Cell Cycle Questions in Gujarati

(C) કોષચક્ર મુખ્યત્વે બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$ તબક્કો (ભાજન અવસ્થા).
આંતરાવસ્થાને આગળ $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો) એવો સમયગાળો છે જે દરમિયાન કોષકેન્દ્રીય $DNA$ નું સ્વયંજનન (replication) થાય છે.
આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ દીઠ $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.

(B) આંતરાવસ્થાના $S$ (સંશ્લેષણ) તબક્કા દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના પરિણામે કોષકેન્દ્રમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે.
$S$ તબક્કા પછી,કોષ $G_2$ તબક્કામાં પ્રવેશ કરે છે.
$DNA$ નું સ્વયંજનન પહેલેથી જ થઈ ગયું હોવાથી,દરેક રંગસૂત્ર બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે $G_2$ તબક્કામાં દરેક રંગસૂત્રમાં $DNA$ ના બે અણુઓ હોય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. જે કોષો આગળ વિભાજન પામતા નથી,તેઓ $G_1$ તબક્કામાંથી બહાર નીકળીને કોષચક્રની નિષ્ક્રિય અવસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે,જેને શાંત અવસ્થા ($G_0$ તબક્કો) કહેવામાં આવે છે.
આ અવસ્થામાં,કોષો ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે પરંતુ જ્યાં સુધી સજીવની જરૂરિયાત મુજબ તેમને ઉત્તેજિત કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તેઓ વિભાજન પામતા નથી.
તેથી,$G_0$ અવસ્થા એ કોષચક્રમાંથી કોષોનું બહાર નીકળવું સૂચવે છે.

(A) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા અને $M$-તબક્કો (ભાજન અવસ્થા).
આંતરાવસ્થા એ સમયગાળો છે જે દરમિયાન કોષ વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે. તેને $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
આંતરાવસ્થા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને તેની સામાન્ય કોષીય કાર્યો કરે છે,જેમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ,$RNA$ સંશ્લેષણ અને $DNA$ નું સ્વયંજનન ($S$ તબક્કામાં) સામેલ છે.
તેનાથી વિપરીત,$M$-તબક્કો મુખ્યત્વે કોષકેન્દ્ર અને કોષરસના ભૌતિક વિભાજન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે,જ્યાં કોષીય ચયાપચયની પ્રવૃત્તિ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
તેથી,પ્રોટીન સંશ્લેષણ જેવી સામાન્ય કોષીય પ્રવૃત્તિઓ મુખ્યત્વે આંતરાવસ્થા દરમિયાન થાય છે.

(B) $G_1$ તબક્કો (ગેપ $1$ તબક્કો) એ કોષચક્રની આંતરાવસ્થાનો પ્રથમ તબક્કો છે.
આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને સતત વૃદ્ધિ પામે છે.
તેમાં કોષની વૃદ્ધિ અને $DNA$ પ્રતિકૃતિ (replication) ની તૈયારી માટે જરૂરી વિવિધ $RNA$ અણુઓ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.
$DNA$ સંશ્લેષણ ખાસ કરીને $S$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે,$G_1$ તબક્કામાં નહીં.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$RNA$ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ એ $G_1$ તબક્કામાં થતી સાચી ઘટના છે.

(D) $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) કોષચક્રની આંતરાવસ્થા (Interphase) ના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન થાય છે. આ તબક્કા દરમિયાન,કોષમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે. આંતરાવસ્થા એ તૈયારીનો તબક્કો છે જેમાં કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને વિભાજન માટે તૈયાર થાય છે.

(C) આંતરાવસ્થાના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના પરિણામે કોષકેન્દ્રમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે. આ પ્રક્રિયાને રંગસૂત્રોનું સ્વયંજનન (duplication) કહેવામાં આવે છે.

(A) બે ક્રમિક સમભાજનની વચ્ચેના તબક્કાને $Interphase$ (આંતરાવસ્થા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જોકે ઐતિહાસિક રીતે તેને 'વિશ્રામી અવસ્થા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં કોઈ દ્રશ્યમાન કોષ વિભાજન થતું નથી,પરંતુ વાસ્તવમાં આ સમયગાળા દરમિયાન કોષ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે.
આ તબક્કે કોષ $DNA$ નું સ્વયંજનન કરે છે અને જરૂરી પ્રોટીન તથા અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરીને વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે.
તેથી,આ અવસ્થાને વિશ્રામી અવસ્થા કહેવામાં આવે છે.

(A) તારાકાય એ એક અંગિકા છે જે પ્રાણી કોષના મુખ્ય સૂક્ષ્મનલિકા આયોજન કેન્દ્ર $(MTOC)$ તરીકે કાર્ય કરે છે. કોષ વિભાજન દરમિયાન, તારાકાયનું સ્વયંજનન થાય છે અને બંને તારાકાય કોષના વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે, જ્યાં તેઓ સમભાજન ત્રાક $(mitotic \, spindle)$ તંત્રનું આયોજન કરે છે. આ તંત્ર સમભાજન દરમિયાન રંગસૂત્રોના અલગીકરણ માટે આવશ્યક છે. તેથી, તારાકાય કોષ વિભાજનની શરૂઆત કરવામાં અને તેનું નિયમન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(C) કોષચક્ર એ કોષમાં થતી ઘટનાઓની શ્રેણી છે જે તેના વિભાજન અને બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન કરવા માટે તેના $DNA$ ના સ્વયંજનન તરફ દોરી જાય છે.
તે બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો (Gap $1$),$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ),અને $G_2$ તબક્કો (Gap $2$).
આ તબક્કાઓનો ક્રમ $G_1 \rightarrow S \rightarrow G_2 \rightarrow M$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $G_1, S, G_2$ અને $M$ છે.

(C) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન). આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
એક લાક્ષણિક સુકોષકેન્દ્રી કોષચક્રમાં (દા.ત. માનવ કોષોમાં $24$ કલાક),$G_1$ તબક્કો આશરે $8-10$ કલાક,$S$ તબક્કો $6-8$ કલાક અને $G_2$ તબક્કો આશરે $3-4$ કલાક ચાલે છે.
$G_2$ તબક્કા માટે ટકાવારીની ગણતરી કરતા: $(3/24) \times 100 \approx 12.5\%$ અને $(4/24) \times 100 \approx 16.6\%$.
તેથી,$G_2$ તબક્કો કુલ કોષચક્રના સમયના આશરે $12$ થી $16\%$ જેટલો સમય લે છે.

(D) મનુષ્યના કોષોમાં કોષચક્રનો સમયગાળો આશરે $24$ કલાકનો હોય છે. $M$ તબક્કો (સમભાજન) પ્રમાણમાં ટૂંકો હોય છે, જે લગભગ $1$ કલાક ચાલે છે. બાકીના $23$ કલાક આંતરાવસ્થા (interphase) દ્વારા લેવામાં આવે છે, જેમાં $G_1$, $S$ અને $G_2$ તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે.

(C) કોષચક્ર દરમિયાન,$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો) એ આંતરાવસ્થાનો એવો સમયગાળો છે જેમાં $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) થાય છે.
આ તબક્કામાં,કોષ દીઠ $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તેથી,$S$ તબક્કા પછી દરેક રંગસૂત્ર બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) ધરાવે છે.

(C) કોષ વિભાજન માટેનો નિર્ણય મુખ્યત્વે કોષચક્રના $G_1$ તબક્કા દરમિયાન લેવામાં આવે છે.
આ બિંદુને પ્રતિબંધ બિંદુ (restriction point) અથવા 'Start' બિંદુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એકવાર કોષ આ ચેકપોઈન્ટ પસાર કરી લે,પછી તે $DNA$ પ્રતિકૃતિ અને ત્યારબાદના કોષ વિભાજન માટે પ્રતિબદ્ધ થઈ જાય છે.
જો કોષને વિભાજન માટે જરૂરી સંકેતો ન મળે,તો તે કોષચક્રમાંથી બહાર નીકળીને $G_0$ તબક્કામાં (શાંત અવસ્થા) પ્રવેશી શકે છે.

(D) સેન્ટ્રિઓલ્સનું સ્વયંજનન $Interphase$ (આંતરાવસ્થા) ના $S$-તબક્કા દરમિયાન થાય છે. આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ તેના $DNA$ અને અંગિકાઓનું સ્વયંજનન કરીને વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે,જેમાં સેન્ટ્રોસોમનો પણ સમાવેશ થાય છે જે સેન્ટ્રિઓલ્સ ધરાવે છે. જ્યારે કોષ $Prophase$ (પૂર્વાવસ્થા) માં પ્રવેશે છે,ત્યારે આ સ્વયંજનિત સેન્ટ્રોસોમ્સ કોષના વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે જેથી સમભાજન ત્રાક (mitotic spindle) નું આયોજન કરી શકાય.

(D) કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો ગુણોત્તર (Kern-Plasma ratio) કોષના નિયમન માટે એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. જ્યારે કોષકેન્દ્ર કોષરસની તુલનામાં અપ્રમાણસર રીતે મોટું હોય,ત્યારે તે ઘણીવાર સૂચવે છે કે કોષ વિભાજન માટે તૈયારી કરી રહ્યો છે. કોષકેન્દ્ર અને કોષરસનો ઊંચો ગુણોત્તર એવા કોષોની લાક્ષણિકતા છે જે કોષચક્રમાં સક્રિયપણે જોડાયેલા હોય અથવા તેની તૈયારી કરતા હોય,ખાસ કરીને જ્યારે કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને કોષકેન્દ્ર $DNA$ ના સ્વયંજનન અને ત્યારબાદના વિભાજન માટે તૈયાર થાય છે.

(A) કોષ સંલયન પ્રયોગો (હેટરોકેરિયોન અભ્યાસ) દર્શાવે છે કે કોષચક્રના ચોક્કસ તબક્કામાં રહેલા કોષના કોષરસમાં એવા પરિબળો હોય છે જે બીજા કોષના કોષકેન્દ્રની પ્રગતિને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
$1$. જ્યારે $S$-તબક્કાના કોષને $G_1$-તબક્કાના કોષ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે $G_1$ કોષકેન્દ્રને $S$-તબક્કામાં પ્રવેશવા અને $DNA$ પ્રતિકૃતિ શરૂ કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે,જે સાબિત કરે છે કે $S$-તબક્કાના કોષરસમાં $DNA$ પ્રતિકૃતિના સક્રિયકર્તાઓ હોય છે.
$2$. જ્યારે $M$-તબક્કાના કોષને $G_1$-તબક્કાના કોષ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે $G_1$ કોષકેન્દ્રને અકાળે રંગસૂત્ર ઘનીકરણ (premature chromosome condensation) માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે,કારણ કે $M$-તબક્કાના કોષરસમાં પરિપક્વતા-પ્રેરક પરિબળો $(MPF)$ હોય છે.

(A) $G_1$ તબક્કો (ગેપ $1$ તબક્કો) એ આંતરાવસ્થાનો પ્રથમ તબક્કો છે. આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને સતત વૃદ્ધિ પામે છે. તે $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે જરૂરી વિવિધ ઉત્સેચકો,બંધારણીય પ્રોટીન અને $RNA$ નું સંશ્લેષણ કરે છે. $DNA$ પોલિમરેઝ એ $G_1$ તબક્કા દરમિયાન સંશ્લેષિત થતા આવશ્યક ઉત્સેચકોમાંનો એક છે,જે કોષને $S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) માટે તૈયાર કરે છે,જ્યાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે. હિસ્ટોન્સ અને ટ્યુબ્યુલિન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ અનુક્રમે $S$ તબક્કા અને $G_2$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે.

(A) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$ તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$ અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન (replication) થાય છે.
$DNA$ ના સ્વયંજનનની સાથે,નવા બનેલા $DNA$ ને ક્રોમેટિનમાં પેક કરવા માટે કોષકેન્દ્રમાં હિસ્ટોન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.
તેથી,$DNA$ અને હિસ્ટોન પ્રોટીન બંનેનું સંશ્લેષણ $S$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. દૈહિક કોષચક્રમાં,આંતરાવસ્થા $G_1$,$S$,અને $G_2$ અવસ્થાઓમાં વિભાજિત થયેલી હોય છે. $S$-અવસ્થા (સંશ્લેષણ અવસ્થા) એ તબક્કો છે જ્યાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના પરિણામે કોષમાં રહેલા $DNA$ ના જથ્થાનું બેવડું પ્રમાણ થાય છે. $G_1$ અવસ્થા $S$-અવસ્થા પહેલા આવે છે,અને $G_2$ અવસ્થા $S$-અવસ્થા પછી પરંતુ ભાજન અવસ્થા ($M$-અવસ્થા) પહેલા આવે છે.

(A) $G_1$ તબક્કો (ગેપ $1$ તબક્કો) એ કોષચક્રની આંતરાવસ્થાનો પ્રથમ તબક્કો છે. આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને સતત વૃદ્ધિ પામે છે. તેમાં કોષની વૃદ્ધિ અને ત્યારબાદ આવતા $S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો),જેમાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,તેની તૈયારી માટે જરૂરી વિવિધ $RNA$ અણુઓ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે. તેથી,$G_1$ તબક્કા દરમિયાન $RNA$ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.

(A) ચેતાકોષો અત્યંત વિશિષ્ટ કોષો છે જે પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી તેમની વિભાજન કરવાની ક્ષમતા ગુમાવે છે. જન્મ પછી,માનવ મગજના મોટાભાગના ચેતાકોષો સમવિભાજન (mitosis) કરતા નથી અને સજીવના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન કોષચક્રની $G_0$ અવસ્થા (શાંત અવસ્થા) માં રહે છે. આની સરખામણીમાં,ગ્લાયલ કોષો,અધિચ્છદ કોષો અને યકૃતના કોષો ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં વિભાજન અને પુનર્જીવન કરવાની ક્ષમતા જાળવી રાખે છે.

(C) ક્લીવેજ એ યુગ્મનજ (zygote) ના ઝડપી સમભાજનની શ્રેણી છે. ક્લીવેજ દરમિયાન,કોષચક્રના $G_1$ અને $G_2$ તબક્કાઓ સામાન્ય રીતે ગેરહાજર હોય છે અથવા ખૂબ જ ટૂંકા હોય છે,જેના પરિણામે ઇન્ટરફેઝ ખૂબ જ ટૂંકો બને છે. ક્લીવેજનો દર કોષ કેટલી ઝડપથી વિભાજન પામે છે તેના પર આધાર રાખે છે,તેથી ટૂંકો ઇન્ટરફેઝ વિભાજનના દરને વધારે છે. તેથી,ક્લીવેજનો દર ઇન્ટરફેઝના સમયગાળાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.

(C) ઉત્પન્ન થયેલા કોષોની કુલ સંખ્યા $128$ છે.
ધારો કે વિભાજનની સંખ્યા $n$ છે.
$n$ વિભાજન પછી ઉત્પન્ન થતા કોષોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $2^n$ છે.
આપેલ છે કે $2^n = 128$.
કારણ કે $2^7 = 128$,તેથી વિભાજનની સંખ્યા $n = 7$ થાય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ એક વિશિષ્ટ પ્રદેશ પર જોડાયેલી હોય છે જેને સેન્ટ્રોમિયર કહેવામાં આવે છે. સેન્ટ્રોમિયર એ રંગસૂત્રનું પ્રાથમિક સંકોચન છે. કોષ વિભાજન દરમિયાન,સેન્ટ્રોમિયરની સપાટી પર કાઇનેટોકોર નામની તકતી જેવી પ્રોટીન રચના બને છે,જે તર્કુ તંતુઓ માટે જોડાણ સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) કોષચક્ર મુખ્યત્વે બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$ અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,કોષમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે.
જો $DNA$ ની પ્રારંભિક માત્રા $2C$ હોય,તો $S$-તબક્કા પછી તે $4C$ થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તેથી,$DNA$ નું સ્વયંજનન ખાસ કરીને $S$-તબક્કા દરમિયાન થાય છે.

(C) કોષચક્ર આંતરાવસ્થા અને $M$ તબક્કાનું બનેલું છે. આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$ અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
જો કોષમાં $DNA$ ની પ્રારંભિક માત્રા $2C$ હોય,તો $S$ તબક્કા પછી $DNA$ ની માત્રા $4C$ થાય છે.
જોકે,આ તબક્કા દરમિયાન રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.

(C) કોષચક્ર મુખ્યત્વે બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન અવસ્થા).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કો.
$S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
આ તબક્કામાં,કોષ દીઠ $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.

(B) કોષ ચક્ર મુખ્ય બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$ તબક્કો (ભાજન અવસ્થા).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કો.
$S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,કોષ તેના $DNA$ નું સ્વયંજનન કરે છે.
જો કોષમાં $DNA$ ની પ્રારંભિક માત્રા $2C$ હોય,તો $S$ તબક્કા પછી $DNA$ ની માત્રા $4C$ થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તેથી,$DNA$ સ્વયંજનન માટેનો સાચો તબક્કો $S$ તબક્કો છે.

(A) કોષચક્રને બે મુખ્ય તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને આગળ $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે.
$G_1$ તબક્કાને પ્રથમ ગેપ તબક્કો અથવા જૈવસંશ્લેષણીય તબક્કો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$G_1$ તબક્કા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને પ્રોટીન,$RNA$ અને વિવિધ અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરીને સતત કદમાં વધારો કરે છે,પરંતુ તે $DNA$ નું સ્વયંજનન કરતું નથી.
તેથી,$G_1$ તબક્કાને જૈવસંશ્લેષણીય તબક્કો કહેવામાં આવે છે.

(A) રિબોન્યુક્લિએઝ એ એક ઉત્સેચક છે જે $RNA$ નું વિઘટન કરે છે. કોષચક્ર દરમિયાન,સમભાજન માટે જરૂરી વિવિધ પ્રોટીન અને ઉત્સેચકોનું સંશ્લેષણ અંતરાવસ્થાના $G_1$ અને $G_2$ તબક્કાઓ દરમિયાન થાય છે. કારણ કે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $RNA$ આવશ્યક છે,રિબોન્યુક્લિએઝનો ઉપયોગ કોષને અંતરાવસ્થામાંથી આગળ વધવા માટે જરૂરી ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓને ખોરવી નાખે છે. તેથી,તે અંતરાવસ્થા દરમિયાન કોષચક્રને અવરોધે છે.

(D) કોષચક્રમાં,$G_1$ અવસ્થા એ પ્રથમ ગૅપ અવસ્થા દર્શાવે છે જ્યાં કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે તૈયારી કરે છે.
$S$ અવસ્થા (સંશ્લેષણ અવસ્થા) દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
જોકે $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે ($2C$ થી $4C$),પરંતુ રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
કારણ કે કોષ $G_1$ અવસ્થામાં દ્વિકીય $(2n)$ છે,તેથી તે $S$ અવસ્થામાં પણ દ્વિકીય $(2n)$ જ રહે છે,કારણ કે રંગસૂત્રિકાઓ હજુ પણ સેન્ટ્રોમિયર સાથે જોડાયેલી હોય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

(A) કોષચક્રના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,$DNA$ ની પ્રતિકૃતિ થાય છે.
$DNA$ પ્રતિકૃતિની સાથે,હિસ્ટોન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ પણ થાય છે જેથી નવા ન્યુક્લિયોસોમ્સ બને છે,જે નવા સંશ્લેષિત $DNA$ ના પેકેજિંગ માટે આવશ્યક છે.

(A) $G_0$ અવસ્થા,જેને શાંત અવસ્થા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવી સ્થિતિ છે જેમાં કોષો કોષચક્રમાંથી બહાર નીકળી જાય છે.
$I.$ તે ખરેખર એક શાંત અવસ્થા છે.
$II.$ આ અવસ્થામાં કોષચક્ર અટકી જાય છે કારણ કે કોષો $S$ અવસ્થામાં આગળ વધતા નથી.
$III.$ $G_0$ માં રહેલા કોષો વિભાજન પામતા નથી પરંતુ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે અને તેમના વિશિષ્ટ કાર્યો કરે છે.
$IV.$ $G_0$ માં રહેલા કોષો ચોક્કસ ઉત્તેજકો (જેમ કે ઈજા અથવા વૃદ્ધિ કારકો) ના પ્રતિભાવમાં કોષચક્રમાં ફરીથી પ્રવેશી શકે છે અને વિભાજન પામી શકે છે.
આમ,તમામ વિધાનો $I, II, III$ અને $IV$ સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M-$ તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે.
એકવાર કોષ $G_1$ ચેકપોઈન્ટ (જેને પ્રતિબંધિત બિંદુ પણ કહેવાય છે) પસાર કરી લે,પછી તે $DNA$ ના સ્વયંજનન અને ત્યારબાદના કોષ વિભાજન માટે પ્રતિબદ્ધ થઈ જાય છે.
તેથી,$S-$ અવસ્થા (સંશ્લેષણ અવસ્થા) એ તબક્કો છે જ્યાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,પરંતુ વિભાજન માટેની પ્રતિબદ્ધતા $G_1$ અવસ્થાના અંતે નક્કી થાય છે,જેના કારણે કોષ $S-$ અવસ્થામાં પ્રવેશે છે.

(A) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: $Interphase$ (અંતરાવસ્થા) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
$Interphase$ ને ઘણીવાર 'વિશ્રામી અવસ્થા' કહેવામાં આવે છે કારણ કે કોષ સક્રિય રીતે વિભાજન પામતો નથી,જોકે તે ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે.
$Interphase$ દરમિયાન,કોષ તેના $DNA$ નું સ્વયંજનન કરીને અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરીને વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે,પરંતુ આ ફેરફારો પ્રકાશ સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર (light microscope) હેઠળ સ્પષ્ટ રચનાત્મક ફેરફારો (જેમ કે રંગસૂત્રોનું ઘનીકરણ) તરીકે જોઈ શકાતા નથી.
તેની સામે,$Prophase$ (પૂર્વાવસ્થા),$Metaphase$ (ભાજનાવસ્થા) અને $Anaphase$ (ભાજનોત્તરાવસ્થા) એ $M$-તબક્કાના તબક્કાઓ છે જ્યાં રંગસૂત્રોનું ઘનીકરણ,ગોઠવણી અને અલગ થવા જેવા દ્રશ્યમાન ફેરફારો થાય છે,જે માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ જોઈ શકાય છે.

(A) $G_1$ તબક્કા (ગેપ $1$ તબક્કો) દરમિયાન,કોષ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ અને ચયાપચયની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. કોષ $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે જરૂરી વિવિધ પ્રોટીન,ઉત્સેચકો અને અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરે છે. આ તીવ્ર ચયાપચયની પ્રવૃત્તિ અને કોષીય ઘટકોના સંચયના પરિણામે,વધેલી ટ્રાન્સક્રિપ્શનલ પ્રવૃત્તિ અને આગામી $S$ તબક્કાની તૈયારી માટે કોષકેન્દ્રનું કદ વધે છે.

(C) જ્યારે કોષ નાનો હોય છે,ત્યારે તેની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ અને કદનો ગુણોત્તર ઊંચો હોય છે,જે દ્રવ્યોની આપ-લેને સરળ બનાવે છે. કોષચક્રના $G_1$ તબક્કા દરમિયાન,કોષ કદમાં વધારો કરે છે અને ચયાપચયિક રીતે ખૂબ જ સક્રિય હોય છે,જે $DNA$ ના સ્વયંજનન (replication) માટે તૈયારી કરે છે. જેમ જેમ કોષ મોટો થાય છે,તેમ તેમ કોષવિભાજન માટે જરૂરી પ્રોટીન અને અંગિકાઓના સંશ્લેષણને ટેકો આપવા માટે તેની ચયાપચયિક પ્રવૃત્તિ વધે છે.

(C) કોષચક્ર $G_1$,$S$,$G_2$ અને $M$ અવસ્થાઓ ધરાવે છે.
$S$ અવસ્થા (સંશ્લેષણ અવસ્થા) દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન (replication) થાય છે.
$DNA$ એ હિસ્ટોન પ્રોટીન સાથે વીંટળાઈને ક્રોમેટિન બનાવે છે,તેથી નવા બનેલા $DNA$ ને ન્યુક્લિયોસોમમાં પેક કરવા માટે $DNA$ સ્વયંજનનની સાથે જ હિસ્ટોન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થવું જરૂરી છે.
આથી,હિસ્ટોન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ $S$ અવસ્થા દરમિયાન થાય છે.

