Alkane Questions in Gujarati

(C) આલ્કેનનું દહન સમીકરણ: $C_nH_{2n+2} + \frac{3n+1}{2} O_2 \to nCO_2 + (n+1) H_2O$
$CO_2$ ની $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા: $CO_2 + 2NaOH \to Na_2CO_3 + H_2O$
$300 \ mL, 2 \ N \ NaOH$ એટલે $0.6 \ mol \ NaOH$. પ્રક્રિયા મુજબ,$2 \ mol \ NaOH$ માટે $1 \ mol \ CO_2$ જોઈએ,તેથી $CO_2 = 0.3 \ mol$.
આલ્કેનના મોલ = $\frac{4.3}{14n+2}$. સમીકરણ મુજબ,$\frac{4.3}{14n+2} = \frac{0.3}{n}$.
ગણતરી કરતા $n = 6$ મળે છે. તેથી આલ્કેન $C_6H_{14}$ છે.

(C) સોડિયમ પિવાલેટ $((CH_3)_3CCOONa)$ ના કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજનમાં,ટર્ટ-બ્યુટાઇલ રેડિકલ $((CH_3)_3C \cdot)$ બને છે.
આ રેડિકલ અસમાનતા (disproportionation) દ્વારા આઇસોબ્યુટિલિન $(CH_2=C(CH_3)-CH_3)$ અને આઇસોબ્યુટેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH_3)$ બનાવે છે,અથવા ડાયમરાઇઝેશન દ્વારા $2,2,3,3-tetramethylbutane$ બનાવે છે.
મિથેન $(CH_4)$ આ પ્રક્રિયાની નીપજ નથી.
તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.

(D) $1$. સાયક્લોહેક્ઝેન $h\nu$ ની હાજરીમાં $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને (મુક્ત મુલક વિસ્થાપન) બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેન $(A)$ બનાવે છે.
$2$. બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેન $(A)$ સૂકા ઈથરમાં $Na$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને (વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા) બાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલ $(B)$ બનાવે છે.
$3$. બાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલ $(B)$ $h\nu$ ની હાજરીમાં $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1-$બ્રોમોબાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલ $(C)$ બનાવે છે.
$4$. $1-$બ્રોમોબાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલ $(C)$ નું $H_2O$ સાથે જળવિભાજન થતા $1-$હાઇડ્રોક્સીબાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલ (અથવા $1-$સાયક્લોહેક્ઝાઇલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ) $(D)$ મળે છે.
$5$. $1-$સાયક્લોહેક્ઝાઇલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ $(D)$ નું $conc. H_2SO_4$ સાથે એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણ થતા મુખ્ય નીપજ $(E)$ તરીકે બાયસાયક્લોહેક્ઝિલિડીન મળે છે.

(A) નીપજ ગુણોત્તર આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $(\text{H-પરમાણુઓની સંખ્યા}) \times (\text{પસંદગીક્ષમતા ગુણોત્તર})$.
પ્રોપેન $(CH_3-CH_2-CH_3)$ માટે:
$1^o H = 6$,$2^o H = 2$.
ગુણોત્તર = $(6 \times 1) : (2 \times 3.8) = 6 : 7.6$. તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(C) માત્ર બે મોનોક્લોરિનેટેડ ઉત્પાદનો મેળવવા માટે,આઈસોમરમાં ફક્ત બે પ્રકારના સમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોવા જોઈએ.
$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેનનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH(CH_3)_2$ છે.
તેમાં બે તૃતીયક $H$ પરમાણુઓ સમાન છે અને બાર પ્રાથમિક $H$ પરમાણુઓ (ચાર $CH_3$ જૂથોમાં) સમાન છે.
આમ,આ બે અલગ-અલગ સ્થાનો પર વિસ્થાપન કરવાથી માત્ર બે મોનોક્લોરિનેટેડ આઈસોમર્સ મળે છે.

(D) આલ્કેન માટે માત્ર એક જ પ્રકારની મોનો-ક્લોરિનેટેડ નીપજ બનાવવા માટે,અણુમાંના તમામ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન હોવા જોઈએ.
$2,2,3,3$-ટેટ્રામિથાઈલબ્યુટેનમાં,તમામ $18$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન છે કારણ કે અણુ અત્યંત સંમિત છે.
તેથી,$2,2,3,3$-ટેટ્રામિથાઈલબ્યુટેનનું મોનો-ક્લોરિનેશન માત્ર $C_8H_{17}Cl$ નો એક જ આઈસોમર આપે છે.

(A) કોલ્બેના વિદ્યુતવિભાજનમાં,કાર્બોક્સિલિક એસિડના પોટેશિયમ ક્ષારના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવાથી એનોડ પર હાઇડ્રોકાર્બન (આલ્કેન) મળે છે.
પ્રક્રિયા: $2RCOOK + 2H_2O \xrightarrow{\text{Electrolysis}} R-R + 2CO_2 + H_2 + 2KOH$.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(B) સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં,પ્રક્રિયા મુક્ત મૂલક (free radical) ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે.
બ્રોમિનેશન અત્યંત પસંદગીયુક્ત છે અને મધ્યવર્તી મુક્ત મૂલકની સ્થિરતા મુખ્ય નીપજ નક્કી કરે છે.
$3^{\circ}$ મુક્ત મૂલક એ $1^{\circ}$ અથવા $2^{\circ}$ મુક્ત મૂલકો કરતા વધુ સ્થિર છે.
તેથી,$C-2$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ હાઇડ્રોજન પરમાણુ બ્રોમીન દ્વારા બદલાય છે અને મુખ્ય નીપજ તરીકે $2-$બ્રોમો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન બને છે.

(A) ફોટોક્લોરિનેશનમાં હાઈડ્રોજન પરમાણુનું ક્લોરિન પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે. ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ એવા સ્ટીરિયો આઈસોમર્સ છે જે એકબીજાના અરીસામાં પ્રતિબિંબ નથી. ફોટોક્લોરિનેશન દ્વારા ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ બનાવવા માટે,સંયોજનમાં પહેલેથી જ એક કાઈરલ કેન્દ્ર હોવું જોઈએ અને ક્લોરિનેશન એવી જગ્યાએ થવું જોઈએ જે બીજું કાઈરલ કેન્દ્ર બનાવે.
$3-$મિથાઈલહેક્ઝેન $(CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3)$ માં $C3$ પર એક કાઈરલ કેન્દ્ર છે. ફોટોક્લોરિનેશન દરમિયાન,અલગ-અલગ સ્થાનો પર વિસ્થાપન થવાથી નવું કાઈરલ કેન્દ્ર બને છે,જેના પરિણામે ડાયાસ્ટીરિયોમર્સની જોડી મળે છે.

(A) $2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3)$ માં બે પ્રકારના સમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે: પ્રાથમિક $(CH_3)$ અને તૃતીયક $(CH)$.
પ્રાથમિક કાર્બન પરથી હાઈડ્રોજન પરમાણુનું વિસ્થાપન $1-$ક્લોરો-$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન આપે છે.
તૃતીયક કાર્બન પરથી હાઈડ્રોજન પરમાણુનું વિસ્થાપન $2-$ક્લોરો-$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન આપે છે.
આમ,માત્ર બે પ્રકારના હાઈડ્રોજન હોવાથી,તે બે આઈસોમેરિક મોનોક્લોરો ડેરિવેટિવ્ઝ આપે છે.

(A) આલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ અણુના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.
જેમ આલ્કેનમાં શાખાઓ વધે છે,તેમ તેનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,જેનાથી વાન્ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળો નબળા પડે છે.
તેથી,શાખાઓ વધવાની સાથે ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે.
પેન્ટેન $(C_5H_{12})$ ના આઈસોમર્સની સરખામણી કરતા:
$1$. $n$-પેન્ટેન (સીધી શૃંખલા) સૌથી વધુ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે અને તેથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
$2$. આઈસોપેન્ટેન ($2$-મિથાઈલબ્યુટેન) માં એક શાખા છે.
$3$. નિયોપેન્ટેન ($2$,$2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન) માં બે શાખાઓ છે (સૌથી વધુ શાખિત).
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$n$-પેન્ટેન એ સીધી શૃંખલા ધરાવતો આઈસોમર છે જેમાં કોઈ શાખા નથી,જે તેને સૌથી વધુ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ અને સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ આપે છે.

(B) બે $3^o$ અને એક $2^o$ કાર્બન પરમાણુ ધરાવતું સૌથી સાદું હાઇડ્રોકાર્બન $2,4-$ડાયમિથાઇલપેન્ટેન છે.
બંધારણ: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH(CH_3)-CH_3$.
આ બંધારણમાં:
- બે $3^o$ કાર્બન પરમાણુઓ (સ્થાન $2$ અને $4$ પર) છે.
- એક $2^o$ કાર્બન પરમાણુ (સ્થાન $3$ પર) છે.
- $1^o$ કાર્બન પરમાણુઓ (ટર્મિનલ $CH_3$ જૂથો) ની સંખ્યા $4$ છે.
તેથી,$1^o$ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.

(D) જ્યારે પ્રક્રિયા દરમિયાન કાયરલ કેન્દ્ર ઉત્પન્ન થાય ત્યારે રેસેમિક મિશ્રણ બને છે.
$n-$પેન્ટેન $(CH_3CH_2CH_2CH_2CH_3)$ ના ક્લોરિનેશનથી $2-$ક્લોરોપેન્ટેન મળે છે,જેમાં $C-2$ સ્થાન પર કાયરલ કાર્બન હોય છે.
આઈસોપેન્ટેન $(CH_3CH(CH_3)CH_2CH_3)$ ના $C-3$ સ્થાન પર ક્લોરિનેશન કરવાથી $2-$મિથાઈલ-$3-$ક્લોરોબ્યુટેન મળે છે,જેમાં $C-3$ સ્થાન પર કાયરલ કાર્બન હોય છે.
આમ,$n-$પેન્ટેન અને આઈસોપેન્ટેન બંને રેસેમિક મિશ્રણ બનાવી શકે છે.

(A) આપેલ પ્રક્રિયા આલ્કેન (સાયક્લોહેક્ઝેન) નું મુક્ત મુલક હેલોજનેશન છે.
મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રત્યે હેલોજનની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે.
ફ્લોરિન $(F_2)$ તેની ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા અને $F-F$ બંધની ઓછી બંધ વિયોજન ઉર્જાને કારણે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હેલોજન છે,જે $F_2$ સાથેની પ્રક્રિયાને અત્યંત ઝડપી અને ઘણીવાર વિસ્ફોટક બનાવે છે.
તેથી,$F_2$ સાથે પ્રક્રિયાનો દર સૌથી ઝડપી જોવા મળે છે.

(A) $Br_2 + H_2O$ (બ્રોમીન પાણી) નો ઉપયોગ અસંતૃપ્તતા (આલ્કીન અને આલ્કાઈન) ની ચકાસણી માટે થાય છે.
$1$. $Al_4C_3 + 12H_2O \rightarrow 3CH_4 + 4Al(OH)_3$. મિથેન $(CH_4)$ એક સંતૃપ્ત આલ્કેન છે અને તે બ્રોમીન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$2$. $Mg_2C_3$ અને $CaC_2$ અનુક્રમે પ્રોપાઈન અને ઈથાઈન આપે છે,જે અસંતૃપ્ત હોવાથી બ્રોમીન પાણીને રંગવિહીન કરે છે.

(A) $2$-મિથાઈલપેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$ છે.
અણુમાં $5$ પ્રકારના અલગ-અલગ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ છે:
$1$. $C_2$ સાથે જોડાયેલ $CH_3$ સમૂહ (સ્થાન $1$).
$2$. $C_2$ પરનો $CH$ સમૂહ (સ્થાન $2$).
$3$. $C_3$ પરનો $CH_2$ સમૂહ (સ્થાન $3$).
$4$. $C_4$ પરનો $CH_2$ સમૂહ (સ્થાન $4$).
$5$. $C_5$ પરનો $CH_3$ સમૂહ (સ્થાન $5$).
અહીં $5$ અસમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોવાથી,તેમાંથી કોઈપણ એકને ક્લોરિન પરમાણુ દ્વારા બદલવાથી એક અનન્ય મોનોક્લોરિનેટેડ નીપજ મળે છે.
નોંધો કે $C_2$ સ્થાન પરના બે $CH_3$ સમૂહો સમાન છે.
તેથી,મોનોક્લોરિનેટેડ નીપજોની કુલ સંખ્યા $5$ છે.

(C) પ્રક્રિયક $3$-મિથાઈલપેન્ટેન છે. ચાલો દરેક પ્રકારના હાઈડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓળખીએ:
$1^o$ હાઈડ્રોજન: $9$ હાઈડ્રોજન છે (દરેક છેડાના મિથાઈલ ગ્રુપ પર $3$).
$2^o$ હાઈડ્રોજન: $4$ હાઈડ્રોજન છે ($C_2$ પર $2$ અને $C_4$ પર $2$).
$3^o$ હાઈડ્રોજન: $1$ હાઈડ્રોજન છે ($C_3$ પર).
બનવાની સાપેક્ષ દર (હાઈડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા) $\times$ (સાપેક્ષ સક્રિયતા) તરીકે ગણવામાં આવે છે:
$1^o$ નીપજો માટે: $9 \times 1 = 9$
$2^o$ નીપજો માટે: $4 \times 4 = 16$
$3^o$ નીપજો માટે: $1 \times 6 = 6$
કુલ સાપેક્ષ દર = $9 + 16 + 6 = 31$.
દર્શાવેલ નીપજ $C_2$ અથવા $C_4$ પરના હાઈડ્રોજનને બદલીને બનતી $2^o$ ક્લોરો નીપજ છે. આ વિશિષ્ટ નીપજનું સાપેક્ષ પ્રમાણ $16/31$ છે.

(B) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ ધાતુની હાજરીમાં બે આલ્કાઈલ હેલાઈડનું જોડાણ થઈને સંમિત આલ્કેન બને છે.
તે બેકી સંખ્યામાં કાર્બન ધરાવતા સંમિત આલ્કેનના સંશ્લેષણ માટે સૌથી અસરકારક છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$n-butane$ $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_3)$ એક સંમિત આલ્કેન છે જે ઈથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3-CH_2-Cl)$ અને સોડિયમ ધાતુનો ઉપયોગ કરીને વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા દ્વારા કાર્યક્ષમ રીતે તૈયાર કરી શકાય છે.

(A) ગિલમેન પ્રક્રિયક (લિથિયમ ડાયઆલ્કાઈલ ક્યુપરેટ) અને આલ્કાઈલ હેલાઈડ વચ્ચેની પ્રક્રિયાને કોરી-હાઉસ સંશ્લેષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા છે: $R_2CuLi + R'-X \rightarrow R-R' + R-Cu + LiX$.
આ કિસ્સામાં,ગિલમેન પ્રક્રિયક $(CH_3-CH_2)_2CuLi$ (લિથિયમ ડાયઈથાઈલ ક્યુપરેટ) છે અને આલ્કાઈલ હેલાઈડ $CH_3-Cl$ (મિથાઈલ ક્લોરાઈડ) છે.
ગિલમેન પ્રક્રિયકમાંથી ઈથાઈલ સમૂહ મિથાઈલ ક્લોરાઈડ પરના ક્લોરિન પરમાણુને બદલે છે અને પ્રોપેન બનાવે છે:
$(CH_3-CH_2)_2CuLi + CH_3-Cl \rightarrow CH_3-CH_2-CH_3 + CH_3-CH_2-Cu + LiCl$.
મુખ્ય નીપજ પ્રોપેન $(CH_3-CH_2-CH_3)$ છે.

(B) કાર્બોક્સિલિક એસિડની સોડા લાઈમ $(NaOH + CaO)$ સાથેની પ્રક્રિયાને ડીકાર્બોક્સિલેશન કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$-COOH$ સમૂહ $Na_2CO_3$ તરીકે દૂર થાય છે અને તેના સ્થાને હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાય છે.
પ્રક્રિયક $3$-મિથાઈલબ્યુટેનોઈક એસિડ $(CH_3-CH(CH_3)-CH_2-COOH)$ છે.
સોડા લાઈમ સાથે ગરમ કરવાથી,$-COOH$ સમૂહ દૂર થાય છે,જેના પરિણામે આઈસોબ્યુટેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH_3)$ બને છે.

(C) મોનોક્લોરિનેટેડ ઉત્પાદનોની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે અણુમાં અસમાન હાઇડ્રોજન અણુઓની સંખ્યા ગણવાની જરૂર છે.
$3-$મિથાઈલહેક્ઝેનનું બંધારણ $CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$ છે.
ચાલો હાઇડ્રોજન અણુઓના વિશિષ્ટ પ્રકારોને ઓળખીએ:
$1$. સાંકળના છેડે રહેલ $CH_3$ જૂથ.
$2$. $CH_3$ ની બાજુમાં રહેલ $CH_2$ જૂથ.
$3$. મિથાઈલ શાખા સાથેનું $CH$ જૂથ.
$4$. $CH$ સાથે જોડાયેલ $CH_3$ જૂથ.
$5$. $CH$ ની બાજુમાં રહેલ $CH_2$ જૂથ.
$6$. તેની બાજુમાં રહેલ $CH_2$ જૂથ.
$7$. બીજી બાજુએ રહેલ ટર્મિનલ $CH_3$ જૂથ.
અહીં $7$ અસમાન હાઇડ્રોજન અણુઓ હોવાથી,$3-$મિથાઈલહેક્ઝેન $7$ અલગ-અલગ મોનોક્લોરિનેટેડ ઉત્પાદનો આપે છે.

(B) આલ્કેનનું નિયંત્રિત ઓક્સિડેશન વિવિધ નીપજો આપે છે:
$A$. $(CH_3)_3CH + O_2 \xrightarrow{KMnO_4} (CH_3)_3COH$ એ $ii$ સાથે જોડાય છે.
$B$. $2CH_4 + O_2 \xrightarrow[100 \ atm]{Cu/523 \ K} 2CH_3OH$ એ $iii$ સાથે જોડાય છે.
$C$. $CH_4 + O_2 \xrightarrow[\Delta]{Mo_2O_3} HCHO + H_2O$ એ $iv$ સાથે જોડાય છે.
$D$. $CH_3-CH_3 + \frac{3}{2}O_2 \xrightarrow{(CH_3COO)_2Mn} CH_3COOH + H_2O$ એ $i$ સાથે જોડાય છે.
આમ,સાચી જોડ $A-ii, B-iii, C-iv, D-i$ છે.

(D) દ્વિબંધ અને ત્રિબંધમાં $\pi$ બંધની હાજરીને કારણે પરિભ્રમણ પ્રતિબંધિત હોય છે.
$C_2H_4$ માં $C=C$ દ્વિબંધ છે.
$C_2H_2$ માં $C \equiv C$ ત્રિબંધ છે.
$H_2O_2$ માં સિંગલ બોન્ડ હોવા છતાં,ઓક્સિજન પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના અપાકર્ષણને કારણે તેની રચનામાં પરિભ્રમણ પ્રતિબંધિત હોય છે.
$C_2H_6$ માં $C-C$ સિંગલ બોન્ડ છે,જે બંધની આસપાસ મુક્ત પરિભ્રમણની મંજૂરી આપે છે.

(A) $i$. $n$-બ્યુટેનનું $2$-મિથાઈલપ્રોપેનમાં રૂપાંતર એ આઈસોમેરિઝમનું ઉદાહરણ છે,જે $C$ છે.
$ii$. $CH_4 + Cl_2 \xrightarrow{hv} CH_3Cl + HCl$ એ મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે,જે $A$ છે.
$iii$. $R-COONa \xrightarrow{\text{soda-lime}} R-H$ એ ડીકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે,જે $D$ છે.
$iv$. $R-X + Na \xrightarrow{\text{Ether}} R-R$ એ વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા છે,જે $B$ છે.
તેથી,સાચી જોડ $i-C, ii-A, iii-D, iv-B$ છે.

(A) જ્યારે મિથેન ઊંચા તાપમાને (બાષ્પ અવસ્થામાં નાઈટ્રેશન) સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેનું નાઈટ્રેશન થઈને નાઈટ્રોમિથેન બને છે.
$CH_4 + HNO_3 \xrightarrow[400^{\circ}C]{\Delta} CH_3NO_2 + H_2O$

(C) પેરોક્સાઈડ અસર (ખારાશ અસર) ફક્ત $HBr$ સાથે જોવા મળે છે. $HCl$ અને $HI$ પેરોક્સાઈડ અસર દર્શાવતા નથી કારણ કે $H-Cl$ બંધ રેડિકલ ચેઈન પ્રોપેગેશન સ્ટેપ માટે ખૂબ જ મજબૂત છે,અને આલ્કીન સાથે $I\cdot$ નો ઉમેરો ઉષ્માશોષક છે. તેથી,$HCl$ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ પ્રોપીનમાં ઉમેરાઈને $2$-ક્લોરોપ્રોપેન $(CH_3-CHCl-CH_3)$ આપે છે,જે વિકલ્પ $(c)$ માં આપેલી નીપજને ખોટી બનાવે છે.

(A) પ્રક્રિયક isopropylcyclopentane છે. બંધારણીય મોનો-ક્લોરો નીપજોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે અણુમાં રહેલા તમામ અસમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને ઓળખીએ છીએ.
$1$. isopropyl ગ્રુપમાં જંકશન પર એક તૃતીયક હાઇડ્રોજન $(CH)$ અને બે મિથાઈલ ગ્રુપ $(CH_3)$ પર છ સમાન પ્રાથમિક હાઇડ્રોજન છે. આ $2$ નીપજો આપે છે.
$2$. cyclopentane રીંગમાં પાંચ કાર્બન છે. isopropyl ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ કાર્બન તૃતીયક કાર્બન $(CH)$ છે. બે નજીકના કાર્બન $(CH_2)$ સમાન છે,અને દૂરના બે કાર્બન $(CH_2)$ પણ સમાન છે.
$3$. આમ,વિસ્થાપન માટેના અલગ સ્થાનો છે:
- isopropyl ગ્રુપ પર તૃતીયક $H$ ($1$ નીપજ).
- મિથાઈલ ગ્રુપ પર પ્રાથમિક $H$ ($1$ નીપજ).
- cyclopentane રીંગ પર તૃતીયક $H$ ($1$ નીપજ).
- isopropyl ગ્રુપની નજીકના કાર્બન પર દ્વિતીયક $H$ ($1$ નીપજ).
- isopropyl ગ્રુપથી દૂરના કાર્બન પર દ્વિતીયક $H$ ($1$ નીપજ).
કુલ બંધારણીય સમઘટકો = $1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 5$.

(A) $1$. પ્રથમ પગલું એ આંતર-આણ્વીય વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા છે: $Br-(CH_2)_5-Br \xrightarrow{Na, \text{D.E.}} \text{સાયક્લોપેન્ટેન} (A)$.
$2$. બીજું પગલું એ મુક્ત મુલક બ્રોમિનેશન છે: $\text{સાયક્લોપેન્ટેન} \xrightarrow{Br_2, \Delta} \text{બ્રોમોસાયક્લોપેન્ટેન} (B)$.
$3$. ત્રીજું પગલું એ આલ્કોહોલિક $KOH$ નો ઉપયોગ કરીને ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશન છે: $\text{બ્રોમોસાયક્લોપેન્ટેન} \xrightarrow{\text{alc. KOH}, \Delta} \text{સાયક્લોપેન્ટેન} (C)$.

(D) હન્સડિકર પ્રક્રિયામાં,કાર્બોક્સિલિક એસિડના સિલ્વર ક્ષાર $CCl_4$ માં $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડ બનાવે છે.
$CH_3-COOAg + Br_2 \xrightarrow{CCl_4, \Delta} CH_3-Br + CO_2 + AgBr$
મિથાઈલ બ્રોમાઈડ $(CH_3-Br)$ એ આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે,આલ્કેન નથી.
અન્ય વિકલ્પોમાં:
$(a)$ વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા બ્યુટેન ($C_4H_{10}$,આલ્કેન) આપે છે.
$(b)$ કોલ્બેનું વિદ્યુતવિભાજન ઈથેન ($C_2H_6$,આલ્કેન) આપે છે.
$(c)$ ડીકાર્બોક્સિલેશન મિથેન ($CH_4$,આલ્કેન) આપે છે.

(A) આઈસોબ્યુટેન $CH_3-CH(CH_3)-CH_3$ માં $9$ પ્રાથમિક $(1^o)$ હાઈડ્રોજન અને $1$ તૃતીયક $(3^o)$ હાઈડ્રોજન હોય છે.
સાપેક્ષ સક્રિયતા: $1^o H : 3^o H = 1 : 1600$.
નીપજ $(A)$ ( $3^o H$ માંથી) નો સાપેક્ષ જથ્થો $= 1 \times 1600 = 1600$.
નીપજ $(B)$ ( $1^o H$ માંથી) નો સાપેક્ષ જથ્થો $= 9 \times 1 = 9$.
કુલ સાપેક્ષ જથ્થો $= 1600 + 9 = 1609$.
$\% \text{ ઉપજ } (A) = \frac{1600}{1609} \times 100 \approx 99.4\%$.
$\% \text{ ઉપજ } (B) = \frac{9}{1609} \times 100 \approx 0.6\%$.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા આલ્કેનનું મુક્ત મુલક હેલોજનેશન છે.
$1$. હેલોજનની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ ખોટો છે.
$2$. પ્રક્રિયા મુક્ત મુલક સબસ્ટિટ્યુશન મિકેનિઝમ દ્વારા આગળ વધે છે,ઇલેક્ટ્રોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન દ્વારા નહીં. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
$3$. આયોડિનેશન એ પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા છે. પ્રક્રિયાને આગળ વધારવા અને આલ્કાઈલ આયોડાઈડનું ઉત્પાદન વધારવા માટે,ઉત્પન્ન થયેલ $HI$ ને દૂર કરવા માટે $HIO_3$ અથવા $HNO_3$ જેવા ઓક્સિડાઈઝિંગ એજન્ટનો ઉપયોગ થાય છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.

(B) આપેલ પ્રક્રિયા વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા છે,જેમાં આલ્કાઇલ હેલાઇડ શુષ્ક ઇથરની હાજરીમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સંમિત આલ્કેન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 C_6H_{11}CH_2Br + 2 Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} C_6H_{11}CH_2-CH_2C_6H_{11} + 2 NaBr$
અહીં,(સાયક્લોહેક્સાઇલમિથાઇલ) બ્રોમાઇડના બે અણુઓ જોડાઈને $1,2$-ડાયસાયક્લોહેક્સાઇલઇથેન બનાવે છે.

(B) આપેલ કાર્બાઇડ્સની જળવિભાજન પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$Al_4C_3 + 12H_2O \to 4Al(OH)_3 + 3CH_4$ (મિથેન ઉત્પન્ન થાય છે)
$Be_2C + 4H_2O \to 2Be(OH)_2 + CH_4$ (મિથેન ઉત્પન્ન થાય છે)
$Mg_2C_3 + 4H_2O \to 2Mg(OH)_2 + C_3H_4$ (પ્રોપાઇન ઉત્પન્ન થાય છે)
$CaC_2 + 2H_2O \to Ca(OH)_2 + C_2H_2$ (એસીટીલીન ઉત્પન્ન થાય છે)
તેથી,$CH_4$ વાયુ માત્ર $Al_4C_3$ અને $Be_2C$ ના જળવિભાજનથી મેળવવામાં આવે છે.

(A) $1$. $h\nu$ ($UV$ પ્રકાશ) ની હાજરીમાં સાયક્લોહેક્ઝેનની $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા એ મુક્ત-મૂલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે,જે નીપજ $(A)$ તરીકે બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેન આપે છે.
$2$. સૂકા ઈથરની હાજરીમાં બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેનની $Na$ સાથેની પ્રક્રિયા એ વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા છે,જેમાં ઉચ્ચ આલ્કેન બનાવવા માટે બે આલ્કાઈલ સમૂહોનું જોડાણ થાય છે.
$3$. બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેનના બે અણુઓ $2Na$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નીપજ $(B)$ તરીકે બાયસાયક્લોહેક્સિલ બનાવે છે.

