Composition, Properties and Uses of Polymer Questions in Gujarati

(C) ડેક્રોન,જેને ટેરિલીન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ટેરેપ્થેલિક એસિડ $(HOOC-C_6H_4-COOH)$ અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયા મિશ્રણને $420-460 \ K$ તાપમાને ઝિંક એસિટેટ અને એન્ટિમની ટ્રાયોક્સાઇડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ગરમ કરવાથી થાય છે,જેમાં પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.

(B) ઇલાસ્ટોમર એવા પોલિમર છે જેમાં આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો નબળા હોય છે,જે તેમને ખેંચવાની ક્ષમતા આપે છે.
નાયલોન-$6,6$ એ ફાઇબર છે,ઇલાસ્ટોમર નથી,કારણ કે તેમાં હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે.
કૃત્રિમ રેશમ (રેયોન) ખરેખર સેલ્યુલોઝમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
કુદરતી રબર એ આઇસોપ્રીન ($2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નો પોલિમર છે.
સ્ટાર્ચ અને સેલ્યુલોઝ બંને ગ્લુકોઝના કુદરતી પોલિમર છે.
તેથી,નાયલોન-$6,6$ એ ઇલાસ્ટોમર છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર એવા પોલીમર છે જેનું સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વિઘટન થઈ શકે છે.
વિકલ્પ $B$ માં $H_2N-CH_2-COOH$ (ગ્લાયસીન) અને $H_2N-(CH_2)_5-COOH$ (એમિનોકેપ્રોઈક એસિડ) છે. આ મોનોમર્સ સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ બનાવે છે,જે એક જાણીતો જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) $Terylene$ એ પોલિએસ્ટર છે કારણ કે તે તેના મુખ્ય બંધારણમાં એસ્ટર લિંકેજ $(-COO-)$ ધરાવે છે.
તે મોનોમર એકમો,ટેરેફ્થાલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ ના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા રચાય છે.

(A) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) ના ફ્રી રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પાદિત કૃત્રિમ રબર છે.
નિયોપ્રીનનું પુનરાવર્તિત એકમ $CH_2=C(Cl)-CH=CH_2$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા રચાય છે.
પરિણામી રચના $[-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$ છે.

(A) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નો પોલિમર છે. તેનો સાચો પુનરાવર્તિત એકમ $[ - CH_2 - C(Cl) = CH - CH_2 - ]_n$ છે. વિકલ્પ $(A)$ માં આપેલી રચના ખોટી છે કારણ કે તેમાં મુખ્ય શૃંખલામાં એક વધારાનો $-CH_2-$ સમૂહ છે.

(D) કુદરતી રબર એ $cis-1,4-polyisoprene$ છે અને તેમાં દ્વિ-બંધની આસપાસ તમામ $cis$ બંધારણો હોય છે. તે લેટેક્સમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે જે $cis$ સ્વરૂપમાં મેળવવામાં આવે છે,જેને રબરના ઝાડ ($Havea$ $brasiliensis$) માંથી $Havea$ રબર કહેવામાં આવે છે. તેથી,કુદરતી રબરમાં $trans$-બંધારણ હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) Buna-$N$ એ $1,3$-બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ અને એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ $(CH_2=CH-CN)$ ના પેરોક્સાઈડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં થતા કોપોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સિન્થેટિક રબર છે.

(D) બેકેલાઇટનો ઉપયોગ ગિયર્સ,રક્ષણાત્મક કોટિંગ અને ઇલેક્ટ્રિકલ ફિટિંગ બનાવવા માટે થાય છે.
$(b)$ ગ્લિપ્ટલનો ઉપયોગ પેઇન્ટ અને લેકરના ઉત્પાદનમાં થાય છે.
$(c)$ $PP$ (પોલિપ્રોપીન) નો ઉપયોગ કાપડ,પેકેજિંગ સામગ્રી વગેરેના ઉત્પાદનમાં થાય છે.
$(d)$ પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(PVC)$ નો ઉપયોગ રેઈનકોટ,હેન્ડબેગ્સ અને ચામડાના કપડાં વગેરેના ઉત્પાદનમાં થાય છે.

(B) લો ડેન્સિટી પોલિથીન $(LDPE)$ વિદ્યુતનું મંદ વાહક છે.
તેના સંશ્લેષણમાં ઇથીનનું ઉચ્ચ દબાણ $(1000-2000 \ atm)$ અને તાપમાન $(350-570 \ K)$ પર ડાયઓક્સિજન અથવા પેરોક્સાઇડ ઇનિશિયેટરની હાજરીમાં પોલિમરાઇઝેશન કરવામાં આવે છે.
$LDPE$ રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય અને સખત પરંતુ લવચીક હોય છે,જે તેને સ્ક્વિઝ બોટલ,રમકડાં અને પાઇપ માટે યોગ્ય બનાવે છે.
હાઇ ડેન્સિટી પોલિથીન $(HDPE)$ નો ઉપયોગ ડોલ,ડસ્ટબિન અને બોટલ બનાવવા માટે થાય છે.
તેથી,$LDPE$ નો ઉપયોગ ડોલ અને ડસ્ટબિન બનાવવા માટે થાય છે તે વિધાન $FALSE$ (ખોટું) છે.

(C) શરૂઆતનો પદાર્થ $o$-મિથાઈલએસીટોફિનોન છે.
$KMnO_4/KOH$ સાથે પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $dil. H_2SO_4$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા એસીટાઈલ ગ્રુપ $(-COCH_3)$ અને મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ બંનેનું ઓક્સિડેશન થઈને કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં રૂપાંતર થાય છે.
નીપજ $(Q)$ એ થેલિક એસિડ (બેન્ઝીન$-1,2-$ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ) છે.
થેલિક એસિડ એ ગ્લિપ્ટલ (પોલિઇથિલિન થેલેટ) પોલિમરના સંશ્લેષણમાં વપરાતો મુખ્ય મોનોમર છે,જે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મેળવવામાં આવે છે.

(A) પોલિમરમાં આંતરઆણ્વીય બળો તેમની રચના અને ક્રિયાશીલ સમૂહોની હાજરી પર આધાર રાખે છે.
$1$. $(Q)$ બ્યુના $-S$ એક ઇલાસ્ટોમર છે,જેમાં પોલિમર સાંકળો વચ્ચે નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળો હોય છે.
$2$. $(R)$ પોલીથીન એ મધ્યમ વાન્ડર વાલ્સ બળો ધરાવતો થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર છે.
$3$. $(P)$ નાયલોન $-6,6$ એક રેસા (ફાઈબર) છે,જે પોલિમર સાંકળો વચ્ચે મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધ ધરાવે છે.
તેથી,આંતરઆણ્વીય બળોનો વધતો ક્રમ છે: $\text{ઇલાસ્ટોમર} < \text{થર્મોપ્લાસ્ટિક} < \text{રેસા}$.
આમ,સાચો ક્રમ $(Q) < (R) < (P)$ છે.

(C) ગ્લિપ્ટલ એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો પોલિએસ્ટર છે.
વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ બંધારણ ગ્લિપ્ટલનો પુનરાવર્તિત એકમ દર્શાવે છે,જે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ સાથે થેલિક એસિડના એસ્ટરિફિકેશન દ્વારા બને છે.

(B) યોગશીલ પોલિમર દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર અણુઓના વારંવારના જોડાણથી બને છે.
હોમોપોલિમર એ માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમોમાંથી બનતો પોલિમર છે.
$1$. બ્યુના-$S$ એ સ્ટાયરીન અને બ્યુટાડાઈનમાંથી બનતો કોપોલિમર છે.
$2$. ગટ્ટા-પર્ચા એ પોલીઆઈસોપ્રીનનું કુદરતી રીતે મળતું આઈસોમર છે,જે આઈસોપ્રીન $(C_5H_8)$ એકમોના પોલિમરાઈઝેશનથી બને છે. તે એક યોગશીલ હોમોપોલિમર છે.
$3$. નાયલોન-$6,10$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને સેબેસિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
$4$. નાયલોન-$6,6$ એ એડિપિક એસિડ અને હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈનમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
તેથી,ગટ્ટા-પર્ચા સાચો જવાબ છે.

(A) $1$. નાયલોન-$6,6$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઇન અને એડિપિક એસિડના સંઘનન પોલીમરાઇઝેશન દ્વારા બને છે,જેમાં એમાઇડ લિંકેજ હોય છે. તેથી,તે એક પોલીએમાઇડ છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડના સંઘનન દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલીમર છે,જે અત્યંત ક્રોસ-લિંક્ડ બંધારણ ધરાવે છે. તેથી,તે ક્રોસ-લિંક્ડ નથી તેવું વિધાન ખોટું છે.
$3$. ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક એ ટાઇટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(TiCl_4)$ અને ટ્રાયઇથાઇલ એલ્યુમિનિયમ $(Al(C_2H_5)_3)$ નું મિશ્રણ છે. આ વિધાન પણ સાચું છે.
$4$. નાયલોન-$6$ એ ફાઇબર છે,ઇલાસ્ટોમર નથી. આ વિધાન ખોટું છે.

(A) થર્મોસેટિંગ પોલિમર એ ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા ભારે શાખાયુક્ત અણુઓ છે જે સખત થતી વખતે મોલ્ડમાં વ્યાપક ક્રોસ-લિંકિંગમાંથી પસાર થાય છે,જે અદ્રાવ્ય અને અગલનશીલ બને છે.
$Bakelite$ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની ઘનીકરણ પ્રક્રિયા દ્વારા બનતા થર્મોસેટિંગ પોલિમરનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
કુદરતી રબર,ટેફલોન અને એક્રિલાન એ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર છે.

(B) થર્મોસેટિંગ પોલીમર એ ક્રોસ-લિંક્ડ પોલીમર છે જે ગરમ કરવા પર સખત અને અગલનશીલ બને છે અને તેને ફરીથી આકાર આપી શકાતો નથી.
ઉદાહરણોમાં બેકેલાઇટ અને $Urea-formaldehyde$ રેઝિનનો સમાવેશ થાય છે.
પોલિસ્ટાયરીન,ટેરીલીન અને બ્યુના-$S$ એ થર્મોપ્લાસ્ટિક અથવા ઇલાસ્ટોમેરિક પોલીમરના ઉદાહરણો છે.

(A) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) ના મુક્ત મુલક પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કૃત્રિમ રબર છે.
પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerization}} [-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$
આમ,નિયોપ્રીનનું સાચું બંધારણ $[-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$ છે.

(D) પોલિએમાઇડ ફાઇબર તેમની રચનામાં એમાઇડ લિંકેજ $(-CONH-)$ ધરાવે છે.
નાયલોન-$6,6$ અને નાયલોન-$6$ એ કૃત્રિમ પોલિએમાઇડ ફાઇબર છે.
રેશમ એ કુદરતી પોલિએમાઇડ ફાઇબર છે.
ટેરિલીન એ પોલિએસ્ટર ફાઇબર છે,જે તેની રચનામાં એસ્ટર લિંકેજ $(-COO-)$ ધરાવે છે.
તેથી,ટેરિલીન એ પોલિએમાઇડ ફાઇબર નથી.

(D) . બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર એવા પોલિમર છે જે સૂક્ષ્મજીવાણુઓની ક્રિયા દ્વારા વિઘટિત થાય છે.
$PHBV$ (poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) અને $Nylon-2-Nylon-6$ એ બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમરના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
ઘણા બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા સંશ્લેષિત થાય છે (દા.ત.,$PHBV$ અને $Nylon-2-Nylon-6$).
તેથી,એ વિધાન કે તેઓ સંઘનન પ્રક્રિયાઓ દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકતા નથી,તે ખોટું છે.

(C) કેપ્રોલેક્ટમ એ એક ચક્રીય એમાઈડ છે જેમાં $7-$સભ્યવાળું વલય હોય છે જેમાં એક નાઈટ્રોજન પરમાણુ અને એક કાર્બોનિલ સમૂહ હોય છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_{11}NO$ છે.
આ બંધારણમાં પાંચ મિથિલીન $(-CH_2-)$ સમૂહો,એક કાર્બોનિલ $(C=O)$ સમૂહ અને એક એમીનો $(-NH-)$ સમૂહ ધરાવતું $7-$સભ્યવાળું વલય હોય છે.
તેથી,સાચું બંધારણ $7-$સભ્યવાળું ચક્રીય એમાઈડ છે.

(C) મેલામાઈન ($2,4,6-$ટ્રાયએમિનો$-1,3,5-$ટ્રાયઝીન) અને ફોર્માલ્ડિહાઈડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે,જે મિથાઈલોલ ડેરિવેટિવ બનાવે છે.
ચોક્કસ રીતે,મેલામાઈનનો એક અણુ ફોર્માલ્ડિહાઈડના એક અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મોનોમિથાઈલોલ મેલામાઈન બનાવે છે,જે મેલામાઈન-ફોર્માલ્ડિહાઈડ રેઝિનના સંશ્લેષણમાં મધ્યવર્તી તરીકે કાર્ય કરે છે.
વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ બંધારણ આ મોનોમિથાઈલોલ મેલામાઈન મધ્યવર્તી છે,જેમાં $-NH_2$ જૂથોમાંથી એક ફોર્માલ્ડિહાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $-NHCH_2OH$ બનાવે છે.

(A) ટેટ્રાફ્લોરોઇથિલિન,$CF_2 = CF_2$,એ ટેફલોનનો મોનોમર છે,જે પોલિટેટ્રાફ્લોરોઇથિલિન $\left(-CF_2-CF_2-\right)_n$ છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCF_2 = CF_2 \rightarrow \left(-CF_2-CF_2-\right)_n$

(B) પોલિમરમાં આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતાનો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{થર્મોસેટિંગ પોલિમર} > \text{રેસા (Fibres)} > \text{થર્મોપ્લાસ્ટિક} > \text{ઇલાસ્ટોમર}$.
$1$. બેકેલાઇટ એ થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે,જેમાં ક્રોસ-લિંકિંગને કારણે સૌથી મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે.
$2$. નાયલોન-$6,6$ એ રેસા છે,જેમાં મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધ (દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આંતરક્રિયાઓ) હોય છે.
$3$. ટેફલોન એ થર્મોપ્લાસ્ટિક છે,જેમાં મધ્યમ પ્રકારના બળો હોય છે.
$4$. બ્યુના-$S$ એ ઇલાસ્ટોમર છે,જેમાં સૌથી નબળા આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે.
તેથી,સાચો ઉતરતો ક્રમ: બેકેલાઇટ $(A)$ $>$ નાયલોન-$6,6$ $(D)$ $>$ ટેફલોન $(B)$ $>$ બ્યુના-$S$ $(C)$.

(D) $1$. $Terylene$ (જેને $Dacron$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડના સંઘનન દ્વારા બનતું પોલિએસ્ટર છે.
$2$. $Glyptal$ એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને થાલિક એસિડની પ્રતિક્રિયા દ્વારા બનતું પોલિએસ્ટર રેઝિન છે.
$3$. $PHBV$ (poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ જૈવ-વિઘટનીય પોલિએસ્ટર છે.
$4$. $Novolac$ એ ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન છે,જે ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર છે,પોલિએસ્ટર નથી.

(A) પોલિમરમાં આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતાનો ક્રમ આ મુજબ છે: રેસા (Fibres) > થર્મોપ્લાસ્ટિક > ઇલાસ્ટોમર.
$Terylene$ એ પોલિએસ્ટર રેસા છે,જેમાં તેના પોલિમર શૃંખલાઓ વચ્ચે મજબૂત દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ અને હાઇડ્રોજન બંધ હોય છે.
$Buna-S$ અને $Neoprene$ એ ઇલાસ્ટોમર છે,જેમાં નબળા વાન ડેર વાલ્સ બળો હોય છે.
$Polythene$ એ મધ્યમ બળો ધરાવતું થર્મોપ્લાસ્ટિક છે.
તેથી,$Terylene$ માં સૌથી મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે.

(C) આપેલ બંધારણ $Melamine-formaldehyde$ પોલિમર દર્શાવે છે.
તે $Melamine$ અને $Formaldehyde$ વચ્ચેની ઘનીભવન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્કની રચનાને કારણે તે ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર છે.
તે બે અલગ-અલગ મોનોમર્સ ($Melamine$ અને $Formaldehyde$) માંથી બનેલું હોવાથી,તે કોપોલિમર છે.
તેથી,તે $Homopolymer$ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
તે ખૂબ જ ક્રોસ-લિંક્ડ બંધારણ ધરાવે છે,જે તેને સખત અને અગલનશીલ બનાવે છે.
તે પ્રયોગશાળામાં તૈયાર કરવામાં આવતું હોવાથી,તેને સંશ્લેષિત પોલિમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,તે ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર અને સંશ્લેષિત પોલિમર બંને છે.

(C) કેપ્રોલેક્ટમનો ઉપયોગ નાયલોન $-6$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે.
કેપ્રોલેક્ટમને નિષ્ક્રિય વાતાવરણમાં $533 \ K$ તાપમાને ગરમ કરીને નાયલોન $-6$ બનાવવામાં આવે છે.

