સાપેક્ષ વેગ (Relative velocity) પદ દ્વારા તમે શું સમજો છો?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાપેક્ષ વેગ એટલે કોઈ ચોક્કસ સંદર્ભ ફ્રેમ (frame of reference) પરથી અવલોકન કરવામાં આવતા પદાર્થનો વેગ.
ધારો કે બે સંદર્ભ ફ્રેમ $A$ અને $B$ છે,જે એકબીજાની સાપેક્ષમાં અચળ વેગથી ગતિ કરે છે. ધારો કે $P$ એક કણ છે.
આકૃતિ પરથી,ફ્રેમ $A$ ના ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષમાં કણ $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{r}_{P,A} = \vec{OO'} + \vec{O'P}$ છે.
અહીં $\vec{OO'} = \vec{r}_{B,A}$ (ફ્રેમ $A$ ના ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષમાં ફ્રેમ $B$ ના ઉગમબિંદુ $O'$ નું સ્થાન) અને $\vec{O'P} = \vec{r}_{P,B}$ (ફ્રેમ $B$ ના ઉગમબિંદુ $O'$ ની સાપેક્ષમાં કણ $P$ નું સ્થાન) હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\vec{r}_{P,A} = \vec{r}_{P,B} + \vec{r}_{B,A}$
આ સમીકરણનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d}{dt}(\vec{r}_{P,A}) = \frac{d}{dt}(\vec{r}_{P,B}) + \frac{d}{dt}(\vec{r}_{B,A})$
$\vec{v}_{P,A} = \vec{v}_{P,B} + \vec{v}_{B,A}$
અહીં,$\vec{v}_{P,A}$ એ ફ્રેમ $A$ ની સાપેક્ષમાં કણ $P$ નો વેગ છે,$\vec{v}_{P,B}$ એ ફ્રેમ $B$ ની સાપેક્ષમાં કણ $P$ નો વેગ છે,અને $\vec{v}_{B,A}$ એ ફ્રેમ $A$ ની સાપેક્ષમાં ફ્રેમ $B$ નો વેગ છે.

Explore More

Similar Questions

એક પક્ષી સીધા રસ્તા પર એકબીજા તરફ આવતી બે કાર વચ્ચે આમ-તેમ ઉડી રહ્યું છે. એક કારની ઝડપ $18\,km/h$ છે જ્યારે બીજી કારની ઝડપ $27\,km/h$ છે. પક્ષી પ્રથમ કારથી બીજી કાર તરફ $36\,km/h$ ની ઝડપે ઉડવાનું શરૂ કરે છે. જો શરૂઆતમાં બંને કાર વચ્ચેનું અંતર $36\,km$ હોય,તો પક્ષી દ્વારા કાપવામાં આવેલ કુલ અંતર કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

વરસાદ $30\,ms^{-1}$ ની ઝડપે શિરોલંબ નીચે પડી રહ્યો છે. એક સ્ત્રી પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં $12\,ms^{-1}$ ની ઝડપે સાયકલ ચલાવે છે. તેણીએ તેની છત્રી કેવી રીતે પકડવી જોઈએ?

$30\; km/h$ ની ઝડપે હાઇવે પર જતી પોલીસ વાન,તે જ દિશામાં $192\; km/h$ ની ઝડપે ભાગતી ચોરની કાર પર ગોળી ચલાવે છે. જો ગોળીની મઝલ ઝડપ $150\; m/s$ હોય,તો ગોળી કેટલી ઝડપે ($m/s$ માં) ચોરની કારને અથડાશે?

$150 \; m$ લાંબી એક ટ્રેન $10 \; m/s$ ની ઝડપે ઉત્તર દિશામાં જઈ રહી છે. એક પોપટ રેલવે ટ્રેકને સમાંતર દક્ષિણ દિશામાં $5 \; m/s$ ની ઝડપે ઉડી રહ્યો છે. પોપટને ટ્રેન ઓળંગવા માટે લાગતો સમય કેટલો હશે ($; s$ માં)?

એક હોડીને $8 \, km/hr$ ના વેગથી નદીની સામે પાર મોકલવામાં આવે છે. જો હોડીનો પરિણામી વેગ $10 \, km/hr$ હોય,તો નદીનો વેગ ........ $km/hr$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo