ચુંબકીય ક્ષેત્રની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો એકમ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં $v$ વેગથી ગતિ કરતા $q$ વિદ્યુતભાર પર લાગતા બળ $F$ નું મૂલ્ય લોરેન્ઝ બળના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$F = B q v \sin \theta$
$B$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$B = \frac{F}{q v \sin \theta}$
વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \ C$ નો એકમ વિદ્યુતભાર ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબરૂપે $1 \ m/s$ ની ઝડપથી ગતિ કરતો હોય અને તેના પર $1 \ N$ જેટલું બળ લાગતું હોય,ત્યારે તે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નું મૂલ્ય $1$ $SI$ એકમ કહેવાય છે.
$SI$ એકમની તારવણી:
$B$ નો એકમ $= \frac{F \text{ નો એકમ}}{q \text{ નો એકમ} \times v \text{ નો એકમ}}$
$= \frac{1 \ N}{1 \ C \times 1 \ m/s} = 1 \ N \cdot C^{-1} \cdot s \cdot m^{-1}$
કારણ કે $1 \ C/s = 1 \ A$,તેથી એકમ નીચે મુજબ થાય:
$= 1 \ N \cdot A^{-1} \cdot m^{-1}$
આ એકમને ટેસ્લા $(T)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$x-$ અક્ષ પર $J$ ઘનતા સાથે વિદ્યુતપ્રવાહ વહન કરતા ધાતુના નમૂનાને $z-$ અક્ષ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં મૂકવામાં આવે છે. $y-$ અક્ષ પર ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ એ $J$ અને $B$ ના સમપ્રમાણમાં છે. આ સમપ્રમાણતા અચળાંકનો $SI$ એકમ શું છે?

જ્યારે એક વિદ્યુતભાર $q$ એવા વિસ્તારમાં ગતિ કરે છે જ્યાં વિદ્યુતક્ષેત્ર અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર બંને હાજર હોય,ત્યારે તેના પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

એક ઇલેક્ટ્રોન $(2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \text{ m/s}$ ના વેગથી $(3 \hat{i} + 6 \hat{j} + 2 \hat{k}) \text{ V/m}$ ના વિદ્યુતક્ષેત્ર અને $(2 \hat{j} + 3 \hat{k}) \text{ T}$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોન પર લાગતા લોરેન્ઝ બળનું મૂલ્ય અને દિશા ($x$-અક્ષ સાથે) શોધો.

ચુંબકીય બળ $F = q(v \times B)$ એ

$1\,\mu C$ જેટલો વિદ્યુતભાર ધરાવતો એક વિદ્યુતભારિત કણ $(2 \hat{i} + 3 \hat{j} + 4 \hat{k})\, ms^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. જો કણ જે વિસ્તારમાં ગતિ કરે છે ત્યાં $(5 \hat{i} + 3 \hat{j} - 6 \hat{k}) \times 10^{-3}\, T$ નું બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર અસ્તિત્વ ધરાવતું હોય,તો કણ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F} \times 10^{-9}\, N$ છે. સદિશ $\overrightarrow{F}$ શોધો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo