એક સ્થળે ટેલિફોન કેબલમાં ચાર લાંબા સીધા આડા તાર છે,જેમાં પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં $1.0 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તે સ્થળે પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.39 \; G$ છે અને ડીપનો ખૂણો $35^{\circ}$ છે. મેગ્નેટિક ડેક્લિનેશન લગભગ શૂન્ય છે. કેબલની નીચે અને ઉપર $4.0 \; cm$ અંતરે આવેલા બિંદુઓ પર પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ટેલિફોન કેબલમાં આડા તારની સંખ્યા,$n = 4$.
દરેક તારમાં વિદ્યુતપ્રવાહ,$I = 1.0 \; A$.
સ્થળ પર પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર,$H = 0.39 \; G = 0.39 \times 10^{-4} \; T$.
સ્થળ પર ડીપનો ખૂણો,$\delta = 35^{\circ}$.
ડેક્લિનેશનનો ખૂણો,$\theta \approx 0^{\circ}$.
કેબલની નીચે $4 \; cm$ અંતરે આવેલા બિંદુ માટે:
અંતર,$r = 4 \; cm = 0.04 \; m$.
ચાર તારમાં વહેતા પ્રવાહને કારણે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = 4 \times \frac{\mu_{0} I}{2 \pi r} = 4 \times \frac{4 \pi \times 10^{-7} \times 1}{2 \pi \times 0.04} = 0.2 \times 10^{-4} \; T = 0.2 \; G$.
પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $H_{h} = H \cos \delta - B = 0.39 \cos 35^{\circ} - 0.2 = 0.39 \times 0.819 - 0.2 \approx 0.12 \; G$.
પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો શિરોલંબ ઘટક $H_{v} = H \sin \delta = 0.39 \sin 35^{\circ} \approx 0.22 \; G$.
પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર $H_{1} = \sqrt{H_{v}^{2} + H_{h}^{2}} = \sqrt{(0.22)^{2} + (0.12)^{2}} \approx 0.25 \; G$.
કેબલની ઉપર $4 \; cm$ અંતરે આવેલા બિંદુ માટે:
પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $H_{h} = H \cos \delta + B = 0.39 \cos 35^{\circ} + 0.2 = 0.319 + 0.2 = 0.52 \; G$.
શિરોલંબ ઘટક $H_{v} = 0.22 \; G$ રહેશે.
પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર $H_{2} = \sqrt{H_{v}^{2} + H_{h}^{2}} = \sqrt{(0.22)^{2} + (0.52)^{2}} \approx 0.56 \; G$.

Explore More

Similar Questions

બે લાંબા સમાંતર તાર એકબીજાથી $2d$ અંતરે છે. તેઓ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાગળના સમતલમાંથી બહાર આવતા સમાન સ્થિર પ્રવાહનું વહન કરે છે. રેખા $XX'$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં થતો ફેરફાર નીચે મુજબ છે:

Difficult
View Solution

બે સમાન ગૂંચળાઓને પરસ્પર લંબ એવી રીતે રાખવામાં આવે છે કે જેથી તેમના કેન્દ્રો એકબીજા પર સંપાત થાય. જો બંને ગૂંચળાઓમાંથી સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતો હોય,તો કેન્દ્ર પર એક ગૂંચળાને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને બંને ગૂંચળાઓ દ્વારા મળતું પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્રનો ગુણોત્તર શોધો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $2a$ અંતરે રહેલા બે સમાંતર તાર વિરુદ્ધ દિશામાં સમાન પ્રવાહ $i$ વહન કરે છે. બંને તારથી સમાન અંતર $r$ પર આવેલા બિંદુ $P$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક અવાહક પાતળી તકતી તેની અક્ષ પર $\omega$ કોણીય વેગથી ફરે છે. તકતી પરની પૃષ્ઠ ઘનતા કેન્દ્રથી $r$ અંતરે $\sigma(r)=\sigma_0\left[1+\left(\frac{r}{R}\right)^\beta\right]$ મુજબ બદલાય છે,જ્યાં $\sigma_0$ અને $\beta$ અચળાંકો છે. જો કેન્દ્ર પર ચુંબકીય પ્રેરણ $B=\left(\frac{9}{10}\right) \mu_0 \sigma_0 \omega R$ હોય,તો $\beta$ નું મૂલ્ય શોધો.

નીચે આપેલી આકૃતિ મુજબ $R_1=2 \pi \text{ m}$ અને $R_2=4 \pi \text{ m}$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે અર્ધવર્તુળાકાર તાર વડે બનેલા વાયર લૂપના કેન્દ્ર $O$ પરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\alpha \times 10^{-7} \text{ T}$ છે. $\alpha$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે. (કેન્દ્ર $O$ બધા વિભાગો માટે સામાન્ય છે)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo