એક ચોક્કસ સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $3.0 \times 10^{-5} \; T$ છે અને ક્ષેત્રની દિશા ભૌગોલિક દક્ષિણથી ભૌગોલિક ઉત્તર તરફ છે. એક ખૂબ લાંબા સીધા વાહકમાંથી $1 \; A$ નો સ્થાયી પ્રવાહ વહે છે. જ્યારે તેને સમક્ષિતિજ ટેબલ પર મૂકવામાં આવે અને પ્રવાહની દિશા $(a)$ પૂર્વથી પશ્ચિમ; $(b)$ દક્ષિણથી ઉત્તર હોય, ત્યારે તેના પર લાગતું એકમ લંબાઈ દીઠ બળ કેટલું હશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) પ્રવાહધારિત વાહક પર લાગતું ચુંબકીય બળ $\vec{F} = I(\vec{l} \times \vec{B})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બળનું મૂલ્ય $F = I L B \sin \theta$ છે.
એકમ લંબાઈ દીઠ બળ $f = F/L = I B \sin \theta$ છે.
$(a)$ જ્યારે પ્રવાહ પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વહે છે, ત્યારે પ્રવાહની દિશા અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર (દક્ષિણથી ઉત્તર) વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 90^{\circ}$ છે.
તેથી, $f = I B \sin 90^{\circ} = I B = (1 \; A) \times (3.0 \times 10^{-5} \; T) = 3.0 \times 10^{-5} \; N/m$.
બળની દિશા નીચેની તરફ છે (જમણા હાથના નિયમનો ઉપયોગ કરીને).
$(b)$ જ્યારે પ્રવાહ દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ વહે છે, ત્યારે પ્રવાહની દિશા અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 0^{\circ}$ છે.
તેથી, $f = I B \sin 0^{\circ} = 0 \; N/m$.
આ કિસ્સામાં વાહક પર કોઈ બળ લાગતું નથી.

Explore More

Similar Questions

$AB$ અને $CD$ એ $l$ અંતરે રહેલી લીસી સમાંતર રેલ છે,જે સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલી છે. આ વિસ્તારમાં $B$ મૂલ્યનું એકસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર શિરોલંબ ઉપરની દિશામાં છે. $EF$ એ $m$ દળ ધરાવતો વાહક છે,જેમાંથી $i$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. જો વાહક સંતુલનમાં હોય,તો આપેલા પરિમાણો વચ્ચેનો સંબંધ શોધો.

ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ માં રહેલા પ્રવાહધારિત તત્વ $I\vec{dl}$ પર લાગતા ચુંબકીય બળનું સમીકરણ લખો. ચુંબકીય બળની દિશા નક્કી કરવા માટેનો નિયમ લખો.

બે લાંબા અને સમાંતર તાર $0.1\, m$ ના અંતરે છે અને આ દરેક તારમાં $5\, A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. આ તારોને કારણે એકમ લંબાઈ દીઠ લાગતું બળ કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક લંબચોરસ ગૂંચળું $ABCD$ ત્રાજવાના એક પલ્લા પર લટકાવેલું છે. ગૂંચળાના વજનને સંતુલિત કરવા માટે બીજા પલ્લામાં $500 \, g$ દળ ઉમેરવામાં આવે છે. જ્યારે ગૂંચળામાંથી $9.8 \, A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે અને અંદરની તરફ લાગતું $0.4 \, T$ નું અચળ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે માત્ર $1.5 \, cm$ લંબાઈ ધરાવતી બાજુ $CD$ જ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહે છે. સંતુલન પાછું મેળવવા માટે ઉમેરવું પડતું વધારાનું દળ $m$ કેટલું હશે ($, g$ માં)?

Difficult
View Solution

બે લાંબા અને સમાંતર સીધા તાર $A$ અને $B$ માંથી સમાન દિશામાં $8.0 \; A$ અને $5.0 \; A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તેમની વચ્ચેનું અંતર $4.0 \; cm$ છે. તાર $A$ ના $10 \; cm$ ના ભાગ પર લાગતું બળ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo