ગરમ કેથોડ દ્વારા ઉત્સર્જિત અને $2.0 \; kV$ ના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થયેલ એક ઇલેક્ટ્રોન,$0.15 \; T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર ધરાવતા વિસ્તારમાં પ્રવેશે છે. જો ચુંબકીય ક્ષેત્ર નીચે મુજબ હોય તો ઇલેક્ટ્રોનનો ગતિપથ નક્કી કરો:
$(a)$ તેના પ્રારંભિક વેગને લંબ હોય,
$(b)$ પ્રારંભિક વેગ સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતું હોય.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$B = 0.15 \; T$
ઇલેક્ટ્રોન પરનો વિદ્યુતભાર,$e = 1.6 \times 10^{-19} \; C$
ઇલેક્ટ્રોનનું દળ,$m = 9.1 \times 10^{-31} \; kg$
વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત,$V = 2.0 \; kV = 2 \times 10^{3} \; V$
ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $eV = \frac{1}{2}mv^2$ છે. તેથી,વેગ $v = \sqrt{\frac{2eV}{m}}$.
$(a)$ જ્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર વેગને લંબ હોય,ત્યારે ચુંબકીય બળ કેન્દ્રગામી બળ પૂરું પાડે છે: $Bev = \frac{mv^2}{r}$.
ત્રિજ્યા $r = \frac{mv}{Be} = \frac{m}{Be} \sqrt{\frac{2eV}{m}} = \frac{1}{B} \sqrt{\frac{2mV}{e}}$.
કિંમતો મૂકતા: $r = \frac{1}{0.15} \sqrt{\frac{2 \times 9.1 \times 10^{-31} \times 2 \times 10^3}{1.6 \times 10^{-19}}} \approx 1.01 \times 10^{-3} \; m = 1.0 \; mm$.
ગતિપથ $1.0 \; mm$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ છે.
$(b)$ જ્યારે ક્ષેત્ર વેગ સાથે $\theta = 30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે,ત્યારે ક્ષેત્રને લંબ વેગનો ઘટક $v_{\perp} = v \sin \theta$ થાય.
હેલિકલ પથની ત્રિજ્યા $r' = \frac{mv \sin \theta}{Be} = r \sin 30^{\circ} = 1.0 \; mm \times 0.5 = 0.5 \; mm$.
ગતિપથ $0.5 \; mm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી હેલિક્સ (કુંતલાકાર) છે અને પિચ $p = v \cos \theta \times T = v \cos \theta \times \frac{2\pi m}{Be}$ છે.

Explore More

Similar Questions

$m = 1.67 \times 10^{-27} \, kg$ દળ અને $q = 1.6 \times 10^{-19} \, C$ વીજભાર ધરાવતો એક કણ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $B = 1 \, T$ તીવ્રતા ધરાવતા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં પ્રવેશે છે. કણની ઝડપ $v = 10^7 \, m/s$ છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર કાગળના સમતલને લંબ અંદરની દિશામાં છે. કણ $C$ બિંદુએ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશે છે અને $D$ બિંદુએ બહાર નીકળે છે. તો ખૂણો $\theta$ કેટલો હશે?

એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને એક સમાન વિદ્યુત ક્ષેત્ર $E$ એક સામાન્ય વિસ્તારમાં કાર્યરત છે. એક ઇલેક્ટ્રોન આ અવકાશના વિસ્તારમાં પ્રવેશી રહ્યો છે. તે વિચલિત થયા વિના બહાર નીકળી શકે તે માટેની સાચી ગોઠવણી કઈ છે?

એક ઇલેક્ટ્રોન $B$ જેટલા લંબચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ પર $v$ ઝડપથી ગતિ કરે છે. તેના માટે $e/m$ નો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

$v = (3 \hat{i} + 2 \hat{j}) \ m/s$ વેગ ધરાવતો પ્રોટોન $(2 \hat{j} + 3 \hat{k}) \ T$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં દાખલ થાય છે. પ્રોટોનમાં ઉત્પન્ન થતો પ્રવેગ $m/s^2$ માં શોધો. (પ્રોટોનનો વિશિષ્ટ વીજભાર $= 0.96 \times 10^8 \ C/kg$)

$m$ દળ અને $q$ વીજભાર ધરાવતો એક વીજભારિત કણ $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ પર ગતિ કરે છે,જે $B$ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે. કણ દ્વારા એક પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરવા માટે લાગતો સમય કેટલો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo