Gibberellins Questions in Gujarati

(A) જવનાં બીજના અંકુરણ દરમિયાન,ભ્રૂણ દ્વારા જિબરેલિન મુક્ત થાય છે.
આ જિબરેલિન બીજના એલ્યુરોન સ્તર સુધી પહોંચે છે.
એલ્યુરોન સ્તરમાં,તેઓ $\alpha$-એમાયલેઝ ઉત્સેચકના સંશ્લેષણને પ્રેરે છે.
ત્યારબાદ આ $\alpha$-એમાયલેઝ ભ્રૂણપોષમાં સંગ્રહિત સ્ટાર્ચનું સરળ શર્કરામાં જળવિભાજન કરે છે,જે વધતા ભ્રૂણને ઊર્જા પૂરી પાડે છે.

(D) $1$. પોષક તત્ત્વોનું નિષ્ક્રિય વહન $ATP$ નો ઉપયોગ કરતું નથી કારણ કે તે સાંદ્રતા ઢાળની દિશામાં થાય છે.
$2$. એપોપ્લાસ્ટ એ પાસપાસેની કોષદીવાલોની એવી પ્રણાલી છે જે વનસ્પતિમાં સળંગ હોય છે,જેમાં કોષરસનો સમાવેશ થતો નથી. કોષરસતંતુઓ $(Plasmodesmata)$ સિમ્પ્લાસ્ટિક પથમાં ભાગ લે છે.
$3$. પોટેશિયમ એ વનસ્પતિમાં સક્રિય રીતે ગતિશીલ તત્વ છે,અગતિશીલ નથી.
$4$. ડાંગરમાં બકાને (મૂર્ખ રોપ) રોગ ફૂગ $Gibberella fujikuroi$ (અનામોર્ફ: $Fusarium fujikuroi$) દ્વારા થાય છે,જે જિબરેલીન્સ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,આ જોડ સાચી રીતે જોડાયેલી છે.

(B) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે.
જનીનિક રીતે વામન વનસ્પતિઓમાં, $Gibberellic \text{ } acid$ $(GA_3)$ નો ઉપયોગ આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે, જેનાથી વામનતા દૂર થાય છે અને વનસ્પતિ સામાન્ય ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી શકે છે।
તેથી, વનસ્પતિમાં વામનતાને નિયંત્રિત કરવા અથવા દૂર કરવા માટે $Gibberellic \text{ } acid$ નો ઉપયોગ થાય છે।

(B) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકો છે જે બીજ અંકુરણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
અંકુરિત થતા ધાન્યના બીજમાં,જીબરેલિન ભ્રૂણમાંથી મુક્ત થાય છે અને એલ્યુરોન સ્તરમાં પ્રસરણ પામે છે.
આ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોલાઇઝિંગ ઉત્સેચકો,જેમ કે $\alpha$-એમાયલેઝના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે,જે સંગ્રહિત સ્ટાર્ચનું સરળ શર્કરામાં વિઘટન કરે છે જેથી વિકસતા ભ્રૂણને ઊર્જા મળી શકે.
તેથી,સાચો જવાબ અંકુરિત પામતાં બીજમાં હાઇડ્રોલાઇઝિંગ ઉત્સેચકનું નિર્માણ છે.

(A) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે બીજ અને કલિકાની સુષુપ્તતા તોડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ખાસ કરીને,$GA_3$ (જીબરેલિક એસિડ) નો ઉપયોગ ખેતીમાં બટાટાના ગ્રંથિલની સુષુપ્તતા તોડવા માટે કરવામાં આવે છે,જેનાથી તેમાં અંકુરણની પ્રક્રિયા ઝડપી બને છે. $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) જીબરેલિનના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે અને સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $IAA$ (ઇન્ડોલ$-3-$એસેટિક એસિડ) એ ઓક્સિન છે જે કોષ વિસ્તરણ અને મૂળના નિર્માણમાં મદદ કરે છે.

(D) જવના બીજના અંકુરણ દરમિયાન,ભ્રૂણ દ્વારા જિબરેલિન મુક્ત થાય છે.
આ જિબરેલિન બીજના એલ્યુરોન સ્તર સુધી પ્રસરણ પામે છે.
એલ્યુરોન સ્તરમાં,તેઓ $\alpha$-એમાયલેઝ ઉત્સેચકના સંશ્લેષણને ઉત્તેજે છે.
ત્યારબાદ આ $\alpha$-એમાયલેઝ ઉત્સેચક ભ્રૂણપોષમાં સંગ્રહિત સ્ટાર્ચનું સરળ શર્કરામાં જળવિભાજન કરે છે,જે વધતા ભ્રૂણને ઉર્જા પૂરી પાડે છે,આમ તે અંકુરણને ઉત્તેજે છે.

(D) ડાંગરમાં 'બકાને' અથવા 'મૂર્ખ છોડ' રોગ ફૂગ $Gibberella \text{ fujikuroi}$ દ્વારા થાય છે.
$1926$ માં, ઇ. કુરોસાવાએ અહેવાલ આપ્યો કે જ્યારે ડાંગરના સ્વસ્થ છોડને આ ફૂગના જંતુરહિત ગાળણ (filtrate) સાથે સારવાર આપવામાં આવી ત્યારે તેમાં આ રોગના લક્ષણો જોવા મળ્યા હતા.
આ વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર સક્રિય પદાર્થને પાછળથી જિબરેલિક એસિડ $(GA)$ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો.
તેથી, આ રોગના કારણની શોધને લીધે $GA$ ની ઓળખ થઈ.

(A) બીજાંકુરણ દરમિયાન,ભ્રૂણ $Gibberellin$ $(GA)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવ ભ્રૂણપોષમાં પ્રસરણ પામે છે અને $\alpha-amylase$ જેવા જળવિભાજનકારી ઉત્સેચકોના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ ઉત્સેચકો સંગ્રહિત સ્ટાર્ચનું સરળ શર્કરામાં વિઘટન કરે છે,જે ત્યારબાદ અંકુરિત થતા ભ્રૂણને ઊર્જા અને પોષક તત્વો પૂરા પાડવા માટે સ્થાનાંતરિત થાય છે.

(C) જિબરેલિન્સ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે.
શેરડીના પાક પર જિબરેલિન્સનો છંટકાવ કરવાથી પ્રકાંડની લંબાઈ વધે છે,જે પાકના ઉત્પાદનમાં પ્રતિ એકર $20$ ટન જેટલો નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,શેરડીના ઉદ્યોગમાં ઉત્પાદકતા વધારવા માટે જિબરેલિન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

(N/A) $(1)$ $GA$ એટલે $Gibberellic \, Acid$ (જિબરેલિક એસિડ). તે એક વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો, બીજનું અંકુરણ અને પુષ્પસર્જનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
$(2)$ $ABA$ એટલે $Abscisic \, Acid$ (એબ્સિસિક એસિડ). તે એક વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે, બીજની સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે અને દુષ્કાળ જેવી તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓમાં વનસ્પતિને પ્રતિભાવ આપવામાં મદદ કરે છે.

(N/A) વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ $Gibberellins$ ની શોધ આકસ્મિક રીતે થઈ હતી. આ ઘટના ડાંગરના ખેતરોમાં બની હતી,જ્યાં કેટલાક ડાંગરના છોડ સામાન્ય છોડ કરતા અસામાન્ય રીતે ઊંચા જોવા મળ્યા હતા.
વૈજ્ઞાનિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ છોડ $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગથી સંક્રમિત હતા.
આ ફૂગ $Gibberellic$ $acid$ $(GA)$ નામનો વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ વધુ પ્રમાણમાં મુક્ત કરે છે,જેના કારણે છોડ અસામાન્ય રીતે ઊંચા વધે છે.
આવી આકસ્મિક શોધો માટે $Serendipity$ શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે,જેનો અર્થ 'ભાગ્યશાળી સંયોગ' થાય છે. આ શબ્દ $1754$ માં $Horace$ $Walpole$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે તેને આકસ્મિક રીતે અને સમજદારીપૂર્વક કરવામાં આવતી શોધ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી હતી.

(C) જિબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે થડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે. જ્યારે શેરડીના પાક પર તેનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે થડની લંબાઈ વધારે છે,જે શેરડીના પાકની ઉપજમાં પ્રતિ એકર $20$ ટન જેટલો વધારો કરી શકે છે.

(C) જિબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે ઘણી વનસ્પતિ પ્રજાતિઓમાં આંતરગાંઠના લંબનને પ્રોત્સાહન આપે છે. આંતરગાંઠના ઝડપી લંબનની આ ઘટનાને 'બોલ્ટિંગ' (bolting) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જિબરેલિન સૌપ્રથમ $Gibberella$ $fujikuroi$ ($Fusarium$ $moniliforme$) નામની ફૂગમાંથી મેળવવામાં આવ્યું હતું.

(A) પુષ્પસર્જન પહેલાં રોઝેટ (rosette) પ્રકારની વનસ્પતિઓમાં આંતરગાંઠોની ઝડપી વૃદ્ધિને બોલ્ટિંગ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે લાંબા દિવસો અથવા ઠંડી રાત જેવા પર્યાવરણીય પરિબળો દ્વારા ઉત્તેજિત થાય છે.
જિબરેલિન્સનો બાહ્ય છંટકાવ આ વનસ્પતિઓમાં બોલ્ટિંગને પ્રેરિત કરવા માટે જાણીતો છે,જે અસરકારક રીતે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે.

(A) જીબરેલીન્સ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે રાસાયણિક રીતે ડાયટર્પીન્સ (diterpenes) તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
તેમની રચનામાં કાર્બોક્સિલ સમૂહની હાજરીને કારણે તેઓ સ્વભાવે નિર્બળ એસિડિક હોય છે.
તેથી,જીબરેલીન્સનું સાચું રાસાયણિક સ્વરૂપ એસિડિક છે.

(B) પ્રરોહની લંબાઈમાં ઝડપી અને નાટકીય વધારાને $Bolting$ (બોલ્ટિંગ) કહેવામાં આવે છે.
$Gibberellins$ (જિબરેલિન) 'રોઝેટ' પ્રકારની વનસ્પતિઓમાં પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો પ્રેરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,કોબીજ અને હેનબેન જેવી વનસ્પતિઓમાં આંતરગાંઠની વૃદ્ધિ અવરોધાયેલી હોય છે અને પર્ણોનો વિકાસ વધુ હોય છે.
આ વનસ્પતિઓમાં,પ્રજનન અવસ્થા શરૂ થતા પહેલા,આંતરગાંઠો ખૂબ જ લાંબી થાય છે,જેના કારણે પ્રકાંડની ઊંચાઈમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે,જેને $Bolting$ કહેવાય છે.

(A) જાપાનમાં જિબરેલીન્સની અસર વિશે એક સદીથી વધુ સમયથી જાણકારી હતી, જ્યાં અમુક ડાંગરના છોડ 'બકાને' (મૂર્ખ રોપા) રોગથી પીડાતા જોવા મળ્યા હતા.
આ રોગની શોધ $1926$ માં ઇ. કુરોસાવા દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
તે $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગ દ્વારા થાય છે.
ચેપગ્રસ્ત રોપાઓ અસામાન્ય રીતે લાંબા થઈ જતા હતા અને નબળા પડી જતા હતા, જેના કારણે જિબરેલિન તરીકે ઓળખાતા વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકની શોધ થઈ હતી.

(C) બીજનું અંકુરણ,ખાસ કરીને અનાજમાં,બીજને પાણીમાં પલાળવાથી શરૂ થાય છે.
પાણીના શોષણ (imbibition) પછી,ભ્રૂણ $Gibberellin$ મુક્ત કરે છે,જે એલ્યુરોન સ્તરમાં પ્રસરણ પામે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવ $amylase$,$protease$ અને $lipase$ જેવા જલવિભાજક ઉત્સેચકોના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ ઉત્સેચકો બીજના ભ્રૂણપોષમાં સંગ્રહિત ખોરાકને દ્રાવ્ય બનાવે છે જેથી વધતા ભ્રૂણને ઉર્જા મળી શકે.

(A) જિબરેલિન્સ એવા અંતઃસ્ત્રાવો છે જે બીજનું અંકુરણ પ્રેરે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો $mRNA$ અને વિવિધ જળવિભાજક ઉત્સેચકો જેવા કે એમાયલેઝ,લાઈપેઝ અને પ્રોટીએઝના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ ઉત્સેચકો બીજમાં રહેલા સંગ્રહિત ખોરાકનું વિઘટન કરે છે,જે અંકુરણ દરમિયાન ભ્રૂણને વૃદ્ધિ માટે જરૂરી પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે.

(A) જિબરેલિન્સ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવોનો એક સમૂહ છે,જે સૌપ્રથમ $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગમાંથી અલગ કરવામાં આવ્યા હતા.
તેઓ વનસ્પતિના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેમાં પુષ્પસર્જનની પ્રક્રિયાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,જિબરેલિન્સ ટૂંકા દિવસની પરિસ્થિતિઓમાં પણ લાંબા દિવસની વનસ્પતિઓમાં પુષ્પસર્જન પ્રેરી શકે છે,જે જરૂરી પ્રકાશગાળા (photoperiod) ની અવેજીમાં કાર્ય કરે છે.

(B) કોષ લંબાઈમાં વધારો કરતો ફાયટોહોર્મોન $Gibberellin$ $(GA)$ છે.
તેની શોધ સૌપ્રથમ $E. Kurosawa$ દ્વારા $Gibberella$ $fujikuroi$ (લિંગી અવસ્થા) ફૂગથી સંક્રમિત ડાંગરના રોપાઓમાંથી કરવામાં આવી હતી.
આ ફૂગની અલિંગી અવસ્થાને $Fusarium$ $moniliformae$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) કેટલાક વામન (dwarf) વિકૃત છોડ પર $Gibberellins$ નો છંટકાવ કરવાથી તેમાં સામાન્ય વૃદ્ધિ અને વિકાસ પુનઃસ્થાપિત થાય છે,ઉદાહરણ તરીકે,વામન વટાણા અને વામન મકાઈ. $Gibberellins$ આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે,જે વામન છોડને તેમની સામાન્ય ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે. તેની સામે,$Auxins$ મુખ્યત્વે કોષ વિસ્તરણ અને અગ્રીય પ્રભુત્વમાં સામેલ છે,જ્યારે $Cytokinins$ કોષ વિભાજન અને અંગ નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપે છે.

(C) સાચો જવાબ $GA_{3}$ છે.
ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ જેવા વિવિધ સજીવોમાંથી $100$ થી વધુ જિબરેલિન નોંધાયા છે.
તેમને $GA_{1}, GA_{2}, GA_{3}$ વગેરે તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જોકે,$GA_{3}$ એ સૌથી પહેલા શોધાયેલું જિબરેલિક એસિડ હતું અને તે સૌથી વધુ અભ્યાસ કરાયેલું સ્વરૂપ છે.

(D) $GA$ (જિબરેલિક એસિડ) ફળોના વૃદ્ધત્વ (senescence) ને વિલંબિત કરવા માટે જાણીતું છે. વૃદ્ધત્વની પ્રક્રિયાને વિલંબિત કરીને,ફળોને ઝાડ પર લાંબા સમય સુધી રાખી શકાય છે,જે ઉત્પાદન માટે બજારનો સમયગાળો વધારવામાં મદદ કરે છે.

(C) વસંતકરણ એ વનસ્પતિઓને ચોક્કસ સમયગાળા માટે નીચા તાપમાને રાખીને પુષ્પસર્જન પ્રેરવાની પ્રક્રિયા છે.
ઘણી દ્વિવાર્ષિક વનસ્પતિઓમાં,પુષ્પસર્જન માટે જરૂરી ઠંડીની સારવાર (વસંતકરણ) ને બદલે $Gibberellins$ $(GA)$ અંતઃસ્ત્રાવનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
$Gibberellins$ પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે અને વનસ્પતિને વાનસ્પતિક અવસ્થામાંથી પ્રજનન અવસ્થામાં લાવવા માટે પ્રેરે છે,આમ તે ઠંડીની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે.

(C) જિબરેલિનના કાર્યો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ધરીની લંબાઈમાં વધારો (દ્રાક્ષના ઝુમખાની લંબાઈ વધારવા માટે વપરાય છે).
$(ii)$ સફરજન જેવા ફળોને લાંબા કરવામાં મદદ કરે છે.
$(iii)$ ફળોના વૃદ્ધત્વ (senescence) ને વિલંબિત કરે છે.
$(iv)$ બ્રુઇંગ ઉદ્યોગમાં માલ્ટિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે વપરાય છે.
$(v)$ શેરડીના પાક પર છંટકાવ કરવાથી પ્રકાંડની લંબાઈ વધે છે,જેથી ઉત્પાદન વધે છે.
$(vi)$ વહેલા બીજ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
$(vii)$ બોલ્ટિંગ (પુષ્પસર્જન પહેલા આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો) ને પ્રોત્સાહન આપે છે.
જિબરેલિન સામાન્ય રીતે બીજની સુષુપ્ત અવસ્થાને તોડે છે,તેને પ્રેરતું નથી. તેથી,સુષુપ્ત અવસ્થા પ્રેરે છે તે જિબરેલિનની અસર નથી.

(B) મકાઈના બીજના અંકુરણ દરમિયાન સ્ટાર્ચનું જળવિભાજન કરતા ઉત્સેચકો (જેમ કે $\alpha$-એમાયલેઝ) નું ઉત્પાદન વધારનાર ફાઈટોહોર્મોન $Gibberellin$ (જિબરેલિન) છે.
$Gibberellins$ નો ઉપયોગ ખેતીમાં વિવિધ હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે.
ચોક્કસપણે,તેનો ઉપયોગ દ્રાક્ષમાં દાંડીની લંબાઈ વધારવા અને બીજવિહીન ફળો (અફલિત ફળ) ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉપયોગ દ્રાક્ષમાં બીજવિહીન ફળોનું ઉત્પાદન છે.

(D) જિબરેલિક એસિડ $(GA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામક છે જે બીજ અંકુરણ,બોલ્ટિંગ (પુષ્પસર્જન પહેલાં આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો) ને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પાંદડા તથા ફળોના વૃદ્ધત્વમાં વિલંબ કરે છે. ફળોનું પાકવું એ મુખ્યત્વે વાયુરૂપ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ ઇથિલિન દ્વારા પ્રેરિત થાય છે. તેથી,ફળોનું પાકવું એ જિબરેલિક એસિડનું કાર્ય નથી.

(A) $GA_3$ જેવા જિબરેલિનનો ઉપયોગ બ્રુઇંગ ઉદ્યોગમાં માલ્ટિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે થાય છે અને તેનો ઉપયોગ શંકુદ્રુમ વનસ્પતિઓમાં પરિપક્વતાનો સમયગાળો ઘટાડવા માટે પણ થાય છે,જે વહેલા બીજ ઉત્પાદન તરફ દોરી જાય છે. તેથી,$GA_3$ - શંકુદ્રુમ વનસ્પતિઓમાં વહેલા બીજનું ઉત્પાદન એ સાચી જોડ છે.

(B) જિબરેલિન $(GA)$ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે. તેમની સૌથી જાણીતી શારીરિક અસરોમાંની એક એ છે કે તે જનીનિક રીતે વામન છોડમાં પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરી શકે છે,જે વામનતાના લક્ષણને દૂર કરે છે.

(A) જિબરેલિન એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવોનો એક સમૂહ છે જે ઘણી વનસ્પતિ જાતિઓમાં પુષ્પસર્જન માટે લાંબા દિવસો અને નીચા તાપમાન (વર્નાલાઇઝેશન) ની જરૂરિયાતને બદલી શકે છે. જિબરેલિનનો ઉપયોગ કરીને,જે છોડને સામાન્ય રીતે પુષ્પસર્જન માટે ચોક્કસ પર્યાવરણીય સંકેતોની જરૂર હોય છે,તેમને અકાળે અથવા બિન-પ્રેરક પરિસ્થિતિઓમાં પુષ્પસર્જન કરવા માટે પ્રેરિત કરી શકાય છે.

(A) વિધાન સાચું છે કારણ કે જિબરેલિક એસિડ $(GA)$ નો ઉપયોગ બ્રુઈંગ ઉદ્યોગમાં જવના દાણામાંથી માલ્ટ બનાવવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે થાય છે.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે $GA$ અંકુરિત થતા અનાજના બીજના એલ્યુરોન સ્તરમાં $\alpha$-એમાયલેઝ,પ્રોટીએઝ અને અન્ય જળવિભાજક ઉત્સેચકોના સંશ્લેષણને પ્રેરિત કરે છે.
આ ઉત્સેચકો ભ્રૂણપોષમાં સંગ્રહિત સ્ટાર્ચ અને પ્રોટીનને સરળ શર્કરા અને એમિનો એસિડમાં તોડે છે,જે ભ્રૂણના વિકાસ અને માલ્ટના ઉત્પાદન માટે જરૂરી છે.
તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે કે શા માટે જિબરેલિક એસિડ માલ્ટનું ઉત્પાદન વધારે છે.

(D) આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે જ્યારે $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) ની અવરોધક અસર જિબરેલિન $(GA)$ દ્વારા દૂર થાય છે ત્યારે જ બીજ અંકુરિત થાય છે. જિબરેલિન $ABA$ દ્વારા પ્રેરાતી સુષુપ્તતાને દૂર કરીને બીજ અંકુરણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે $GA$ (જિબરેલિન) પ્રોટીન અને $RNA$ ના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપે છે,જે અંકુરણ માટે આવશ્યક છે. વાસ્તવમાં $ABA$ એ પ્રોટીન અને $RNA$ ના સંશ્લેષણને અવરોધે છે,જેનાથી સુષુપ્તતા પ્રેરાય છે.

(N/A) $20$ મી સદીના શરૂઆતના ભાગમાં,ડાંગરના 'બાકાને' (મૂર્ખ રોપ) રોગ વિશે અહેવાલ મળ્યો હતો,જે $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગના રોગકારક દ્વારા થાય છે.
ચેપગ્રસ્ત છોડમાં જોવા મળતા લક્ષણોમાં અસામાન્ય રીતે લાંબા પ્રકાંડ,દાણાનું ઓછું ઉત્પાદન અથવા બિલકુલ ઉત્પાદન ન થવું અને છોડ નબળા પડી જવા જેવી બાબતોનો સમાવેશ થતો હતો.
બાદમાં,ઈ. કુરોસાવા દ્વારા ઓળખવામાં આવ્યું હતું કે ફૂગ દ્વારા સ્ત્રવિત સક્રિય પદાર્થ,જે આ લક્ષણોનું કારણ બને છે,તે જીબરેલિક એસિડ હતું.

(N/A) આનુવંશિક રીતે વામન વનસ્પતિઓમાં $GA$ (જિબરેલિક એસિડ) નું અંતર્જાત સ્તર સામાન્ય રીતે ઓછું હોય છે.
જ્યારે આવી વનસ્પતિઓને બહારથી $GA$ આપવામાં આવે છે,ત્યારે તે કોષ વિભાજન અને કોષ વિસ્તરણ બંનેને પ્રોત્સાહન આપીને આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે.
આ ઝડપી વૃદ્ધિ આનુવંશિક મર્યાદાને દૂર કરે છે,જેના પરિણામે વામન સ્વરૂપનું નિવારણ થાય છે.

