સાબિત કરો કે વિધેય $f(x)=x^{2}-x+1$ એ અંતરાલ $(-1,1)$ પર ચુસ્ત વધતું કે ઘટતું વિધેય નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
આપેલ વિધેય $f(x)=x^{2}-x+1$ છે.
$\therefore f^{\prime}(x)=2x-1$.
હવે,$f^{\prime}(x)=0 \Rightarrow 2x-1=0 \Rightarrow x=\frac{1}{2}$.
બિંદુ $x=\frac{1}{2}$ એ અંતરાલ $(-1,1)$ ને બે અલગ અંતરાલોમાં વિભાજિત કરે છે,એટલે કે $(-1, \frac{1}{2})$ અને $(\frac{1}{2}, 1)$.
અંતરાલ $(-1, \frac{1}{2})$ માં,એક પરીક્ષણ બિંદુ $x=0$ લો. તો $f^{\prime}(0)=2(0)-1=-1 < 0$.
તેથી,$f$ એ અંતરાલ $(-1, \frac{1}{2})$ માં ચુસ્ત ઘટતું વિધેય છે.
અંતરાલ $(\frac{1}{2}, 1)$ માં,એક પરીક્ષણ બિંદુ $x=\frac{3}{4}$ લો. તો $f^{\prime}(\frac{3}{4})=2(\frac{3}{4})-1=\frac{3}{2}-1=\frac{1}{2} > 0$.
તેથી,$f$ એ અંતરાલ $(\frac{1}{2}, 1)$ માં ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
આમ,વિધેય $(-1, \frac{1}{2})$ પર ચુસ્ત ઘટતું અને $(\frac{1}{2}, 1)$ પર ચુસ્ત વધતું હોવાથી,તે સમગ્ર અંતરાલ $(-1, 1)$ પર ચુસ્ત વધતું કે ઘટતું વિધેય નથી.

Explore More

Similar Questions

જો $f(x) = x^3 - 6x^2 + 9x + 3$ એ ઘટતું વિધેય હોય,તો $x$ કયા અંતરાલમાં હશે?

વિવૃત અંતરાલ $\left(0, \frac{\pi}{2}\right)$ માં,$\cos x + x \sin x$ પદાવલિ માટે નીચેનામાંથી કયું સત્ય છે?

વિધેય $f(x) = \frac{\lambda \sin x + 3 \cos x}{2 \sin x + 6 \cos x}$ એ ક્યારે એકવિધ વધતું વિધેય છે?

Difficult
View Solution

જો $f(x)=x^3-10x^2+200x-10$ હોય,તો

જો વિધેય $f(x) = \cos |x| - 2ax + b$ એ આખી વાસ્તવિક સંખ્યા રેખા પર વધતું વિધેય હોય,તો $a$ નું મૂલ્ય શું થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo