ગોસના નિયમ પરથી કુલંબનો નિયમ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે ઉગમબિંદુ $O$ પર એક બિંદુવત વિદ્યુતભાર $+q$ મૂકેલો છે.
$O$ ને કેન્દ્ર તરીકે લઈને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક ગોલીય ગોસિયન સપાટી $S$ વિચારો,જે વિદ્યુતભાર $q$ ને ઘેરે છે.
સપાટી પરના બિંદુ $P$ પાસે એક સૂક્ષ્મ ક્ષેત્રફળ ખંડ $d\vec{S}$ વિચારો. ગોલીય સંમિતિને કારણે,વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ ત્રિજ્યાવર્તી બહારની દિશામાં છે અને તે ક્ષેત્રફળ સદિશ $d\vec{S}$ ને સમાંતર છે. તેથી,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 0^{\circ}$ છે.
ગોસના નિયમ મુજબ,બંધ સપાટીમાંથી પસાર થતું કુલ વિદ્યુત ફ્લક્સ $\phi$ નીચે મુજબ છે:
$\phi = \oint \vec{E} \cdot d\vec{S} = \frac{q}{\varepsilon_{0}}$
ગોલીય સપાટી પર $\vec{E}$ સમાન હોવાથી અને $\vec{E} \parallel d\vec{S}$ હોવાથી:
$\oint E \, dS \cos 0^{\circ} = \frac{q}{\varepsilon_{0}}$
$E \oint dS = \frac{q}{\varepsilon_{0}}$
ગોળાનું કુલ પૃષ્ઠફળ $\oint dS = 4\pi r^{2}$ હોવાથી:
$E(4\pi r^{2}) = \frac{q}{\varepsilon_{0}}$
$E = \frac{1}{4\pi \varepsilon_{0}} \frac{q}{r^{2}}$
જો બિંદુ $P$ પર એક પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર $q_{0}$ મૂકવામાં આવે,તો તેના પર લાગતું બળ $F = q_{0}E$ થાય. $E$ નું સૂત્ર મૂકતા:
$F = q_{0} \left( \frac{1}{4\pi \varepsilon_{0}} \frac{q}{r^{2}} \right) = \frac{1}{4\pi \varepsilon_{0}} \frac{q q_{0}}{r^{2}}$
આ સમીકરણ કુલંબનો નિયમ દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

$0.1 \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વાહક ગોળાની સપાટી પર $1.8 \ \mu C/m^2$ ની સમાન વિદ્યુતભાર ઘનતા છે. ગોળાના કેન્દ્રથી $0.2 \ m$ ના અંતરે મુક્ત અવકાશમાં વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે? $(\varepsilon_0 = \text{મુક્ત અવકાશની પરમિટિવિટી})$

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે,એક વિદ્યુતભારીત બોલ $B$ ને એક મોટી વિદ્યુતભારીત વાહક તકતી સાથે રેશમની દોરી $S$ વડે લટકાવેલ છે,જે તકતી સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. તકતીની પૃષ્ઠ વિદ્યુતભાર ઘનતા $\sigma$ એ ........ ના સમપ્રમાણમાં છે.

Difficult
View Solution

પરમાણુના એક પ્રારંભિક મોડેલમાં તેને $Ze$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા ધન વિદ્યુતભારીત બિંદુવત ન્યુક્લિયસ તરીકે ગણવામાં આવે છે,જે $R$ ત્રિજ્યા સુધી ઋણ વિદ્યુતભારની સમાન ઘનતાથી ઘેરાયેલું છે. સમગ્ર પરમાણુ તટસ્થ છે. આ મોડેલ માટે,ન્યુક્લિયસથી $r$ અંતરે વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે?

એક અનંત રેખીય વીજભાર $2 \; cm$ ના અંતરે $9 \times 10^4 \; N/C$ નું ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. $\mu C/m$ માં રેખીય વીજભાર ઘનતાની ગણતરી કરો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન રીતે વિદ્યુતભારિત ઘન ગોળામાંથી એક ગોળાકાર ભાગ દૂર કરવામાં આવ્યો છે. ખાલી કરેલી જગ્યાની અંદર વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે $:-$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo