Crystallography and Lattice Questions in Gujarati — Class 12 Chemistry | Vedclass

Showing 50 of 120 questions in Gujarati

1

MediumMCQ

નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

A

$AgBr$ ના આયનીય સ્ફટિકમાં શૉટકી ક્ષતિ હોય છે.

B

જે એકમ કોષના સ્ફટિક પરિમાણો $a = b \ne c, \alpha = \beta = 90^{\circ}, \gamma = 120^{\circ}$ હોય,તે ષટ્કોણીય (hexagonal) છે.

C

ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ ધરાવતા આયનીય સંયોજનોમાં $\frac{r_+}{r_-}$ ગુણોત્તર ઊંચો હોય છે.

D

$NaCl$ માં $Na^{+}$ આયનનો સવર્ગ આંક $4$ છે.

Solution

(B) વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે. જો એકમ કોષના પરિમાણો $a = b \ne c$ અને અક્ષીય ખૂણા $\alpha = \beta = 90^{\circ}, \gamma = 120^{\circ}$ હોય,તો તે સ્ફટિક પ્રણાલી ષટ્કોણીય છે.
વિકલ્પ $(A)$ ખોટો છે કારણ કે $AgBr$ શૉટકી અને ફ્રેન્કેલ બંને ક્ષતિઓ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $(C)$ ખોટો છે કારણ કે ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ એવા આયનીય સંયોજનોમાં જોવા મળે છે જ્યાં $\frac{r_+}{r_-}$ ગુણોત્તર ઓછો હોય છે.
વિકલ્પ $(D)$ ખોટો છે કારણ કે $NaCl$ માં $Na^{+}$ નો સવર્ગ આંક $6$ છે,$4$ નથી.

0 likes

2

AdvancedMCQ

સ્ફટિક પ્રણાલી (crystal systems) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

A

ક્યુબિક

$a \neq b = c$

$\alpha = \beta \neq \gamma = 90^{\circ}$

$Cu, KCl$

B

મોનોક્લિનિક

$a \neq b = c$

$\alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$

$PbCrO_2, PbCrO_4$

C

રોમ્બોહેડ્રલ

$a = b = c$

$\alpha = \beta = \gamma \neq 90^{\circ}$

$CaCO_3, HgS$

D

ટ્રાયક્લિનિક

$a = b = c$

$\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^{\circ}$

$K_2Cr_2O_7, CuSO_4 \cdot 5H_2O$

Solution

(C) સાચી સ્ફટિક પ્રણાલીના પરિમાણો નીચે મુજબ છે:
$C$. રોમ્બોહેડ્રલ: $a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^{\circ}$.
ઉદાહરણોમાં $CaCO_3$ (કેલ્સાઇટ) અને $HgS$ (સિન્નાબાર) નો સમાવેશ થાય છે.

0 likes

3

MediumMCQ

ટેટ્રાગોનલ (Tetragonal) સ્ફટિક પ્રણાલીમાં એકમ કોષના પરિમાણો નીચેનામાંથી કયા છે?

A

$a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

B

$a = b \ne c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

C

$a \ne b \ne c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

D

$a = b \ne c$ અને $\alpha = \beta = 90^\circ, \gamma = 120^\circ$

Solution

(B) ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલી એકમ કોષના પરિમાણો $a = b \ne c$ અને આંતરફલકીય ખૂણાઓ $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.

0 likes

4

MediumMCQ

વિવિધ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી કેટલા અવકાશ લેટીસ (space lattices) મેળવી શકાય છે?

A

$7$

B

$14$

C

$32$

D

$230$

Solution

(B) કુલ $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓ છે.
આ $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી $14$ શક્ય બ્રાવે લેટીસ (અવકાશ લેટીસ) મળે છે.

0 likes

5

MediumMCQ

$a \neq b \neq c, \alpha = \gamma = 90^{\circ}, \beta \neq 90^{\circ}$ સ્ફટિકમય પરિમાણો ધરાવતા એકમ કોષનું ઉદાહરણ કયું છે?

A

કેલ્સાઇટ

B

ગ્રેફાઇટ

C

રોમ્બિક સલ્ફર

D

મોનોક્લિનિક સલ્ફર

Solution

(D) આપેલ સ્ફટિકમય પરિમાણો $a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \gamma = 90^{\circ}, \beta \neq 90^{\circ}$ એ મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલીને અનુરૂપ છે.
મોનોક્લિનિક સલ્ફર એ આ સ્ફટિક પ્રણાલીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

0 likes

6

MediumMCQ

પોટેશિયમ ક્લોરાઈડ સ્ફટિકમાં કેવા પ્રકારની લેટીસ જોવા મળે છે?

A

ફલક કેન્દ્રિત ઘન (Face-centred cubic)

B

અંતઃ કેન્દ્રિત ઘન (Body-centred cubic)

C

સાદો ઘન (Simple cubic)

D

સાદો ટેટ્રાગોનલ (Simple tetragonal)

Solution

(A) પોટેશિયમ ક્લોરાઈડ $(KCl)$ એ સોડિયમ ક્લોરાઈડ $(NaCl)$ ની જેમ ફલક કેન્દ્રિત ઘન $(fcc)$ લેટીસ બંધારણમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે.
આ બંધારણમાં $K^+$ અને $Cl^-$ બંને આયનો $fcc$ ગોઠવણીમાં સ્થાન ધરાવે છે.

0 likes

7

MediumMCQ

લેટિસ પોઈન્ટ્સનો ત્રિ-પરિમાણીય આલેખ જે સમગ્ર લેટિસ માટે પેટર્ન નક્કી કરે છે તેને શું કહેવામાં આવે છે?

A

અવકાશ લેટિસ (Space lattice)

B

સાદો લેટિસ (Simple lattice)

C

એકમ કોષ (Unit cell)

D

સ્ફટિક લેટિસ (Crystal lattice)

Solution

(C) સ્ફટિક લેટિસનો સૌથી નાનો પુનરાવર્તિત માળખાકીય એકમ જે ત્રિ-પરિમાણમાં પુનરાવર્તિત થવાથી સમગ્ર સ્ફટિક રચના બનાવે છે,તેને $ \text{unit cell} $ (એકમ કોષ) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $ (C) $ છે.

0 likes

8

EasyMCQ

સ્ફટિકોને કેટલા મૂળભૂત સ્ફટિક તંત્રોમાં વર્ગીકૃત કરી શકાય છે?

A

$3$

B

$14$

C

$7$

D

$4$

Solution

(C) સ્ફટિકોને તેમના એકમ કોષના પરિમાણો (અક્ષીય લંબાઈ $a, b, c$ અને અક્ષીય ખૂણા $\alpha, \beta, \gamma$) ના આધારે $7$ મૂળભૂત સ્ફટિક તંત્રોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ છે: ઘન (Cubic),ચતુષ્કોણીય (Tetragonal),ઓર્થોરોમ્બિક (Orthorhombic),ષટ્કોણીય (Hexagonal),રોમ્બોહેડ્રલ (Rhombohedral),મોનોક્લિનિક (Monoclinic),અને ટ્રાયક્લિનિક (Triclinic).

0 likes

9

MediumMCQ

વિવિધ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાં બ્રાવિસ લેટીસ ગોઠવણીની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?

A

$3$

B

$7$

C

$8$

D

$14$

Solution

(D) વિવિધ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાં બ્રાવિસ લેટીસ ગોઠવણીની કુલ સંખ્યા $14$ છે.
આ $14$ બ્રાવિસ લેટીસ $7$ મૂળભૂત સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે: ક્યુબિક,ટેટ્રાગોનલ,ઓર્થોરોમ્બિક,મોનોક્લિનિક,હેક્સાગોનલ,રોમ્બોહેડ્રલ અને ટ્રાયક્લિનિક.

0 likes

10

MediumMCQ

નીચેનામાંથી કયા પરિમાણો મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?

A

$a \neq b \neq c, \alpha = \gamma = 90^\circ, \beta \neq 90^\circ$

B

$a = b = c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

C

$a = b \neq c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

D

$a \neq b \neq c, \alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$

Solution

(A) મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલી નીચેના પરિમાણો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$a \neq b \neq c$
$\alpha = \gamma = 90^\circ$
$\beta \neq 90^\circ$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

0 likes

11

EasyMCQ

બ્રાવે લેટિસ (Bravais lattices) કેટલા પ્રકારના હોય છે?

A

$8$ પ્રકાર

B

$12$ પ્રકાર

C

$14$ પ્રકાર

D

$9$ પ્રકાર

Solution

(C) સ્ફટિકમાં કુલ $14$ પ્રકારના બ્રાવે લેટિસ (અવકાશ લેટિસ) શક્ય છે.

0 likes

12

DifficultMCQ

$a = 0.387 \ nm$,$b = 0.387 \ nm$ અને $c = 0.504 \ nm$ તથા $\alpha = \beta = 90^{\circ}$ અને $\gamma = 120^{\circ}$ એકમ કોષના પરિમાણો ધરાવતા સંયોજનની સ્ફટિક પ્રણાલી કઈ છે?

A

ઘન (Cubic)

B

ષટ્કોણીય (Hexagonal)

C

ઓર્થોરોમ્બિક (Orthorhombic)

D

રોમ્બોહેડ્રલ (Rhombohedral)

Solution

(B) સ્ફટિક પ્રણાલી એકમ કોષના પરિમાણો $a, b, c$ અને આંતરફલકીય ખૂણાઓ $\alpha, \beta, \gamma$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આપેલ પરિમાણો $a = b = 0.387 \ nm$,$c = 0.504 \ nm$ છે,જેનો અર્થ છે કે $a = b \neq c$.
ખૂણાઓ $\alpha = \beta = 90^{\circ}$ અને $\gamma = 120^{\circ}$ છે.
આ ચોક્કસ શરતો ($a = b \neq c$ અને $\alpha = \beta = 90^{\circ}, \gamma = 120^{\circ}$) ષટ્કોણીય (Hexagonal) સ્ફટિક પ્રણાલીને અનુરૂપ છે.

0 likes

13

MediumMCQ

એક ધાતુ $bcc$ બંધારણ ધરાવે છે અને તેના એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $3.04 \, \mathring{A}$ છે. $cm^3$ માં એકમ કોષનું કદ કેટલું થશે?

A

$1.6 \times 10^{21} \, cm^3$

B

$2.81 \times 10^{-23} \, cm^3$

C

$6.02 \times 10^{-23} \, cm^3$

D

$6.6 \times 10^{-24} \, cm^3$

Solution

(B) ઘન એકમ કોષનું કદ $V = a^3$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે $a = 3.04 \, \mathring{A} = 3.04 \times 10^{-8} \, cm$.
તેથી,$V = (3.04 \times 10^{-8} \, cm)^3$.
$V = 28.11 \times 10^{-24} \, cm^3 = 2.81 \times 10^{-23} \, cm^3$.

0 likes

14

MediumMCQ

ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(FCC)$ યુનિટ સેલમાં,પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r)$ ના સંદર્ભમાં ધારની લંબાઈ $(a)$ કેટલી થાય?

A

$\frac{4}{\sqrt{3}} r$

B

$\frac{4}{\sqrt{2}} r$

C

$2r$

D

$\frac{\sqrt{3}}{2} r$

Solution

(B) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(FCC)$ યુનિટ સેલમાં,પરમાણુઓ ફલકના વિકર્ણ પર એકબીજાને સ્પર્શે છે.
ફલકના વિકર્ણની લંબાઈ $\sqrt{2} a$ છે,જ્યાં $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
ફલકનો વિકર્ણ ચાર પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r + 2r + r = 4r)$ જેટલો હોવાથી,આપણને સંબંધ મળે છે: $4r = \sqrt{2} a$.
ધારની લંબાઈ $a$ માટે ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $a = \frac{4r}{\sqrt{2}}$.

0 likes

15

MediumMCQ

મોટાભાગના સ્ફટિકો સારી ક્લીવેજ (વિભાજન) દર્શાવે છે કારણ કે તેમના પરમાણુઓ,આયનો અથવા અણુઓ

A

એકબીજા સાથે નબળા રીતે જોડાયેલા હોય છે

B

એકબીજા સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલા હોય છે

C

ગોળાકાર રીતે સપ્રમાણ હોય છે

D

સમતલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે

Solution

(D) $ (d) $ સ્ફટિકો સારી ક્લીવેજ દર્શાવે છે કારણ કે તેમના ઘટક કણો સમતલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. ક્લીવેજ એ સ્ફટિકનો નબળાઈના ચોક્કસ સમતલો પર તૂટવાનો ગુણધર્મ છે.

0 likes

16

MediumMCQ

સિમ્પલ ક્યુબિક લેટિસ ધરાવતા મોનોએટોમિક પદાર્થના એકમ કોષમાં હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?

A

$6$

B

$3$

C

$2$

D

$1$

Solution

(D) સિમ્પલ ક્યુબિક લેટિસમાં,પરમાણુઓ ફક્ત ઘનના ખૂણાઓ પર હાજર હોય છે.
દરેક ખૂણાનો પરમાણુ $8$ પાડોશી એકમ કોષો દ્વારા વહેંચાયેલ હોય છે.
તેથી,દરેક ખૂણાના પરમાણુનું એકમ કોષમાં યોગદાન $\frac{1}{8}$ છે.
ઘનમાં $8$ ખૂણાઓ હોવાથી,પ્રતિ એકમ કોષ પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $(z)$:
$z = 8 \times \frac{1}{8} = 1$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

0 likes

17

EasyMCQ

માચીસની પેટી કઈ ભૂમિતિ દર્શાવે છે?

A

ઘન ભૂમિતિ

B

મોનોક્લિનિક ભૂમિતિ

C

ઓર્થોરોમ્બિક ભૂમિતિ

D

ટેટ્રાગોનલ ભૂમિતિ

Solution

(C) . ઓર્થોરોમ્બિક ભૂમિતિમાં $a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$ હોય છે. માચીસની પેટીનો આકાર આ ભૂમિતિને અનુસરે છે.

0 likes

18

MediumMCQ

કઈ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં સંમિતિની પરિભ્રમણ અક્ષ હોતી નથી?

A

ષટ્કોણીય (Hexagonal)

B

ઓર્થોરોમ્બિક (Orthorhombic)

C

ઘન (Cubic)

D

ટ્રાયક્લિનિક (Triclinic)

Solution

(D) ટ્રાયક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલી એ સૌથી ઓછી સંમિતિ ધરાવતી સ્ફટિક પ્રણાલી છે. તેમાં સંમિતિની કોઈ પરિભ્રમણ અક્ષ કે સંમિતિનું સમતલ હોતું નથી. તેમાં માત્ર સંમિતિનું કેન્દ્ર હોય છે.

0 likes

19

MediumMCQ

$FeSO_4 \cdot 7H_2O$ એ કોની સાથે આઈસોમોર્ફિઝમ (સમરૂપતા) દર્શાવે છે?

A

$ZnSO_4 \cdot 7H_2O$

B

$MnSO_4 \cdot 4H_2O$

C

$CaSO_4 \cdot 5H_2O$

D

$CaCl_2 \cdot 2H_2O$

Solution

(A) આઈસોમોર્ફિક સંયોજનો તે છે જે સમાન પ્રકારના સ્ફટિકો બનાવે છે,એટલે કે સમાન બંધારણ ધરાવે છે.
$FeSO_4 \cdot 7H_2O$ એ $ZnSO_4 \cdot 7H_2O$ સાથે આઈસોમોર્ફસ છે.

0 likes

20

MediumMCQ

હીટ ટ્રીટમેન્ટ સ્ટીલના ગુણધર્મોને શેના કારણે બદલે છે?

A

ગરમ કરવા પર રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા

B

આંશિક કાટ

C

અવશેષ ઊર્જામાં ફેરફાર

D

ઠંડકનો દર અલગ-અલગ હોવાને કારણે લેટીસ સ્ટ્રક્ચરમાં ફેરફાર

Solution

(D) હીટ ટ્રીટમેન્ટમાં સ્ટીલને ચોક્કસ તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે અને પછી નિયંત્રિત દરે ઠંડુ કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ક્રિસ્ટલ લેટીસમાં પરમાણુઓની ગોઠવણીમાં ફેરફાર કરે છે (દા.ત.,ઓસ્ટેનાઈટમાંથી માર્ટેન્સાઈટ અથવા પર્લાઈટમાં),જે સ્ટીલના યાંત્રિક ગુણધર્મો જેવા કે કઠિનતા,ડક્ટિલિટી અને મજબૂતીમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

0 likes

21

EasyMCQ

જ્યારે એકમ કોષના $12$ ધારના ખૂણાઓ પર પરમાણુઓ મૂકવામાં આવે,ત્યારે પ્રતિ એકમ કોષ હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી થાય?

A

$1$

B

$2$

C

$3$

D

$4$

Solution

(A) ઘનને $8$ ખૂણા હોય છે. દરેક ખૂણાનો પરમાણુ $8$ પાસપાસેના એકમ કોષો દ્વારા વહેંચાયેલ હોય છે.
તેથી,દરેક ખૂણાના પરમાણુનો એકમ કોષમાં ફાળો $\frac{1}{8}$ છે.
પ્રતિ એકમ કોષ પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા = $8 \times \frac{1}{8} = 1$.
આ આદિમ (primitive) એકમ કોષ દર્શાવે છે.

0 likes

22

EasyMCQ

નીચેનામાંથી કયા એકમ કોષના પરિમાણો ચતુષ્કોણીય (tetragonal) સ્ફટિક પ્રણાલી દર્શાવે છે?

A

$a = b = c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

B

$a = b \neq c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

C

$a \neq b \neq c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

D

$a = b \neq c, \alpha = \beta = 90^\circ, \gamma = 120^\circ$

Solution

(B) ચતુષ્કોણીય (tetragonal) સ્ફટિક પ્રણાલી $a = b \neq c$ અને અક્ષીય ખૂણાઓ $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ ઘન (cubic) પ્રણાલી દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ ચતુષ્કોણીય (tetragonal) પ્રણાલી દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $C$ ઓર્થોરોમ્બિક (orthorhombic) પ્રણાલી દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $D$ ષટ્કોણીય (hexagonal) પ્રણાલી દર્શાવે છે.

0 likes

23

MediumMCQ

સ્ફટિક પ્રણાલીઓ અંગેના નીચેના વિધાનો માટે $T$ (True) અથવા $F$ (False) નો ઉપયોગ કરીને યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:
$(1)$ સ્ફટિક પ્રણાલી: ઘન (Cubic),અક્ષીય અંતર: $a = b = c$,અક્ષીય ખૂણો: $\alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$,ઉદાહરણ: $Cu, KCl$
$(2)$ સ્ફટિક પ્રણાલી: મોનોક્લિનિક,અક્ષીય અંતર: $a \neq b \neq c$,અક્ષીય ખૂણો: $\alpha = \gamma = 90^{\circ}, \beta \neq 90^{\circ}$,ઉદાહરણ: $PbCrO_4$
$(3)$ સ્ફટિક પ્રણાલી: ટ્રાયગોનલ (Rhombohedral),અક્ષીય અંતર: $a = b = c$,અક્ષીય ખૂણો: $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^{\circ}$,ઉદાહરણ: $CaCO_3, HgS$
$(4)$ સ્ફટિક પ્રણાલી: ટ્રાયક્લિનિક,અક્ષીય અંતર: $a \neq b \neq c$,અક્ષીય ખૂણો: $\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^{\circ}$,ઉદાહરણ: $K_2Cr_2O_7, CuSO_4 \cdot 5H_2O$

A

$TTFT$

B

$FFFF$

C

$TFFT$

D

$FTTF$

0 likes

24

EasyMCQ

બ્રેવિસ લેટાઈસ (Bravais lattices) કેટલા પ્રકારના છે?

A

$10$

B

$8$

C

$7$

D

$14$

Solution

(D) $14$ બ્રેવિસ લેટાઈસ એ સ્ફટિક લેટાઈસમાં બિંદુઓની વિશિષ્ટ અવકાશી ગોઠવણી છે. આ $7$ આદિમ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી વિવિધ પ્રકારના કેન્દ્રિત (આદિમ,અંતઃકેન્દ્રિત,ફલક-કેન્દ્રિત અને અંતઃ-કેન્દ્રિત) લેટાઈસને ધ્યાનમાં લઈને મેળવવામાં આવે છે.

0 likes

25

MediumMCQ

એક ધાતુ $bcc$ બંધારણ ધરાવે છે. જો તેના એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $3.04 \ \overset{\circ}{A}$ હોય,તો $cm^3$ માં એકમ કોષનું કદ કેટલું હશે?

A

$1.6 \times 10^{-21} \ cm^3$

B

$2.81 \times 10^{-23} \ cm^3$

C

$6.02 \times 10^{-23} \ cm^3$

D

$6.6 \times 10^{-24} \ cm^3$

Solution

(B) એકમ કોષનું કદ $V = a^3$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ ધારની લંબાઈ $a = 3.04 \ \overset{\circ}{A} = 3.04 \times 10^{-8} \ cm$.
તેથી,$V = (3.04 \times 10^{-8} \ cm)^3$.
$V = 28.11 \times 10^{-24} \ cm^3 = 2.81 \times 10^{-23} \ cm^3$.

0 likes

26

EasyMCQ

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$ પેરામીટર્સને અનુસરતી સ્ફટિક પ્રણાલી ...... છે.

A

ટ્રાયક્લિનિક પ્રણાલી

B

ઓર્થોરોમ્બિક પ્રણાલી

C

મોનોક્લિનિક પ્રણાલી

D

ચતુષ્કોણીય પ્રણાલી

Solution

(A) $a \neq b \neq c$ અને $\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$ પેરામીટર્સ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત સ્ફટિક પ્રણાલી ટ્રાયક્લિનિક પ્રણાલી છે.
આ સાત પ્રાથમિક સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાં સૌથી વધુ અસમપ્રમાણ સ્ફટિક પ્રણાલી છે.

0 likes

27

EasyMCQ

મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલીના પેરામીટર્સ ....... છે.

A

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \gamma = 90^\circ, \beta \neq 90^\circ$

B

$a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

C

$a = b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

D

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$

Solution

(A) મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલીમાં,અક્ષીય લંબાઈ અસમાન હોય છે $(a \neq b \neq c)$.
અક્ષીય ખૂણાઓ માટે,બે ખૂણા $90^\circ$ જેટલા હોય છે $(\alpha = \gamma = 90^\circ)$,જ્યારે ત્રીજો ખૂણો $(\beta)$ $90^\circ$ હોતો નથી $(\beta \neq 90^\circ)$.

0 likes

28

EasyMCQ

નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ રહોમ્બોહાઈડ્રલ (ત્રિકોણીય) સ્ફટિક પ્રણાલી માટે સાચો અક્ષીય અંતર અને અક્ષીય ખૂણા દર્શાવે છે?

A

$a = b = c, \alpha = \beta = \gamma \neq 90^\circ$

B

$a = b \neq c, \alpha = \beta = 90^\circ, \gamma = 120^\circ$

C

$a \neq b \neq c, \alpha = \gamma = 90^\circ \neq \beta$

D

$a \neq b \neq c, \alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$

Solution

(A) રહોમ્બોહાઈડ્રલ (અથવા ત્રિકોણીય) સ્ફટિક પ્રણાલી નીચેના પરિમાણો દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે:
$1$. અક્ષીય અંતર: $a = b = c$
$2$. અક્ષીય ખૂણા: $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^\circ$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

0 likes

29

EasyMCQ

ઓર્થોરહોમ્બિક સ્ફટિક પ્રણાલી માટે અક્ષીય લંબાઈ $a \neq b \neq c$ છે. તેના અક્ષીય ખૂણાઓ શું હશે?

A

$\alpha = \beta = \gamma \neq 90^\circ$

B

$\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

C

$\alpha = \gamma = 90^\circ, \beta = 120^\circ$

D

$\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^\circ$

Solution

(B) ઓર્થોરહોમ્બિક સ્ફટિક પ્રણાલી માટે એકમ કોષના પરિમાણો નીચે મુજબ છે:
$1$. અક્ષીય લંબાઈ: $a \neq b \neq c$
$2$. અક્ષીય ખૂણા: $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

0 likes

30

EasyMCQ

નીચેના પૈકી કઈ સ્ફટિક પ્રણાલી $a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^o$ ધરાવે છે?

A

ટેટ્રાગોનલ

B

હેક્ઝાગોનલ

C

રેમ્બોહેડ્રલ

D

મોનોક્લિનિક

Solution

(C) જે સ્ફટિક પ્રણાલીમાં અક્ષીય લંબાઈ $a = b = c$ અને અક્ષીય ખૂણા $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^o$ હોય તેને રેમ્બોહેડ્રલ (અથવા ટ્રાયગોનલ) પ્રણાલી કહેવામાં આવે છે.

સ્ફટિક પ્રણાલી	અક્ષીય લંબાઈ	અક્ષીય ખૂણા
ટેટ્રાગોનલ	$a = b \neq c$	$\alpha = \beta = \gamma = 90^o$
હેક્ઝાગોનલ	$a = b \neq c$	$\alpha = \beta = 90^o, \gamma = 120^o$
રેમ્બોહેડ્રલ	$a = b = c$	$\alpha = \beta = \gamma \neq 90^o$
મોનોક્લિનિક	$a \neq b \neq c$	$\alpha = \gamma = 90^o, \beta \neq 90^o$

0 likes

31

MediumMCQ

વિધાન $1$: ગ્રેફાઇટ એ ટેટ્રાગોનલ પ્રણાલીનું ઉદાહરણ છે.
વિધાન $2$: ટેટ્રાગોનલ પ્રણાલી માટે $a = b \neq c$,$\alpha = \beta = 90^o$,$\gamma = 90^o$ છે.

A

વિધાન $1$ અને વિધાન $2$ બંને સાચાં છે અને વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી છે.

B

વિધાન $1$ અને વિધાન $2$ બંને સાચાં છે,પરંતુ વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

C

વિધાન $1$ અને વિધાન $2$ બંને ખોટાં છે.

D

વિધાન $1$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $2$ ખોટું છે.

Solution

(C) ગ્રેફાઇટ એ હેક્સાગોનલ (ષટ્કોણીય) પ્રણાલીમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે,ટેટ્રાગોનલ પ્રણાલીમાં નહીં. તેથી,વિધાન $1$ ખોટું છે.
ટેટ્રાગોનલ પ્રણાલી માટે,અક્ષીય પરિમાણો $a = b \neq c$ અને અક્ષીય ખૂણાઓ $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$ હોય છે. વિધાન $2$ માં આપેલા પરિમાણો ($a = b \neq c$,$\alpha = \beta = 120^o$,$\gamma = 90^o$) હેક્સાગોનલ પ્રણાલી દર્શાવે છે. તેથી,વિધાન $2$ પણ ખોટું છે.
આમ,બંને વિધાનો ખોટાં છે.

0 likes

32

EasyMCQ

$a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^\circ$ પેરામીટર્સ કઈ સ્ફટિક પ્રણાલીના છે?

A

ટેટ્રાગોનલ

B

હેકઝાગોનલ

C

રહોમ્બોહેડ્રલ

D

મોનોક્લિનિક

Solution

(C) $a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma \neq 90^\circ$ પેરામીટર્સ ધરાવતી સ્ફટિક પ્રણાલીને રહોમ્બોહેડ્રલ (અથવા ટ્રાયગોનલ) પ્રણાલી કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રણાલીમાં,ત્રણેય ધારની લંબાઈ સમાન હોય છે અને ત્રણેય આંતરફલકીય ખૂણા સમાન હોય છે પરંતુ $90^\circ$ હોતા નથી.

0 likes

33

EasyMCQ

નીચેના પૈકી કઈ સ્ફટિક પ્રણાલી પરિભ્રમણની ધરી ધરાવતી નથી?

A

હેક્ઝાગોનલ

B

ઓર્થોરહોમ્બિક

C

ક્યુબિક

D

ટ્રાયક્લિનિક

Solution

(D) $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓને તેમની સંમિતિના તત્વોના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આમાં,$Triclinic$ પ્રણાલી સૌથી ઓછી સંમિતિ ધરાવે છે અને તેમાં પરિભ્રમણની કોઈ ધરી કે સંમિતિનું સમતલ હોતું નથી.

0 likes

34

EasyMCQ

ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલી નીચેનામાંથી કયા એકમકોષ પેરામીટર્સ ધરાવે છે?

A

$a = b = c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$

B

$a = b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$

C

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$

D

$a = b \neq c$ અને $\alpha = \beta = 90^o, \gamma = 120^o$

Solution

(B) ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં,એકમકોષના પેરામીટર્સ $a = b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

0 likes

35

EasyMCQ

ડાયમન્ડ (હીરો) કઈ સ્ફટિક પ્રણાલી ધરાવે છે?

A

ઘનાકાર

B

ટ્રાયક્લિનિક

C

ચતુષ્કોણીય

D

ષટ્કોણીય

Solution

(A) હીરો (ડાયમન્ડ) ફલક-કેન્દ્રિત ઘનાકાર $(fcc)$ રચના ધરાવે છે,જે ઘનાકાર સ્ફટિક પ્રણાલીનો એક પ્રકાર છે. આ રચનામાં,દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિમાં અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે.

0 likes

36

DifficultMCQ

એક ઘન સંયોજન $XY$ એ $NaCl$ બંધારણ ધરાવે છે. જો ધન આયનની ત્રિજ્યા $100 \ pm$ હોય, તો ઋણ આયન $(Y^-)$ ની ત્રિજ્યા .............. $pm$ હશે.

A

$275.1$

B

$322.5$

C

$241.5$

D

$165.7$

Solution

(C) $NaCl$ બંધારણ ધરાવતા સંયોજન માટે, ત્રિજ્યા ગુણોત્તરની મર્યાદા $0.414$ છે.
ત્રિજ્યા ગુણોત્તરનું સૂત્ર $\frac{r^+}{r^-} = 0.414$ છે.
આપેલ છે કે ધન આયનની ત્રિજ્યા $r^+ = 100 \ pm$ છે, તેથી:
$\frac{100}{r^-} = 0.414$
$r^- = \frac{100}{0.414} \approx 241.54 \ pm$.
આમ, ઋણ આયનની ત્રિજ્યા $241.5 \ pm$ થશે.

0 likes

37

MediumMCQ

ખોટું વિધાન પસંદ કરો.

A

$F$-કેન્દ્રો સ્ફટિકને રંગ આપવા માટેનું એક પરિબળ છે.

B

શોટકી ક્ષતિને કારણે સ્ફટિકનું તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) અપ્રભાવિત રહે છે.

C

ઓર્થોરોમ્બિક સ્ફટિકમાં દરેક આંતરપૃષ્ઠીય ખૂણો $90^o$ હોય છે.

D

ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં ચાર એકમ કોષો હોય છે.

Solution

(D) $1$. $F$-કેન્દ્રો (Farbe centres) એ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રોકાયેલી એનાયનિક ખાલી જગ્યાઓ છે,જે સ્ફટિકને રંગ આપે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. શોટકી ક્ષતિમાં સમાન સંખ્યામાં કેટાયન અને એનાયન ગુમાવાય છે,જે સ્ફટિકની વિદ્યુતીય તટસ્થતા અને તત્વયોગમિતિ જાળવી રાખે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. ઓર્થોરોમ્બિક સ્ફટિક પ્રણાલીમાં,અક્ષીય ખૂણા $\alpha = \beta = \gamma = 90^o$ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં માત્ર બે પ્રકારના એકમ કોષો હોય છે: આદિમ (primitive) અને અંતઃકેન્દ્રિત (body-centred). તેમાં ચાર એકમ કોષો હોતા નથી. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.

0 likes

38

DifficultMCQ

નીચેનામાંથી કયા પદાર્થમાં ષટ્કોણીય (hexagonal) સ્ફટિક પ્રણાલી હોતી નથી?

A

ગ્રેફાઇટ

B

ઝિંક ઓક્સાઇડ

C

$CdS$

D

$HgS$

Solution

(D) ષટ્કોણીય સ્ફટિક પ્રણાલી $a = b \neq c$ અને ખૂણાઓ $\alpha = \beta = 90^{\circ}, \gamma = 120^{\circ}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
ગ્રેફાઇટ,ઝિંક ઓક્સાઇડ $(ZnO)$ અને કેડમિયમ સલ્ફાઇડ $(CdS)$ (તેના વુર્ટઝાઇટ સ્વરૂપમાં) ષટ્કોણીય પ્રણાલીમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે.
જોકે,મર્ક્યુરી$(II)$ સલ્ફાઇડ $(HgS)$,ખાસ કરીને તેના સિનાબાર સ્વરૂપમાં,ટ્રાયગોનલ (રોમ્બોહેડ્રલ) સ્ફટિક પ્રણાલીમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે.
તેથી,$HgS$ માં ષટ્કોણીય સ્ફટિક પ્રણાલી હોતી નથી.

0 likes

39

DifficultMCQ

બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક અને ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક એકમ કોષોમાં $n_1$ અને $n_2$ અસરકારક પરમાણુઓની સંખ્યા છે. નીચેનામાંથી કયું $[n_1, n_2]$ સંયોજન સાચું છે?

A

$(4, 1)$

B

$(4, 2)$

C

$(1, 4)$

D

$(2, 4)$

Solution

(D) બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ એકમ કોષ માટે અસરકારક પરમાણુઓની સંખ્યા $n_1 = 2$ છે.
ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(fcc)$ એકમ કોષ માટે અસરકારક પરમાણુઓની સંખ્યા $n_2 = 4$ છે.
તેથી,સાચું સંયોજન $(n_1, n_2) = (2, 4)$ છે.

0 likes

40

MediumMCQ

ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિકમાં :-

A

$ \alpha = \beta = 90^\circ \neq \gamma; a = b = c $

B

$ \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ; a = b \neq c $

C

$ \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ; a \neq b \neq c $

D

$ \alpha = \beta = 90^\circ; \gamma = 120^\circ; a = b \neq c $

Solution

(B) ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલી $a = b \neq c$ અક્ષીય લંબાઈ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$ અક્ષીય ખૂણાઓ દ્વારા લાક્ષણિક છે.

0 likes

41

EasyMCQ

નીચેનામાંથી કયો આદિમ એકમ કોષ આપેલ પરિમાણો દર્શાવે છે?
$a \neq b \neq c, \alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$

A

ઘન (Cubic)

B

ચતુષ્કોણીય (Tetragonal)

C

ઓર્થોરોમ્બિક (Orthorhombic)

D

ષટ્કોણીય (Hexagonal)

Solution

(C) ઓર્થોરોમ્બિક સ્ફટિક પ્રણાલીમાં અક્ષીય લંબાઈ અસમાન હોય છે,એટલે કે $a \neq b \neq c$,અને તમામ અક્ષીય ખૂણાઓ $90^{\circ}$ હોય છે,એટલે કે $\alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

0 likes

42

EasyMCQ

$a \ne b \ne c$,$\alpha \ne \beta \ne \gamma \ne 90^{\circ}$ શું દર્શાવે છે?

A

ટેટ્રાગોનલ સિસ્ટમ

B

ઓર્થોરોમ્બિક સિસ્ટમ

C

મોનોક્લિનિક સિસ્ટમ

D

ટ્રાયક્લિનિક સિસ્ટમ

Solution

(D) $a \ne b \ne c$ અને $\alpha \ne \beta \ne \gamma \ne 90^{\circ}$ પરિમાણો ધરાવતી સ્ફટિક પ્રણાલીને ટ્રાયક્લિનિક સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રણાલીમાં,કોઈ પણ અક્ષીય લંબાઈ સમાન હોતી નથી અને કોઈ પણ આંતરફલકીય ખૂણા એકબીજાને સમાન હોતા નથી કે $90^{\circ}$ હોતા નથી.
ટ્રાયક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલીના ઉદાહરણોમાં $K_{2}Cr_{2}O_{7}$ અને $H_{3}BO_{3}$ નો સમાવેશ થાય છે.

0 likes

43

MediumMCQ

ત્રિ-પરિમાણીય અને દ્વિ-પરિમાણીય લેટિસની મહત્તમ શક્ય સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?

A

$13$ અને $7$

B

$12$ અને $3$

C

$11$ અને $6$

D

$14$ અને $5$

Solution

(D) દ્વિ-પરિમાણમાં $5$ વિવિધ બ્રાવેસ લેટિસ છે: ચોરસ,લંબચોરસ,કેન્દ્રિત લંબચોરસ,ષટ્કોણીય અને સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ લેટિસ.
ત્રિ-પરિમાણમાં $14$ બ્રાવેસ લેટિસ છે.
ત્રિ-પરિમાણના આ $14$ બ્રાવેસ લેટિસ $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી બનેલા છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો છે.

0 likes

44

EasyMCQ

મોનોક્લિનિક એકમ કોષમાં,બાજુઓ અને ખૂણાઓનો સંબંધ અનુક્રમે શું છે?

A

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \beta = \gamma = 90^{\circ}$

B

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \gamma = 90^{\circ} \neq \beta$

C

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha = \gamma = 90^{\circ} \neq \beta$

D

$a \neq b \neq c$ અને $\alpha \neq \beta \neq \gamma \neq 90^{\circ}$

Solution

(B) મોનોક્લિનિક સ્ફટિક પ્રણાલી એ $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાંથી એક છે.
મોનોક્લિનિક એકમ કોષમાં,બાજુઓની લંબાઈ અસમાન હોય છે,જેને $a \neq b \neq c$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
ખૂણાઓ એવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે કે બે ખૂણા $90^{\circ}$ હોય છે અને એક ખૂણો $90^{\circ}$ હોતો નથી,એટલે કે $\alpha = \gamma = 90^{\circ}$ અને $\beta \neq 90^{\circ}$.

0 likes

45

EasyMCQ

કયા આદિમ એકમ કોષમાં ધારની લંબાઈ અસમાન $(a \ne b \ne c)$ હોય છે અને બધા અક્ષીય ખૂણા $90^{\circ}$ કરતા અલગ હોય છે?

A

ટ્રાયક્લિનિક

B

હેક્સાગોનલ

C

મોનોક્લિનિક

D

ટેટ્રાગોનલ

Solution

(A) ટ્રાયક્લિનિક એકમ કોષમાં,પરિમાણો $a \ne b \ne c$ અને $\alpha \ne \beta \ne \gamma \ne 90^{\circ}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
આ સૌથી અસમપ્રમાણ સ્ફટિક પ્રણાલી દર્શાવે છે.

1 likes

46

DifficultMCQ

ક્રોમિયમ ધાતુ બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ લેટીસમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે. એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $287 \, pm$ માલૂમ પડે છે. ક્રોમિયમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ............. $pm$ હશે.

A

$87$

B

$62.135$

C

$124.27$

D

આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $bcc$ સ્ફટિક માટે, પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ અને ધારની લંબાઈ $(a)$ વચ્ચેનો સંબંધ $r = \frac{\sqrt{3}}{4} a$ છે。
આપેલ છે $a = 287 \, pm$.
કિંમત મૂકતા: $r = \frac{1.732}{4} \times 287$.
$r = 0.433 \times 287 = 124.27 \, pm$.
આમ, ક્રોમિયમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $124.27 \, pm$ છે。
તેથી, વિકલ્પ $(C)$ સાચો જવાબ છે。

0 likes

47

MediumMCQ

હીરાના સ્ફટિક લેટીસમાં હાજર એકમ કોષ (unit cell) કયો છે?

A

ઘન (Cubic)

B

ચતુષ્કોણીય (Tetragonal)

C

ષટ્કોણીય (Hexagonal)

D

ત્રિકોણીય (Trigonal)

Solution

(A) હીરાની સ્ફટિક રચના ફલક-કેન્દ્રિત ઘન $(FCC)$ લેટીસ પર આધારિત છે.
તે બે આંતર-પ્રવેશી $FCC$ સબલેટીસ ધરાવે છે,જેમાં એકને ઘન કોષના મુખ્ય વિકર્ણ પર વિકર્ણની લંબાઈના એક-ચતુર્થાંશ જેટલું ખસેડવામાં આવે છે.
તેથી,હીરાનો મૂળભૂત એકમ કોષ ઘન $(Cubic)$ છે.

0 likes

48

MediumMCQ

નીચેનામાંથી કઈ સ્ફટિક પ્રણાલી માત્ર આદિમ (primitive) બ્રાવે લેટીસ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે?

A

મોનોક્લિનિક

B

ટ્રાયગોનલ

C

ક્યુબિક

D

હેક્સાગોનલ

Solution

(D) $14$ બ્રાવે લેટીસ $7$ સ્ફટિક પ્રણાલીઓમાં વહેંચાયેલા છે.
તેમાંથી,$Hexagonal$,$Trigonal$ અને $Triclinic$ પ્રણાલીઓ માત્ર આદિમ $(P)$ સ્વરૂપમાં જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$Cubic$ પ્રણાલીઓ $Primitive$ $(P)$,$Body-centered$ $(I)$,અને $Face-centered$ $(F)$ સ્વરૂપે હોય છે.
$Monoclinic$ પ્રણાલીઓ $Primitive$ $(P)$ અને $Base-centered$ $(C)$ સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Hexagonal$ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે માત્ર આદિમ લેટીસ તરીકે જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

0 likes

49

EasyMCQ

સ્ફટિક પ્રણાલીમાં કેટલા પ્રકારના બ્રાવેસ લેટિસ (Bravais lattices) શક્ય છે?

A

$23$

B

$7$

C

$230$

D

$14$

Solution

(D) સ્ફટિકો માટે $14$ પ્રકારના અવકાશ લેટિસ (space lattices) શક્ય છે,જેને બ્રાવેસ લેટિસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

0 likes

50

EasyMCQ

ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં,નીચેનામાંથી કઈ શરત સાચી છે?

A

$a = b \ne c, \alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$

B

$\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ, a = b \ne c$

C

$\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ, a \ne b \ne c$

D

$\alpha = \beta = 90^\circ, \gamma = 120^\circ, a = b \ne c$

Solution

(B) ટેટ્રાગોનલ સ્ફટિક પ્રણાલીમાં,એકમ કોષના પરિમાણો $a = b \ne c$ અને આંતરપૃષ્ઠ ખૂણાઓ $\alpha = \beta = \gamma = 90^\circ$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સમાન ગાણિતિક શરત દર્શાવે છે. જોકે,પ્રમાણભૂત સંમેલન મુજબ અક્ષીય લંબાઈ પહેલા અને ત્યારબાદ ખૂણાઓ લખવામાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સૌથી પ્રમાણભૂત રજૂઆત છે.

0 likes

Solid State — Crystallography and Lattice · Frequently Asked Questions

1Are these Solid State questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial

For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

For Teachers & Institutes

Generate a Solid State Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.

Try Paper Generator Free Online Exam Module