(B) કુદરતી રબર એ cis$-1,4-$પોલિઆઈસોપ્રીન છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં દરેક દ્વિબંધ પર cis ગોઠવણી હોય છે,ટ્રાન્સ નહીં. તેથી,વિધાન $B$ ખોટું છે. વલ્કેનાઈઝેશનમાં યાંત્રિક ગુણધર્મો સુધારવા માટે સલ્ફર સાથે ક્રોસ-લિંકિંગનો સમાવેશ થાય છે. બ્યુના-$S$ એ ખરેખર $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનનું સહ-પોલિમર છે. નાયલોન-$6, 6$ એ હેક્ઝામિથિલિન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના ઘનીકરણ દ્વારા બનેલું પોલિએમાઈડ છે,જેમાં એમાઈડ લિંકેજ હોય છે.

(B) $Neoprene$ એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) ના ફ્રી રેડિકલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
$Neoprene$ નો પુનરાવર્તિત એકમ $(-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-)_n$ છે.

(B) બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર એટલે એવા પોલિમર જેનું પર્યાવરણમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વિઘટન થઈ શકે છે.
નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ એ ગ્લાયસીન અને એમિનો કેપ્રોઈક એસિડનો બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર છે.
બ્યુના-$S$ અને $PVC$ એ કૃત્રિમ,નોન-બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ છે.

(D) $Novolac$ એ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનતો રેખીય પોલિમર છે.
તેનો ઉપયોગ રંગોમાં અને કોટિંગ સામગ્રી તરીકે થાય છે.
જ્યારે $Novolac$ ને ફોર્માલ્ડિહાઈડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ક્રોસ-લિંકિંગ દ્વારા $Bakelite$ તરીકે ઓળખાતો અગલ્ય ઘન પદાર્થ બનાવે છે.
તેથી,$Novolac$ એ ક્રોસ-લિંકિંગ પોલિમર છે તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે તે એક રેખીય પોલિમર છે જે ફોર્માલ્ડિહાઈડ સાથે ગરમ કરવા પર જ ક્રોસ-લિંક્ડ બંધારણ બનાવે છે.

(C) $PHBV$ (Poly($3$-hydroxybutyrate-co$-3-$hydroxyvalerate)) એ જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર છે.
તે $3$-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટેનોઈક એસિડ અને $3$-હાઈડ્રોક્સીપેન્ટેનોઈક એસિડના સહ-પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.

(C) $C-O-C$ લિંકેજને ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સ્ટાર્ચ એ ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો પોલિસેકેરાઇડ છે જે $\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે $C-O-C$ લિંકેજ છે.
બેકેલાઇટ એ ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન છે જેમાં $C-CH_2-C$ લિંકેજ હોય છે.
મેલામાઇન ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિનમાં $C-N-C$ લિંકેજ હોય છે.
તેથી,માત્ર સ્ટાર્ચમાં $C-O-C$ લિંકેજ હોય છે.

(B) $Nylon-6$ નો મોનોમર કેપ્રોલેક્ટમ છે. $Caprolactam$ એ સાત-સભ્યની ચક્રીય એમાઈડ (લેક્ટમ) છે જેમાં રીંગમાં છ કાર્બન પરમાણુ અને એક નાઈટ્રોજન પરમાણુ હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કેપ્રોલેક્ટમનું બંધારણ સાત-સભ્યની રીંગ છે જેમાં $C=O$ સમૂહ $NH$ સમૂહની બાજુમાં હોય છે.

(C) નાયલોન $-6,6$ એ એક પોલીએમાઈડ છે.
તેની રચનામાં એમાઈડ લિંકેજ $(-CONH-)$ હોય છે.
$N-H$ અને $C=O$ સમૂહોની હાજરીને કારણે પોલીમર શૃંખલાઓ વચ્ચે પ્રબળ આંતરઆણ્વીય $H$-બંધન રચાય છે,જે તેના ઉચ્ચ સ્ફટિકીય ગુણધર્મ અને ઊંચા ગલનબિંદુ માટે જવાબદાર છે.

(B) $nylon-6,6$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતો પોલિએમાઈડ પોલિમર છે.
$nylon-6,6$ ની રચનામાં એમાઈડ જૂથો $(-CONH-)$ હોય છે.
એક એમાઈડ જૂથના નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હાઈડ્રોજન પરમાણુ નજીકની પોલિમર શૃંખલામાં રહેલા બીજા એમાઈડ જૂથના કાર્બોનિલ ઓક્સિજન પરમાણુ $(C=O)$ સાથે મજબૂત હાઈડ્રોજન બંધ બનાવે છે.
તેથી,$nylon-6,6$ માં હાજર મુખ્ય આંતરઆણ્વીય બળ હાઈડ્રોજન બંધ છે.

(D) $MeSiCl_3$,$Me_2SiCl_2$ અને $PhSiCl_3$ એ ઉચ્ચ આણ્વીય દળ ધરાવતા સિલિકોન પોલિમર માટેના મોનોમર છે.
જોકે,$Me_3SiCl$ એ ઉચ્ચ આણ્વીય દળ ધરાવતા સિલિકોન પોલિમર માટે મોનોમર નથી કારણ કે તેમાં માત્ર એક જ $Cl$ પરમાણુ હોય છે,જે સાંકળની વૃદ્ધિને અટકાવે છે અને વધુમાં વધુ ડાયમર બનાવી શકે છે.
તેથી,સાચો જવાબ વિકલ્પ $D$ છે.

(D) લો ડેન્સિટી પોલિથીન $(LDPE)$ એ ઇથીનનું ઊંચા દબાણ અને તાપમાને પોલિમરાઇઝેશન કરીને બનાવવામાં આવે છે.
તેનું બંધારણ વધુ શાખાયુક્ત હોય છે,જે તેને રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય અને વિદ્યુતનું અવાહક બનાવે છે.
તે સામાન્ય રીતે મજબૂત અને લવચીક હોય છે.
તેથી,તે 'રાસાયણિક રીતે વધુ સક્રિય' છે તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે $LDPE$ રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય છે.

(B) ઇલાસ્ટોમર એવા પોલિમર છે જે સ્થિતિસ્થાપક ગુણધર્મો ધરાવે છે,જે સામાન્ય રીતે નબળા આંતરઆણ્વીય બળો અને ક્રોસ-લિંકેજને કારણે હોય છે.
નાયલોન-$6,6$ એ ફાઇબર છે,ઇલાસ્ટોમર નથી; તે એડિપિક એસિડ અને હેક્ઝામિથિલીનડાયમાઇનના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનેલું પોલિમાઇડ છે.
કૃત્રિમ રેશમ (રેયોન) ખરેખર સેલ્યુલોઝમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
કુદરતી રબર એ આઇસોપ્રીન ($2$-મિથાઇલ-$1,3$-બ્યુટાડાયન) નો પોલિમર છે.
સ્ટાર્ચ અને સેલ્યુલોઝ બંને ગ્લુકોઝ એકમોથી બનેલા કુદરતી પોલિસેકરાઇડ્સ છે.
તેથી,નાયલોન-$6,6$ એ ઇલાસ્ટોમર છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફિનોલ $(C_6H_6O)$ નું $H_2/Ni$ સાથે ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન થઈને સાયક્લોહેક્ઝેનોલ $(A)$ બને છે.
$2$. સાયક્લોહેક્ઝેનોલ $(A)$ નું $Cu$ નો ઉપયોગ કરીને ઓક્સિડેશન (ડીહાઇડ્રોજનેશન) થતા સાયક્લોહેક્ઝેનોન $(B)$ બને છે.
$3$. સાયક્લોહેક્ઝેનોન $(B)$ ની હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ સાથે પ્રક્રિયા થઈને સાયક્લોહેક્ઝેનોન ઓક્સાઇમ $(C)$ બને છે.
$4$. સાયક્લોહેક્ઝેનોન ઓક્સાઇમ $(C)$ એસિડ $(H^+)$ ની હાજરીમાં બેકમેન પુનઃરચના (Beckmann rearrangement) દ્વારા કેપ્રોલેક્ટમ $(D)$ બનાવે છે.
$5$. કેપ્રોલેક્ટમ $(D)$ બેઝ $(HO^-)$ ની હાજરીમાં રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા નાયલોન $6$ $(E)$ બનાવે છે.

(B) આપેલ પોલિમર પોલિસ્ટાયરીન છે,જે સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ ના એડિશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પોલિમર સાંકળમાં,પુનરાવર્તિત એકમ $-[CH_2-CH(Ph)]_n-$ છે.
પુનરાવર્તિત એકમને ઓળખીને,આપણે નક્કી કરી શકીએ છીએ કે મોનોમર સ્ટાયરીન છે,જેની રચના $Ph-CH=CH_2$ છે.

(A) જૈવ-વિઘટનીય પોલિમર એ છે જે સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વિઘટિત થઈ શકે છે.
$Nylon-2-nylon-6$ એ ગ્લાયસીન $(H_2N-CH_2-COOH)$ અને એમિનોકેપ્રોઈક એસિડ $(H_2N-(CH_2)_5-COOH)$ નો જૈવ-વિઘટનીય પોલિએમાઈડ કોપોલિમર છે.
તેનું બંધારણ:
$[-NH-CH_2-CO-NH-(CH_2)_5-CO-]_n$
આ બંધારણ વિકલ્પ $A$ માં આપેલ છે.

(B) વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
વિધાન:
રેયોન (ખાસ કરીને સેલ્યુલોઝ એસિટેટ) એક અર્ધ-સંશ્લેષિત પોલિમર છે જે કુદરતી કપાસના રેસા કરતા ચડિયાતા ગુણધર્મો ધરાવે છે.
કારણ:
સેલ્યુલોઝના યાંત્રિક અને સૌંદર્યલક્ષી ગુણધર્મો એસિટિલેશનની પ્રક્રિયા દ્વારા નોંધપાત્ર રીતે વધારી શકાય છે. રેયોન સેલ્યુલોઝના એસિટિલેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું હોવાથી,તે કુદરતી કપાસ કરતા સુધારેલા લક્ષણો ધરાવે છે.
નિષ્કર્ષ:
તેથી,કારણ એ યોગ્ય રીતે સમજાવે છે કે શા માટે રેયોન કુદરતી કપાસ કરતા વધુ સારા ગુણધર્મો ધરાવે છે.

(D) સાચી જોડણી નીચે મુજબ છે:

પોલિમર	ઉપયોગ
$(A)$ પોલિસ્ટાયરીન	$(iii)$ રમકડાં બનાવવા
$(B)$ ગ્લિપ્ટલ	$(i)$ રંગો અને લેકર
$(C)$ પોલિવિનાઈલ ક્લોરાઈડ	$(ii)$ રેઈન કોટ
$(D)$ બેકેલાઈટ	$(iv)$ કોમ્પ્યુટર ડિસ્ક

આમ,સાચો ક્રમ $(A)-(iii), (B)-(i), (C)-(ii), (D)-(iv)$ છે.

(C) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાયન) ના મુક્ત મુલક પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
પોલિમરનું પુનરાવર્તિત એકમ $[CH_2-C(Cl)=CH-CH_2]_n$ છે.

(B) Buna-$S$ એ $1,3$-બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ અને સ્ટાયરીન $(C_6H_5-CH=CH_2)$ નું કો-પોલિમર છે.
તેનું પુનરાવર્તિત એકમ $-(CH_2-CH=CH-CH_2-CH(C_6H_5)-CH_2)_n-$ છે.

(D) જે પોલીમર ગરમ કરવાથી અપરિવર્તનીય રીતે સખત અને મજબૂત પદાર્થમાં ફેરવાય છે તેને થર્મોસેટિંગ પોલીમર કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Bakelite$ એ થર્મોસેટિંગ પોલીમર છે.

(A) આપેલ છે,
પ્રથમ પોલિમરનો પોલિમરાઈઝેશન અંશ $= 100$
બીજા પોલિમરનો પોલિમરાઈઝેશન અંશ $= 200$
મોલનો ગુણોત્તર $n_1 : n_2 = 2 : 3$
પોલિથીનનો મોનોમર ઇથિલિન $(C_2H_4)$ છે,જેનું મોલર દળ $M_0 = 28 \ g/mol$ છે.
પ્રથમ પોલિમર અપૂર્ણાંકનું મોલર દળ: $M_1 = 100 \times 28 = 2800 \ g/mol$.
બીજા પોલિમર અપૂર્ણાંકનું મોલર દળ: $M_2 = 200 \times 28 = 5600 \ g/mol$.
વજન સરેરાશ આણ્વીય દળનું સૂત્ર:
$\overline{M}_w = \frac{\sum n_i M_i^2}{\sum n_i M_i} = \frac{n_1 M_1^2 + n_2 M_2^2}{n_1 M_1 + n_2 M_2}$
કિંમતો મૂકતા:
$\overline{M}_w = \frac{2 \times (2800)^2 + 3 \times (5600)^2}{2 \times 2800 + 3 \times 5600}$
$\overline{M}_w = \frac{109760000}{22400} = 4900 \ g/mol$.