એક ફેક્ટરીના નાના એકમને ધ્યાનમાં લો જ્યાં $5$ કર્મચારીઓ છે: એક સુપરવાઈઝર અને ચાર મજૂરો. દરેક મજૂરનો માસિક પગાર $Rs. 5,000$ છે,જ્યારે સુપરવાઈઝરનો માસિક પગાર $Rs. 15,000$ છે. આ ફેક્ટરીના એકમના કર્મચારીઓના પગારનો મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) મધ્યક = $\frac{5000+5000+5000+5000+15000}{5} = \frac{35000}{5} = 7000$.
તેથી,સરેરાશ (મધ્યક) પગાર $Rs. 7000$ પ્રતિ માસ છે.
મધ્યસ્થ મેળવવા માટે,આપણે પગારને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવીએ છીએ:
$5000, 5000, 5000, 5000, 15000$.
ફેક્ટરીમાં કર્મચારીઓની સંખ્યા $5$ હોવાથી,મધ્યસ્થ એ $\left(\frac{5+1}{2}\right) = 3^{rd}$ અવલોકન છે.
તેથી,મધ્યસ્થ $Rs. 5000$ પ્રતિ માસ છે.
પગારનો બહુલક શોધવા માટે,આપણે જોઈએ છીએ કે $5000$ એ માહિતીમાં સૌથી વધુ વખત આવે છે. તેથી,બહુલક પગાર $Rs. 5000$ પ્રતિ માસ છે.
કેન્દ્રીય સ્થિતિમાનના ત્રણ માપોની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $Rs. 7000$ નો મધ્યક પગાર મોટાભાગના કર્મચારીઓના પગારનો સચોટ અંદાજ આપતો નથી,જ્યારે $Rs. 5000$ નો મધ્યસ્થ અને બહુલક માહિતીનું વધુ અસરકારક રીતે પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. માહિતીમાં રહેલા અતિશય મૂલ્યો મધ્યકને અસર કરે છે,જે આ માપની એક મર્યાદા છે.

Explore More

Similar Questions

ધોરણ $IX$ ના એક ચોક્કસ વિભાગમાં,$40$ વિદ્યાર્થીઓને તેમના જન્મના મહિના વિશે પૂછવામાં આવ્યું હતું અને મેળવેલા ડેટા માટે નીચેનો આલેખ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો:
ઉપર આપેલા સ્તંભ આલેખ (bar graph) નું અવલોકન કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ નવેમ્બર મહિનામાં કેટલા વિદ્યાર્થીઓનો જન્મ થયો હતો?
$(ii)$ કયા મહિનામાં સૌથી વધુ વિદ્યાર્થીઓનો જન્મ થયો હતો?

એક સ્થાનિક ટેલિફોન ડિરેક્ટરીમાંથી $100$ અટક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવી અને અટકોમાં અંગ્રેજી મૂળાક્ષરોના અક્ષરોની સંખ્યાનું આવૃત્તિ વિતરણ નીચે મુજબ મળ્યું:
અક્ષરોની સંખ્યા અટકોની સંખ્યા
$1-4$ $6$
$4-6$ $30$
$6-8$ $44$
$8-12$ $16$
$12-20$ $4$

$(i)$ આપેલી માહિતી દર્શાવતો સ્તંભાલેખ દોરો.
$(ii)$ તે વર્ગ અંતરાલ લખો જેમાં અટકોની સંખ્યા મહત્તમ છે.

નીચેનું કોષ્ટક $400$ નિયોન લેમ્પનું આયુષ્ય દર્શાવે છે:
સમય (કલાકમાં) લેમ્પની સંખ્યા
$300-400$ $14$
$400-500$ $56$
$500-600$ $60$
$600-700$ $86$
$700-800$ $74$
$800-900$ $62$
$900-1000$ $48$

$(i)$ આપેલી માહિતીને સ્તંભાલેખની મદદથી દર્શાવો.
$(ii)$ કેટલા લેમ્પનું આયુષ્ય $700$ કલાકથી વધુ છે?

એવી પરિસ્થિતિનું એક ઉદાહરણ આપો જેમાં $(i)$ મધ્યક એ મધ્યવર્તી સ્થિતિમાનનું યોગ્ય માપ છે.

$5$ વ્યક્તિઓને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ તેમના સમુદાયમાં સામાજિક કાર્ય કરવામાં અઠવાડિયામાં કેટલો સમય વિતાવે છે. તેમણે અનુક્રમે $10, 7, 13, 20$ અને $15$ કલાક જણાવ્યું. તેમના દ્વારા સામાજિક કાર્ય માટે અઠવાડિયામાં ફાળવવામાં આવેલ સરેરાશ (મધ્યક) સમય શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo