Difficult
કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવા માટે યોગ્ય દિક્વિન્યાસ (proper orientation) શા માટે જરૂરી છે તે સમજાવો.
(N/A) સંઘાતવાદ (collision theory) મુજબ,કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવા માટે,પ્રક્રિયક અણુઓ પૂરતી ગતિજ ઉર્જા (સક્રિયકરણ ઉર્જા) સાથે અને યોગ્ય દિક્વિન્યાસમાં અથડાવવા જોઈએ.
અથડાતા અણુઓનો યોગ્ય દિક્વિન્યાસ પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચેના બંધોને તોડવામાં અને નીપજો બનાવવા માટે નવા બંધોના નિર્માણને સરળ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનોલ $(CH_3OH)$ બનાવવા માટે બ્રોમોમિથેન $(CH_3Br)$ અને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^-)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા પ્રક્રિયક અણુઓના દિક્વિન્યાસ પર આધાર રાખે છે. જો $OH^-$ આયન બ્રોમિન પરમાણુની વિરુદ્ધ દિશામાંથી કાર્બન પરમાણુ તરફ આવે,તો તે નીપજ બનાવે છે. જો તે સમાન બાજુથી આવે,તો અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને સ્થિત-વિદ્યુત અપાકર્ષણને કારણે કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
અથડાતા અણુઓનો યોગ્ય દિક્વિન્યાસ પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચેના બંધોને તોડવામાં અને નીપજો બનાવવા માટે નવા બંધોના નિર્માણને સરળ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનોલ $(CH_3OH)$ બનાવવા માટે બ્રોમોમિથેન $(CH_3Br)$ અને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^-)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા પ્રક્રિયક અણુઓના દિક્વિન્યાસ પર આધાર રાખે છે. જો $OH^-$ આયન બ્રોમિન પરમાણુની વિરુદ્ધ દિશામાંથી કાર્બન પરમાણુ તરફ આવે,તો તે નીપજ બનાવે છે. જો તે સમાન બાજુથી આવે,તો અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને સ્થિત-વિદ્યુત અપાકર્ષણને કારણે કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
Explore More
Similar Questions
ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા $A \to B$ માટે,સક્રિયકરણ ઊર્જા $65 \ kJ \ mol^{-1}$ છે અને પ્રક્રિયાની ઉષ્મા $-42 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. પ્રતિગામી પ્રક્રિયા $B \to A$ માટે સક્રિયકરણ ઊર્જા ....... $kJ \ mol^{-1}$ હશે.
Medium
View Solutionશારીરિક તાપમાન $T$ પર એક ચોક્કસ જૈવરાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર ઉત્સેચક સાથે ઉત્સેચક વગર કરતા $10^{6}$ ગણો ઝડપી થાય છે. ઉત્સેચક ઉમેરવાથી સક્રિયકરણ ઊર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો છે?
$T \ K$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા માટે સક્રિયકરણ ઉર્જા $2.303 \ RT \ J \ mol^{-1}$ માલૂમ પડી હતી. વેગ અચળાંક અને આર્હેનિયસ અવયવનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
$A_2 + B_2 \rightleftharpoons 2AB$ પ્રક્રિયા માટે પુરોગામી અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા અનુક્રમે $180 \, kJ \, mol^{-1}$ અને $200 \, kJ \, mol^{-1}$ છે. ઉદ્દીપકની હાજરીમાં,બંને (પુરોગામી અને પ્રતિગામી) પ્રક્રિયાઓની સક્રિયકરણ ઊર્જામાં $100 \, kJ \, mol^{-1}$ નો ઘટાડો થાય છે. તો ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $(A_2 + B_2 \rightarrow 2AB)$ પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ $kJ \, mol^{-1}$ માં કેટલો થશે?
Medium
View Solutionઉદ્દીપક રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો વેગ કેવી રીતે વધારે છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo