એપોમિક્સિસ (અસંયોગીજનન) એટલે શું? તેનું મહત્વ જણાવો.

(N/A) એપોમિક્સિસ એ કેટલીક સપુષ્પી વનસ્પતિઓ,જેમ કે $Asteraceae$ કુળની કેટલીક જાતિઓ અને ઘાસમાં જોવા મળતી એક વિશેષ પ્રક્રિયા છે,જેમાં ફલન વગર બીજનું નિર્માણ થાય છે.
તે અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જે લિંગી પ્રજનનની નકલ કરે છે.
કેટલીક જાતિઓમાં,દ્વિતીયક અંડકોષ અર્ધીકરણ વગર બને છે અને ફલન વગર ભ્રૂણમાં વિકસે છે.
અન્ય કિસ્સાઓમાં,જેમ કે $Citrus$ (લીંબુ) અને $Mango$ (આંબો) માં,ભ્રૂણપુટની આસપાસના પ્રદેહના કોષો વિભાજન પામીને ભ્રૂણમાં વિકસે છે. આને બહુ-ભ્રૂણતા (polyembryony) કહેવાય છે,જેમાં એક અંડકમાં ઘણા ભ્રૂણ હોય છે.
એપોમિક્સિસનું મહત્વ:
$1$. ખાદ્ય અને શાકભાજીના પાકોની સંકર જાતો ઉત્પાદકતામાં ઘણો વધારો કરે છે.
$2$. જોકે,સંકર બીજ દર વર્ષે ખરીદવા પડે છે કારણ કે સંકર છોડમાંથી એકત્રિત કરેલા બીજમાં લક્ષણોનું અલગીકરણ થાય છે અને તે સંકર ગુણધર્મો જાળવી રાખતા નથી.
$3$. જો સંકર જાતોને એપોમિક્ટીક બનાવવામાં આવે,તો સંતતિમાં લક્ષણોનું અલગીકરણ થતું નથી.
$4$. આનાથી ખેડૂતો દર વર્ષે મોંઘા સંકર બીજ ખરીદ્યા વગર પોતાના પાકમાંથી મેળવેલા બીજનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
$5$. ખેડૂતોનો ખર્ચ ઘટાડવા માટે સંકર જાતોમાં એપોમિક્ટીક જનીનો દાખલ કરવા માટે વિશ્વભરમાં સક્રિય સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.