(A) કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચેની બંધ લંબાઈ તેમના સંકરણ પર આધાર રાખે છે.
$1$. $CH_3-CH_3$ (ઈથેન) માં, બંને કાર્બન $sp^3$ સંકરિત છે. $C-C$ બંધ એ એકલ બંધ છે જેની બંધ લંબાઈ આશરે $154 \ pm$ છે.
$2$. $CH_2=CH_2$ (ઈથીન) માં, કાર્બન $sp^2$ સંકરિત છે. $C=C$ બંધ લંબાઈ $134 \ pm$ છે.
$3$. $CH\equiv CH$ (ઈથાઈન) માં, કાર્બન $sp$ સંકરિત છે. $C\equiv C$ બંધ લંબાઈ $120 \ pm$ છે.
$4$. $CH_2=C=CH_2$ (એલીન) માં, મધ્યસ્થ કાર્બન $sp$ સંકરિત છે અને છેડાના કાર્બન $sp^2$ સંકરિત છે. $C-C$ બંધ લંબાઈ આશરે $131 \ pm$ છે.
આમ, ઈથેનમાં $C-C$ એકલ બંધ $(sp^3-sp^3)$ ની બંધ લંબાઈ મહત્તમ છે.

(B) સંયોજનનું ઉત્કલનબિંદુ તેના આણ્વીય દળ અને આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો પર આધાર રાખે છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$CH_3-CH_2-CH_2-CH_3$ (બ્યુટેન) નું આણ્વીય દળ $CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપેન) કરતા વધારે છે,જેના કારણે લંડન ડિસ્પર્શન બળો મજબૂત હોય છે અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું હોય છે.
અન્ય વિકલ્પોમાં,બીજા સંયોજનમાં હાઇડ્રોજન બંધ અથવા દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ જેવી મજબૂત આંતરઆણ્વીય અસરો જોવા મળે છે.

(A) પ્રતિ $CH_2$ એકમ દીઠ હાઇડ્રોજનેશનની ઉષ્મા એ સાયક્લોઆલ્કેનમાં રહેલા રિંગ સ્ટ્રેન (વલય તણાવ) ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
સાયક્લોપ્રોપેનમાં નોંધપાત્ર એંગલ સ્ટ્રેન ($60^{\circ}$ બંધ ખૂણા,આદર્શ $109.5^{\circ}$ ની સરખામણીમાં) ને કારણે સૌથી વધુ રિંગ સ્ટ્રેન હોય છે,જે તેને અત્યંત અસ્થિર બનાવે છે.
હાઇડ્રોજનેશન પર,રિંગ ખુલીને સ્થિર આલ્કેન બનાવે છે,જે મોટી માત્રામાં ઉર્જા મુક્ત કરે છે.
પ્રતિ $CH_2$ એકમ દીઠ દહન ઉષ્મા ($H$.$O$.$C$.) નો ક્રમ: સાયક્લોપ્રોપેન $>$ સાયક્લોબ્યુટેન $>$ સાયક્લોપેન્ટેન $>$ સાયક્લોહેક્ઝેન છે.
તેથી,સાયક્લોપ્રોપેન સાથેની પ્રક્રિયા પ્રતિ $CH_2$ એકમ દીઠ મહત્તમ ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.

(C) મુક્ત મુલક હેલોજનેશન પ્રક્રિયામાં એન્થાલ્પી ફેરફાર પ્રક્રિયકો અને નીપજોની બંધ વિયોજન ઉર્જા પર આધાર રાખે છે.
$(i)$ ક્લોરીનેશન સામાન્ય રીતે બ્રોમિનેશન કરતા વધુ ઉષ્માક્ષેપક હોય છે કારણ કે $C-Cl$ બંધ $C-Br$ બંધ કરતા મજબૂત હોય છે અને $H-Cl$ બંધ $H-Br$ બંધ કરતા મજબૂત હોય છે.
$(ii)$ આપેલા વિકલ્પોમાંથી,આલ્કેનનું ક્લોરીનેશન બ્રોમિનેશન કરતા વધુ ઉષ્માક્ષેપક છે.
$(iii)$ પ્રોપેન અને આઇસોબ્યુટેનના ક્લોરીનેશનની સરખામણી કરતા,આઇસોબ્યુટેન સાથેની પ્રક્રિયા વધુ ઉષ્માક્ષેપક છે કારણ કે તે $3^{\circ}$ મુક્ત મુલક મધ્યવર્તીની ઉચ્ચ સ્થિરતાને કારણે $2^{\circ}$ આલ્કાઇલ ક્લોરાઇડ કરતા વધુ સ્થિર $3^{\circ}$ આલ્કાઇલ ક્લોરાઇડ બનાવે છે.
તેથી,આઇસોબ્યુટેનની $Cl_2$ સાથેની પ્રક્રિયા સૌથી વધુ ઉષ્માક્ષેપક છે.

