ન્યૂટનનો ગતિનો ત્રીજો નિયમ લખો અને સમજાવો. ન્યૂટનનો ગતિના ત્રીજા નિયમના મહત્વના મુદ્દાઓ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિધાન: દરેક આઘાત (action) માટે હંમેશા સમાન અને વિરુદ્ધ પ્રત્યાઘાત (reaction) હોય છે. જ્યારે એક પદાર્થ બીજા પદાર્થ પર બળ લગાડે છે,ત્યારે બીજો પદાર્થ પણ તેટલા જ મૂલ્યનું અને વિરુદ્ધ દિશામાં બળ પ્રથમ પદાર્થ પર લગાડે છે.
મહત્વના મુદ્દાઓ:
$(1)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત હંમેશા જોડીમાં હોય છે. એકલું બળ અસ્તિત્વ ધરાવી શકે નહીં.
$(2)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળના મૂલ્યો સમાન હોય છે પરંતુ દિશા વિરુદ્ધ હોય છે.
$(3)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળ હંમેશા અલગ-અલગ પદાર્થો પર લાગે છે. તેથી,તેઓ એકબીજાની અસર નાબૂદ કરતા નથી.
$(4)$ આઘાત એ કારણ છે અને પ્રત્યાઘાત એ અસર છે.
ગાણિતિક સ્વરૂપ:
જો પદાર્થ $A$ દ્વારા પદાર્થ $B$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{AB}$ હોય અને પદાર્થ $B$ દ્વારા પદાર્થ $A$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{BA}$ હોય,તો ન્યૂટનના ત્રીજા નિયમ મુજબ:
$\overrightarrow{F}_{AB} = -\overrightarrow{F}_{BA}$
ઉદાહરણ: જ્યારે હાથ વડે સ્પ્રિંગને દબાવવામાં આવે છે,ત્યારે હાથ સ્પ્રિંગ પર બળ લગાડે છે (આઘાત),અને સ્પ્રિંગ હાથ પર સમાન અને વિરુદ્ધ દિશામાં પુનઃસ્થાપક બળ લગાડે છે (પ્રત્યાઘાત).
નોંધ: જ્યારે આપણે કોઈ એક પદાર્થની ગતિનો વિચાર કરીએ,ત્યારે આપણે ફક્ત તે પદાર્થ પર લાગતા બળને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ. જો આપણે $A$ અને $B$ બંને પદાર્થોની સિસ્ટમનો વિચાર કરીએ,તો $\overrightarrow{F}_{AB}$ અને $\overrightarrow{F}_{BA}$ એ આંતરિક બળો છે અને તેમનો સદિશ સરવાળો શૂન્ય થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક એન્જિન હોસ પાઇપ દ્વારા સતત પાણી પમ્પ કરે છે. પાણી $v$ વેગ સાથે હોસમાંથી બહાર નીકળે છે અને $m$ એ પાણીના પ્રવાહની એકમ લંબાઈ દીઠ દળ છે. જો આ પ્રવાહ કોઈ સપાટી સાથે અથડાય અને તરત જ સ્થિર થઈ જાય,તો સપાટી પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

નીચે આપેલ બળ અને સમયના ફેરફારનો ઉપયોગ કરીને, $6 \, m/s$ ના પ્રારંભિક વેગ સાથે ગતિ કરતા $2 \, kg$ દળના કણનો અંતિમ વેગ કેટલો હશે ($m/s$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક ફુગ્ગાને દીવાલ પર દબાવવામાં આવે છે. તે સંતુલન અને મહત્તમ દબાયેલી સ્થિતિમાં છે. $\vec F_1 =$ માણસના હાથ પર ફુગ્ગાનું બળ; $\vec F_2 =$ દીવાલ પર ફુગ્ગાનું બળ; $\vec F_3 =$ ઘર્ષણ; $\vec F_4 =$ ફુગ્ગાનું વજન. સાચું વિધાન પસંદ કરો.

$50 \, g$ દળ ધરાવતાં પદાર્થનો વેગ $20 \, cm/s$ છે. જો તેની પર $50 \, dyne$ નું સતત બળ લાગે,તો $5 \, s$ ને અંતે વેગમાન કેટલું થાય?

એક પદાર્થ પર લાગતું બળ સમય સાથે નીચે મુજબ બદલાય છે. જો પદાર્થનું પ્રારંભિક વેગમાન $\vec{p}$ હોય,તો પદાર્થને તેનું વેગમાન ફરીથી $\vec{p}$ મેળવવા માટે લાગતો સમય ........... $s$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo