General methods of preparation and mechanism of polymerisation Questions in Gujarati

(B) ઝિગ્લર-નાટા ઉદ્દીપક એ ટ્રાયઇથાઇલ એલ્યુમિનિયમ $(Al(C_2H_5)_3)$ અને ટાઇટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(TiCl_4)$ નું મિશ્રણ છે.
તેનો ઉપયોગ ઔદ્યોગિક રીતે આલ્કીન્સના પોલિમરાઇઝેશનમાં થાય છે,જેમ કે હાઇ-ડેન્સિટી પોલિઇથિલિન $(HDPE)$ ના ઉત્પાદનમાં.

(B) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડીહાઇડના સંઘનન પોલીમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલીમર છે. તેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $n C_6H_5OH + n HCHO \rightarrow \text{Bakelite}$.

(A) એસિડ અથવા બેઇઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલની ફોર્માલ્ડીહાઇડ $(HCHO)$ સાથેની સંઘનન પ્રક્રિયાથી બેકેલાઇટ પોલીમર મળે છે.

(C) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ ના એસિડ અથવા બેઇઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
આ એક સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે.

(D) કેપ્રોલેક્ટમ એ Nylon $-6$ નો મોનોમર છે.
જ્યારે કેપ્રોલેક્ટમને ઊંચા તાપમાને પાણી સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા Nylon $-6$ બનાવે છે.

(B) એડિશન પોલિમરાઈઝેશનમાં,કોઈપણ નાના અણુઓના નુકસાન વિના મોનોમર એકમોનું સરળ જોડાણ થાય છે.

(C) ડાયમિથાઈલ ડાયક્લોરોસિલીન,$(CH_3)_2SiCl_2$ નું જળવિભાજન ડાયહાઈડ્રોક્સી વ્યુત્પન્ન,$(CH_3)_2Si(OH)_2$ આપે છે.
આ ડાયહાઈડ્રોક્સી વ્યુત્પન્ન સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન પામીને સીધી શૃંખલા ધરાવતું સિલિકોન પોલીમર બનાવે છે,જે નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દ્વારા દર્શાવી શકાય:
$n(CH_3)_2SiCl_2 + 2nH_2O \rightarrow n(CH_3)_2Si(OH)_2 + 2nHCl$
$n(CH_3)_2Si(OH)_2 \rightarrow -[O-Si(CH_3)_2-O]_n- + nH_2O$

(D) કેપ્રોલેક્ટમને ઊંચા તાપમાને પાણી સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે જેથી રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઈઝેશન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $6$-એમિનોહેક્ઝેનોઈક એસિડ આપે છે,જે વધુ ગરમ કરવાથી કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા નાયલોન $6$ તરીકે ઓળખાતું પોલિમર બનાવે છે.
તેથી,કેપ્રોલેક્ટમ એ નાયલોન $6$ ના ઉત્પાદન માટે વપરાતો મોનોમર છે.

(A) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કૃત્રિમ રબર છે.
ક્લોરોપ્રીનનું $IUPAC$ નામ $2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન છે.
તેનું રાસાયણિક બંધારણ $CH_2=C(Cl)-CH=CH_2$ છે.

(D) સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન: આ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં નાના અણુઓની પ્રતિક્રિયા દ્વારા મોટા અણુઓ બને છે અને $H_{2}O$ કે મિથેનોલ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે: $Nylon-6,6$ ના નિર્માણમાં હેક્ઝામિથિલીનડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના નાના અણુઓ પ્રતિક્રિયા આપે છે,જેમાં દરેક સંઘનન તબક્કે પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે.

(D) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં,ફિનોલ ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $o$- અને $p$-હાઇડ્રોક્સિમિથાઇલફિનોલ મધ્યવર્તી સંયોજનો બનાવે છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજનો આગળ પોલિમરાઇઝેશન પામીને નોવોલેક નામનું રેખીય પોલિમર બનાવે છે.
વધુ ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથે ગરમ કરવા પર,નોવોલેક ક્રોસ-લિંકિંગ પામીને બેકેલાઇટ તરીકે ઓળખાતું સખત અને ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર બનાવે છે.

(C) કેશનિક પોલીમરાઈઝેશન ઇલેક્ટ્રોફાઈલ્સ અથવા લુઈસ એસિડ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવે છે.
$AlCl_3$,$BF_3$ અને $SnCl_4$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-ન્યૂન ઘટકો (લુઈસ એસિડ) કેશનિક પોલીમરાઈઝેશન માટે પ્રારંભક તરીકે વપરાય છે કારણ કે તેઓ મોનોમરમાંથી કાર્બોકેટાયન ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$AlCl_3$ એક જાણીતો લુઈસ એસિડ છે.

(A) નાયલોન-$6$ એ $\varepsilon$-કેપ્રોલેક્ટમને પાણી સાથે ઊંચા તાપમાને $(533-543 \ K)$ ગરમ કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$\varepsilon$-કેપ્રોલેક્ટમની ચક્રીય એમાઇડ રીંગ જળવિભાજન પ્રક્રિયા દ્વારા એમિનો એસિડ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા નાયલોન-$6$ બનાવે છે.

(C) $1$. શરૂઆતનું પદાર્થ સાયક્લોહેક્ઝેનોન છે.
$2$. હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $H_2SO_4$ અને ગરમીનો ઉપયોગ કરીને એસિડ-ઉત્પ્રેરિત પુનઃરચના (બેકમેન પુનઃરચના) સાયક્લોહેક્ઝેનોનને કેપ્રોલેક્ટમ (મધ્યવર્તી $P$) માં રૂપાંતરિત કરે છે.
$3$. કેપ્રોલેક્ટમ,જ્યારે $533-543 \ K$ તાપમાને પાણી સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા નાયલોન $-6$ (પોલિમર $Q$) બનાવે છે.
$4$. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) આપેલ મોનોમર એકમ કેપ્રોલેક્ટમ છે.
કેપ્રોલેક્ટમને ઊંચા તાપમાને પાણી સાથે ગરમ કરવામાં આવે ત્યારે,તે રિંગ-ઓપનિંગ પોલીમરાઇઝેશન દ્વારા નાયલોન-$6$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
કેપ્રોલેક્ટમ $\xrightarrow{H_2O, \Delta}$ નાયલોન-$6$.

(A) $1,3$-બ્યુટાડાયીન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ નું મુક્ત રેડિકલ મિકેનિઝમ દ્વારા પોલિમરાઈઝેશન $1,4$-એડિશન દ્વારા થાય છે.
આના પરિણામે પોલીબ્યુટાડાયીન બને છે,જે પોલિમર સાંકળમાં દ્વિબંધને કારણે બે ભૌમિતિક સમઘટક સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે:
$1$. $cis$-$1,4$-પોલીબ્યુટાડાયીન (બંધારણ $(i)$ દ્વારા દર્શાવેલ).
$2$. $trans$-$1,4$-પોલીબ્યુટાડાયીન (બંધારણ $(ii)$ દ્વારા દર્શાવેલ).
બંધારણ $(iii)$ સંતૃપ્ત સાંકળ દર્શાવે છે જે $1,3$-બ્યુટાડાયીનના $1,4$-પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું નથી.
તેથી,સંભવિત ઉત્પાદનોમાં પુનરાવર્તિત એકમો $(i)$ અને $(ii)$ હોય છે.

(B) $PVC$ એટલે પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ.
તે વિનાઇલ ક્લોરાઇડ મોનોમરના એડિશન પોલીમરાઇઝેશન દ્વારા બને છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CH_2=CHCl$ છે.

(B) ઝિગલર-નાટા કેટાલિસ્ટ એ ટાઇટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(TiCl_4)$ અને ટ્રાયઇથાઇલ એલ્યુમિનિયમ $((C_2H_5)_3Al)$ જેવા ઓર્ગેનોએલ્યુમિનિયમ સંયોજનનું મિશ્રણ છે.
પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિમાં,$TiCl_4$ નું ઓર્ગેનોએલ્યુમિનિયમ સંયોજન દ્વારા રિડક્શન થાય છે,જેનાથી $Ti(III)$ ધરાવતી સક્રિય પ્રજાતિ બને છે,જે $TiCl_3$ છે.
આ $TiCl_3$ પ્રજાતિ સક્રિય સાઇટ તરીકે કાર્ય કરે છે જ્યાં મોનોમર જોડાય છે અને પોલિમર સાંકળ બનાવવા માટે મેટલ-કાર્બન બોન્ડમાં દાખલ થાય છે.

(C) નિયોપ્રીન,જેને પોલીક્લોરોપ્રીન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મોનોમર $2-$ક્લોરો$-1, 3-$બ્યુટાડાઈન (જેને ક્લોરોપ્રીન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના ફ્રી-રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કૃત્રિમ રબર છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \rightarrow -[CH_2-C(Cl)=CH-CH_2]_n-$

(A) $PHBV$ એટલે Poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate.
તે $3-$હાઈડ્રોક્સીબ્યુટેનોઈક એસિડ અને $3-$હાઈડ્રોક્સીપેન્ટેનોઈક એસિડના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવતો કોપોલિમર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $Nylon$ $6,6$ એ એક પોલીએમાઈડ રેસો છે જે હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ ના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.

(A) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
તેથી,બેકેલાઇટના મોનોમેરિક એકમો ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ છે.

(C) Orlon,જેને polyacrylonitrile $(PAN)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે acrylonitrile (જેને vinyl cyanide તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો કૃત્રિમ પોલિમર છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $n CH_2=CH(CN) \rightarrow -[CH_2-CH(CN)]_n-$.
તેથી,Orlon નો મોનોમર vinyl cyanide છે.

(C) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં થતી સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલીમર છે.
પ્રારંભિક તબક્કે,પ્રક્રિયા $Novolac$ તરીકે ઓળખાતો રેખીય પોલીમર બનાવે છે.
$Novolac$ એ મિથિલીન બ્રિજ દ્વારા જોડાયેલા ફિનોલ એકમોની રેખીય સાંકળ છે.
વધુ ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથે ગરમ કરવા પર,$Novolac$ ક્રોસ-લિંકિંગ પામે છે અને બેકેલાઇટ તરીકે ઓળખાતો સખત અને મજબૂત ઘન પદાર્થ બનાવે છે.

(A) આપેલ પોલિમર બંધારણ એ પોલી($1$-આલ્કીન) છે. પુનરાવર્તિત એકમની તપાસ કરીને,આપણે મોનોમરને ઓળખી શકીએ છીએ. મુખ્ય સાંકળમાં $2$-કાર્બન સાંકળ છે જેમાં દરેક બીજા કાર્બન પરમાણુ સાથે $4$-કાર્બન સાઇડ ચેઇન (બ્યુટાઇલ ગ્રુપ) જોડાયેલ છે. આ $1$-હેક્સિન $(CH_2=CH-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3)$ ના પોલિમરાઇઝેશનને અનુરૂપ છે. $1$-હેક્સિનનું રેડિકલ પોલિમરાઇઝેશન પોલિમર સાંકળ બનાવવા માટે દ્વિબંધના ખુલવાની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.

(B) . સ્ટાયરીન $(CH_2=CH-C_6H_5)$ અને એક્રિલોનાઇટ્રાઇલ $(CH_2=CH-CN)$ પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં એડિશન પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા દ્વારા કોપોલિમર બનાવે છે.
મોનોમર્સ હેડ-ટુ-ટેલ પદ્ધતિથી જોડાય છે,જે નીચે મુજબની રચના આપે છે:
$n CH_2=CH(C_6H_5) + n CH_2=CH(CN) \xrightarrow{\text{Peroxide}} [CH_2-CH(C_6H_5)-CH_2-CH(CN)]_n$

(D) ટેફલોન (પોલિટેટ્રાફ્લોરોઈથીન) એ એક એડિશન પોલિમર છે જે તેના મોનોમર,ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન $(CF_2 = CF_2)$ ના ફ્રી રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
જ્યારે ટેરિલીન,મેલામાઈન પોલિમર અને નાયલોન-$6, 6$ એ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે જે પાણી કે આલ્કોહોલ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે.

(C) બેકેલાઇટ એ એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઓર્થો- અને પેરા-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલના વ્યુત્પન્ન બને છે,જે આગળ જઈને ક્રોસ-લિંકિંગ દ્વારા બેકેલાઇટનું જટિલ બંધારણ બનાવે છે.

(B) ચેઈન ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશનમાં મોનોમર્સનું વધતી જતી પોલીમર ચેઈનના સક્રિય સ્થાન પર ઉમેરણ થાય છે,જે સામાન્ય રીતે મુક્ત રેડિકલ,કેટાયનિક અથવા એનાયોનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે.
$Polystyrene$ એ સ્ટાયરીન મોનોમર્સના એડિશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે,જે ચેઈન ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Nucleic$ $acid$,$protein$ અને $starch$ એ કુદરતી પોલીમર છે જે સ્ટેપ-ગ્રોથ (કન્ડેન્સેશન) પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.

(C) બેકેલાઇટ એ થર્મોસેટિંગ ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઈડ રેઝિન છે.
તે એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.

(A) પગલું $1$: પ્રારંભિક પદાર્થનું જળવિભાજન. પ્રારંભિક પદાર્થ $4$-મિથોક્સીફિનાઈલ એસીટેટ છે. $dil. \ HCl$ અને ગરમી સાથેની પ્રક્રિયા એસ્ટર સમૂહનું જળવિભાજન કરે છે,જે $4$-મિથોક્સીફિનોલ આપે છે.
પગલું $2$: પોલિમરાઈઝેશન. ત્યારબાદ $4$-મિથોક્સીફિનોલની પ્રક્રિયા ઓક્ઝેલિક એસિડ $(COOH)_2$ સાથે કરવામાં આવે છે. આ એક કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે જ્યાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહો ઓક્ઝેલિક એસિડના કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહો સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસ્ટર લિંકેજ બનાવે છે. પરિણામી પોલિમરમાં એસ્ટર બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલ $4$-મિથોક્સીફિનાઈલ એકમ હોય છે.

(C) શરૂઆતનો પદાર્થ $6$-એમિનોહેક્ઝેનોઇક એસિડ $(H_2N-(CH_2)_5-COOH)$ છે.
$(i)$ $NaNO_2/H_3O^+$ સાથેની પ્રક્રિયા એમિનો ગ્રુપને હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપમાં રૂપાંતરિત કરે છે,જેથી $6$-હાઇડ્રોક્સીહેક્ઝેનોઇક એસિડ $(HO-(CH_2)_5-COOH)$ બને છે.
(ii) $6$-હાઇડ્રોક્સીહેક્ઝેનોઇક એસિડનું સ્વ-એસ્ટરીકરણ દ્વારા પોલિમરાઇઝેશન થવાથી પોલિકેપ્રોલેક્ટોન પોલિએસ્ટર મળે છે,જેનું પુનરાવર્તિત એકમ $[ -O-(CH_2)_5-C(=O)- ]_n$ છે.

(D) $4-$હાઈડ્રોક્સિબ્યુટેનોઈક એસિડ $(HO-CH_2-CH_2-CH_2-COOH)$ પોલીએસ્ટર બનાવવા માટે સ્વયં-ઘનીભવન પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,દરેક મોનોમર એકમમાંથી પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે.
પરિણામી પુનરાવર્તિત એકમ $-[C(=O)-(CH_2)_3-O]_n-$ છે.

(A) નાયલોન $6, 6$ એ બે મોનોમર્સના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું પોલીએમાઈડ છે:
$1$. એડિપિક એસિડ: $HOOC(CH_2)_4COOH$
$2$. હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન: $H_2N(CH_2)_6NH_2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) પગલું $1$: આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે $1-(4-chlorophenyl)-2-chloropropane$ નું ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશન $E2$ એલિમિનેશન મિકેનિઝમ દ્વારા $1-(4-chlorophenyl)prop-1-ene$ બનાવે છે.
પગલું $2$: પરિણામી આલ્કીન,$1-(4-chlorophenyl)prop-1-ene$,મુક્ત રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા પોલિમર બનાવે છે. પોલિમરનું બંધારણ મોનોમર એકમોના ઉમેરા દ્વારા રચાય છે,જેના પરિણામે બેકબોન પર મિથાઈલ જૂથ અને બાજુના કાર્બન પર $4-chlorophenyl$ સબસ્ટિટ્યુઅન્ટ હોય છે.

(A) નાયલોન $-6,6$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડનું સંઘનન પોલિમર છે.
બ્યુના $-S$,ટેફલોન અને નિયોપ્રીન એ યોગશીલ પોલિમર (addition polymers) છે.

(B) ગ્લિપ્ટલ એ ઇથિલીન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને ફ્થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ ના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બનતો પોલિએસ્ટર છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ HO-CH_2-CH_2-OH + n \ C_6H_4(COOH)_2 \rightarrow \text{Glyptal} + 2n \ H_2O$
આમ,ગ્લિપ્ટલ મેળવવા માટે ફ્થેલિક એસિડની ઇથિલીન ગ્લાયકોલ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.

(B) સ્ટેપ-ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશનમાં $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવા સાથે પોલીમર બનાવવા માટે બાયફંક્શનલ અથવા મલ્ટિફંક્શનલ મોનોમર્સની પ્રતિક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે.
પોલિએસ્ટર,જેમ કે $Terylene$ (ડેક્રોન),ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડના કન્ડેન્સેશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા રચાય છે,જે સ્ટેપ-ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
પોલિઇથિલિન,પોલિપ્રોપિલિન અને પોલિસ્ટાયરીન એ ચેઈન-ગ્રોથ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બનતા એડિશન પોલીમર છે.

(C) ડાયઆલ્કલીડાયક્લોરોસિલેન $(R_2SiCl_2)$ નું જલવિભાજન ડાયઆલ્કલીસિલેનડાયોલ $(R_2Si(OH)_2)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ સિલેનડાયોલ અણુઓ સંઘનન બહુલીકરણ પામીને રેખીય શૃંખલા ધરાવતા સિલિકોન પોલિમર બનાવે છે.
$(CH_3)_2SiCl_2$ માટે:
$n(CH_3)_2SiCl_2 + 2nH_2O \rightarrow n(CH_3)_2Si(OH)_2 + 2nHCl$
$n(CH_3)_2Si(OH)_2 \rightarrow -[O-Si(CH_3)_2-O]_n- + nH_2O$
આમ,$(CH_3)_2SiCl_2$ એ રેખીય શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર માટે યોગ્ય પ્રક્રિયક છે.

(A) સિલિકોન્સ એ $(R_2SiO)_n$ સામાન્ય સૂત્ર ધરાવતા કૃત્રિમ ઓર્ગેનોસિલિકોન પોલિમર છે.
તેઓ ડાયઆલ્કાઈલડાયક્લોરોસિલેન્સ,$R_2SiCl_2$ ના જળવિભાજન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
$R_2SiCl_2$ નું જળવિભાજન ડાયહાઈડ્રોક્સી વ્યુત્પન્ન,$R_2Si(OH)_2$ આપે છે,જે પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા સિલિકોન્સ બનાવે છે.
તેથી,મોનોમર એકમ $R_2SiCl_2$ છે.

(D) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં થતા સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.

(B) લેડરર-મેનાસે પ્રક્રિયામાં એસિડ અથવા બેઇઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલની ફોર્માલ્ડિહાઇડ સાથે પ્રક્રિયા થાય છે.
આ પ્રક્રિયા ઓર્થો- અને પેરા-હાઇડ્રોક્સિબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
આ હાઇડ્રોક્સિબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ બેકેલાઇટ બનાવવા માટેની પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા માટે મોનોમેરિક એકમો તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,o-હાઇડ્રોક્સિબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ સાચો મોનોમેરિક એકમ છે.

(A) $2-$ક્લોરો$-1,3-$બ્યુટાડાયનનું રાસાયણિક બંધારણ $CH_2=C(Cl)-CH=CH_2$ છે.
આ સંયોજન સામાન્ય રીતે ક્લોરોપ્રીન તરીકે ઓળખાય છે.
તે નિયોપ્રીન તરીકે ઓળખાતા કૃત્રિમ રબરની બનાવટ માટે વપરાતો મોનોમર છે.

(A) ટેફલોન (પોલિટેટ્રાફ્લોરોઈથિલિન) એ એક પોલીમર છે જે ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન $(CF_2=CF_2)$ મોનોમર્સના એડિશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
તે એક એડિશન પોલીમર છે.

(A) ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશનથી ગ્લિપ્ટલ તરીકે ઓળખાતો પોલિએસ્ટર બને છે.
આ એક ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર છે જેનો ઉપયોગ પેઇન્ટ અને લેકર બનાવવા માટે થાય છે.

(B) પોલિમરાઇઝેશનની પદ્ધતિના આધારે પોલિમરના બે પ્રકાર છે: $Addition$ (યોગશીલ) અને $Condensation$ (સંઘનન) પોલિમર.
$Condensation$ પોલિમર સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે,જેમાં મોનોમર્સ જોડાય છે અને $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓ ઉપ-પેદાશ તરીકે દૂર થાય છે.
$Addition$ પોલિમર એવા પોલિમર છે જે કોઈપણ નાના અણુઓના નુકસાન વિના મોનોમર્સના સરળ જોડાણ દ્વારા બને છે.
તેથી,મોનોમર્સનું પોલિમરમાં રૂપાંતર મોનોમર્સ વચ્ચેની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.

(C) ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક એ સમૂહ $1-3$ ના તત્વના ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજન (સામાન્ય રીતે આલ્કાઈલ એલ્યુમિનિયમ સંયોજન જેમ કે $R_3Al$) અને સંક્રાંતિ ધાતુના સંયોજન (સામાન્ય રીતે ટાઇટેનિયમ સંયોજન જેમ કે $TiCl_4$) નું મિશ્રણ છે.
આમ,સાચું બંધારણ $R_3Al + TiCl_4$ છે.

(A) તબક્કા વૃદ્ધિ પોલિમરાઇઝેશનમાં $H_2O$ અથવા $HCl$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવા સાથે પોલિમર બનાવવા માટે દ્વિ-કાર્યાત્મક અથવા બહુ-કાર્યાત્મક મોનોમર્સની પ્રતિક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે.
બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની પ્રતિક્રિયા દ્વારા બનતો કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે,જે તબક્કા વૃદ્ધિ પોલિમરાઇઝેશનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
પોલિઇથિલિન,ટેફલોન અને $PVC$ એ ચેઇન-ગ્રોથ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતા એડિશન પોલિમર છે.

(B) સંઘનન પોલિમર એ બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે થતી પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
ટેરિલિન (જેને $Dacron$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
$PVC$,પોલિપ્રોપિલિન અને પોલિસ્ટાયરિન એ બધા યોગશીલ પોલિમરના ઉદાહરણો છે.