$10.0 \; cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નળાકાર વિસ્તારમાં $1.5 \; T$ નું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે,જેની દિશા અક્ષને સમાંતર પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ છે. $7.0 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો તાર ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં આ વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. જો,
$(a)$ તાર અક્ષને છેદે,
$(b)$ તારને $N-S$ થી ઉત્તરપૂર્વ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં ફેરવવામાં આવે,
$(c)$ $N-S$ દિશામાં રહેલા તારને અક્ષથી $6.0 \; cm$ ના અંતરે નીચે ખસેડવામાં આવે,
તો તાર પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$B = 1.5 \; T$
નળાકાર વિસ્તારની ત્રિજ્યા,$r = 10 \; cm = 0.1 \; m$
તારમાં વહેતો પ્રવાહ,$I = 7.0 \; A$
$(a)$ જો તાર અક્ષને છેદે,તો ક્ષેત્રની અંદર તારની લંબાઈ વ્યાસ જેટલી હોય,$l = 2r = 0.2 \; m$. ચુંબકીય ક્ષેત્ર (પૂર્વ-પશ્ચિમ) અને પ્રવાહ (ઉત્તર-દક્ષિણ) વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 90^{\circ}$ છે.
બળ $F = B I l \sin \theta = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 \times \sin 90^{\circ} = 2.1 \; N$. ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમ મુજબ,દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
$(b)$ જ્યારે તારને ફેરવવામાં આવે છે,ત્યારે ક્ષેત્રની અંદરની લંબાઈ $l' = l / \sin \theta$ થાય છે,જ્યાં $\theta = 45^{\circ}$.
બળ $F = B I l' \sin \theta = B I (l / \sin \theta) \sin \theta = B I l = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 = 2.1 \; N$. બળ $2.1 \; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ જ રહે છે.
$(c)$ જો તારને $d = 6.0 \; cm$ નીચે ખસેડવામાં આવે,તો જીવાની લંબાઈ $l'' = 2 \sqrt{r^2 - d^2} = 2 \sqrt{10^2 - 6^2} = 2 \sqrt{64} = 16 \; cm = 0.16 \; m$ થાય.
બળ $F = B I l'' = 1.5 \times 7.0 \times 0.16 = 1.68 \; N$. દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.

Explore More

Similar Questions

$10\,A$ જેટલો સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા બે લાંબા સીધા તાર $P$ અને $Q$ ને એકબીજાથી $5\,cm$ અંતરે સમાંતર રાખવામાં આવ્યા છે. તાર $P$ ની $10\,cm$ લંબાઈ પર લાગતું ચુંબકીય બળ $F_1$ છે. જો તાર વચ્ચેનું અંતર અડધું કરવામાં આવે અને તેમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ બમણો કરવામાં આવે,તો તાર $P$ ની $10\,cm$ લંબાઈ પર લાગતું બળ $F_2$ કેટલું હશે?

આપેલ આકૃતિમાં,$X$ અને $Y$ બે લાંબા સીધા સમાંતર વાહકો છે,જે દરેક $2\,\text{A}$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવે છે. દરેક વાહક પરનું બળ $F$ ન્યૂટન છે. જ્યારે દરેક વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ બદલીને $1\,\text{A}$ કરવામાં આવે છે અને તેની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક પરનું બળ હવે કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $y^2=2x$ પરવલયના સ્વરૂપમાં વાળેલા વાહક તારમાંથી $4 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. આ તારને $\vec{B}=+6 \hat{k} \ T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. તાર પર લાગતું ચુંબકીય બળ કેટલું હશે?

એક જ દિશામાં અસમાન પ્રવાહ વહન કરતા બે સમાંતર વાહકો . . . . . .

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક તારને $I$ પ્રવાહ ધરાવતા $D$-આકારના લૂપ બનાવવા માટે વાળવામાં આવ્યો છે,જેમાં વક્ર ભાગ $R$ ત્રિજ્યાનો અર્ધવર્તુળ છે. આ લૂપને એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ માં મૂકવામાં આવે છે,જે કાગળના સમતલની અંદરની તરફ દિશામાન છે. બંધ લૂપ પર લાગતું કુલ ચુંબકીય બળ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo