ટ્રેટમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરે છે.
$(b)$ પરોપજીવી: જે ફૂગ જીવંત વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ પર રહે છે.
$(c)$ સહજીવી: જે ફૂગ અન્ય સજીવો સાથે સહજીવન ગુજારે છે,જેમ કે લાઈકેન (લીલ સાથે) અથવા માયકોરાઈઝા (ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળ સાથે).

(D) . બેસિડિયોમાયકોટા વિભાગના સભ્યો (વર્ગ $Basidiomycetes$) ને સામાન્ય રીતે 'Club fungi' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં બેસિડિયા (બીજાણુ ઉત્પન્ન કરતી રચનાઓ) ક્લબ (ગદા) આકારની હોય છે.

(C) એફલાટોક્સિન એ ફૂગની કેટલીક પ્રજાતિઓ,મુખ્યત્વે $Aspergillus\, flavus$ અને $Aspergillus\, parasiticus$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ઝેરી દ્વિતીયક ચયાપચયકો (secondary metabolites) છે. આ ઝેર વિવિધ પાકોને દૂષિત કરવા માટે જાણીતા છે અને મનુષ્યો તેમજ પ્રાણીઓમાં ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે.

(B) બટાટાનો વોર્ટ રોગ એ $Synchytrium$ $endobioticum$ નામની ફૂગ દ્વારા થતો એક ગંભીર રોગ છે.
આ રોગકારક ફૂગ બટાટાના કંદને ચેપ લગાડે છે,જેના પરિણામે કંદની સપાટી પર ફુલેવર જેવી ગાંઠો કે મસા જેવી રચનાઓ જોવા મળે છે.
આ જમીનજન્ય રોગ છે અને તે ઘણા વર્ષો સુધી જમીનમાં જીવંત રહી શકતો હોવાથી તેને ઘણા દેશોમાં ક્વોરેન્ટાઇન જીવાત તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે।
ઉચ્ચ કક્ષાની ફૂગ (Basidiomycetes) માં, પટલ એક વિશિષ્ટ, પીપ આકારની રચના ધરાવે છે જેને ડોલિપોર સેપ્ટમ $(Latin \, dolium = \text{એક મોટું પાત્ર})$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
આ રચનામાં એક જટિલ છિદ્ર હોય છે જે પાસપાસેના કવકતંતુના કોષો વચ્ચે કોષરસ અને અંગિકાઓના નિયંત્રિત વહન માટે જવાબદાર છે।

(C) ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી,પરપોષી સજીવો છે જે બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા પ્રજનન કરે છે. ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અથવા દ્વિદળી જેવી વનસ્પતિઓથી વિપરીત,ફૂગમાં પાણી અને પોષક તત્વોના વહન માટે કોઈ વાહક પેશીઓ (જલવાહક અને અન્નવાહક) હોતી નથી. તેથી,તેઓ સાચો વિકલ્પ છે કારણ કે તેઓ બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે અને તેમાં વાહક પેશીઓનો અભાવ હોય છે.

(B) $Aspergillus$ નું કવકજાળ (mycelium) શાખિત અને પટલયુક્ત (septate) કવકતંતુઓનું બનેલું હોય છે.
આ કવકતંતુઓના દરેક કોષમાં એક કરતાં વધુ કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે,તેથી તે બહુકોષકેન્દ્રીય (multinucleate) હોય છે.

(D) $Agaricus \ campestris$ એ સામાન્ય ખેતરની મશરૂમ છે.
$Morchella \ esculenta$ એ એક ખાદ્ય ફૂગ છે જેને $gucchi$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Podaxon \ prodaxis$ પણ એક ખાદ્ય ફૂગ છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(A) ગેમેટેન્જિયલ કોપ્યુલેશનમાં,બે ગેમેટેન્જિયા એકબીજાના સંપર્કમાં આવે છે અને સંપૂર્ણપણે જોડાઈને ઝાયગોટ અથવા ઝાયગોસ્પોર બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા $Zygomycetes$ વર્ગના સભ્યોમાં જોવા મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Rhizopus$ અને $Mucor$.

(A) ફૂગમાં,મોટાભાગના જૂથોમાં બે એકકીય કોષોના જોડાણથી તરત જ દ્વિકીય કોષો $(2n)$ બને છે.
જોકે,$Ascomycetes$ અને $Basidiomycetes$ ના સભ્યોમાં,એક મધ્યવર્તી ડાયકેરિયોટિક અવસ્થા ($n + n$,એટલે કે કોષ દીઠ બે કોષકેન્દ્ર) જોવા મળે છે.
આ સ્થિતિને ડાયકેરિયોન કહેવામાં આવે છે અને આ તબક્કાને ડાયકેરિયોફેઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
અંતે,કોષકેન્દ્રો જોડાઈને દ્વિકીય યુગ્મનજ બનાવે છે,ત્યારબાદ અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,ડાયકેરિયોનનું નિર્માણ $Ascomycetes$ અને $Basidiomycetes$ ની લાક્ષણિકતા છે.

(B) $Plasmogamy$ (પ્લાઝમોગેમી) એ ફૂગમાં લિંગી પ્રજનનનો પ્રથમ તબક્કો છે,જેમાં બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓનું કોષરસ એકબીજા સાથે જોડાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,લિંગી કોષોના કોષકેન્દ્રો એકબીજાની નજીક આવે છે પરંતુ તરત જ જોડાતા નથી.
આમ,પરિણામી કોષમાં પ્રતિ કોષ બે કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે,જેને $dikaryon$ (દ્વિકોષકેન્દ્રી) અથવા $binucleate$ અવસ્થા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) કેટલીક ફૂગમાં,જેમ કે $Ascomycetes$ અને $Basidiomycetes$ વર્ગની ફૂગમાં,એક એવી અવસ્થા જોવા મળે છે જેમાં એક જ કોષમાં બે આનુવંશિક રીતે અલગ એકકીય કોષકેન્દ્રો અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આ સ્થિતિને ડાયકેરિયોટિક અવસ્થા અથવા ડાયકેરિયોન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્લાઝમોગેમી (કોષરસનું જોડાણ) પછી આ બે કોષકેન્દ્રો તરત જ જોડાતા નથી,પરંતુ કેરીઓગેમી (કોષકેન્દ્રનું જોડાણ) થાય તે પહેલાં તેઓ ચોક્કસ સમયગાળા માટે અલગ રહે છે.
તેથી,ડાયકેરિયોટિક કોષમાં બે ભિન્ન એકકીય કોષકેન્દ્રો હોય છે.

(C) ઘણા વૈજ્ઞાનિકો (Sachs,$1874$; Bessey,$1950$) માને છે કે ફૂગ,ખાસ કરીને ફાયકોમાયસેટીસ વર્ગ,સાયફોનેશિયસ લીલી શેવાળમાંથી ઉતરી આવી છે.
બંને જૂથોમાં કેટલીક સમાન લાક્ષણિકતાઓ જોવા મળે છે,જેમ કે કોએનોસાઇટિક સુકાય (coenocytic thalli),કશાધારી ચલ બીજાણુઓ (flagellated zoospores),કોષરસનું વહન અને લિંગી પ્રજનનની સમાન પદ્ધતિઓ.
તેથી,ફાયકોમાયસેટીસને શેવાળ ફૂગ (algal fungi) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) $Neurospora$ નો ઉપયોગ જિનેટિક સંશોધનમાં વ્યાપકપણે થાય છે કારણ કે તેને ઉગાડવી સરળ છે અને તેનું જીવનચક્ર ટૂંકું હોય છે.
બીડલ અને ટાટમ દ્વારા $one \text{ gene} - \text{one enzyme}$ (એક જનીન - એક ઉત્સેચક) સિદ્ધાંત રજૂ કરવા માટે તેનો પ્રખ્યાત ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
જિનેટિક અભ્યાસોમાં તેના વ્યાપક ઉપયોગને કારણે, $Neurospora$ ને ઘણીવાર વનસ્પતિ સૃષ્ટિની $Drosophila$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) ફૂગની પૂર્ણ અવસ્થા (perfect stage) એટલે કે લિંગી અવસ્થા,જેમાં અર્ધીકરણ (meiosis) દ્વારા બીજાણુઓ (meiospores) ઉત્પન્ન થાય છે.
$Zygospores$,$Ascospores$ અને $Basidiospores$ એ લિંગી બીજાણુઓના ઉદાહરણો છે જે પૂર્ણ અવસ્થા દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે.
$Mitospores$ એ ફૂગની અલિંગી અવસ્થા (imperfect stage) દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે,જે સામાન્ય રીતે સમભાજન (mitosis) દ્વારા બને છે,જેમ કે કોનિડિયા અથવા સ્પોરેન્જિયોસ્પોર.
તેથી,$Mitospores$ એ પૂર્ણ અવસ્થા સાથે સંબંધિત નથી.

(B) છાણ પર ઉગતી ફૂગને કોપ્રોફિલસ (Coprophilous) ફૂગ કહેવામાં આવે છે.
$Pilobolus$ એ છાણ પર ઉગતી ફૂગનું જાણીતું ઉદાહરણ છે,જેને તેના વિશિષ્ટ બીજાણુ પ્રસરણ પદ્ધતિને કારણે 'ડંગ કેનન' (dung cannon) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) ફૂગના કવકતંતુઓ બે મુખ્ય પદ્ધતિઓના સંયોજન દ્વારા યજમાન પેશીમાં પ્રવેશ કરે છે:
$1$. યાંત્રિક દબાણ: કવકતંતુનો અગ્રભાગ યજમાન કોષદીવાલ પર ભૌતિક બળ લગાડે છે.
$2$. ઉત્સેચકીય વિઘટન: ફૂગ વિવિધ બાહ્યકોષીય ઉત્સેચકો જેવા કે સેલ્યુલેઝ,પેક્ટિનેઝ અને પ્રોટીએઝનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે યજમાન કોષદીવાલના ઘટકોને નરમ પાડે છે અને તેનું વિઘટન કરે છે,જેનાથી પ્રવેશ સરળ બને છે.

(D) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેનાથી વિપરીત,શેવાળ સ્વયંપોષી છે અને તેમાં હરિતદ્રવ્ય હોય છે. વધુમાં,ફૂગની કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે,જ્યારે શેવાળની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. તેથી,ફૂગ અને શેવાળ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત એ છે કે ફૂગમાં હરિતદ્રવ્ય હોતું નથી અને તેમની કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે.

(D) સાચું વિધાન એ છે કે મશરૂમમાં ઝાલર (gills) બેસીડિયા ઉત્પન્ન કરે છે.
$1$. ટોડસ્ટૂલ સામાન્ય રીતે ઝેરી માનવામાં આવે છે,ખાવાલાયક નથી.
$2$. રસ્ટ ફૂગ (જેમ કે $Puccinia$) હેટરોઈસિયસ (દ્વિગૃહી) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમને તેમના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે બે અલગ-અલગ યજમાનની જરૂર હોય છે.
$3$. પેરાથેસિયમ એ એપોથેસિયમ (એક પ્રકારનું એસ્કોકાર્પ) નો ભાગ છે,તે પોતે ફળકાય નથી.
$4$. બેસિડિયોમાયસેટીસ (મશરૂમ) માં,બેસીડિયા પાઈલિયસ (ટોપી) ની નીચે આવેલી ઝાલર (lamellae) ની સપાટી પર ઉત્પન્ન થાય છે.

(C) મશરૂમ એ ફૂગ સૃષ્ટિના $Basidiomycetes$ વર્ગનો સભ્ય છે.
$Agaricus$ એ મશરૂમનું એક સામાન્ય પ્રજાતિ છે,જેને ઘણીવાર ગિલ મશરૂમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Mucor$ એ ફૂગ છે,$Saccharomyces$ એ યીસ્ટ છે,અને $Penicillium$ એ એન્ટિબાયોટિક ઉત્પાદન માટે વપરાતી ફૂગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેઓ તેમનો સંગ્રહિત ખોરાક ગ્લાયકોજન અને તેલના ટીપાંના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત કરે છે.
વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત ખોરાક સ્ટાર્ચ છે,જ્યારે ફૂગ અને પ્રાણીઓમાં મુખ્ય સંગ્રહિત પોલીસેકેરાઈડ ગ્લાયકોજન છે.

(A) પેરાસેક્સ્યુઆલિટી એ ફૂગમાં જોવા મળતી આનુવંશિક પુનઃસંયોજનની એક પદ્ધતિ છે જે સામાન્ય લિંગી ચક્રમાં થતી નથી.
આ પ્રક્રિયામાં પ્લાઝમોગેમી (કોષરસનું જોડાણ),કેરીઓગેમી (કોષકેન્દ્રનું જોડાણ) અને હેપ્લોઇડાઇઝેશન (રંગસૂત્રોની સંખ્યામાં ઘટાડો) થાય છે,પરંતુ તે સામાન્ય લિંગી પ્રજનનની જેમ જીવનચક્રના કોઈ ચોક્કસ કે નિર્ધારિત તબક્કે થતા નથી.
આના કારણે અર્ધીકરણના સંપૂર્ણ ચક્રની જરૂરિયાત વગર આનુવંશિક વિવિધતા પ્રાપ્ત થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
એસ્કોમાયસેટીસમાં,દ્વિતીયક કોષકેન્દ્ર અર્ધીકરણ અને ત્યારબાદ સમભાજન દ્વારા વિભાજિત થઈને $8$ (ક્યારેક $4$) એકકીય એસ્કોસ્પોર બનાવે છે.
આ લિંગી પ્રજનન દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા એસ્કોસ્પોર કોથળી જેવી રચનામાં રહે છે જેને એસ્કસ (ascus) કહેવામાં આવે છે.

(C) પેરાસેક્સ્યુઆલિટી સૌપ્રથમ પોન્ટેકોર્વો અને રોપર $(1952)$ દ્વારા ફૂગ $Aspergillus$ $\text{nidulans}$ માં શોધવામાં આવી હતી.
પેરાસેક્સ્યુઆલિટી અર્ધીકરણ (meiosis) અને ફલન (fertilization) વગર જનીનિક પુનઃસંયોજનમાં મદદ કરે છે.

(A) $Puccinia \ graminis \ tritici$ એ ફૂગનો રોગકારક છે જે ઘઉંમાં કાળો ગેરુ (જેને સ્ટેમ રસ્ટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) રોગ ફેલાવવા માટે જવાબદાર છે.
આ ફૂગ $Basidiomycetes$ વર્ગની છે અને તે એક જાણીતો વનસ્પતિ રોગકારક છે જે વૈશ્વિક સ્તરે ઘઉંના ઉત્પાદનને નોંધપાત્ર રીતે અસર કરે છે.

(B) શેરડીમાં રેડ રોટ (લાલ સડો) રોગ માટે જવાબદાર સજીવ $Colletotrichum$ $falcatum$ છે.
આ એક ફૂગજન્ય રોગ છે જે શેરડીના પ્રકાંડને અસર કરે છે,જેના કારણે પેશીઓ અંદરથી લાલ થઈ જાય છે અને આથવણની પ્રક્રિયાને કારણે તેમાંથી લાક્ષણિક આલ્કોહોલિક ગંધ આવે છે.

(C) કેટલીક ફૂગના ફળદ્રુપ દેહ (fruiting bodies) નો ઉપયોગ પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ ખોરાક તરીકે થાય છે, દા.ત., $Agaricus \text{ } bisporus$ અને $A. \text{ } campestris$ (મશરૂમ).