Properties Questions in Gujarati

(C) આ પ્રક્રિયા કીટોનનું $\alpha$-બ્રોમિનેશન છે.
$AlCl_3$ જેવા લુઈસ એસિડ અથવા એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં,કીટોન તેના ઇનોલ સ્વરૂપ સાથે સંતુલનમાં હોય છે.
ઇનોલ સ્વરૂપ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે વર્તે છે અને $Br_2$ અણુ પર હુમલો કરે છે.
$\alpha$-કાર્બન (કાર્બોનિલ જૂથની બાજુનો કાર્બન) ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલાનું સ્થાન છે.
$1$-ફિનાઈલબ્યુટેન-$1$-ઓન $(C_6H_5COCH_2CH_2CH_3)$ માટે,$\alpha$-કાર્બન તે છે જે કાર્બોનિલ જૂથ સાથે જોડાયેલ છે $(C_6H_5COCH(Br)CH_2CH_3)$.
તેથી,નીપજ $2$-બ્રોમો-$1$-ફિનાઈલબ્યુટેન-$1$-ઓન છે.

(C) $1$. સંયોજન $(A)$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O_3$ છે.
$2$. તે આયોડોફોર્મ કસોટીમાં ધન પરિણામ આપે છે,જે $CH_3-C(=O)-$ સમૂહની હાજરી સૂચવે છે.
$3$. તે ટોલેન્સ કસોટીમાં ઋણ પરિણામ આપે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ નથી.
$4$. એસિડ-ઉદ્દીપિત જળવિભાજન પર,તે એવી નીપજ આપે છે જે ટોલેન્સ કસોટીમાં ધન પરિણામ આપે છે,જે આલ્ડિહાઈડ સમૂહના નિર્માણનું સૂચન કરે છે.
$5$. બંધારણ $CH_3-C(=O)-CH_2-CH(OCH_3)_2$ માં $CH_3-C(=O)-$ સમૂહ (આયોડોફોર્મ કસોટી માટે ધન) અને એસિટલ સમૂહ (ટોલેન્સ કસોટી માટે ઋણ) છે.
$6$. $H^+$ ની હાજરીમાં એસિટલ સમૂહ $-CH(OCH_3)_2$ નું જળવિભાજન આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $-CHO$ આપે છે,જે ટોલેન્સ કસોટીમાં ધન પરિણામ આપે છે.
$7$. તેથી,સંયોજન $CH_3-C(=O)-CH_2-CH(OCH_3)_2$ છે.

(C) $1$-મિથાઈલ-$1$-સાયક્લોહેક્સાઈલ હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઈડની એસિડ-ઉદ્દીપકીય પુનઃરચનામાં પેરોક્સાઈડ ઓક્સિજનનું પ્રોટોનેશન થાય છે,ત્યારબાદ રિંગ કાર્બનનું ઓક્સિજન પરમાણુ પર સ્થળાંતર થાય છે,જેનાથી રિંગનું વિસ્તરણ થાય છે અને ત્યારબાદ ક્લીવેજ થઈને ટર્મિનલ હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ ધરાવતું કીટોન બને છે.
નીપજ $6$-હાઈડ્રોક્સીહેક્ઝેન-$2$-ઓન છે,જેનું બંધારણ $CH_3-CO-(CH_2)_5-OH$ છે.
આ સંયોજન $CH_3-CO-$ ગ્રુપને કારણે આયોડોફોર્મ કસોટી,કાર્બોનિલ ગ્રુપને કારણે $2,4-DNP$ કસોટી અને પ્રાથમિક આલ્કોહોલ ગ્રુપને કારણે $CrO_3$ સાથેની કસોટીમાં હકારાત્મક પરિણામ આપે છે.

(B) કાર્બોનિલ સંયોજનોની ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા (જેમ કે ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક) પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા કાર્બોનિલ કાર્બન પરના ધન વીજભારના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.
$1$. $HCHO$ $(II)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે બે હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલા છે,જે કોઈ ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ અસર આપતા નથી,તેથી તે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાત્મક છે.
$2$. $CH_3CHO$ $(I)$ માં એક મિથાઈલ ગ્રુપ છે જે $+I$ (પ્રેરક) અસર આપે છે,જે કાર્બોનિલ કાર્બન પરના ધન વીજભારને ઘટાડે છે,તેથી તે $HCHO$ કરતા ઓછું પ્રતિક્રિયાત્મક છે.
$3$. $CH_3COC_6H_5$ $(III)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે ફિનાઈલ ગ્રુપ જોડાયેલું છે,જે મજબૂત $+M$ (મેસોમેરિક) અસર આપે છે,જે કાર્બોનિલ કાર્બન પરના ધન વીજભારને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે,તેથી તે સૌથી ઓછું પ્રતિક્રિયાત્મક છે.
તેથી,પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો સાચો ક્રમ $II > I > III$ છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં એસિડ ઉદ્દીપક $(TsOH)$ ની હાજરીમાં $1,3-diol$ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ માંથી ચક્રીય એસિટલ બને છે.
શરૂઆતનો પદાર્થ $CH_3-CH(OH)-CH(CH_2Ph)-CH_2OH$ છે.
$1$ અને $3$ સ્થાન પર રહેલા બે હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $HCHO$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1,3-dioxane$ વલય બનાવે છે.
$CH_3$ સમૂહ અને $CH_2Ph$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુઓ વલયનો ભાગ છે.
વિકલ્પોની સરખામણી કરતા,વિકલ્પ $(B)$ સાચો ચક્રીય એસિટલ દર્શાવે છે.

