એવી પરિસ્થિતિનું એક ઉદાહરણ આપો જેમાં $(i)$ મધ્યક એ મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું યોગ્ય માપ નથી પરંતુ મધ્યસ્થ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું યોગ્ય માપ છે.
(N/A) જ્યારે માહિતીના સમૂહમાં અમુક અવલોકનો બાકીના અવલોકનોથી ઘણા દૂર (અતિશય મોટા કે નાના) હોય,ત્યારે મધ્યક આવા અંતિમ મૂલ્યોથી ખૂબ પ્રભાવિત થાય છે,જેના કારણે તે મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું યોગ્ય માપ રહેતું નથી. આવા કિસ્સામાં,મધ્યસ્થ એ વધુ વિશ્વસનીય અને યોગ્ય માપ છે.
ધારો કે નીચેની માહિતી એક કસોટીમાં $12$ વિદ્યાર્થીઓએ મેળવેલા ગુણ દર્શાવે છે:
$48, 59, 46, 52, 54, 46, 97, 42, 49, 58, 60, 99$
આ માહિતીમાં,$97$ અને $99$ જેવા મૂલ્યો બાકીના ગુણ કરતા ઘણા વધારે છે. આ અંતિમ મૂલ્યોને કારણે,મધ્યક વધી જશે અને તે વિદ્યાર્થીઓના સરેરાશ દેખાવનું સાચું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકશે નહીં. તેથી,આ માહિતી માટે મધ્યસ્થ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું વધુ યોગ્ય માપ છે.
ધારો કે નીચેની માહિતી એક કસોટીમાં $12$ વિદ્યાર્થીઓએ મેળવેલા ગુણ દર્શાવે છે:
$48, 59, 46, 52, 54, 46, 97, 42, 49, 58, 60, 99$
આ માહિતીમાં,$97$ અને $99$ જેવા મૂલ્યો બાકીના ગુણ કરતા ઘણા વધારે છે. આ અંતિમ મૂલ્યોને કારણે,મધ્યક વધી જશે અને તે વિદ્યાર્થીઓના સરેરાશ દેખાવનું સાચું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકશે નહીં. તેથી,આ માહિતી માટે મધ્યસ્થ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું વધુ યોગ્ય માપ છે.
Explore More
Similar Questions
એક કંપની ચોક્કસ પ્રકારની કાર બેટરીનું ઉત્પાદન કરે છે. આવી $40$ બેટરીઓનું આયુષ્ય (વર્ષમાં) નીચે મુજબ નોંધવામાં આવ્યું હતું:
$\begin{array}{llllllll}2.6 & 3.0 & 3.7 & 3.2 & 2.2 & 4.1 & 3.5 & 4.5 \\ 3.5 & 2.3 & 3.2 & 3.4 & 3.8 & 3.2 & 4.6 & 3.7 \\ 2.5 & 4.4 & 3.4 & 3.3 & 2.9 & 3.0 & 4.3 & 2.8 \\ 3.5 & 3.2 & 3.9 & 3.2 & 3.2 & 3.1 & 3.7 & 3.4 \\ 4.6 & 3.8 & 3.2 & 2.6 & 3.5 & 4.2 & 2.9 & 3.6\end{array}$
આ માહિતી માટે $2 - 2.5$ થી શરૂ કરીને $0.5$ ના વર્ગ અંતરાલનો ઉપયોગ કરીને વર્ગીકૃત આવૃત્તિ વિતરણ કોષ્ટક તૈયાર કરો.
$\begin{array}{llllllll}2.6 & 3.0 & 3.7 & 3.2 & 2.2 & 4.1 & 3.5 & 4.5 \\ 3.5 & 2.3 & 3.2 & 3.4 & 3.8 & 3.2 & 4.6 & 3.7 \\ 2.5 & 4.4 & 3.4 & 3.3 & 2.9 & 3.0 & 4.3 & 2.8 \\ 3.5 & 3.2 & 3.9 & 3.2 & 3.2 & 3.1 & 3.7 & 3.4 \\ 4.6 & 3.8 & 3.2 & 2.6 & 3.5 & 4.2 & 2.9 & 3.6\end{array}$
આ માહિતી માટે $2 - 2.5$ થી શરૂ કરીને $0.5$ ના વર્ગ અંતરાલનો ઉપયોગ કરીને વર્ગીકૃત આવૃત્તિ વિતરણ કોષ્ટક તૈયાર કરો.
Medium
View Solutionએક શહેરમાં,જીવનનિર્વાહ-આંક પરના અભ્યાસમાં લેવાયેલ સાપ્તાહિક અવલોકનો નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલ છે:
જીવનનિર્વાહ-આંક અઠવાડિયાની સંખ્યા $140-150$ $5$ $150-160$ $10$ $160-170$ $20$ $170-180$ $9$ $180-190$ $6$ $190-200$ $2$ કુલ $52$
ઉપરની માહિતી માટે આવૃત્તિ બહુકોણ દોરો (સ્તંભાલેખ દોર્યા વગર).
| જીવનનિર્વાહ-આંક | અઠવાડિયાની સંખ્યા |
| $140-150$ | $5$ |
| $150-160$ | $10$ |
| $160-170$ | $20$ |
| $170-180$ | $9$ |
| $180-190$ | $6$ |
| $190-200$ | $2$ |
| કુલ | $52$ |
ઉપરની માહિતી માટે આવૃત્તિ બહુકોણ દોરો (સ્તંભાલેખ દોર્યા વગર).
Medium
View Solutionનીચેના અવલોકનોને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવ્યા છે. જો માહિતીનો મધ્યસ્થ $63$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
$29, 32, 48, 50, x, x+ 2, 72, 78, 84, 95$
$29, 32, 48, 50, x, x+ 2, 72, 78, 84, 95$
Easy
View Solutionએક ફેક્ટરીના નાના એકમને ધ્યાનમાં લો જ્યાં $5$ કર્મચારીઓ છે: એક સુપરવાઈઝર અને ચાર મજૂરો. દરેક મજૂરનો માસિક પગાર $Rs. 5,000$ છે,જ્યારે સુપરવાઈઝરનો માસિક પગાર $Rs. 15,000$ છે. આ ફેક્ટરીના એકમના કર્મચારીઓના પગારનો મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક શોધો.
Medium
View Solutionવિશ્વભરમાં $15-44$ વર્ષની વયની મહિલાઓમાં માંદગી અને મૃત્યુના કારણો માટે એક સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણમાં નીચે મુજબના આંકડા $(\% \text{ માં})$ મળ્યા છે:
અનુક્રમ નંબર કારણો મહિલા મૃત્યુ દર $(\%)$ $1.$ $\text{પ્રજનન સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ}$ $31.8$ $2.$ $\text{ચેતાકીય અને માનસિક સ્થિતિ}$ $25.4$ $3.$ $\text{ઈજાઓ}$ $12.4$ $4.$ $\text{હૃદય અને રક્તવાહિનીની સ્થિતિ}$ $4.3$ $5.$ $\text{શ્વસનતંત્રની સ્થિતિ}$ $4.1$ $6.$ $\text{અન્ય કારણો}$ $22.0$
$(i)$ ઉપર આપેલી માહિતીને આલેખ દ્વારા દર્શાવો.
$(ii)$ વિશ્વભરમાં મહિલાઓની માંદગી અને મૃત્યુ માટે કઈ સ્થિતિ મુખ્ય કારણ છે?
$(iii)$ તમારા શિક્ષકની મદદથી,ઉપર $(ii)$ માં જણાવેલ કારણ મુખ્ય હોવા પાછળના કોઈપણ બે પરિબળો શોધો.
| અનુક્રમ નંબર | કારણો | મહિલા મૃત્યુ દર $(\%)$ |
| $1.$ | $\text{પ્રજનન સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ}$ | $31.8$ |
| $2.$ | $\text{ચેતાકીય અને માનસિક સ્થિતિ}$ | $25.4$ |
| $3.$ | $\text{ઈજાઓ}$ | $12.4$ |
| $4.$ | $\text{હૃદય અને રક્તવાહિનીની સ્થિતિ}$ | $4.3$ |
| $5.$ | $\text{શ્વસનતંત્રની સ્થિતિ}$ | $4.1$ |
| $6.$ | $\text{અન્ય કારણો}$ | $22.0$ |
$(i)$ ઉપર આપેલી માહિતીને આલેખ દ્વારા દર્શાવો.
$(ii)$ વિશ્વભરમાં મહિલાઓની માંદગી અને મૃત્યુ માટે કઈ સ્થિતિ મુખ્ય કારણ છે?
$(iii)$ તમારા શિક્ષકની મદદથી,ઉપર $(ii)$ માં જણાવેલ કારણ મુખ્ય હોવા પાછળના કોઈપણ બે પરિબળો શોધો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo