General methods of preparation and mechanism of polymerisation Questions in Gujarati

(C) નોવોલેક એ $Phenol$ અને $Methanal$ (ફોર્માલ્ડિહાઇડ) ના એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં થતા સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો રેખીય પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયામાં શરૂઆતમાં $o$- અથવા $p$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલના વ્યુત્પન્ન બને છે,જે ત્યારબાદ સંઘનન પામીને નોવોલેક તરીકે ઓળખાતી રેખીય શૃંખલા બનાવે છે.
તેથી,સાચા મોનોમર્સ $Phenol$ અને $Methanal$ છે.

(C) $Dacron$ એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડના મિશ્રણને $420-460 \ K$ તાપમાને ઝિંક એસિટેટ-એન્ટિમની ટ્રાયોક્સાઇડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે.

(C) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરોબ્યુટા-$1,3$-ડાયઈન) ના ફ્રી રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{polymerization}} [-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$
આમ,ક્લોરોપ્રીન એ નિયોપ્રીન બનાવવા માટે વપરાતો મોનોમર છે.

(A) Dextron (જેને Dexon તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ લેક્ટિક એસિડ $(CH_3CH(OH)COOH)$ અને ગ્લાયકોલિક એસિડ $(HOCH_2COOH)$ ના કોપોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયામાં એસ્ટર લિંકેજ બનાવવા માટે પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે,જેના પરિણામે પોલિએસ્ટર કોપોલિમર બને છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_3-CH(OH)-COOH + n \ HO-CH_2-COOH \rightarrow -[O-CH(CH_3)-CO-O-CH_2-CO]_n- + 2n \ H_2O$
આમ,સાચા મોનોમર લેક્ટિક એસિડ અને ગ્લાયકોલિક એસિડ છે.

(D) વધારે ઘનતા ધરાવતું પોલીથીન (અથવા પ્લાસ્ટિક) ઇથિલીનને $330-350 \ K$ તાપમાને,$1-2 \ atm$ દબાણે અને ઝિગલર-નાટા $(Ziegler-Natta)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે.
$n \ CH_2=CH_2 \xrightarrow[\text{Ziegler-Natta catalyst}]{330-350 \ K, 1-2 \ atm} (-CH_2-CH_2-)_n$
વધારે ઘનતા ધરાવતું પોલીથીન.

(A) ટેરિલીન (જેને ડેક્રોન પણ કહેવાય છે) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ HO-CH_2-CH_2-OH + n \ HOOC-C_6H_4-COOH \rightarrow -[O-CH_2-CH_2-O-CO-C_6H_4-CO]_n- + 2n \ H_2O$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$n$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $n$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$1$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ માટે,$1$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલની જરૂર પડે છે.

(C) $n HOCH_2-CH_2OH + n HOOC-C_6H_4-COOH \rightarrow HOCH_2CH_2O[OC-C_6H_4-CO-O-CH_2-CH_2-O]_{n-1} OC-C_6H_4-COOH + n H_2O$
ટેરિલીન (જેને $Dacron$ અથવા $Terene$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઇથિલીન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થેલિક એસિડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે. તેનો ઉપયોગ કૃત્રિમ રેસા તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.

(A) નોવોલેક એ એસિડ અથવા બેઇઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું રેખીય પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયામાં $o-$ અથવા $p-$હાઇડ્રોક્સિમિથાઇલફિનોલ મધ્યવર્તી સંયોજનો બને છે,જે ત્યારબાદ આગળ સંઘનન પામીને રેખીય પોલિમર નોવોલેક બનાવે છે.

(B) સંઘનન પોલીમરાઇઝેશન ત્યારે થાય છે જ્યારે બે કે તેથી વધુ ક્રિયાશીલ સમૂહો (જેમ કે $-NH_2$ અને $-COOH$) ધરાવતા મોનોમર પ્રક્રિયા કરે છે,જેના પરિણામે $H_2O$,$HCl$ વગેરે જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
ગ્લાયસીન $(NH_2CH_2COOH)$ માં એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ બંને હોય છે. તેથી,તે પોલીગ્લાયસીન બનાવવા માટે સંઘનન પોલીમરાઇઝેશન અનુભવી શકે છે.
સ્ટાયરીન,આઇસોપ્રીન અને પ્રોપીન કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ ધરાવે છે અને તે યોગશીલ પોલીમરાઇઝેશન અનુભવે છે.

(C) Ziegler-Natta ઉદ્દીપક એ $TiCl_4$ અને $Al(C_2H_5)_3$ (ટાઈટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઈડ અને ટ્રાયઈથાઈલ એલ્યુમિનિયમ) નું મિશ્રણ છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને હાઈ-ડેન્સિટી પોલીથીન $(HDP)$ બનાવવા માટે ઈથીનના પોલીમરાઈઝેશનમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $333 \ K$ થી $343 \ K$ તાપમાને અને $6-7 \ atm$ દબાણ હેઠળ કરવામાં આવે છે.

(C) $Buna-S$ રબર એ $1,3-butadiene$ અને સ્ટાયરીનનું સહ-પોલિમર છે.
તે $1,3-butadiene$ $(75 \%)$ અને સ્ટાયરીન $(25 \%)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા સોડિયમ $(Na)$ ની હાજરીમાં ઉદ્દીપક તરીકે તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આમ,વપરાતું $s$-બ્લોક તત્વ $Na$ છે.

(D) ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક,જે $TiCl_4$ અને $(C_2H_5)_3Al$ નું મિશ્રણ છે,તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને $High \ density \ polythene$ $(HDPE)$ ના ઉત્પાદનમાં થાય છે.
આ ઉદ્દીપક ઓછા દબાણ અને તાપમાને ઈથીનનું પોલિમરાઈઝેશન શક્ય બનાવે છે,જેના પરિણામે ઉચ્ચ ઘનતા અને મજબૂતી ધરાવતી રેખીય પોલિમર શૃંખલા મળે છે.

(B) પ્રક્રિયા $nClCH=CH_2 \xrightarrow{X} Y$ એ વિનાઇલ ક્લોરાઇડનું પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(PVC)$ માં પોલિમરાઇઝેશન દર્શાવે છે.
$X$ એ ઇનિશિયેટર છે,જે બેન્ઝોઇલ પેરોક્સાઇડ છે,જેને $(C_6H_5COO)_2$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
$Y$ એ બનેલું પોલિમર છે,જે પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(PVC)$ છે.
પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ એ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર છે કારણ કે તે ગરમ કરવાથી નરમ પડે છે અને ઠંડુ પાડવાથી સખત બને છે.
તેથી,સાચી જોડી $X = (C_6H_5COO)_2$ અને $Y = \text{થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર}$ છે.

(A) $RLi$ દ્વારા શરૂ થતા $C_6H_5-CH=CH_2$ ના એનાયોનિક પોલીમરાઈઝેશનમાં,સક્રિય સ્પીસીઝ કાર્બેનાયન,$C_6H_5-CH^{-}-CH_2R$ છે.
આ કાર્બેનાયન્સના સમાપ્તિ માટે કોઈ પદ્ધતિ ન હોવાથી (મુક્ત મુલક અથવા કેટાયોનિક પોલીમરાઈઝેશનથી વિપરીત જ્યાં સમાપ્તિ કપલિંગ,ડિસપ્રોપોર્શન અથવા ચેઈન ટ્રાન્સફર દ્વારા થાય છે),મોનોમર વપરાઈ ન જાય ત્યાં સુધી શૃંખલા વધતી રહે છે.
આને 'લિવિંગ પોલીમરાઈઝેશન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેમાં શૃંખલા સમાપ્તિનો તબક્કો અસરકારક રીતે ગેરહાજર હોય છે.

(B) ચેઈન-ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં અસંતૃપ્ત મોનોમર અણુઓ એક પછી એક વધતી જતી પોલીમર શૃંખલાના સક્રિય સ્થાન પર ઉમેરાય છે.
પોલીમરનો વિકાસ માત્ર એક કે તેથી વધુ સક્રિય છેડાઓ પર થાય છે.
દરેક મોનોમર એકમનું ઉમેરણ સક્રિય સ્થાનને પુનર્જીવિત કરે છે.
ઉદાહરણોમાં પોલીઈથિલિન,પોલીપ્રોપિલિન,પોલીવિનાઈલ ક્લોરાઈડ $(PVC)$ અને $Teflon$ નો સમાવેશ થાય છે.
બેકેલાઇટ,$Nylon$ અને $Terylene$ એ સ્ટેપ-ગ્રોથ પોલીમરના ઉદાહરણો છે.
તેથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.

(D) એનિઓનિક પોલિમરાઇઝેશનમાં સક્રિય સ્પીસીઝ તરીકે કાર્બેનિયનનું નિર્માણ થાય છે.
આલ્કાઇલ લિથિયમ સંયોજનો,જેમ કે $R^-Li^+$,અસરકારક ચેઇન ઇનિશિયેટર તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તે ન્યુક્લિયોફિલિક કાર્બેનિયન $(R^-)$ પ્રદાન કરે છે જે પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા શરૂ કરવા માટે મોનોમર પર હુમલો કરે છે.
$BF_3$ એ કેટાયોનિક પોલિમરાઇઝેશનમાં વપરાતો લુઈસ એસિડ છે,જ્યારે $(CH_3CO)_2O_2$ એ ફ્રી રેડિકલ પોલિમરાઇઝેશનમાં વપરાતો પેરોક્સાઇડ છે.

(D) આયનિક પોલિમરાઇઝેશનમાં,ચેઇન ઇનિશિયેશનમાં સક્રિય કેન્દ્ર પર આયનો અથવા આયન જોડીનું નિર્માણ થાય છે.
$NaNH_2$ એ એનાયોનિક પોલિમરાઇઝેશન માટે ઇનિશિયેટર તરીકે કામ કરે છે,જ્યારે $SnCl_2$ અને $AlCl_3$ એ લુઈસ એસિડ છે જે કેટાયોનિક પોલિમરાઇઝેશન માટે ઇનિશિયેટર તરીકે કામ કરી શકે છે.
$(C_6H_5CO)_2O_2$ (બેન્ઝોઈલ પેરોક્સાઇડ) એ સહસંયોજક સંયોજન છે જે મુક્ત મુલકો (free radicals) ઉત્પન્ન કરવા માટે હોમોલિટીક વિભાજન પામે છે.
તેથી,તેનો ઉપયોગ મુક્ત મુલક પોલિમરાઇઝેશનમાં ઇનિશિયેટર તરીકે થાય છે,આયનિક પોલિમરાઇઝેશનમાં નહીં.

(B) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
મેલામાઇન-ફોર્માલ્ડિહાઇડ પોલિમર એ મેલામાઇન અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બને છે.
તેથી,ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ એ બેકેલાઇટ અને મેલામાઇન-ફોર્માલ્ડિહાઇડ બંને પોલિમર માટે સામાન્ય મોનોમર છે.

(A) નોવોલેક એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડનું રેખીય પોલિમર છે.
તે એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક તબક્કામાં મોનોમર '$x$' તરીકે ઓર્થો- અથવા પેરા-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલનું નિર્માણ થાય છે.
ખાસ કરીને,$o$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ એ મુખ્ય મોનોમર છે જે નોવોલેક બનાવવા માટે રેખીય પોલિમરાઈઝેશનમાંથી પસાર થાય છે.

(B) $Y$ બનાવતી પ્રતિક્રિયામાં,ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક ($(C_2H_5)_3Al$ અને $TiCl_4$) નો ઉપયોગ નીચા દબાણ અને તાપમાને થાય છે,જે હાઈ ડેન્સિટી પોલિઈથિલિન $(HDP)$ બનાવે છે.
$X$ બનાવતી પ્રતિક્રિયામાં,પેરોક્સાઈડ $((C_6H_5COO)_2)$ નો ઉપયોગ ઊંચા દબાણ અને તાપમાને થાય છે,જે લો ડેન્સિટી પોલિઈથિલિન $(LDP)$ બનાવે છે.
તેથી,$X$ એ $LDP$ છે અને $Y$ એ $HDP$ છે.
$LDP$ નો ઉપયોગ વીજળીના વાયરોમાં ઇન્સ્યુલેશન અને સ્ક્વિઝ બોટલ બનાવવા માટે થાય છે.
$HDP$ નો ઉપયોગ ડોલ,ડસ્ટબિન,બોટલ અને પાઈપ જેવા પાત્રો બનાવવા માટે થાય છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.

(C) નિયોપ્રીન (પોલીક્લોરોપ્રીન) એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-બ્યુટા-$1,3$-ડાયિન) ના બેન્ઝોઈલ પેરોક્સાઈડ,$(C_6H_5CO)_2O_2$ જેવા પેરોક્સાઈડ ઈનિશિયેટરની હાજરીમાં મુક્ત રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \xrightarrow{(C_6H_5CO)_2O_2} [-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચી પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.

(A) હાઈ-ડેન્સિટી પોલિથીન $(HDPE)$ ની બનાવટ માટે ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક $(TiCl_4 + Et_3Al)$ નો ઉપયોગ થાય છે.
$HDPE$ રેખીય બંધારણ ધરાવે છે જેમાં શાખાઓનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે,જે તેને વધુ ઘનતા આપે છે.
$HDPE$ રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય છે અને તે $333 \ K$ થી $343 \ K$ તાપમાનના ગાળામાં તૈયાર કરવામાં આવે છે.

(C) $Ethane-1,2-diol$ અને $benzene-1,4-dicarboxylic$ acid (ટેરેપ્થેલિક એસિડ) વચ્ચેની પ્રક્રિયા $zinc$ acetate અને $antimony$ trioxide ના ઉદ્દીપક મિશ્રણની હાજરીમાં $Terylene$ (જેને $Dacron$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) બનાવે છે.
આ એક સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે.

(D) હાઈ ડેન્સિટી પોલિઈથિલિન $(HDP)$ નું ઉત્પાદન ઝિગલર-નાટા $(Ziegler-Natta)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં હાઈડ્રોકાર્બન દ્રાવકમાં ઈથીનના યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા થાય છે.
આ ઉદ્દીપક ટ્રાયઆલ્કિલ એલ્યુમિનિયમ,જેમ કે $Al(CH_3)_3$,અને ટાઈટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઈડ,$TiCl_4$ નું મિશ્રણ છે.
આ પ્રક્રિયા $333 \ K$ થી $343 \ K$ તાપમાને અને $6-7 \ \text{atmospheres}$ દબાણે થાય છે.
પરિણામી પોલીમર રેખીય અણુઓ ધરાવે છે,જે નજીકની ગોઠવણી અને ઉચ્ચ ઘનતા માટે જવાબદાર છે.

(C) ઇથિલીન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ સંઘનન પોલીમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા ગ્લિપ્ટલ તરીકે ઓળખાતા પોલિએસ્ટરના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
સ્ટેપ-ગ્રોથ પોલીમરાઇઝેશન એ પોલીમરાઇઝેશન મિકેનિઝમનો એક પ્રકાર છે જેમાં દ્વિ-કાર્યાત્મક અથવા બહુ-કાર્યાત્મક મોનોમર્સ પ્રતિક્રિયા આપીને પહેલા ડાયમર્સ,પછી ટ્રાયમર્સ,લાંબા ઓલિગોમર્સ અને અંતે લાંબી સાંકળવાળા પોલીમર્સ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ચેઇન ટ્રાન્સફર એજન્ટ એ એક પદાર્થ છે જે વધતી જતી પોલીમર ચેઇન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે અને તેની વૃદ્ધિને સમાપ્ત કરે છે,જ્યારે તે જ સમયે નવી ચેઇન શરૂ કરે છે.
$CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ) વિનાઇલ પોલીમરાઇઝેશનમાં અસરકારક ચેઇન ટ્રાન્સફર એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે $C-Cl$ બંધ પ્રમાણમાં નબળો હોય છે,જે વધતા રેડિકલ દ્વારા ક્લોરિન પરમાણુના નિષ્કર્ષણને મંજૂરી આપે છે,જે મૂળ ચેઇનને સમાપ્ત કરે છે અને પોલીમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવા માટે નવી રેડિકલ પ્રજાતિ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક,જે $TiCl_4$ અને $(C_2H_5)_3Al$ નું મિશ્રણ છે,તેનો ઉપયોગ હાઈ-ડેન્સિટી પોલિથીન $(HDPE)$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે.

(C) જે મોનોમર ત્રણેય મિકેનિઝમ (મુક્ત રેડિકલ,કેટાયનિક અને એનાયોનિક) દ્વારા પોલિમરાઇઝેશન કરી શકે છે તે $Styrene$ $(C_6H_5CH=CH_2)$ છે.
$1$. મુક્ત રેડિકલ પોલિમરાઇઝેશન: ફિનાઇલ ગ્રુપ રેડિકલ મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે.
$2$. કેટાયનિક પોલિમરાઇઝેશન: ફિનાઇલ ગ્રુપ રેઝોનન્સ દ્વારા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે.
$3$. એનાયોનિક પોલિમરાઇઝેશન: ફિનાઇલ ગ્રુપ રેઝોનન્સ દ્વારા કાર્બેનાયન મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે.
તેથી,$Styrene$ સાચો જવાબ છે.

(D) બેકેલાઇટ એ એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ફિનોલના અણુઓ ક્રોસ-લિંક્ડ સ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે મિથિલીન $(-CH_2-)$ બ્રિજ દ્વારા જોડાય છે.

(A) નાયલોન $6,6$ સ્ટેપ ગ્રોથ પોલિમરાઈઝેશન (જેને કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન પણ કહેવાય છે) નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે.
સ્ટેપ ગ્રોથ પોલિમરાઈઝેશનમાં,દ્વિ-કાર્યાત્મક અથવા બહુ-કાર્યાત્મક મોનોમર્સ પ્રતિક્રિયા આપીને ડાયમર બનાવે છે,જે પછી લાંબી સાંકળવાળા પોલિમર બનાવવા માટે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
ચોક્કસ રીતે,નાયલોન $6,6$ માટે,હેક્ઝામિથિલિન ડાયમાઈન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ એકબીજા સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ડાયમર બનાવે છે,જે પછી પાણીના અણુઓના દૂર થવાથી લાંબી સાંકળોમાં પોલિમરાઈઝ થાય છે.

(A) સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન બે દ્વિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર્સ વચ્ચે થાય છે,જેના પરિણામે ઉચ્ચ આણ્વીય દળ ધરાવતા સંઘનન પોલીમરનું નિર્માણ થાય છે.
$Dacron$ (અથવા $Terylene$) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને ટેરેફ્થેલિક એસિડ $(HOOC-C_6H_4-COOH)$ ના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,પાણી $(H_2O)$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
તે પોલિએસ્ટરનું એક ઉદાહરણ છે.

(C) કન્ડેન્સેશન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-કાર્યાત્મક અથવા ત્રિ-કાર્યાત્મક મોનોમર એકમો વચ્ચે પુનરાવર્તિત કન્ડેન્સેશન પ્રતિક્રિયા દ્વારા રચાય છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
$1$. બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડમાંથી બનતો ક્રોસ-લિંક્ડ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
$2$. ટેરીલીન એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
$3$. નાયલોન-$6$ એ કેપ્રોલેક્ટમના રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે,જેમાં હાઇડ્રોલિસિસના પ્રારંભિક તબક્કે પાણી દૂર થાય છે,અને તે હોમોપોલિમર છે કારણ કે તે એક જ પ્રકારના મોનોમર (કેપ્રોલેક્ટમ) માંથી બને છે.
$4$. નાયલોન-$6,6$ એ હેક્ઝામિથિલિન ડાયમાઇન અને એડિપિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
તેથી,નાયલોન-$6$ એ સાચો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે.

(C) કેપ્રોલેક્ટમ $533-543 \ K$ તાપમાને પાણી સાથે ગરમ કરતા રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા નાયલોન-$6$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Caprolactam \xrightarrow[H_2O]{533-543 \ K} [CO-(CH_2)_5-NH]_n$
આ પોલિમરને નાયલોન-$6$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પુનરાવર્તિત એકમનું બંધારણ $[CO-(CH_2)_5-NH]_n$ છે.

(C) Ziegler-Natta ઉદ્દીપક એ $TiCl_4$ અને $Al(C_2H_5)_3$ નું મિશ્રણ છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને ઓછા દબાણે $HDPE$ (High Density Polythene) બનાવવા માટે થાય છે.

(D) એનિઓનિક પોલિમરાઇઝેશનમાં એનિઓનિક ઇનિશિયેટરનો ઉપયોગ થાય છે જે કાર્બેનિઓનિક મધ્યવર્તી બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રોપેગેટિંગ સ્પીસીઝનું સક્રિય કેન્દ્ર ઋણ વીજભાર ધરાવે છે.
તેથી,તે એવા મોનોમર સાથે સરળતાથી થાય છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ જેવા કે નાઇટ્રાઇલ $(-CN)$,ફિનાઇલ વગેરે હોય છે,જે પ્રોપેગેટિંગ સ્પીસીઝને સ્થિર કરવામાં સક્ષમ છે.
આમ,$CH_2=CH-CN$ એ એનિઓનિક પોલિમરાઇઝેશન માટે સૌથી વધુ સક્રિય છે.

(A) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન છે.
પ્રારંભિક તબક્કામાં,ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયામાં એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફોર્માલ્ડિહાઇડમાંથી ઉદ્ભવતા ઇલેક્ટ્રોફાઇલનો ફિનોલની ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ એરોમેટિક રિંગ પર હુમલો થાય છે.
આ પ્રક્રિયા ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રતિક્રિયા છે,જેમાં ફિનોલ રિંગના ઓર્થો અથવા પેરા સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિમિથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_2OH)$ દાખલ થાય છે.

(A) મેલામાઇન પોલિમર (મેલામાઇન-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન) એ મેલામાઇન અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(CH_2O)$ ના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બને છે.
મેલામાઇનનું બંધારણ $1,3,5$-ટ્રાયઝિન રિંગ છે જેમાં $2, 4,$ અને $6$ સ્થાન પર ત્રણ એમિનો જૂથો જોડાયેલા હોય છે.
આ પ્રક્રિયામાં મેલામાઇનના એમિનો જૂથોની ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા રેઝિન મધ્યવર્તીનું નિર્માણ થાય છે.

(D) $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને ફિનાઈલઈથીન (સ્ટાયરીન) ના કો-પોલિમરાઈઝેશનથી બ્યુના-$S$ (જેને $SBR$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2=CH-CH=CH_2 + n CH_2=CH(C_6H_5) \rightarrow -[CH_2-CH=CH-CH_2-CH_2-CH(C_6H_5)]_n-$
તેથી,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.

(C) buna-$S$ એ બે મોનોમર્સના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સિન્થેટિક કોપોલિમર છે:
$(I)$ $1,3-$બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$
$(II)$ સ્ટાયરીન $(C_6H_5-CH=CH_2)$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
ક્લોરોપ્રીન રાસાયણિક રીતે $2-$ક્લોરોબ્યુટા$-1,3-$ડાઈન તરીકે ઓળખાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerization}} [-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$

(A) ઓલેફિન (જેમ કે ઇથિલિન) ના પોલિમરાઈઝેશન માટે વપરાતો ઉદ્દીપક ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક છે.
તે સામાન્ય રીતે ટાઇટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(TiCl_4)$ અથવા ટાઇટેનિયમ ટ્રાયક્લોરાઈડ $(TiCl_3)$ અને ટ્રાયઇથાઇલ એલ્યુમિનિયમ $((C_2H_5)_3Al)$ જેવા ઓર્ગેનોએલ્યુમિનિયમ સંયોજનનું મિશ્રણ છે.

(A, B, D) કોઈપણ પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ હોવા માટે,ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં ફેરફાર,$\Delta G$,ઋણ હોવો જોઈએ.
પોલિમરાઈઝેશનમાં મોનોમર એકમોનું લાંબી સાંકળમાં જોડાણ થાય છે,જે સિસ્ટમની અવ્યવસ્થામાં ઘટાડો કરે છે,એટલે કે $\Delta S$ ઋણ હોય છે.
ગિબ્સ-હેલ્મહોલ્ટ્ઝ સમીકરણ મુજબ,$\Delta G = \Delta H - T\Delta S$.
જેથી $\Delta G < 0$ અને $\Delta S < 0$ હોવાથી,પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે,$\Delta H$ ઋણ હોવું જોઈએ અને તેનું મૂલ્ય $T\Delta S$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.

(A) $Nylon-6,6$ એ બે મોનોમર્સ: હેક્ઝામિથિલીનડાયએમાઇન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ પોલિમર છે.
આ બે મોનોમર્સ સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા પોલિએમાઇડ સાંકળ બનાવે છે,જેમાં આડપેદાશ તરીકે પાણીના અણુઓ મુક્ત થાય છે.