$DNA$ ની સંરચનાનો જનીનિક સૂચિતાર્થ સ્પષ્ટ કરો.

(N/A) બેઇઝ-જોડાણ પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાને એક વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા આપે છે.
બંને પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ એકબીજાની પૂરક હોય છે. તેથી,જો એક શૃંખલામાં રહેલા બેઇઝનો ક્રમ જાણીતો હોય,તો બીજી શૃંખલામાં રહેલા બેઇઝનો ક્રમ અનુમાનિત કરી શકાય છે.
જો $DNA$ (પિતૃ $DNA$) ની દરેક શૃંખલા નવી શૃંખલાના સંશ્લેષણ માટે પ્રતિકૃતિ (template) તરીકે કાર્ય કરે,તો ઉત્પન્ન થતા બે બેવડી કુંતલમય $DNA$ અણુઓ (સંતતિ $DNA$) પિતૃ $DNA$ અણુને સમાન હોય છે.
$DNA$ ની બેવડી કુંતલમય રચનાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ $DNA$ બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓનું બનેલું છે. તેનું માળખું શર્કરા-ફૉસ્ફેટનું બનેલું છે અને નાઇટ્રોજન બેઇઝ અંદરની તરફ ગોઠવાયેલા હોય છે.
$(2)$ બંને શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (anti-parallel) ધ્રુવતા ધરાવે છે. એટલે કે,જો એક શૃંખલાની ધ્રુવતા $5' \rightarrow 3'$ હોય,તો બીજી શૃંખલાની ધ્રુવતા $3' \rightarrow 5'$ હોય છે.
$(3)$ બંને શૃંખલાઓના નાઇટ્રોજન બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાઈને બેઇઝ-જોડ બનાવે છે. એડેનીન સામેની શૃંખલાના થાઇમિન સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધથી જોડાય છે અને તેનાથી ઉલટું. તેવી જ રીતે,ગ્વાનીન સાઇટોસિન સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધથી જોડાય છે.
$A = T, G \equiv C$
આના પરિણામે બંને શૃંખલાઓ વચ્ચે સમાન અંતર જળવાઈ રહે છે.
$(4)$ બંને શૃંખલાઓ જમણેરી કુંતલ (right-handed) સ્વરૂપે વીંટળાયેલી હોય છે. કુંતલનો ગર્ત (pitch) $3.4 \ nm$ (એક નેનોમીટર એટલે $10^{-9} \ m$) છે અને દરેક વળાંકમાં આશરે $10 \ bp$ હોય છે. પરિણામે,કુંતલમાં બે ક્રમિક બેઇઝ-જોડ વચ્ચેનું અંતર આશરે $0.34 \ nm$ હોય છે.