(B) આ પ્રતિક્રિયા ચક્રીય એસિટલ (ખાસ કરીને,$1,3-\text{dioxolane}$ વ્યુત્પન્ન) નું જળવિભાજન દર્શાવે છે જેથી મૂળ આલ્ડિહાઇડ (બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ) અને ડાયોલ (ઇથિલિન ગ્લાયકોલ) ફરીથી મળે.
એસિટલ બેઝિક પરિસ્થિતિઓમાં સ્થિર હોય છે પરંતુ જલીય એસિડની હાજરીમાં આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનમાં જળવિભાજન પામે છે.
તેથી,સાચી પરિસ્થિતિ $H_2O, H_2SO_4, \text{heat}$ (એસિડિક જળવિભાજન) છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(C) આ પ્રક્રિયામાં વધારાના $CH_3I$ અને $KH$ નો ઉપયોગ કરીને સાયક્લોહેક્ઝેનોનનું આલ્કાઈલેશન થાય છે.
$KH$ એક પ્રબળ બેઈઝ છે જે કીટોનના $\alpha$-કાર્બન પરથી પ્રોટોન દૂર કરીને એનોલેટ આયનો બનાવે છે.
$KH$ અને $CH_3I$ વધારામાં હોવાથી,સાયક્લોહેક્ઝેનોનના ચારેય $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ મિથાઈલ સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપિત થાય છે.
પ્રથમ,બે $\alpha$-કાર્બન પરથી પ્રોટોન દૂર થઈને ડાયએનોલેટ બને છે,જે $CH_3I$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2,6$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોન બનાવે છે.
વધારાના $KH$ અને $CH_3I$ સાથેની વધુ પ્રક્રિયા બાકીના બે $\alpha$-હાઈડ્રોજનનું વિસ્થાપન કરે છે,જેના પરિણામે $2,2,6,6$-ટેટ્રામિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોન મળે છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં $-OH$ સમૂહની હાજરીમાં કીટોન સમૂહનું મિથાઈલીન સમૂહ $(-CH_2-)$ માં રિડક્શન થાય છે.
ક્લેમેન્સન રિડક્શન $Zn(Hg)/HCl$ (એસિડિક માધ્યમ) નો ઉપયોગ કરે છે,જે $-OH$ સમૂહને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
$NaBH_4$ કીટોનનું આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરે છે,મિથાઈલીન સમૂહમાં નહીં.
વોલ્ફ-કિશનર રિડક્શન $NH_2NH_2/KOH$ (બેઝિક માધ્યમ) નો ઉપયોગ કરે છે,જે આ રૂપાંતરણ માટે યોગ્ય છે કારણ કે બેઝિક માધ્યમમાં $-OH$ સમૂહ સુરક્ષિત રહે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) $1$. પ્રક્રિયા સાયક્લોપેન્ટેનોન સાથે શરૂ થાય છે. $HCN$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સાયનોહાઈડ્રિન મળે છે,જે $1$-હાઈડ્રોક્સીસાયક્લોપેન્ટેનકાર્બોનાઈટ્રાઈલ $(A)$ છે.
$2$. $LiAlH_4$ સાથે સાયનોહાઈડ્રિન $(A)$ નું રિડક્શન કરવાથી $-CN$ સમૂહનું $-CH_2NH_2$ સમૂહમાં રિડક્શન થાય છે,જે $1$-એમિનોમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન$-1-$ઓલ $(B)$ આપે છે.
$3$. પ્રાથમિક એમાઈન $(B)$ ની $NaNO_2/HCl$ (ડાયઝોટાઈઝેશન) સાથેની પ્રક્રિયાથી ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બને છે,જે અસ્થિર હોય છે અને ટિફેનો-ડેમજાનોવ પુનઃરચના (Tiffeneau-Demjanov rearrangement) અનુભવે છે. આમાં પાંચ-સભ્યની રીંગનું છ-સભ્યની રીંગમાં વિસ્તરણ થાય છે,જેના પરિણામે સાયક્લોહેક્ઝેનોન $(C)$ બને છે.

(B) $1$. સંયોજન $(X)$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_8O$ છે।
$2$. તે $2,4-DNP$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે, જે દર્શાવે છે કે તે આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન છે।
$3$. તે હેલોફોર્મ કસોટીમાં નકારાત્મક પરિણામ આપે છે, જેનો અર્થ છે કે તેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ નથી।
$4$. વિકલ્પો તપાસતા:
- વિકલ્પ $(A)$ બ્યુટેન-$2$-ઓન છે, જે મિથાઈલ કીટોન છે અને હેલોફોર્મ કસોટીમાં હકારાત્મક પરિણામ આપે છે।
- વિકલ્પ $(B)$ $2$-મિથાઈલપ્રોપેનાલ છે, જે આલ્ડિહાઇડ છે અને તેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ નથી, તેથી તે હેલોફોર્મ કસોટીમાં નકારાત્મક પરિણામ આપે છે।
- વિકલ્પ $(C)$ $\text{સાયક્લોબ્યુટેનોલ}$ છે, જે આલ્કોહોલ છે, આલ્ડિહાઇડ કે કીટોન નથી।
- વિકલ્પ $(D)$ બ્યુટેન-$2$-ઓલ છે, જે આલ્કોહોલ છે અને હેલોફોર્મ કસોટીમાં હકારાત્મક પરિણામ આપે છે।
$5$. તેથી, સાચો જવાબ $2$-મિથાઈલપ્રોપેનાલ છે।

(A) કાર્બોનિલ સમૂહમાં,ઓક્સિજન પરમાણુ કાર્બન પરમાણુ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ હોય છે,જે દ્વિધ્રુવીય આઘૂર્ણ (dipole moment) બનાવે છે.
આના પરિણામે કાર્બન પરમાણુ પર આંશિક ધન વીજભાર $(\delta )$ અને ઓક્સિજન પરમાણુ પર આંશિક ઋણ વીજભાર $(\delta-)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
ન્યુક્લિયોફાઇલ એ ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ જાતિ હોવાથી,તે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા સ્થાન તરફ આકર્ષાય છે.
તેથી,ન્યુક્લિયોફાઇલ કાર્બોનિલ સમૂહના ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે.

(A) ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયાનો દર કાર્બોનિલ કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોફિલિસિટી પર આધાર રાખે છે.
$1$. આલ્ડિહાઇડ્સ કીટોન્સ કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે.
$2$. ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ્સ (જેમ કે $-NO_2$) પ્રતિક્રિયાશીલતા વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ્સ (જેમ કે $-OMe$) તેને ઘટાડે છે.
$3$. ક્રમ: $a > b > c > d > e$.

(B) આપેલ બંધારણ એક ચક્રીય હેમીએસીટલ છે.
હેમીએસીટલમાં,એક કાર્બન પરમાણુ $-OH$ સમૂહ અને $-OR$ (ઈથર) સમૂહ બંને સાથે જોડાયેલ હોય છે.
કારણ કે વલયમાં રહેલો કાર્બન પરમાણુ $-OH$ સમૂહ અને વલયનો ભાગ એવા ઓક્સિજન પરમાણુ (ઈથર જોડાણ) બંને સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તેને હેમીએસીટલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) એનામાઈન એ કાર્બોનિલ સંયોજન (આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોન) કે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઈડ્રોજન હોય,તેની દ્વિતીયક $(2^o)$ એમાઈન સાથેની પ્રક્રિયાથી બને છે.
વિકલ્પ $A$ માં અવકાશીય અવરોધ ધરાવતો દ્વિતીયક એમાઈન (ડાયઆઈસોપ્રોપાઈલ એમાઈન) છે,જે ઓછો અસરકારક છે.
વિકલ્પ $B$ માં સાયક્લોહેક્ઝેનોન ($\alpha$-હાઈડ્રોજન ધરાવતો કીટોન) અને ડાયમિથાઈલ એમાઈન (સરળ,અવરોધરહિત દ્વિતીયક એમાઈન) છે. આ જોડી એનામાઈન બનાવવા માટે ખૂબ જ અસરકારક છે.
વિકલ્પ $C$ માં અવકાશીય અવરોધ ધરાવતો આલ્ડિહાઈડ છે,જેમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજનનો અભાવ હોવાથી તે એનામાઈન બનાવી શકતું નથી.
તેથી,વિકલ્પ $B$ માં આપેલી જોડી સૌથી વધુ અસરકારક છે.

(A) $LiAlH_4$ (લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ) એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે જે આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ અને કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ બંનેનું રિડક્શન કરે છે જ્યારે તે એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ હોય.
સિનામાલ્ડિહાઇડ $(C_6H_5CH=CHCHO)$ ના કિસ્સામાં,$LiAlH_4$ આલ્ડિહાઇડ સમૂહનું પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં અને દ્વિબંધનું એકલ બંધમાં રિડક્શન કરે છે,જેના પરિણામે $3-phenylpropan-1-ol$ $(C_6H_5CH_2CH_2CH_2OH)$ બને છે.

(B) શરૂઆતનો પદાર્થ $2(5H)$-ફ્યુરાનોન છે.
પગલું $1$: $NaBH_4$ સાથે રિડક્શન કરવાથી કાર્બોનિલ સમૂહનું હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહમાં રિડક્શન થાય છે,જે $2,5$-ડાયહાઈડ્રોફ્યુરાન-$2$-ઓલ (સંયોજન $(A)$) આપે છે.
પગલું $2$: ચક્રીય હેમિયાસીટલ $(A)$ નું એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણ $(H^+/\Delta)$ પાણીના અણુને દૂર કરીને અને એરોમેટિકતા પુનઃસ્થાપિત કરીને ફ્યુરાન (સંયોજન $(B)$) બનાવે છે.

(D) હેમિયાસીટલ એવું સંયોજન છે જેમાં એક જ કાર્બન પરમાણુ સાથે આલ્કોહોલ ગ્રુપ $(-OH)$ અને ઈથર ગ્રુપ $(-OR)$ બંને જોડાયેલા હોય છે.
$1$. $1$-મેથોક્સીસાયક્લોહેક્ઝેન-$1$-ઓલમાં,કાર્બન પરમાણુ $-OH$ અને $-OCH_3$ (ઈથર) સાથે જોડાયેલ છે. આ હેમિયાસીટલ છે.
$2$. ટેટ્રાહાઇડ્રો-$2H$-પાયરાન-$2$-ઓલમાં,$2$ નંબરના કાર્બન પરમાણુ સાથે $-OH$ અને રિંગનો ઓક્સિજન પરમાણુ (ઈથર લિંકેજ) જોડાયેલ છે. આ ચક્રીય હેમિયાસીટલ છે.
$3$. ઓક્સિરાન-$2$-ઓલમાં,$2$ નંબરના કાર્બન પરમાણુ સાથે $-OH$ અને રિંગનો ઓક્સિજન પરમાણુ (ઈથર લિંકેજ) જોડાયેલ છે. આ પણ એક ચક્રીય હેમિયાસીટલ છે.
આમ,આપેલ તમામ બંધારણો હેમિયાસીટલની વ્યાખ્યા સંતોષે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) મિથાઈલ કીટોન $(R-CO-CH_3)$ નું કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(R-COOH)$ માં રૂપાંતરણ,જેમાં $C=C$ દ્વિબંધ જળવાઈ રહે છે,તે હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા (આયોડોફોર્મ કસોટી) દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.
$1$. $I_2/NaOH$ (આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયક) પસંદગીયુક્ત રીતે મિથાઈલ કીટોન સમૂહનું કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર $(R-COO^-)$ અને $CHI_3$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે,જે $C=C$ દ્વિબંધને અસર કરતું નથી.
$2$. ત્યારબાદ $H^+$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(R-COOH)$ મળે છે.
$3$. $KMnO_4$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન કરશે.
$4$. $H_2/Pt$ એ $C=C$ દ્વિબંધનું રિડક્શન કરશે.
$5$. $LiAlH_4$ કીટોનનું દ્વિતીયક આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરશે.

(B) સેલેનિયમ ડાયોક્સાઈડ $(SeO_2)$ એ કાર્બોનિલ સમૂહની બાજુમાં રહેલા સક્રિય મિથાઈલીન સમૂહના ઓક્સિડેશન માટે વપરાતો વિશિષ્ટ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
આપેલ પ્રક્રિયામાં,સાયક્લોહેક્ઝેનોન $SeO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $\alpha$-સ્થાન પર ઓક્સિડેશન પામે છે,જેના પરિણામે સાયક્લોહેક્ઝેન$-1,2-$ડાયોન બને છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $\text{Cyclohexanone} + SeO_2 \rightarrow \text{Cyclohexane-1,2-dione}$.

(A) આપેલ પ્રક્રિયા હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા છે અને ત્યારબાદ ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે.
$1$. પ્રારંભિક પદાર્થ $1$-એસીટાઈલ-$1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન છે.
$2$. $Br_2 NaOH$ (હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા) સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી $-COCH_3$ સમૂહનું રૂપાંતર કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર $(-COO^-)$ માં થાય છે,જે મધ્યવર્તી $(A)$ બનાવે છે જે $\beta$-કીટો એસિડનો ક્ષાર છે.
$3$. એસિડિફિકેશન $(H^ )$ અને ગરમ કરવાથી $(\Delta)$,$\beta$-કીટો એસિડ ડિકાર્બોક્સિલેશન ($CO_2$ દૂર થવું) અનુભવે છે અને અંતિમ નીપજ $(C)$ તરીકે $2$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોન આપે છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયક એ ડાયકીટોન અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલમાંથી બનેલ ચક્રીય એસિટલ છે.
એસિડ-ઉદ્દીપકીય જળવિભાજન $(H_3O^+)$ દ્વારા ચક્રીય એસિટલનું મૂળ કાર્બોનિલ સંયોજનમાં રૂપાંતર થાય છે અને ગ્લાયકોલ મુક્ત થાય છે.
આ બંધારણ $hexane-2,4-dione$ ના સંરક્ષણ (protection) ને દર્શાવે છે.
જળવિભાજન પછી,બે ડાયોક્સોલેન રિંગ્સ પાછી બે કીટોન સમૂહોમાં ફેરવાય છે,જે $CH_3-CH_2-C(=O)-CH_2-C(=O)-CH_3$ આપે છે.

(B) આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોનની પ્રાથમિક એમાઈન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઈમાઈન બનાવવાની પ્રક્રિયા એસિડ-ઉદ્દીપિત પ્રક્રિયા છે.
ખૂબ જ ઓછા $pH$ (ખૂબ એસિડિક) પર,એમાઈન $(R-NH_2)$ પ્રોટોનેટેડ થઈને એમોનિયમ આયન $(R-NH_3^+)$ બનાવે છે,જે ન્યુક્લિયોફિલિક રહેતું નથી,તેથી પ્રક્રિયા ધીમી પડી જાય છે.
ખૂબ જ ઊંચા $pH$ (બેઝિક) પર,નિર્જલીકરણના તબક્કાને ઉદ્દીપિત કરવા માટે પૂરતો એસિડ હોતો નથી,જેમાં નબળા લિવિંગ ગ્રુપ $(-OH)$ નું સારા લિવિંગ ગ્રુપ $(-OH_2^+)$ માં રૂપાંતર થાય છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા $4 - 5$ ના હળવા એસિડિક $pH$ ગાળામાં શ્રેષ્ઠ નીપજ આપે છે,જે એમાઈનને સંપૂર્ણપણે પ્રોટોનેટ કર્યા વિના નિર્જલીકરણને ઉદ્દીપિત કરવા માટે પૂરતો એસિડ પૂરો પાડે છે.

(A) એ $CH_3CH_2CH_2OH$ (પ્રોપેન$-1-$ઓલ) છે,જેનું એસિડિક $K_2Cr_2O_7$ વડે ઓક્સિડેશન કરતા $B$ ($CH_3CH_2CHO$,પ્રોપેનાલ) મળે છે.
$B$ એ ટોલેન્સ કસોટી આપે છે (ચળકતો સિલ્વર મિરર),જે સાબિત કરે છે કે તે આલ્ડિહાઈડ છે.
પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ ની સોડિયમ એસિટેટની હાજરીમાં સેમિકાર્બેઝાઈડ $(NH_2NHCONH_2)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સેમિકાર્બેઝોન નીપજ $C$ મળે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3CH_2CHO + NH_2NHCONH_2 \rightarrow CH_3CH_2CH=NNHCONH_2 + H_2O$.
તેથી,$C$ નું બંધારણ $CH_3CH_2CH=NNHCONH_2$ છે.

(D) આ પ્રક્રિયામાં એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ માં $HCN$ નો ન્યુક્લિયોફિલિક ઉમેરો થાય છે.
$CH_3CHO$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને સમતલીય છે.
સાયનાઈડ આયન $(CN^-)$ કાર્બોનિલ કાર્બન પર ઉપરની અથવા નીચેની બાજુથી સમાન સંભાવના સાથે હુમલો કરી શકે છે.
આના પરિણામે સાયનોહાઈડ્રિન મધ્યવર્તીનું રેસેમિક મિશ્રણ બને છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી $2$-હાઈડ્રોક્સીપ્રોપેનોઈક એસિડ (લેક્ટિક એસિડ) નું રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
રેસેમિક મિશ્રણમાં $D$ અને $L$ આઈસોમરનું સમાન પ્રમાણ હોય છે,એટલે કે $(50\% \,D + 50\% \,L)$ મિશ્રણ.

