કુલ વિદ્યુતભાર $-Q$ એ $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી રીંગની લંબાઈ પર સમાન રીતે પથરાયેલ છે. $m$ દળ ધરાવતો એક નાનો પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર $+q$ રીંગના કેન્દ્ર પર રાખેલ છે અને તેને રીંગની અક્ષ પર હળવો ધક્કો આપવામાં આવે છે.
$(a)$ દર્શાવો કે કણ સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે.
$(b)$ તેનો આવર્તકાળ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી રીંગના કેન્દ્રથી તેની અક્ષ પર $x$ અંતરે રહેલા બિંદુ $P$ પરના વિદ્યુતભાર $q$ પર રીંગના બિંદુ $A$ પરના વિદ્યુતભારના અંશ $(-dQ)$ ને કારણે લાગતું બળ:
$dF = k \frac{(-dQ)q}{R^2 + x^2}$
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$dF \sin \theta$ ઘટકો મૂલ્યમાં સમાન અને દિશામાં પરસ્પર વિરુદ્ધ હોવાથી એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે. પરિણામી બળ $F$ એ $dF \cos \theta$ ઘટકોનો સરવાળો છે,જે કેન્દ્ર $O$ તરફ લાગે છે:
$F = \oint dF \cos \theta = \oint -k \frac{(dQ)q}{R^2 + x^2} \cdot \frac{x}{\sqrt{R^2 + x^2}} = -\frac{kQqx}{(R^2 + x^2)^{3/2}}$
જ્યારે $x \ll R$ હોય,ત્યારે $R^2 + x^2 \approx R^2$,તેથી $F \approx -\frac{kQq}{R^3} x$. અહીં $F \propto -x$ હોવાથી,ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ છે.
$F = -m \omega^2 x$ સાથે સરખાવતા,$\omega^2 = \frac{kQq}{mR^3} = \frac{Qq}{4 \pi \epsilon_0 m R^3}$ મળે છે.
આવર્તકાળ $T = \frac{2 \pi}{\omega} = 2 \pi \sqrt{\frac{4 \pi \epsilon_0 m R^3}{Qq}}$ થાય.

Explore More

Similar Questions

ધારો કે એક સમાન રીતે વીજભારિત દીવાલ $2 \times 10^4 \ N/C$ નું સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર લંબરૂપે ઉત્પન્ન કરે છે. $2 \ g$ દળ ધરાવતો એક વીજભારિત કણ $20 \ cm$ લંબાઈના રેશમી દોરા વડે લટકાવેલ છે અને તે દીવાલથી $10 \ cm$ ના અંતરે સ્થિર રહે છે. તો કણ પરનો વીજભાર $\frac{1}{\sqrt{x}} \ \mu C$ હશે,જ્યાં $x=$ . . . . . . . ($g=10 \ m/s^2$ નો ઉપયોગ કરો)

બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $q_1 = \sqrt{10} \, \mu C$ અને $q_2 = -25 \, \mu C$ ને $x$-અક્ષ પર અનુક્રમે $x = 1 \, m$ અને $x = 4 \, m$ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. $y$-અક્ષ પરના બિંદુ $y = 3 \, m$ આગળ વિદ્યુતક્ષેત્ર ($V/m$ માં) કેટલું હશે? [ લો $\frac{1}{4\pi\varepsilon_0} = 9 \times 10^9 \, Nm^2C^{-2}$ ]

$a$ બાજુવાળા એક સમઘનના દરેક શિરોબિંદુ પર $+Q$ બિંદુવત વિદ્યુતભારો છે,સિવાય કે ઉગમબિંદુ પર $-Q$ વિદ્યુતભાર છે. સમઘનના કેન્દ્ર પર વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે?

આપેલ ગોઠવણી માટે,જ્યાં ચોરસના ખૂણાઓ પર ચાર વિદ્યુતભારો સ્થિર છે,ત્યારે એક શિરોબિંદુ પર મૂકવા માટેના વધારાના વિદ્યુતભાર $Q$ નું મૂલ્ય શોધો જેથી શિરોલંબ સંમિત અક્ષ પરના દરેક બિંદુએ શિરોલંબ અક્ષની દિશામાં કુલ વિદ્યુતક્ષેત્રનો ઘટક શૂન્ય થાય.

Difficult
View Solution

એક વિદ્યુતભાર $10^{-9} \ C$ યામ પદ્ધતિના ઉગમબિંદુ પર અને બીજો વિદ્યુતભાર $Q$ એ $(2, 0, 0) \ m$ પર રહેલો છે. જો $(3, 1, 1) \ m$ બિંદુએ વિદ્યુતક્ષેત્રનો $Y$-ઘટક શૂન્ય હોય,તો $Q$ નું મૂલ્ય શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo