બે સમાંતર વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તાર વચ્ચે લાગતા બળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બે લાંબા સમાંતર તાર $a$ અને $b$ એકબીજાથી $d$ અંતરે રહેલા છે,જેમાં અનુક્રમે $I_{a}$ અને $I_{b}$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે.
વાહક $a$,વાહક $b$ પરના તમામ બિંદુઓ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}_{a}$ ઉત્પન્ન કરે છે. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ ક્ષેત્રની દિશા તાર ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
તાર $a$ દ્વારા $d$ અંતરે ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય નીચે મુજબ છે:
$B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a}}{2 \pi d}$ ... $(1)$
$I_{b}$ પ્રવાહ ધરાવતો વાહક $b$,$B_{a}$ ક્ષેત્રને કારણે ચુંબકીય બળ અનુભવે છે. વાહક $b$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ:
$\overrightarrow{F} = I \vec{L} \times \overrightarrow{B}$
અહીં પ્રવાહ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર પરસ્પર લંબ હોવાથી,વાહક $a$ ને કારણે વાહક $b$ પર લાગતા બળ $F_{ba}$ નું મૂલ્ય:
$F_{ba} = I_{b} L B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a} I_{b} L}{2 \pi d}$ ... $(2)$
તે જ રીતે,વાહક $b$ માં વહેતા પ્રવાહને કારણે વાહક $a$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ $F_{ab}$ એ $F_{ba}$ જેટલું જ મૂલ્ય ધરાવે છે પરંતુ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે:
$\overrightarrow{F}_{ba} = -\overrightarrow{F}_{ab}$ ... $(3)$
આ પરિણામ ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સમાન દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને આકર્ષે છે,જ્યારે વિરુદ્ધ દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને અપાકર્ષે છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રવાહ ધરાવતો અનિયમિત આકારનો લૂપ બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. જો તાર લવચીક હોય,તો તે કેવો આકાર ધારણ કરશે?

$\text{0.5 kg m}^{-1}$ જેટલા એકમ લંબાઈ દીઠ દળ ધરાવતો એક ધાતુનો સળિયો સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતા લીસા ઢળતા સમતલ પર સમક્ષિતિજ રીતે પડેલો છે. $0.25 \,T$ ની તીવ્રતાનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર તેના પર શિરોલંબ દિશામાં કાર્ય કરે છે. જ્યારે તેમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ વહે છે, ત્યારે સળિયાને નીચે સરકવા દેવામાં આવતો નથી. સળિયાને સ્થિર રાખવા માટે જરૂરી વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\,A$ માં)?

$25 \text{ cm}$ અને $10 \text{ cm}$ બાજુઓ ધરાવતો એક લંબચોરસ લૂપ,જેમાં $10 \text{ A}$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તેને એક લાંબા સીધા વાહકથી $10 \text{ cm}$ દૂર મૂકવામાં આવે છે,જેમાં $25 \text{ A}$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. લૂપ પર લાગતું કુલ બળ કેટલું હશે?

આકૃતિમાં એક વાહક લૂપ $ABCDA$ દર્શાવેલ છે જે તેના સમતલને લંબ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ છે. ભાગ $ABC$ એ $l$ બાજુની લંબાઈ ધરાવતા ચોરસનો $(3/4)$ ભાગ છે. ભાગ $ADC$ એ $R$ ત્રિજ્યાનો વર્તુળાકાર ચાપ છે. બિંદુઓ $A$ અને $C$ ને એક બેટરી સાથે જોડવામાં આવે છે જે પરિપથમાં $I$ જેટલો પ્રવાહ આપે છે. $B$ ક્ષેત્રને કારણે લૂપ પર લાગતું ચુંબકીય બળ કેટલું હશે?

$L$ લંબાઈનો એક તાર $X$-અક્ષની દિશામાં $I$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહન કરે છે. તાર પર લાગતું ચુંબકીય બળ $\vec{F} = I B_0 L(\hat{k} - \hat{j})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તો અસ્તિત્વમાં રહેલું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo