હવામાં પ્લેટો ધરાવતા સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરમાં,દરેક પ્લેટનું ક્ષેત્રફળ $6 \times 10^{-3} \, m^{2}$ છે અને પ્લેટો વચ્ચેનું અંતર $3 \, mm$ છે. કેપેસિટરનું કેપેસિટન્સ $17.71 \, pF$ છે. જો આ કેપેસિટરને $100 \, V$ ના સપ્લાય સાથે જોડવામાં આવે અને પ્લેટોની વચ્ચે $3 \, mm$ જાડી માઈકાની શીટ (ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંક $k = 6$) મૂકવામાં આવે,તો નીચેના કિસ્સાઓમાં નવું કેપેસિટન્સ,વિદ્યુતભાર અને સ્થિતિમાનનો તફાવત શોધો:
$(a)$ જ્યારે વોલ્ટેજ સપ્લાય જોડાયેલ રહે છે.
$(b)$ સપ્લાય દૂર કર્યા પછી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) માઈકા શીટનો ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંક,$k = 6$.
જો વોલ્ટેજ સપ્લાય જોડાયેલ રહે,તો પ્લેટો વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત અચળ રહે છે. સપ્લાય વોલ્ટેજ,$V = 100 \, V$.
પ્રારંભિક કેપેસિટન્સ,$C = 17.71 \, pF = 1.771 \times 10^{-11} \, F$.
નવું કેપેસિટન્સ,$C_{1} = k \cdot C = 6 \times 17.71 \, pF = 106.26 \, pF$.
નવો વિદ્યુતભાર,$q_{1} = C_{1} \cdot V = 106.26 \times 10^{-12} \, F \times 100 \, V = 1.0626 \times 10^{-8} \, C$.
પ્લેટો વચ્ચેનું સ્થિતિમાન $100 \, V$ રહે છે.
$(b)$ ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંક,$k = 6$.
પ્રારંભિક વિદ્યુતભાર,$q = C \cdot V = 17.71 \times 10^{-12} \, F \times 100 \, V = 1.771 \times 10^{-9} \, C$.
નવું કેપેસિટન્સ,$C_{1} = k \cdot C = 6 \times 17.71 \, pF = 106.26 \, pF$.
જો સપ્લાય દૂર કરવામાં આવે,તો વિદ્યુતભાર અચળ રહે છે,$q = 1.771 \times 10^{-9} \, C$.
પ્લેટો વચ્ચેનું નવું સ્થિતિમાન $V_{1} = \frac{q}{C_{1}} = \frac{1.771 \times 10^{-9} \, C}{106.26 \times 10^{-12} \, F} \approx 16.67 \, V$ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

જો ચાર્જ થયેલા કેપેસિટરમાં ડાયઇલેક્ટ્રિક દાખલ કરવામાં આવે (બેટરી દૂર કરવામાં આવે),તો કઈ રાશિ અચળ રહે છે?

એક સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટર $A$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી બે ચોરસ સમાંતર પ્લેટોનું બનેલું છે,જે $d << \sqrt{A}$ અંતરે અલગ થયેલ છે. કેપેસિટરને $V$ પોટેન્શિયલ ધરાવતી બેટરી સાથે જોડવામાં આવે છે અને તેને સંપૂર્ણ ચાર્જ થવા દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ બેટરી દૂર કરવામાં આવે છે. $A$ ક્ષેત્રફળ અને $d/2$ જાડાઈ ધરાવતી એક ધાતુની સ્લેબને પ્લેટોની વચ્ચે એવી રીતે દાખલ કરવામાં આવે છે કે તે હંમેશા પ્લેટોને સમાંતર રહે. સ્લેબને દાખલ કરતી વખતે બાહ્ય એજન્ટ દ્વારા કેટલું કાર્ય કરવામાં આવ્યું હશે?

Difficult
View Solution

એક સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરનું ક્ષેત્રફળ $6 \, cm^2$ અને પ્લેટો વચ્ચેનું અંતર $3 \, mm$ છે. આ કેપેસિટરની વચ્ચે સમાન જાડાઈના ત્રણ ડાયલેક્ટ્રિક પદાર્થો ભરવામાં આવ્યા છે (આકૃતિ જુઓ),જેના ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંકો $K_1 = 10, K_2 = 12$ અને $K_3 = 14$ છે. જો આ કેપેસિટરમાં કોઈ એક એવો ડાયલેક્ટ્રિક પદાર્થ સંપૂર્ણપણે ભરવામાં આવે કે જેથી કેપેસિટન્સ સમાન રહે,તો તે પદાર્થનો ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંક કેટલો હશે?

એક સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરને પહેલા ચાર્જ કરવામાં આવે છે અને પછી પ્લેટોની વચ્ચે ડાયઇલેક્ટ્રિક સ્લેબ દાખલ કરવામાં આવે છે. કઈ રાશિ બદલાતી નથી?

એક સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરની પ્લેટોનું ક્ષેત્રફળ $A$ છે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $d$ છે. તે એક ડાયલેક્ટ્રિક પદાર્થથી ભરેલું છે જેનો ડાયલેક્ટ્રિક અચળાંક $k(x)=K(1+\alpha x)$ મુજબ બદલાય છે,જ્યાં $x$ એ એક પ્લેટથી માપેલું અંતર છે. જો $(\alpha d) << 1$ હોય,તો સિસ્ટમનું કુલ કેપેસિટન્સ કયા સમીકરણ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવી શકાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo