"સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે". આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી. ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક કાર સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તેમ ધારો. ધારો કે કાર $O$ થી $P$ સુધી $18 \, s$ માં જાય છે અને ત્યારબાદ $P$ થી $Q$ સુધી $6 \, s$ માં પાછી ફરે છે.
કિસ્સો $1$: $O$ થી $P$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP = 360 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $360 \, m - 0 \, m = 360 \, m$
લાગતો સમય = $18 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{\text{કુલ સ્થાનાંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું છે.
કિસ્સો $2$: $O$ થી $P$ અને ત્યારબાદ $Q$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP + PQ = 360 + (360 - 240) = 360 + 120 = 480 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $OQ = 240 \, m - 0 \, m = 240 \, m$
કુલ સમય = $18 \, s + 6 \, s = 24 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{480}{24} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{240}{24} = 10 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય $(10 \, ms^{-1})$ એ સરેરાશ ઝડપ $(20 \, ms^{-1})$ જેટલું નથી.
આમ, આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ રેખાખંડ $AB, BC$ અને $CD$ પર અનુક્રમે $v_1, v_2$ અને $v_3$ ઝડપે ગતિ કરે છે. જો $AB = BC$ અને $AD = 3 AB$ હોય,તો પદાર્થની સરેરાશ ઝડપ કેટલી થશે?

એક કાર સુરેખ રસ્તા પર કુલ અંતરનો $\frac{1}{3}$ ભાગ $20 \, km/hr$ ની ઝડપે અને બાકીનું અંતર $60 \, km/hr$ ની ઝડપે કાપે છે. તો કારની સરેરાશ ઝડપ $km/hr$ માં કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

એક કાર $x$ જેટલું અંતર $v_1$ ઝડપથી અને ત્યારબાદ તેટલું જ અંતર $x$,$v_2$ ઝડપથી એક જ દિશામાં કાપે છે. કારની સરેરાશ ઝડપ કેટલી હશે?

શું ગતિમાન પદાર્થ માટે અચળ વેગ અને બદલાતી ઝડપ શક્ય છે?

એક પદાર્થ તેના કાપેલા પથના પ્રથમ,બીજા અને ત્રીજા એક-તૃતીયાંશ અંતર માટે અનુક્રમે $v$,$2v$ અને $3v$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. તેની સરેરાશ ઝડપ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo