પરિસ્થિતિકીય તંત્ર (Ecosystem) વિશે સામાન્ય માહિતી આપો અને વિવિધ પરિસ્થિતિકીય તંત્રોના ઉદાહરણો આપો.

(N/A) પરિસ્થિતિકીય તંત્રને પ્રકૃતિના એક કાર્યાત્મક એકમ તરીકે કલ્પી શકાય છે,જ્યાં સજીવો એકબીજા સાથે અને તેમની આસપાસના ભૌતિક પર્યાવરણ સાથે આંતરક્રિયા કરે છે.
પરિસ્થિતિકીય તંત્ર કદમાં ખૂબ જ ભિન્ન હોય છે,જે નાના તળાવથી લઈને વિશાળ જંગલ કે સમુદ્ર સુધીના હોઈ શકે છે.
ઘણા પરિસ્થિતિશાસ્ત્રીઓ સમગ્ર જીવાવરણને એક વૈશ્વિક પરિસ્થિતિકીય તંત્ર તરીકે ગણે છે,જે પૃથ્વી પરના તમામ સ્થાનિક પરિસ્થિતિકીય તંત્રોનું સંયોજન છે.
આ પ્રણાલી ખૂબ જ વિશાળ અને જટિલ હોવાથી,તેને બે મૂળભૂત શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવી અનુકૂળ છે: સ્થળજ (terrestrial) અને જલજ (aquatic).
સ્થળજ પરિસ્થિતિકીય તંત્રના ઉદાહરણોમાં જંગલો,ઘાસના મેદાનો અને રણનો સમાવેશ થાય છે.
જલજ પરિસ્થિતિકીય તંત્રના ઉદાહરણોમાં તળાવ,સરોવર,આર્દ્રભૂમિ (wetland),નદીઓ અને ખાડીઓનો સમાવેશ થાય છે.
ખેતીના ખેતરો અને માછલીઘર (aquarium) ને માનવ-નિર્મિત (કૃત્રિમ) પરિસ્થિતિકીય તંત્ર તરીકે પણ ગણી શકાય છે.
પરિસ્થિતિકીય તંત્રની રચનાનો અભ્યાસ કરવાથી આપણને નિવેશ (ઉત્પાદકતા),ઉર્જાનું સ્થળાંતર (આહાર શૃંખલા/જાળ,પોષક ચક્ર) અને નિર્ગમન (વિઘટન અને ઉર્જાનો વ્યય) તેમજ આ ઉર્જા પ્રવાહો દ્વારા સર્જાતા સંબંધો અને ચક્રોને સમજવામાં મદદ મળે છે.