(A) કોષચક્ર મુખ્ય બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા અને $M$ તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને વધુ ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ અવસ્થા,$S$ અવસ્થા અને $G_2$ અવસ્થા.
$G_1$ અવસ્થા (ગેપ $1$) દરમિયાન,કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે તૈયારી કરે છે.
$S$ અવસ્થા (સંશ્લેષણ તબક્કો) એ સમયગાળો છે જેમાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
તેથી,$G_1$ અવસ્થા એ $DNA$ સંશ્લેષણ ($S$ અવસ્થા) પહેલાં આવતો તબક્કો છે.

(A) $K.I$ (કેરિયોપ્લાઝમિક ઇન્ડેક્સ) એ કોષકેન્દ્રના કદ $(V_n)$ અને કોષરસના કદ $(V_c)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે $K.I = V_n / V_c$ સૂત્ર દ્વારા દર્શાવાય છે.
કોષના વિકાસ દરમિયાન,કોષ પ્રોટીન અને અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરતું હોવાથી કોષરસનું કદ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે,જ્યારે કોષકેન્દ્રનું કદ પ્રમાણમાં સ્થિર રહે છે.
અહીં છેદ $(V_c)$ વધે છે અને અંશ $(V_n)$ અચળ રહે છે,તેથી $K.I$ નું કુલ મૂલ્ય ઘટે છે.
જ્યારે $K.I$ એક ચોક્કસ મર્યાદાથી નીચે જાય છે,ત્યારે તે કોષને વિભાજન માટે પ્રેરિત કરે છે જેથી કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ વચ્ચેનું સંતુલન પુનઃસ્થાપિત થઈ શકે.

(D) કોષચક્ર મુખ્યત્વે બે તબક્કાઓ ધરાવે છે: $Interphase$ (અંતરાપ્રાવસ્થા) અને $M-phase$ (ભાજન અવસ્થા).
$Interphase$ ને ઘણીવાર 'વિશ્રામી અવસ્થા' અથવા 'તૈયારીનો તબક્કો' કહેવામાં આવે છે,પરંતુ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ તે કોષચક્રની સૌથી સક્રિય અવસ્થા છે.
$Interphase$ દરમિયાન,કોષ વૃદ્ધિ પામે છે,તેના $DNA$ નું સ્વયંજનન કરે છે અને કોષ વિભાજન માટે જરૂરી પ્રોટીન અને અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરે છે.
તેથી,$Interphase$ ને સૌથી સક્રિય અવસ્થા ગણવામાં આવે છે.

(C) કોષચક્રને ચાર અલગ-અલગ અવસ્થાઓમાં, એટલે કે $G_1$ (ગેપ $1$), $S$ (સંશ્લેષણ), $G_2$ (ગેપ $2$) અને $M$ (ભાજન), માં આલ્મા હોવાર્ડ અને સ્ટીફન આર. પેલ્ક દ્વારા $1953$ માં વહેંચવામાં આવ્યું હતું।
તેમણે $Vicia \, faba$ ના મૂળના વર્ધમાન કોષોમાં $DNA$ સંશ્લેષણનો સમયગાળો જાણવા માટે રેડિયોએક્ટિવ ફોસ્ફરસ $(^{32}P)$ નો ઉપયોગ કરીને પ્રયોગો કર્યા હતા।

(B) કોષચક્રમાં,$S$-અવસ્થા ($DNA$ સંશ્લેષણ અવસ્થા) એ $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે જવાબદાર છે.
$S$-અવસ્થા દરમિયાન,કોષ દીઠ $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે ($2C$ થી $4C$),પરંતુ રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
$G_2$-અવસ્થા એ $S$-અવસ્થા પછી અને ભાજન (mitosis) પહેલા આવે છે,તેથી કોષમાં $G_1$-અવસ્થાની સરખામણીમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી હોય છે.
તેથી,જો $G_1$-અવસ્થામાં $DNA$ ની પ્રારંભિક માત્રા $1$ એકમ (અથવા $2C$) ગણવામાં આવે,તો $G_2$-અવસ્થામાં તે $2$ એકમ (અથવા $4C$) હોય છે.

(B) કોષચક્રને બે મુખ્ય તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: આંતરાવસ્થા અને $M-$તબક્કો (સમસૂત્રીભાજન).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1-$અવસ્થા,$S-$અવસ્થા અને $G_2-$અવસ્થા.
$G_1-$અવસ્થા (ગેપ $1$) એ સમસૂત્રીભાજન અને $DNA$ સ્વયંજનન ($S-$અવસ્થા) ની શરૂઆત વચ્ચેનો સમયગાળો છે.
આ તબક્કા દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને સતત કદમાં વૃદ્ધિ પામે છે,પરંતુ તે $DNA$ નું સ્વયંજનન કરતું નથી.

(A) કોષચક્ર આંતરાવસ્થા ($G_1$,$S$,અને $G_2$ અવસ્થા) અને $M$ અવસ્થા (ભાજન) ધરાવે છે.
$G_1$ અવસ્થા (ગેપ $1$) દરમિયાન,કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને કોષની વૃદ્ધિ તથા $DNA$ પ્રતિકૃતિ માટે જરૂરી $RNA$ અને પ્રોટીનનું સક્રિય સંશ્લેષણ થાય છે.
$S$ અવસ્થા (સંશ્લેષણ) દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
$G_2$ અવસ્થા (ગેપ $2$) દરમિયાન,કોષ વૃદ્ધિ ચાલુ રાખે છે અને ભાજન માટે જરૂરી $RNA$ અને પ્રોટીન (જેમ કે સ્પિન્ડલ તંતુઓ માટે ટ્યુબ્યુલિન) નું વધુ સંશ્લેષણ થાય છે.
તેથી,$RNA$ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ $G_1$ અને $G_2$ બંને અવસ્થાઓમાં થાય છે.

(C) માનવ શરીરમાં,અમુક વિશિષ્ટ કોષો કોષચક્રમાંથી બહાર નીકળીને $G_0$ તબક્કામાં (શાંત અવસ્થા) પ્રવેશ કરે છે,જ્યાં તેઓ આગળ વિભાજન પામતા નથી.
હૃદયના સ્નાયુકોષો $(a)$ અને ચેતાકોષો $(c)$ અત્યંત વિશિષ્ટ કોષો છે જે પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી વિભાજનની ક્ષમતા ગુમાવે છે.
કંકાલ સ્નાયુકોષો $(b)$ પણ પુખ્ત વયના લોકોમાં સામાન્ય રીતે વિભાજન પામતા નથી,જોકે તેમાં સેટેલાઇટ કોષો દ્વારા મર્યાદિત પુનઃજનન ક્ષમતા હોય છે; પરંતુ,જે કોષો વિભાજન પામતા નથી તેવા પ્રમાણભૂત જૈવિક પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,$a$ અને $c$ મુખ્ય ઉદાહરણો છે.
તેથી,સાચો જવાબ $a$ અને $c$ છે.

(C) કોષચક્ર મુખ્ય બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: અંતરાવસ્થા અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
અંતરાવસ્થાને $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો) અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
અંતરાવસ્થાના $S$ તબક્કા દરમિયાન,કોષમાં $DNA$ ની માત્રા બમણી થાય છે.
જો $DNA$ ની પ્રારંભિક માત્રા $2C$ હોય,તો આ તબક્કા દરમિયાન તે વધીને $4C$ થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.

(A) પુખ્ત પ્રાણીઓમાં કેટલાક કોષો વિભાજન પામતા નથી (દા.ત. હૃદયના કોષો) અને ઘણા અન્ય કોષો માત્ર જરૂરિયાત મુજબ જ વિભાજન પામે છે,જેમ કે ઈજા કે કોષના મૃત્યુને કારણે ગુમાવેલા કોષોને બદલવા માટે.
જે કોષો આગળ વિભાજન પામતા નથી,તેઓ $G_1$ તબક્કામાંથી બહાર નીકળીને કોષચક્રની એક નિષ્ક્રિય અવસ્થામાં પ્રવેશે છે,જેને શાંત અવસ્થા $(G_0)$ કહેવામાં આવે છે.
આ અવસ્થામાં રહેલા કોષો ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે,પરંતુ જ્યાં સુધી સજીવની જરૂરિયાત મુજબ તેમને વિભાજન માટે સંકેત ન મળે ત્યાં સુધી તેઓ આગળ વધતા નથી.