(N/A) $Gibberella$ $fujikuroi$ ફૂગ ડાંગરના છોડમાં 'બકાને' (મૂર્ખ રોપ) રોગનું કારણ બને છે.
આ ફૂગ $Gibberellin$ તરીકે ઓળખાતા વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$Gibberellins$ આંતરગાંઠોની લંબાઈ વધારવા માટે જવાબદાર છે,જેના કારણે સંક્રમિત ડાંગરના છોડમાં અતિશય અને અસામાન્ય ઊંચાઈ વધે છે.

(N/A) જિબરેલીન્સનો અલ્પ જથ્થો ઘણી વનસ્પતિઓની વૃદ્ધિને ખૂબ જ ઉત્તેજિત કરે છે.
વનસ્પતિઓમાં $GA$ ના ઉત્પાદનના મુખ્ય સ્થાનો ભ્રૂણ,મૂળ અને પ્રરોહાગ્રની નજીકના કુમળા પર્ણો છે.
રાસાયણિક રીતે જિબરેલીન્સ એ જિબરેલિક એસિડ $(GA_3)$ છે.
તેઓ આઇસોપ્રેનોઇડ સ્વરૂપના છે અને સમાન સામાન્ય કાર્બન માળખું ધરાવે છે.

(N/A) જીબરેલીન અંતઃસ્ત્રાવના કાર્યો:
$(i)$ તે બોલ્ટિંગની ઘટના પ્રેરે છે,એટલે કે રોઝેટ છોડમાં પ્રકાંડના આંતરગાંઠના વિસ્તારમાં વૃદ્ધિ કરે છે.
$(b)$ તે બીજનું અંકુરણ પ્રેરે છે અને કલિકા તથા બીજની સુષુપ્તાવસ્થા તોડે છે.
$(b)$ જ્યારે ડાંગરના રોપા $Gibberella$ $fujikuroi$ ફૂગથી સંક્રમિત થાય છે,ત્યારે તેમના આંતરગાંઠના વિસ્તારમાં અતિશય વૃદ્ધિ જોવા મળે છે.
$(i)$ આ ફૂગ $GA$ (જીબરેલિક એસિડ) અંતઃસ્ત્રાવનું વધુ પડતું ઉત્પાદન કરે છે,જેના કારણે છોડ સામાન્ય કરતા વધુ ઊંચા થઈ જાય છે,જે 'મૂર્ખ રોપા' જેવો દેખાવ આપે છે અને ઘણીવાર છોડના મૃત્યુમાં પરિણમે છે.

(A) $Cannabis$ (ભાંગ) માં,જિબરેલિન જિનેટિકલી માદા છોડ પર નર પુષ્પોના વિકાસને પ્રેરે છે.
તેનાથી વિપરીત,ઇથિલિન જિનેટિકલી નર છોડ પર માદા પુષ્પોના વિકાસને પ્રેરે છે.
આ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોની જાતીય અભિવ્યક્તિમાં ભૂમિકા દર્શાવે છે.

(A) $Gibberella$ $fujikuroi$ ફૂગથી સંક્રમિત ડાંગરના છોડમાં પ્રકાંડની અસામાન્ય અને અતિશય લંબાઈ જોવા મળે છે.
આ ઝડપી વૃદ્ધિને કારણે છોડ ખૂબ જ ઊંચા અને નબળા બની જાય છે,જેથી તેઓ પોતાનું વજન સહન કરી શકતા નથી.
પરિણામે,છોડ પડી જાય છે અને અંતે મૃત્યુ પામે છે.
નબળા,લાંબા અને મૃત્યુ પામતા રોપાના આ લાક્ષણિક દેખાવને કારણે,આ રોગને 'મૂર્ખ રોપા' (foolish seedling) રોગ અથવા 'બકાને' (bakanae) રોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) $Gibberellic$ $Acid$ ની શોધ '$Bakanae$' (મૂર્ખ અંકુરણ) રોગના અભ્યાસ દરમિયાન થઈ હતી.
$E. Kurosawa$ $(1926)$ એ નોંધ્યું હતું કે ડાંગરના છોડમાં આ રોગ $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગને કારણે થાય છે.
જ્યારે તેમણે આ ફૂગના કોષ-મુક્ત ગાળણને તંદુરસ્ત ડાંગરના રોપાઓ પર લાગુ કર્યું,ત્યારે તેમાં પણ રોગના લક્ષણો (અતિશય લંબાઈ) જોવા મળ્યા હતા.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે.
ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ જેવા વિવિધ સજીવોમાંથી $100$ થી વધુ જીબરેલિન નોંધાયા છે.
તેમને $GA_1, GA_2, GA_3$ વગેરે તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
$GA_3$ (જીબરેલિક એસિડ) એ સૌપ્રથમ શોધાયેલા જીબરેલિન પૈકીનું એક છે અને તે સૌથી વધુ અભ્યાસ કરાયેલ સ્વરૂપ છે.