(C) પરિભ્રમણ અવરોધ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને બંધના ઈલેક્ટ્રોનિક સ્વભાવ દ્વારા નક્કી થાય છે.
$A$: સાયક્લોપેન્ટેન ચક્રીય બંધારણ ધરાવે છે,અને $C-C$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ વલયના તણાવને કારણે મર્યાદિત છે.
$B$: બ્યુટા$-1,3-$ડાયિનમાં સંયુગ્મનને કારણે $C_2$ અને $C_3$ વચ્ચે આંશિક દ્વિ-બંધ લાક્ષણિકતા હોય છે,જે ઊંચો પરિભ્રમણ અવરોધ પેદા કરે છે.
$C$: $n$-બ્યુટેન $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_3)$ સાદો $sp^3-sp^3$ એકલ બંધ ધરાવે છે,જેમાં અન્ય વિકલ્પોની તુલનામાં ન્યૂનતમ અવકાશી અવરોધ હોય છે,પરિણામે સૌથી ઓછો પરિભ્રમણ ઊર્જા અવરોધ જોવા મળે છે.
$D$: $2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેનમાં પરિભ્રમણ દરમિયાન મોટા મિથાઈલ સમૂહો વચ્ચે નોંધપાત્ર અવકાશી અપાકર્ષણ હોય છે,જે $n$-બ્યુટેન કરતા ઊંચો અવરોધ પેદા કરે છે.

(A) સાચું છે. $cis-1,2-dimethylcyclopropane$ માં,બે મિથાઈલ જૂથો વલયની એક જ બાજુએ હોય છે,જે તેમની વચ્ચે નોંધપાત્ર $van der Waals'$ અપાકર્ષણ (સ્ટેરિક સ્ટ્રેન) તરફ દોરી જાય છે,જે $cis$ સમઘટકને $trans$ સમઘટક કરતા ઓછો સ્થિર બનાવે છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે સાયક્લોહેક્ઝેનમાં એંગલ સ્ટ્રેનનો અભાવ હોવાથી પ્રતિ $CH_2$ જૂથ દહન ઉષ્મા સૌથી ઓછી હોય છે.
$C$ ખોટું છે કારણ કે સાયક્લોહેક્ઝેનના બોટ કન્ફોર્મેશનમાં તણાવનું મુખ્ય કારણ ટોર્સનલ સ્ટ્રેન અને ફ્લેગપોલ આંતરક્રિયાઓ છે,એંગલ સ્ટ્રેન નથી.
$D$ ખોટું છે કારણ કે બ્યુટેનના ગોશ કન્ફોર્મેશનમાં તણાવનું મુખ્ય કારણ મિથાઈલ જૂથો વચ્ચેનું $van der Waals'$ અપાકર્ષણ છે,ટોર્સનલ સ્ટ્રેન નથી.

(B) આપેલ સંયોજન $Ph-CH=NO_2H$ એ એસી-નાઈટ્રો સંયોજન છે.
નાઈટ્રો-એસી-નાઈટ્રો ટોટોમેરિઝમ એ એક પ્રકારનું ટોટોમેરિઝમ છે જેમાં નાઈટ્રો સંયોજન $(R-CH_2-NO_2)$ તેના એસી-સ્વરૂપ $(R-CH=NO_2H)$ સાથે સંતુલનમાં હોય છે.
આ કિસ્સામાં,એસી-નાઈટ્રો સ્વરૂપ $Ph-CH=NO_2H$ એ સ્થિર નાઈટ્રો સ્વરૂપ $Ph-CH_2-NO_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી,આઈસોમર $(x)$ એ $Ph-CH_2-NO_2$ છે.

(B) આપેલ બંધારણ $n$-pentane $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3)$ છે.
$n$-pentane નું મોનો-ક્લોરિનેશન ત્રણ અસમાન કાર્બન સ્થાન પર થઈ શકે છે:
$1$. $C_1$ સ્થાન પર: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2Cl$ ($1$-chloropentane).
$2$. $C_2$ સ્થાન પર: $CH_3-CH_2-CH_2-CHCl-CH_3$ ($2$-chloropentane).
$3$. $C_3$ સ્થાન પર: $CH_3-CH_2-CHCl-CH_2-CH_3$ ($3$-chloropentane).
$2$-chloropentane અને $3$-chloropentane એ કાઈરલ અણુઓ છે,જેનો અર્થ છે કે દરેક ઈનાન્ટીઓમર્સની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
જોકે,વિભાગીય નિસ્યંદન ઉત્કલન બિંદુના આધારે સંયોજનોને અલગ કરે છે. ઈનાન્ટીઓમર્સના ઉત્કલન બિંદુ સમાન હોય છે અને તેમને વિભાગીય નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરી શકાતા નથી.
તેથી,અલગ ઉત્કલન બિંદુ ધરાવતા ઉત્પાદનો:
- $1$-chloropentane
- $2$-chloropentane (રેસેમિક મિશ્રણ)
- $3$-chloropentane (રેસેમિક મિશ્રણ)
આમ,$3$ અંશ પ્રાપ્ત થશે.

(C) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકો $(RMgX)$ સક્રિય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ (જેમ કે $O, S, N$ જેવા વિદ્યુતઋણ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હાઇડ્રોજન) ધરાવતા સંયોજનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કેન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $R-MgX + R'-H \rightarrow R-H + Mg(R')X$.
આપેલ સંયોજન $HO-CH_2-CH(OH)-CH_2-SH$ માં,ત્રણ સક્રિય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે (બે $-OH$ સમૂહમાં અને એક $-SH$ સમૂહમાં).
આમ,$3$ મોલ $CH_3MgBr$ એ $1$ મોલ સંયોજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને $3$ મોલ મિથેન $(CH_4)$ મુક્ત કરશે.
તેથી,$x = 3$.

(C) જ્યારે $1,3-$ડાયબ્રોમોપ્રોપેન $(Br-CH_2-CH_2-CH_2-Br)$ ને ઈથર દ્રાવકમાં ઝિંક ડસ્ટ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે આંતર-આણ્વીય ડીહેલોજનેશન પ્રક્રિયા થાય છે.
ઝિંક રિડક્શન કર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે અને છેડાના કાર્બન પરમાણુઓમાંથી બે બ્રોમીન પરમાણુઓને દૂર કરે છે.
ત્યારબાદ બંને છેડાના કાર્બન પરમાણુઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને ત્રણ સભ્યોની વલય રચના બનાવે છે.
પ્રક્રિયા: $Br-CH_2-CH_2-CH_2-Br + Zn \xrightarrow{\text{ether}} \text{સાયક્લોપ્રોપેન} + ZnBr_2$.
આમ,મળતી નીપજ સાયક્લોપ્રોપેન છે.

(D) આલ્કેન માત્ર એક જ મોનોહેલોજનેટેડ નીપજ આપે તે માટે,અણુમાંના તમામ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન હોવા જોઈએ.
$1$. $2-$મિથાઈલબ્યુટેનમાં વિવિધ પ્રકારના હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે,જે ઘણી બધી મોનોહેલોજનેટેડ નીપજો તરફ દોરી જાય છે.
$2$. $2,2-$ડાયમિથાઈલપ્રોપેન (નિયોપેન્ટેન) માં ચાર સમાન મિથાઈલ જૂથો સાથે જોડાયેલા $12$ સમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે. આમ,તે માત્ર એક જ મોનોહેલોજનેટેડ નીપજ આપે છે.
$3$. સાયક્લોપેન્ટેનમાં ચક્રીય બંધારણમાં $10$ સમાન હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે. આમ,તે પણ માત્ર એક જ મોનોહેલોજનેટેડ નીપજ આપે છે.
તેથી,$(b)$ અને $(c)$ બંને સાચા છે.

(B) $2CH_3-CH_2-Cl \xrightarrow[Dry \ ether]{Na} CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 + 2NaCl$
વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા બેકી સંખ્યામાં કાર્બન ધરાવતા સંમિત આલ્કેન બનાવવા માટે સૌથી વધુ અસરકારક છે.
$n$-બ્યુટેનના કિસ્સામાં,તે બે ઇથાઇલ રેડિકલ $(CH_3-CH_2 \cdot)$ ના જોડાણથી બને છે,જે તેને આ પ્રક્રિયા માટે આદર્શ ઉત્પાદન બનાવે છે.

(B) હાઇડ્રોકાર્બન $A$ નું આણ્વીય દળ $= 2 \times V.D. = 2 \times 36 = 72$ છે.
$C_nH_{2n+2}$ સૂત્ર ધરાવતા આલ્કેન માટે,$12n + 2n + 2 = 72$ $\Rightarrow 14n = 70$ $\Rightarrow n = 5$.
આણ્વીય સૂત્ર $C_5H_{12}$ છે.
$C_5H_{12}$ ના સમઘટકોમાં,નિયો-પેન્ટેન $(CH_3-C(CH_3)_2-CH_3)$ માં તમામ $12$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન છે.
તેથી,તે માત્ર એક મોનોક્લોરો વિસ્થાપન નીપજ બનાવે છે.

(B) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ અને સૂકા ઈથરની હાજરીમાં આલ્કાઈલ હેલાઈડનું કપલિંગ થાય છે.
જ્યારે બે અલગ-અલગ આલ્કાઈલ હેલાઈડ ($R-X$ અને $R'-X$) ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ત્રણ સંભવિત આલ્કેનનું મિશ્રણ બને છે: $R-R$,$R'-R'$,અને $R-R'$.
અહીં,પ્રક્રિયકો ઈથાઈલ આયોડાઈડ $(C_2H_5I)$ અને $n$-પ્રોપાઈલ આયોડાઈડ $(C_3H_7I)$ છે.
સંભવિત નીપજો છે:
$1$. $C_2H_5-C_2H_5$ ($n$-બ્યુટેન)
$2$. $C_3H_7-C_3H_7$ ($n$-હેક્ઝેન)
$3$. $C_2H_5-C_3H_7$ ($n$-પેન્ટેન)
આ પ્રક્રિયામાં પ્રોપેન $(C_3H_8)$ બનતું નથી.

(B) પ્રક્રિયક $2$-મિથાઈલબ્યુટેન $(CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3)$ છે. મોનોક્લોરિનેશન ચાર અલગ અલગ સ્થાનો પર થઈ શકે છે:
$1.$ $C1$ પર: $ClCH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ ($1$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલબ્યુટેન). અહીં,$C2$ કાઈરલ કેન્દ્ર બને છે.
$2.$ $C2$ પર: $CH_3-C(Cl)(CH_3)-CH_2-CH_3$ ($2$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલબ્યુટેન). કોઈ કાઈરલ કેન્દ્ર બનતું નથી.
$3.$ $C3$ પર: $CH_3-CH(CH_3)-CHCl-CH_3$ ($2$-ક્લોરો-$3$-મિથાઈલબ્યુટેન). અહીં,$C3$ કાઈરલ કેન્દ્ર બને છે.
$4.$ $C4$ પર: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2Cl$ ($1$-ક્લોરો-$3$-મિથાઈલબ્યુટેન). કોઈ કાઈરલ કેન્દ્ર બનતું નથી.
તેથી,ઉત્પન્ન થતા અનન્ય કાઈરલ કેન્દ્રોની કુલ સંખ્યા $2$ છે.

(D) $1$. $CH_3Cl \xrightarrow{Zn/H^{+}} CH_4$ (ધાતુ-એસિડ દ્વારા રિડક્શન).
$2$. $CH_3Cl \xrightarrow{LiAlH_4} CH_4$ (પ્રબળ રિડક્શનકર્તા દ્વારા રિડક્શન).
$3$. $CH_3Cl$ $\xrightarrow{Mg, \text{ dry ether}} CH_3MgCl$ $\xrightarrow{H_2O} CH_4$ (ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનું નિર્માણ અને ત્યારબાદ જળવિભાજન).
આ ત્રણેય પદ્ધતિઓ ક્લોરોમિથેનનું મિથેનમાં રૂપાંતર કરે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.