Internal structure of root Questions in Gujarati

(D) કેસ્પેરિયન પટ્ટી અને માર્ગ કોષો (passage cells) એ મૂળના અંતઃસ્તર (endodermis) ના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
આપેલ આકૃતિમાં:
- $(A)$ દ્વિદળી મૂળ દર્શાવે છે.
- $(B)$ એકદળી મૂળ દર્શાવે છે.
- $(C)$ દ્વિદળી પ્રકાંડ દર્શાવે છે.
- $(D)$ એકદળી પ્રકાંડ દર્શાવે છે.
કેસ્પેરિયન પટ્ટી (સુબેરિનનું જમાવટ) અને માર્ગ કોષો (પાતળી દીવાલવાળા કોષો) બંને મૂળના અંતઃસ્તરમાં જોવા મળે છે (દ્વિદળી અને એકદળી બંનેમાં). તેથી,તેઓ $(A)$ અને $(B)$ બંનેમાં જોવા મળે છે.

(A) મકાઈ જેવા એકદળી મૂળમાં,ઝાયલેમ બંડલ્સની સંખ્યા સામાન્ય રીતે છ કરતાં વધુ હોય છે,જેને સામાન્ય રીતે પોલિઆર્ક સ્થિતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેની સરખામણીમાં,દ્વિદળી મૂળ સામાન્ય રીતે ડાયઆર્ક,ટ્રાયઆર્ક અથવા ટેટ્રાર્ક સ્થિતિ દર્શાવે છે.
તેથી,ઝાયલેમ બંડલ્સની સંખ્યાના આધારે,મકાઈના મૂળને પોલિઆર્ક કહેવામાં આવે છે.

(B) દ્વિદળી મૂળની પ્રાથમિક આંતરિક રચનામાં,રંભ (stele) પરિચક્ર,વાહક પુલ અને સંયોજક પેશી (જલવાહક અને અન્નવાહક વચ્ચેની મૃદુતક પેશી) ની બનેલી હોય છે.
દ્વિદળી પ્રકાંડની પ્રાથમિક આંતરિક રચનામાં,રંભ પરિચક્ર,વાહક પુલ અને મજ્જાની બનેલી હોય છે.
સંયોજક પેશી એ મૂળના રંભની લાક્ષણિકતા છે અને તે પ્રકાંડમાં ગેરહાજર હોય છે.
તેથી,સંયોજક પેશી એ દ્વિદળી મૂળમાં રંભીય પેશી છે પરંતુ દ્વિદળી પ્રકાંડમાં નથી.

(D) દ્વિદળી મૂળમાં,પાર્શ્વ મૂળ $Pericycle$ (પરિચક્ર) ના કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે.
આ કોષો $Endodermis$ (અંતઃસ્તર) ની બરાબર અંદરની તરફ આવેલા હોય છે.
જ્યારે વનસ્પતિને પાર્શ્વ મૂળ વિકસાવવાની જરૂર હોય છે,ત્યારે $Pericycle$ ના કોષો ઝડપથી કોષવિભાજન (વર્ધનશીલ પ્રવૃત્તિ) પામે છે અને મૂળનું આદિપિંડ (root primordium) બનાવે છે.
આ આદિપિંડ ત્યારબાદ $Endodermis$,$Cortex$ (બાહ્યક) અને $Epidermis$ (અધિસ્તર) માંથી પસાર થઈને પાર્શ્વ મૂળ તરીકે બહાર આવે છે.
તેથી,પાર્શ્વ મૂળનું ઉદ્ભવ સ્થાન અંતર્જાત (endogenous) છે.

(C) આપેલ મૂળના રોમ (root hair) કોષની આકૃતિમાં:
$1$. લેબલ $X$ કોષની અંદર આવેલી ઘટ્ટ, ગોળાકાર અંગિકા તરફ નિર્દેશ કરે છે, જે $\text{કોષકેન્દ્ર}$ છે।
$2$. લેબલ $Y$ બાજુના કોષની બહારની સીમા તરફ નિર્દેશ કરે છે, જે $\text{કોષદીવાલ}$ છે।
તેથી, $X$ એ $\text{કોષકેન્દ્ર}$ દર્શાવે છે અને $Y$ એ $\text{કોષદીવાલ}$ દર્શાવે છે।

(C) અંતઃસ્તર એ મૂળના બાહ્યકનું સૌથી અંદરનું સ્તર છે.
તેની ત્રિજ્યાવર્તી અને સ્પર્શકીય કોષદીવાલ પર કેસ્પેરિયન પટ્ટીઓની હાજરી તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
આ પટ્ટીઓ $suberin$ (સુબેરીન) નામના પાણી માટે અપ્રવેશ્ય,મીણ જેવા પદાર્થની બનેલી હોય છે.
$Suberin$ કોષદીવાલ દ્વારા પાણી અને ઓગળેલા દ્રાવ્યોના વહનને અટકાવે છે,જેનાથી તેમને કોષરસમાં પ્રવેશવા માટે કોષરસપટલમાંથી પસાર થવું પડે છે. આ પ્રક્રિયા વનસ્પતિને પાણી અને ખનિજોના શોષણનું નિયમન કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
દ્વિદળી મૂળની અંતસ્થ રચનામાં,જલવાહક અને અન્નવાહક પુલની વચ્ચે આવેલી મૃદુતકીય કોષોને સંયોજક પેશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો ખોરાક સંગ્રહ કરવામાં ભૂમિકા ભજવે છે અને દ્વિતીય વૃદ્ધિ દરમિયાન ક્યારેક વર્ધનશીલ બની શકે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સુબેરિન એ એક જલવિરાગી,મીણ જેવો પદાર્થ છે જે રક્ષણ આપે છે અને પાણીના વ્યયને અટકાવે છે.
તે લાક્ષણિક રીતે પ્રકાંડના $phellem$ (બૂચ) કોષોની કોષદીવાલમાં જમા થાય છે,જે પરિચર્મનો ભાગ છે.
વધુમાં,તે મૂળના $endodermis$ (અંતઃસ્તર) ની અરીય અને સ્પર્શકીય દીવાલોમાં જમા થાય છે,જે કેસ્પેરિયન પટ્ટીઓ બનાવે છે,જે જલવાહક નળાકારમાં પાણી અને દ્રાવ્ય પદાર્થોના વહનને નિયંત્રિત કરે છે.

(B) . સંયોજક પેશી એ મૂળમાં જલવાહક અને અન્નવાહક પુલની વચ્ચે આવેલી મૃદુતક પેશી છે $(III)$.
$B$. કેસ્પેરિયન પટ્ટીઓ એ અંતઃસ્તરના કોષોમાં જોવા મળતી સુબેરિનની પાણી માટે અપ્રવેશ્ય પટ્ટીઓ છે $(IV)$.
$C$. સહાયક કોષો એ વિશિષ્ટ અધિસ્તરીય કોષો છે જે વાયુરંધ્રના રક્ષક કોષોને ઘેરે છે $(I)$.
$D$. સ્ટાર્ચ આવરણ એ પ્રકાંડના અંતઃસ્તરને દર્શાવે છે,જે સ્ટાર્ચના કણોથી સમૃદ્ધ હોય છે $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.