(B) જીબરેલિન્સ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે વિવિધ શારીરિક પ્રક્રિયાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેમની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓમાંની એક વનસ્પતિમાં આંતરગાંઠોનું વિસ્તરણ છે. શેરડીમાં,પાક પર $GA_3$ (એક પ્રકારનું જીબરેલિન) નો છંટકાવ કરવાથી પ્રકાંડની લંબાઈ વધે છે,જેનાથી ખાંડનું ઉત્પાદન પ્રતિ એકર $20$ ટન જેટલું વધી શકે છે.

(B) જીબરેલિન્સ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવોનો એક પ્રકાર છે જે વૃદ્ધિ અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેમની એક વિશિષ્ટ શારીરિક અસર પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો અને ફળોના આકારમાં સુધારો કરવાની છે. વ્યાવસાયિક ફળ ઉત્પાદનમાં,જીબરેલિન્સ (ખાસ કરીને $GA_3$) નો ઉપયોગ સફરજન જેવા ફળોની લંબાઈ વધારવા અને તેમના આકારને સુધારવા માટે થાય છે,જેનાથી ફળો લાંબા થાય છે અને તેમની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે.

(B) પુષ્પસર્જન પહેલાં આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરવાની ક્રિયાને $Bolting$ (બોલ્ટીંગ) કહે છે. આ ઘટના સામાન્ય રીતે કોબીજ અને બીટ જેવા રોઝેટ (rosette) પ્રકારના છોડમાં $Gibberellins$ (જિબરેલીન્સ) ના ઉપયોગ દ્વારા પ્રેરાય છે. $Bolting$ વનસ્પતિને તેના પુષ્પોને ઊંચાઈ પર લઈ જવામાં મદદ કરે છે,જેથી પરાગનયન અને બીજ વિકિરણની પ્રક્રિયા સરળતાથી થઈ શકે.

(C) જુવાન શંકુદ્રુમ વનસ્પતિઓ પર $Gibberellic Acid$ $(GA)$ નો છંટકાવ કરવાથી વનસ્પતિનો પરિપક્વતાનો સમયગાળો ઝડપી બને છે.
આ શારીરિક અસરને કારણે આ વનસ્પતિઓમાં વહેલું બીજ ઉત્પાદન થાય છે.
તેથી, વનસંવર્ધનમાં પ્રજનન ચક્રને ટૂંકું કરવા માટે $Gibberellic Acid$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

(A) શેરડી તેના પ્રકાંડમાં કાર્બોદિતોનો સંગ્રહ શર્કરા સ્વરૂપે કરે છે. શેરડીના પાક પર જિબરેલિનનો છંટકાવ કરવાથી પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો થાય છે,જેના પરિણામે પ્રતિ એકર $20$ ટન જેટલું ઉત્પાદન વધી શકે છે.

(B) જિબરેલીન્સ $(GA)$ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે. કોબી જેવી વનસ્પતિઓમાં,જે રોઝેટ આદત (ટૂંકા આંતરગાંઠો) દર્શાવે છે,તેમાં $GA$ નો ઉપયોગ 'બોલ્ટિંગ' પ્રેરે છે,જે પ્રજનન તબક્કા પહેલા આંતરગાંઠોની ઝડપી લંબાઈ છે. તેથી,$GA$ નો ઉપયોગ કરીને પ્રકાંડની લંબાઈ વધારીને રોઝેટ આદતને બદલી શકાય છે.