(C) કાર્બોનિલ સંયોજનો (આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન) નું હાઇડ્રોકાર્બનમાં રૂપાંતર વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન અથવા ક્લેમેન્સન રિડક્શન જેવી રિડક્શન પદ્ધતિઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શનમાં,કાર્બોનિલ સંયોજનની પ્રક્રિયા હાઇડ્રેઝિન $(N_2H_4)$ સાથે કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો પ્રક્રિયક $N_2H_4 \cdot KOH / \Delta$ છે.

(B) એલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયામાં નીચેના તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. બેઝ (ઉદ્દીપક) કાર્બોનિલ સંયોજનમાંથી $\alpha$-હાઈડ્રોજન દૂર કરીને એનોલેટ આયન (કાર્બેનાયન) બનાવે છે.
$2$. આ એનોલેટ આયન ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને બીજા અણુના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$3$. તેથી,પ્રારંભિક તબક્કો કાર્બેનાયન (એનોલેટ આયન) નું નિર્માણ છે.
આમ,સાચું વિધાન $B$ છે.

(B) સંયોજનમાં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ $(-COCH_3)$ હોવો જોઈએ જેથી તે $I_2/NaOH$ સાથે ધન આયોડોફોર્મ કસોટી આપે.
વધુમાં,તે સંતૃપ્ત $NaHSO_3$ દ્રાવણ સાથે બાયસલ્ફાઈટ યોગશીલ નીપજ બનાવે છે,જે આલ્ડિહાઈડ અને મિથાઈલ કીટોનનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
$CH_3(CH_2)_3COCH_3$ એ મિથાઈલ કીટોન છે,તેથી તે બંને શરતો સંતોષે છે.

(D) દર્શાવેલી પ્રક્રિયા એ કીટોન અને હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ માંથી ઓક્સાઇમ બનવાની પ્રક્રિયા છે.
નીપજમાં,કાર્બન પરમાણુ એક ફિનાઇલ ગ્રુપ $(Ph)$,એક મિથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ સાથે જોડાયેલ છે અને નાઇટ્રોજન પરમાણુ સાથે દ્વિબંધથી જોડાયેલ છે,જે પોતે $-OH$ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ છે.
આ બંધારણ એસીટોફિનોન $(Ph-C(=O)-CH_3)$ ના ઓક્સાઇમને અનુરૂપ છે.
તેથી,પ્રક્રિયકો એસીટોફિનોન $(Ph-C(=O)-CH_3)$ અને હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2-OH)$ છે.

(C) કાર્બોનિલ સંયોજનમાંથી સ્થાયી હાઇડ્રેટનું નિર્માણ પરિણામી જેમ-ડાયોલની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $Ninhydrin$ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક કાર્બોનિલ જૂથોની હાજરીને કારણે ખૂબ જ સ્થાયી હાઇડ્રેટ બનાવે છે.
$2$. $Cyclopropanone$ એ $sp^2$ થી $sp^3$ સંકરણમાં ફેરફાર થવાને કારણે રિંગ સ્ટ્રેઇન દૂર થવાથી સ્થાયી હાઇડ્રેટ બનાવે છે.
$3$. $Chloral$ $(CCl_3CHO)$ એ $CCl_3$ જૂથની પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક અસરને કારણે સ્થાયી હાઇડ્રેટ $(CCl_3CH(OH)_2)$ બનાવે છે.
$4$. $Cyclohexanone$ સ્થાયી હાઇડ્રેટ બનાવતું નથી કારણ કે સંતુલન ડાબી બાજુએ રહે છે,જે જેમ-ડાયોલ કરતા કીટોનને વધુ પસંદ કરે છે.

(D) ધારો કે કીટોન $A$ એ $R-CO-R'$ છે.
$1$. $C_2H_5MgBr$ સાથેની પ્રતિક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજનથી તૃતીયક આલ્કોહોલ $B$ $(R-C(OH)(C_2H_5)-R')$ મળે છે.
$2$. $H_2SO_4$ અને ગરમી સાથે $B$ ના નિર્જલીકરણથી આલ્કીન $C$ મળે છે.
$3$. $C$ ના ઓઝોનોલિસિસથી પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ અને એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ મળે છે.
$4$. ઓઝોનોલિસિસની નીપજો સૂચવે છે કે આલ્કીન $C$ એ $CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3$ ($2$-મિથાઈલબ્યુટ$-2-$ઈન) છે.
$5$. પાછળની તરફ જોતા,આલ્કોહોલ $B$ એ $CH_3-C(OH)(CH_3)-CH_2-CH_3$ ($2$-મિથાઈલબ્યુટાન$-2-$ઓલ) હોવો જોઈએ.
$6$. આ આલ્કોહોલ બ્યુટેન$-2-$ઓન $(CH_3COCH_2CH_3)$ ની $CH_3MgBr$ સાથેની પ્રતિક્રિયા દ્વારા અથવા પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ ની $C_2H_5MgBr$ સાથેની પ્રતિક્રિયા દ્વારા બને છે.
$7$. આપેલ શ્રેણીમાં $C_2H_5MgBr$ નો ઉપયોગ થતો હોવાથી,કીટોન $A$ એ પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ હોવો જોઈએ.

(B) એસીટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ નું બેન્ઝોઈક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ માં રૂપાંતરણ હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
એસીટોફેનોન સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં આયોડિન $(I_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ બેન્ઝોએટ અને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ બનાવે છે.
$C_6H_5COCH_3 + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow C_6H_5COONa + CHI_3 + 3NaI + 3H_2O$.
ત્યારબાદ સોડિયમ બેન્ઝોએટનું એસિડિફિકેશન કરવાથી બેન્ઝોઈક એસિડ મળે છે: $C_6H_5COONa + HCl \rightarrow C_6H_5COOH + NaCl$.

(D) એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં કીટોનની હાઈડ્રોક્સિલામાઈન $(NH_2OH)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ-વિલોપન પ્રક્રિયા છે.
$1$. $NH_2OH$ નો ન્યુક્લિયોફિલિક નાઈટ્રોજન પરમાણુ કીટોનના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$2$. ત્યારબાદ ઓક્સાઈમ બનાવવા માટે પાણીના અણુ $(H_2O)$ નું વિલોપન થાય છે.
$3$. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $R_2C=O + NH_2OH \xrightarrow{H^+} R_2C=N-OH + H_2O$.
$4$. સાયક્લોપેન્ટેનોન માટે,નીપજ સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઈમ છે.

(C) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1.$ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનું નિર્માણ: $(CH_3O)_2CH-CH_2-CH_2-CH_2-Br + Mg \rightarrow (CH_3O)_2CH-CH_2-CH_2-CH_2-MgBr$
$2.$ ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા: $(CH_3O)_2CH-CH_2-CH_2-CH_2-MgBr + H_2C=O \rightarrow (CH_3O)_2CH-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-OMgBr$
$3.$ એસિડિક જળવિભાજન અને ડીપ્રોટેક્શન: $(CH_3O)_2CH-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-OMgBr \xrightarrow[heat]{H_3O^{+}} OHC-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2OH$
અંતિમ તબક્કામાં,એસિટલ સમૂહ $(CH_3O)_2CH-$ નું જળવિભાજન થઈને આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $OHC-$ બને છે,અને આલ્કોક્સાઇડ સમૂહનું જળવિભાજન થઈને પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $-CH_2OH$ બને છે. અંતિમ નીપજ $OHC-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2OH$ ($5$-હાઇડ્રોક્સિપેન્ટેનાલ) છે.

(C) આપેલ અણુ $o$-એમિનો કીટોન છે.
સ્થિર રહેતા,પ્રાથમિક એમિન સમૂહ $(NH_2)$ કીટોન સમૂહના કાર્બોનિલ કાર્બન $(C=O)$ પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો કરે છે.
આ એક આંતર-આણ્વીય સંઘનન પ્રક્રિયા (નિર્જલીકરણ) છે જે ઇમાઇન (imine) ના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
ચક્રીયકરણના પરિણામે છ-સભ્યવાળી નાઇટ્રોજનયુક્ત વલય રચાય છે,જે ડાયહાઇડ્રોક્વિનોલિન વ્યુત્પન્ન છે.
બંધારણના આધારે,મુખ્ય નીપજ $2-methyl-3,4-dihydroquinoline$ છે.

(B) આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O$ એ $1$ ની અસંતૃપ્તતા દર્શાવે છે,જે આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોન સૂચવે છે.
સંયોજન $2,4$-ડાયનાઈટ્રોફિનાઈલહાઈડ્રાઝિન કસોટીમાં હકારાત્મક પરિણામ આપે છે,તેથી તેમાં કાર્બોનિલ સમૂહ છે.
ટોલેન્સ કસોટી નકારાત્મક હોવાથી તે આલ્ડિહાઈડ નથી પણ કીટોન છે.
સંયોજન પ્રકાશીય સક્રિય હોવા માટે તેમાં કાયરલ કેન્દ્ર હોવું જરૂરી છે.
વિકલ્પ $(B)$ માં,$CH_3-C(=O)-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$,ત્રીજા કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-CH_3$,$-CH_2CH_3$,અને $-COCH_3$,જે તેને કાયરલ કેન્દ્ર બનાવે છે.

(A) આ પ્રક્રિયા સ્ટોર્ક એનામાઈન આલ્કાઈલેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન છે.
$1$. સાયક્લોહેક્ઝેનોન અને $4$-મિથાઈલપાઈપરીડાઈનમાંથી બનેલ એનામાઈન ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે.
$2$. તે નાઈટ્રોઆલ્કીન ($1$-નાઈટ્રોપ્રોપીન) સાથે માઈકલ એડિશન પ્રક્રિયા આપે છે.
$3$. એનામાઈનનો ન્યુક્લિયોફિલિક કાર્બન નાઈટ્રોઆલ્કીનના $\beta$-કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$4$. ત્યારબાદ એસિડ-ઉદ્દીપકીય જળવિભાજન $(H_3O^+)$ એનામાઈનને ફરીથી કીટોનમાં ફેરવે છે,જેના પરિણામે સાયક્લોહેક્ઝેનોનનું $\alpha$-આલ્કાઈલેશન થાય છે.
$5$. નીપજ $2$-($1$-નાઈટ્રોપ્રોપેન$-2-$ઈલ)સાયક્લોહેક્ઝેનોન છે,જે વિકલ્પ $(A)$ ને અનુરૂપ છે.

(A) $1$. સાયક્લોપેન્ટેનોનની ફિનાઈલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $(PhMgBr)$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $NH_4Cl/H_2O$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી $1$-ફિનાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોલ $(O)$ મળે છે.
$2$. $1$-ફિનાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોલની ઠંડા સાંદ્ર $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $-OH$ સમૂહનું $-Cl$ પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે,જે $1$-ક્લોરો-$1$-ફિનાઈલસાયક્લોપેન્ટેન $(P)$ બનાવે છે.
$3$. અંતે,$1$-ક્લોરો-$1$-ફિનાઈલસાયક્લોપેન્ટેનની ઇથેનોલમાં $KOH$ સાથે ગરમ કરતા (ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન) $E2$ વિલોપન પ્રક્રિયા દ્વારા $1$-ફિનાઈલસાયક્લોપેન્ટેન $(Q)$ મળે છે.

(B) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Ph-CH_3$ એ $CrO_2Cl_2$ (Etard પ્રક્રિયા) સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(A)$ એટલે કે $Ph-CHO$ બનાવે છે.
$2$. $Ph-CHO$ એ સાંદ્ર $KOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે (Cannizzaro પ્રક્રિયા). બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન ન હોવાથી,તે બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ $(Ph-CH_2OH)$ અને પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ $(Ph-COO^-K^+)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$3$. આમ,નીપજ $(B)$ એ બેન્ઝોએટ આયન,$Ph-COO^-$ છે.

(B) $1$. સાયક્લોપેન્ટેનોન હાઈડ્રોક્સિલએમાઈન $(NH_2OH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઈમ $(A)$ બનાવે છે.
$2$. એસિડ $(H^+)$ ની હાજરીમાં,ઓક્સાઈમ બેકમેન પુનઃરચના (Beckmann rearrangement) દ્વારા ચક્રીય એમાઈડ,$\epsilon$-કેપ્રોલેક્ટમ $(B)$ બનાવે છે.
$3$. લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ $(LAH)$ સાથે એમાઈડ $(B)$ નું રિડક્શન કરવાથી અનુરૂપ ચક્રીય એમાઈન,પાઈપરિડિન $(C)$ મળે છે.

(A) $1$. $Cyclopentyl-^{14}CN$ ની $CH_3MgBr$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિડ જળવિભાજન $(H_3O^\oplus)$ એ નાઈટ્રાઈલમાંથી કીટોન બનાવવાની પ્રમાણિત પદ્ધતિ છે. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનો મિથાઈલ સમૂહ નાઈટ્રાઈલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જે ઈમાઈન મધ્યવર્તી બનાવે છે,જે જળવિભાજન પછી કીટોન આપે છે: $Cyclopentyl-^{14}C(=O)CH_3$ (નીપજ $A$).
$2$. કીટોન $(A)$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ $(-C(=O)CH_3)$ હોય છે. જ્યારે તેને $NaOI$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.
$3$. આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા મિથાઈલ સમૂહને તોડીને આયોડોફોર્મ ($CHI_3$,નીપજ $C$) અને અનુરૂપ કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર $(B)$ બનાવે છે: $Cyclopentyl-^{14}COO^\ominus$.

(B) $PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું કીટોનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે. તેથી,$(A)$ એ એસિટોફિનોન $(Ph-C(=O)-CH_3)$ છે.
એસિટોફિનોન સેમિકાર્બેઝાઈડ $(NH_2-NH-C(=O)-NH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિટોફિનોન સેમિકાર્બેઝોન બનાવે છે.
સેમિકાર્બેઝાઈડમાં,કાર્બોનિલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ $-NH_2$ સમૂહ સંસ્પંદનને કારણે ઓછો ન્યુક્લિયોફિલિક હોય છે,તેથી હાઈડ્રેઝિન ભાગનો છેડાનો $-NH_2$ સમૂહ કીટોનના કાર્બોનિલ સમૂહ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
નીપજ $(B)$ એ $Ph-C(CH_3)=N-NH-C(=O)-NH_2$ છે.

(B) જ્યારે કીટોન (જેમ કે સાયક્લોહેક્ઝેનોન) એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં આલ્કોહોલ (જેમ કે ઇથેનોલ) ના બે સમતુલ્ય સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે એસીટલ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$1$. કીટોન આલ્કોહોલના એક સમતુલ્ય સાથે પ્રક્રિયા કરીને હેમિએસીટલ બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ હેમિએસીટલ આલ્કોહોલના બીજા સમતુલ્ય સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટલ બનાવે છે.
આમ,પ્રક્રિયામાં $2$ સમતુલ્ય ઇથેનોલનો ઉપયોગ થતો હોવાથી,અંતિમ નીપજ $(P)$ એસીટલ છે.

(B) કાર્બોનિલ સંયોજનોમાં $HCN$ નું ઉમેરણ એ ન્યુક્લિયોફિલિક ઉમેરણ પ્રક્રિયા છે. સંતુલન અચળાંક $K_{eq.}$ કાર્બોનિલ કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોફિલીસીટી અને તેની આસપાસના અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) પર આધાર રાખે છે.
$1$. આલ્ડિહાઇડ્સ કીટોન્સ કરતા વધુ સક્રિય હોય છે કારણ કે તેમાં અવકાશી અવરોધ ઓછો હોય છે અને કાર્બોનિલ કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોફિલીસીટી વધુ હોય છે.
$2$. આલ્ડિહાઇડ્સમાં,$CH_3CHO$ $(d)$ એ $PhCHO$ $(a)$ કરતા વધુ સક્રિય છે કારણ કે $PhCHO$ માં ફિનાઇલ જૂથ કાર્બોનિલ જૂથને રેઝોનન્સ સ્થિરતા આપે છે,જે તેની ઇલેક્ટ્રોફિલીસીટી ઘટાડે છે.
$3$. કીટોન્સમાં,$CH_3CH_2COCH_3$ $(b)$ એ $PhCOCH_3$ $(c)$ કરતા વધુ સક્રિય છે કારણ કે $PhCOCH_3$ માં ફિનાઇલ જૂથ નોંધપાત્ર રેઝોનન્સ સ્થિરતા અને અવકાશી અવરોધ પૂરો પાડે છે.
આમ,સક્રિયતાનો ક્રમ (અને તેથી $K_{eq.}$ નો ક્રમ) છે: $CH_3CHO > PhCHO > CH_3CH_2COCH_3 > PhCOCH_3$.
તેથી,સાચો ક્રમ $d > a > b > c$ છે.

(B) $1$. શરૂઆતનું સંયોજન ઇથાઇલ એસીટોએસીટેટ છે,જેમાં કીટોન અને એસ્ટર બંને ક્રિયાશીલ સમૂહો છે.
$2$. પ્રથમ પગલામાં એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં ઇથિલિન ગ્લાયકોલ સાથે પ્રક્રિયા થાય છે. કીટોન એસ્ટર કરતા ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા માટે વધુ સક્રિય હોવાથી,કીટોન સમૂહનું ચક્રીય એસીટલ તરીકે રક્ષણ થાય છે.
$3$. બીજા પગલામાં $2$ મોલ $PhMgBr$ (ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા થાય છે. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક એસ્ટર સમૂહ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે બે ફિનાઇલ સમૂહો ઉમેરાઈને તૃતીયક આલ્કોહોલ બને છે.
$4$. અંતિમ પગલામાં એસિડ-ઉદ્દીપિત જળવિભાજન $(H_3O^+)$ થાય છે,જે ચક્રીય એસીટલને ફરીથી કીટોનમાં ફેરવે છે.
$5$. અંતિમ નીપજ $(C)$ એ $CH_3COCH_2C(OH)(Ph)_2$ છે.

(C) $1$. સંયોજન $(A)$ એ $Ph-CH=CH-C \equiv C-CHO$ છે.
$2$. તે સ્વયં-આલ્ડોલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપતું નથી કારણ કે આલ્ડિહાઈડ સમૂહ ત્રિ-બંધ સાથે સંયુગ્મિત છે,જે તેની ઇલેક્ટ્રોફિલિસિટી અને $\alpha$-હાઈડ્રોજનની એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$3$. $Ph-CH=CH-C \equiv C-CHO$ નું ઓઝોનોલિસિસ $Ph-CHO$ અને $OHC-C \equiv C-CHO$ આપે છે.
$4$. નીપજ $B$ એ $OHC-C \equiv C-CHO$ છે.
$5$. $B$ નું $Ag^{+}$ (ટોલેન્સ પ્રક્રિયક) સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી ઓક્ઝેલિક એસિડ $(HOOC-COOH)$ મળે છે.

(B) એસીટોન $(CH_3COCH_3)$ ની આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ $((CH_3)_2CHOH)$ સાથે $TsOH$ (p-ટોલ્યુઈન સલ્ફોનિક એસિડ) જેવા એસિડ ઉદ્દીપક અને મોલેક્યુલર સીવની હાજરીમાં પ્રક્રિયા થવાથી એસીટલ બને છે.
$1$. પ્રથમ,કીટોન આલ્કોહોલના એક અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હેમીએસીટલ બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ હેમીએસીટલ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આલ્કોહોલના બીજા અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અંતિમ એસીટલ નીપજ,$2,2$-ડાયઆઈસોપ્રોપોક્સીપ્રોપેન બનાવે છે.
$3$. મોલેક્યુલર સીવનો ઉપયોગ પાણી દૂર કરવા માટે થાય છે,જે સંતુલનને એસીટલ નીપજ તરફ ખસેડે છે.

(D) આપેલ એસીટલ એ કીટોન અને ડાયોલમાંથી બનતું ચક્રીય કીટલ છે.
એસીટલની રચનાનું વિશ્લેષણ કરીને,આપણે તેના સંશ્લેષણમાં વપરાતા કીટોન અને ડાયોલને ઓળખી શકીએ છીએ.
એસીટલમાં કીટલ કાર્બન સાથે જોડાયેલ સાયક્લોપેન્ટેન રિંગ છે,જે સૂચવે છે કે પ્રારંભિક કીટોન સાયક્લોપેન્ટેનોન છે.
કીટલ ભાગ એ બે ઓક્સિજન અણુઓ ધરાવતી છ-સભ્યની રિંગ છે,જે $2,2-$ડાયમિથાઈલપ્રોપેન$-1,3-$ડાયોલ (નિયોપેન્ટાઈલ ગ્લાયકોલ) માંથી મેળવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા છે: $\text{Cyclopentanone} + \text{2,2-dimethylpropane-1,3-diol} \xrightarrow{H^+, \Delta} \text{Acetal} + H_2O$.
આમ,પ્રક્રિયકોની સાચી જોડી સાયક્લોપેન્ટેનોન અને $2,2-$ડાયમિથાઈલપ્રોપેન$-1,3-$ડાયોલ છે.

(B) શરૂઆતનો પદાર્થ $A$ એ આલ્ડિહાઈડ સમૂહ ધરાવતો ચક્રીય એસિટલ છે. એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં,ચક્રીય એસિટલનું જળવિભાજન થઈને મૂળ આલ્ડિહાઈડ અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ મુક્ત થાય છે. પરિણામી નીપજ $B$ એ $A$ નો સમઘટક છે જે કીટોન અને આલ્ડિહાઈડ બંને સમૂહો ધરાવે છે,જે એક કીટો-આલ્ડિહાઈડ છે.

(C) પ્રોપેન$-2-$ઓલની $PCC$ સાથેની પ્રક્રિયાથી પ્રોપેનોન (કીટોન) મળે છે,જે નીપજ $A$ છે.
પ્રોપેન$-1-$ઓલની $PCC$ સાથેની પ્રક્રિયાથી પ્રોપેનાલ (આલ્ડિહાઈડ) મળે છે,જે નીપજ $B$ છે.
આલ્ડિહાઈડ અને કીટોનને ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ કરીને અલગ પાડી શકાય છે,કારણ કે આલ્ડિહાઈડ સિલ્વર મિરર કસોટી આપે છે જ્યારે કીટોન આપતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ આલ્ડિહાઈડ અને કીટોનને અલગ પાડવા માટે થાય છે.
આલ્ડિહાઈડ (જેમ કે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ,હેક્ઝેનાલ અને પેન્ટેનાલ) ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર મિરર બનાવે છે,જ્યારે કીટોન (જેમ કે $2-$હેક્ઝેનોન) અને આલ્કોહોલ (જેમ કે બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ અને $2-$હેક્ઝેનોલ) પ્રક્રિયા કરતા નથી.
$2-$હેક્ઝેનોલ અને $2-$હેક્ઝેનોનની જોડીમાં,બંને સંયોજનો ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા આપતા નથી કારણ કે $2-$હેક્ઝેનોલ એ દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે અને $2-$હેક્ઝેનોન એ કીટોન છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ કરીને તેમને અલગ પાડી શકાતા નથી.