$10.0 \; cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નળાકાર વિસ્તારમાં $1.5 \; T$ નું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે,જેની દિશા અક્ષને સમાંતર પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ છે. $7.0 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો તાર ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં આ વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. જો,
$(a)$ તાર અક્ષને છેદે,
$(b)$ તારને $N-S$ થી ઉત્તરપૂર્વ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં ફેરવવામાં આવે,
$(c)$ $N-S$ દિશામાં રહેલા તારને અક્ષથી $6.0 \; cm$ ના અંતરે નીચે ખસેડવામાં આવે,
તો તાર પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$B = 1.5 \; T$
નળાકાર વિસ્તારની ત્રિજ્યા,$r = 10 \; cm = 0.1 \; m$
તારમાં વહેતો પ્રવાહ,$I = 7.0 \; A$
$(a)$ જો તાર અક્ષને છેદે,તો ક્ષેત્રની અંદર તારની લંબાઈ વ્યાસ જેટલી હોય,$l = 2r = 0.2 \; m$. ચુંબકીય ક્ષેત્ર (પૂર્વ-પશ્ચિમ) અને પ્રવાહ (ઉત્તર-દક્ષિણ) વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 90^{\circ}$ છે.
બળ $F = B I l \sin \theta = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 \times \sin 90^{\circ} = 2.1 \; N$. ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમ મુજબ,દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
$(b)$ જ્યારે તારને ફેરવવામાં આવે છે,ત્યારે ક્ષેત્રની અંદરની લંબાઈ $l' = l / \sin \theta$ થાય છે,જ્યાં $\theta = 45^{\circ}$.
બળ $F = B I l' \sin \theta = B I (l / \sin \theta) \sin \theta = B I l = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 = 2.1 \; N$. બળ $2.1 \; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ જ રહે છે.
$(c)$ જો તારને $d = 6.0 \; cm$ નીચે ખસેડવામાં આવે,તો જીવાની લંબાઈ $l'' = 2 \sqrt{r^2 - d^2} = 2 \sqrt{10^2 - 6^2} = 2 \sqrt{64} = 16 \; cm = 0.16 \; m$ થાય.
બળ $F = B I l'' = 1.5 \times 7.0 \times 0.16 = 1.68 \; N$. દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત લંબચોરસ લૂપ $PQRS$ સમાન તારની બનેલી છે. લંબાઈ $PR = QS = 5\,cm$ અને $PQ = RS = 100\,cm$ છે. જો એમીટરનું વિદ્યુતપ્રવાહનું રીડિંગ $I$ થી બદલાઈને $2I$ થાય,તો અનુક્રમે બે કિસ્સાઓમાં તાર $RS$ ને કારણે તાર $PQ$ પર લાગતા એકમ લંબાઈ દીઠ ચુંબકીય બળોનો ગુણોત્તર $f_{PQ}^{I} : f_{PQ}^{2I}$ કેટલો થશે?

$8 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા અને $0.15 \; T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતા તાર પર એકમ લંબાઈ દીઠ ચુંબકીય બળનું મૂલ્ય ($N \; m^{-1}$ માં) કેટલું હશે?

આકૃતિમાં,સમઘનની ધારની લંબાઈ $40\,cm$ છે. વાયરના ચાર સીધા વિભાગો $ab$,$bc$,$cd$ અને $da$ એક બંધ લૂપ બનાવે છે જેમાં $I = 5\,A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. $0.02\,T$ નું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $+y$-દિશામાં છે. વિભાગ $ab$ પર લાગતા ચુંબકીય બળ અને વિભાગ $bc$ પર લાગતા ચુંબકીય બળનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

તાર $1$ અને $2$ જેમાં અનુક્રમે $i_1$ અને $i_2$ પ્રવાહ વહે છે,તે એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. તાર $1$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે તાર $2$ ના $r$ અંતરે રહેલા નાના ખંડ $dl$ પર લાગતું બળ કેટલું હશે? (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ)

$d$ જેટલા અંતરે રહેલા બે લાંબા સમાંતર વાહકોમાં $I_1$ અને $I_2$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ એક જ દિશામાં વહે છે. તેઓ એકબીજા પર $F$ જેટલું બળ લગાડે છે. હવે,તેમાંથી એક વાહકનો પ્રવાહ બમણો $(2I)$ કરવામાં આવે છે અને તેની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેનું અંતર પણ વધારીને $3d$ કરવામાં આવે છે. તો તેમની વચ્ચે લાગતું નવું બળ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo