General Characteristics Questions in Gujarati

(B) $Ce^{+4} + e^- \rightarrow Ce^{+3}$ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^o)$ $1.74 \ V$ છે.
$E^o$ નું મૂલ્ય ખૂબ જ ધન હોવાથી,તે દર્શાવે છે કે $Ce^{+4}$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને $Ce^{+3}$ માં રિડક્શન પામવાની પ્રબળ વૃત્તિ ધરાવે છે.
તેથી,$Ce^{+4}$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
જોકે $Ce^{+4}$ નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના $([Xe])$ ધરાવે છે,તેમ છતાં ઊંચું ધન રિડક્શન પોટેન્શિયલ દર્શાવે છે કે તે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં અસ્થાયી છે અને સરળતાથી વધુ સ્થાયી $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(D) ચુંબકીય ચાકમાત્રાની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$5.92 \ BM$ ની ચુંબકીય ચાકમાત્રા માટે,$\sqrt{n(n+2)} = 5.92$ થાય છે,જેનો અર્થ છે કે $n = 5$.
$Fe^{3+}$ $([Ar] 3d^5)$ માં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Mn^{2+}$ $([Ar] 3d^5)$ માં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Cr^{+}$ $([Ar] 3d^5)$ માં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
આમ,આપેલી તમામ સ્પીસીઝમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે બધા $5.92 \ BM$ ની ચુંબકીય ચાકમાત્રા દર્શાવે છે.

(C) આપેલા તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$Ce$ $(Z=58)$: $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$. અહીં,$(n-2)f$ સબશેલ $4f$ છે,જેમાં $1$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$U$ $(Z=92)$: $[Rn] 5f^3 6d^1 7s^2$. અહીં,$(n-2)f$ સબશેલ $5f$ છે,જેમાં $3$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Th$ $(Z=90)$: $[Rn] 5f^0 6d^2 7s^2$. અહીં,$(n-2)f$ સબશેલ $5f$ છે,જેમાં $0$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$Th$ એ તત્વ છે જેમાં $(n-2)f$ સબશેલમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શૂન્ય છે.

(D) દ્વિતીય આયનીકરણ ઉર્જા $(IE_2)$ એટલે યુનિપોઝિટિવ આયન $(M^{+})$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા. પરિણામી $M^{2+}$ આયનની સ્થિરતા અને $M^{+}$ આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$M^{+}$ આયનોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
$Cr^{+} (3d^5)$ - આ સ્થિર અર્ધ-પૂર્ણ રચના છે.
$Mn^{+} (3d^5 4s^1)$
$Fe^{+} (3d^6 4s^1)$
$Co^{+} (3d^7 4s^1)$
$Cr^{+}$ માં $3d^5$ રચનાની વધારાની સ્થિરતાને કારણે,$Cr^{+}$ માંથી બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે અન્યની તુલનામાં ઘણી વધારે ઉર્જાની જરૂર પડે છે. $IE_2$ ના પ્રાયોગિક મૂલ્યો આશરે નીચે મુજબ છે:
$Mn^{+} \approx 1509 \, kJ/mol$
$Fe^{+} \approx 1563 \, kJ/mol$
$Co^{+} \approx 1644 \, kJ/mol$
$Cr^{+} \approx 1591 \, kJ/mol$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,સાચો ક્રમ $Mn^{+} < Fe^{+} < Cr^{+} < Co^{+}$ છે.

(A) સંક્રાંતિ ધાતુઓના મોટાભાગના સંયોજનો $d-d$ સંક્રમણને કારણે રંગીન હોય છે.
આપેલા આયનોના જલીય રંગો નીચે મુજબ છે:
$Ni^{+2} = \text{લીલો}$
$V^{+4} = \text{વાદળી}$
$Ti^{+3} = \text{જાંબલી}$
$Co^{+2} = \text{ગુલાબી}$
$Fe^{+3} = \text{પીળો}$
$Cu^{+2} = \text{વાદળી}$
તેથી,જલીય અવસ્થામાં વાદળી રંગ આપતા આયનોની જોડી $V^{+4}$ અને $Cu^{+2}$ છે.

(C) ક્રોમિયમ $(Cr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
તેની ધરાસ્થિતિમાં ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
ક્રોમિક આયન $(Cr^{3+})$ બનાવવા માટે,ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થાય છે: એક $4s$ કક્ષકમાંથી અને બે $3d$ કક્ષકમાંથી.
$Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^3$ થાય છે.
$3d^3$ રચનામાં,હુન્ડના નિયમ મુજબ ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ત્રણ અલગ-અલગ $d$-કક્ષકોમાં એકલા ગોઠવાય છે.
તેથી,$Cr^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $3$ છે.

(C) અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે દરેક આયન માટે ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન લખીએ છીએ:
$1$. $Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6$. $3d^6$ માં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2$. $Co^{2+}$ $(Z=27)$: $[Ar] 3d^7$. $3d^7$ માં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3$. $Mn^{2+}$ $(Z=25)$: $[Ar] 3d^5$. $3d^5$ માં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4$. $Cr^{2+}$ $(Z=24)$: $[Ar] 3d^4$. $3d^4$ માં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાની સરખામણી કરતા: $Mn^{2+}$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,જે $5$ છે.

(B) પેરામેગ્નેટિક પદાર્થો તે છે જેમાં એક અથવા વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$1$. $Zn^{2+}$ $(Z=30)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10}$ છે. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે (ડાયામેગ્નેટિક).
$2$. $Ni^{2+}$ $(Z=28)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^8$ છે. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે (પેરામેગ્નેટિક).
$3$. $Cu^{+}$ $(Z=29)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10}$ છે. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે (ડાયામેગ્નેટિક).
તેથી,$Ni^{2+}$ પેરામેગ્નેટિક છે.

(C) ચુંબકીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ ની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \text{ BM}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$V^{3+}$ $([Ar] 3d^2)$ માટે: $n = 2$,$\mu = \sqrt{8} \approx 2.83 \text{ BM}$.
$Mn^{3+}$ $([Ar] 3d^4)$ માટે: $n = 4$,$\mu = \sqrt{24} \approx 4.90 \text{ BM}$.
$Fe^{3+}$ $([Ar] 3d^5)$ માટે: $n = 5$,$\mu = \sqrt{35} \approx 5.92 \text{ BM}$.
$Cu^{2+}$ $([Ar] 3d^9)$ માટે: $n = 1$,$\mu = \sqrt{3} \approx 1.73 \text{ BM}$.
આમ,$Fe^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ $(n=5)$ હોવાથી તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા સૌથી વધુ છે.

(C) જો આયનોની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણીમાં બધા જ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોય,તો તે ડાયામેગ્નેટિક હોય છે.
$Zn^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી $[Ar] 3d^{10}$ છે.
$3d$ કક્ષકમાં બધા $10$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,$Zn^{2+}$ ડાયામેગ્નેટિક છે.
તેની સામે,$Cr^{3+} ([Ar] 3d^3)$,$Fe^{3+} ([Ar] 3d^5)$ અને $Mn^{2+} ([Ar] 3d^5)$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.

(A, D) જો આયનમાં $d$-કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય,તો તે $d-d$ સંક્રમણને કારણે રંગીન હોય છે.
$1. Fe^{2+} ([Ar] 3d^6)$: $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે. તે રંગીન છે.
$2. Cu^{+} ([Ar] 3d^{10})$: અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતું નથી. તે રંગહીન છે.
$3. Sc^{3+} ([Ar] 3d^0)$: અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતું નથી. તે રંગહીન છે.
$4. Mn^{2+} ([Ar] 3d^5)$: $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે. તે રંગીન છે.

(B) મધ્યસ્થ ધાતુ આયનો $Mn^{2+}$,$Fe^{2+}$,$Ni^{2+}$,અને $Cu^{2+}$ છે.
તેમની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના અનુક્રમે $3d^5$,$3d^6$,$3d^8$,અને $3d^9$ છે.
અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ અનુક્રમે $n=5$,$n=4$,$n=2$,અને $n=1$ છે.
ચુંબકીય મોમેન્ટ $\mu$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,ચુંબકત્વનો ઘટતો ક્રમ $I > II > III > IV$ છે.
આમ,ચુંબકત્વનો વધતો ક્રમ $IV < III < II < I$ છે.

(B) જો સંયોજનમાં અપૂર્ણ ભરાયેલી $d$-કક્ષકો (એટલે કે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન) ધરાવતા સંક્રાંતિ ધાતુ આયનો હોય,તો તે $d-d$ સંક્રમણને કારણે રંગીન હોય છે.
$Ag_2SO_4$ માં $Ag^+$ $(4d^{10})$ આયન છે,જેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
$CuF_2$ માં $Cu^{2+}$ $(3d^9)$ આયન છે,જેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે રંગીન છે.
$MgF_2$ માં $Mg^{2+}$ $(2p^6)$ આયન છે,જેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
$CuCl$ માં $Cu^+$ $(3d^{10})$ આયન છે,જેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) જ્યારે $H$,$C$,$N$,અથવા $B$ જેવા નાના પરમાણુઓ સંક્રાંતિ ધાતુઓની સ્ફટિક લેટીસમાં ફસાય છે ત્યારે આંતરાલીય સંયોજનો બને છે.
આ સંયોજનોના ગુણધર્મો નીચે મુજબ છે:
$1$. તેઓ અત્યંત સખત હોય છે.
$2$. તેમના ગલનબિંદુઓ શુદ્ધ ધાતુઓ કરતા વધારે હોય છે.
$3$. તેઓ ધાતુકીય વાહકતા જાળવી રાખે છે.
$4$. તેઓ રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય બને છે.
$5$. આંતરાલીય પરમાણુઓની હાજરીને કારણે,ધાતુના સ્તરોની ગતિશીલતા મર્યાદિત થાય છે,જે ધાતુને ઓછી તન્ય અને ઓછી ટીપી શકાય તેવી બનાવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) $1$. $3d$ શ્રેણીમાં પરમાણ્વીય ક્રમાંક વધવાની સાથે $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતા સામાન્ય રીતે ઘટે છે.
$2$. $3d$ શ્રેણીમાં $Cr$ $(Z=24)$ થી $Cu$ $(Z=29)$ સુધી પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા લગભગ સમાન રહે છે કારણ કે કેન્દ્રીય વીજભારમાં થતો વધારો $d$-ઇલેક્ટ્રોનની શીલ્ડિંગ અસર દ્વારા સંતુલિત થાય છે.
$3$. આવર્તમાં $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતા વધે છે કારણ કે પાછળના તત્વોમાં આયનીકરણ એન્થાલ્પી અને જલીયકરણ એન્થાલ્પીનું સંતુલન $+2$ અવસ્થાને વધુ સ્થાયી બનાવે છે.

(D) સંક્રાંતિ તત્વોની આયનીકરણ ઉર્જા $s-$ બ્લોક તત્વો કરતા વધારે હોય છે કારણ કે તેમનું પરમાણ્વીય કદ નાનું અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધારે હોય છે.
જોકે,તે $p-$ બ્લોક તત્વો કરતા ઓછી હોય છે કારણ કે $p-$ બ્લોક તત્વોમાં સંક્રાંતિ તત્વોની તુલનામાં અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધારે અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા નાની હોય છે.
તેથી,સંક્રાંતિ તત્વોની આયનીકરણ ઉર્જા $s-$ બ્લોક અને $p-$ બ્લોક તત્વોની વચ્ચે હોય છે.
આમ,સાચું વિધાન એ છે કે તે $s-$ બ્લોક તત્વો કરતા વધારે અને $p-$ બ્લોક તત્વો કરતા ઓછી હોય છે.

(A) સંક્રાંતિ તત્વો તેમની $(n-1)d$ કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે મજબૂત ધાત્વિક બંધ દર્શાવે છે.
આ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધાત્વિક બંધ ઉપરાંત સહસંયોજક બંધમાં પણ ભાગ લે છે,જેના પરિણામે પરમાણ્વીકરણની એન્થાલ્પી ઊંચી હોય છે અને તે પ્રતિનિધિ તત્વોની તુલનામાં વધુ ધાત્વિક અને સખત બને છે.

(D) એમાલગમ એ પારો $(Hg)$ અને અન્ય ધાતુનું મિશ્રધાતુ છે.
મોટાભાગની ધાતુઓ પારો સાથે એમાલગમ બનાવે છે,પરંતુ લોખંડ $(Fe)$,પ્લેટિનમ $(Pt)$,ટંગસ્ટન $(W)$ અને ટેન્ટલમ $(Ta)$ જેવી કેટલીક ધાતુઓ એમાલગમ બનાવતી નથી.
તેથી,લોખંડ $(Fe)$ અને પ્લેટિનમ $(Pt)$ બંને પારો સાથે એમાલગમ બનાવતા નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

(D) સંક્રાંતિ ધાતુઓ અનેક લાક્ષણિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે:
$1$. $d-d$ સંક્રાંતિને કારણે,સંક્રાંતિ તત્વોના આયનો ધરાવતા સંયોજનો સામાન્ય રીતે રંગીન હોય છે.
$2$. સંક્રાંતિ ધાતુઓ વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે,અને $+2$ ઘણીવાર ખૂબ જ સામાન્ય અવસ્થા છે,જોકે $+3$ પણ સામાન્ય છે. જો કે,આ ગુણધર્મો સંક્રાંતિ ધાતુઓની લાક્ષણિકતા હોવાના સંદર્ભમાં 'ઉપરોક્ત તમામ' વિધાન સામાન્ય રીતે સ્વીકારવામાં આવે છે.
$3$. તેમની પાસે ઉચ્ચ ચાર્જ-ટુ-સાઇઝ રેશિયો અને ખાલી $d$-ઓર્બિટલ્સ હોય છે,જે તેમને સરળતાથી સંકીર્ણ સંયોજનો બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.

(D) કોઈપણ સંક્રાંતિ ધાતુ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+8$ છે,જે $Ru$ અને $Os$ દ્વારા તેમના સંયોજનો જેમ કે $RuO_4$ અને $OsO_4$ માં દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ અને $(c)$ બંને સાચા છે,જે વિકલ્પ $(d)$ ને સૌથી યોગ્ય પસંદગી બનાવે છે.

(B) $Zn$ $(Z=30)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ છે.
સંક્રાંતિ તત્વોમાં,$(n-1)d$ અને $ns$ બંને ઇલેક્ટ્રોન બંધનમાં ભાગ લેવાને કારણે પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ જોવા મળે છે.
$Zn$ માં $3d$ પેટાકોષ સંપૂર્ણ ભરાયેલ $(3d^{10})$ હોવાથી,$d$-ઇલેક્ટ્રોન સ્થાયી છે અને રાસાયણિક બંધનમાં ભાગ લેતા નથી.
તેથી,$Zn$ ફક્ત તેના બે $4s$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે,અને પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે.

(B) ઓરડાના તાપમાને $d-$ વિભાગનું એકમાત્ર પ્રવાહી તત્વ મર્ક્યુરી $(Hg)$ છે.
મર્ક્યુરી અન્ય ધાતુઓની સરખામણીમાં ઊંચી વિશિષ્ટ ઉષ્મા ક્ષમતા ધરાવે છે.
તે હાઇડ્રોજન કરતા ઓછી પ્રતિક્રિયાત્મક છે,એટલે કે તે મંદ એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને મુક્ત કરી શકતું નથી.
મર્ક્યુરી$(II)$ ક્લોરાઇડ $(HgCl_2)$ એક સહસંયોજક સંયોજન છે જે ગરમ કરવાથી ઉર્ધ્વપાતન (બાષ્પશીલ) પામે છે.

(D) $Cu$,$Ag$,અને $Au$ એ સમૂહ $11$ ના તત્વો છે જે $d$-વિભાગમાં આવે છે.
તેઓ તેમની સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓમાં અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલી $d$-કક્ષકો ધરાવે છે,જે સંક્રાંતિ તત્વોની લાક્ષણિકતા છે.
સમૂહ $11$ ની ધાતુઓને તેમના ઐતિહાસિક ઉપયોગને કારણે સિક્કા બનાવવાની ધાતુઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(D) આંતરાલીય સંયોજનો એવા સંયોજનો છે જેમાં $H, C, N$ અથવા $B$ જેવા નાના પરમાણુઓ સંક્રાંતિ ધાતુઓની સ્ફટિક લેટીસમાં ફસાયેલા હોય છે.
$Fe, Co, Ni$ જેવી સંક્રાંતિ ધાતુઓનું પરમાણ્વીય કદ મોટું હોય છે અને તેમની સ્ફટિક રચનામાં ખાલી આંતરાલીય જગ્યાઓ હોય છે,જે તેમને આ સંયોજનો બનાવવાની ક્ષમતા આપે છે.
આથી $Fe, Co$ અને $Ni$ ત્રણેય આ પ્રકારના સંયોજનો બનાવી શકે છે,તેથી સાચો જવાબ ઉપરોક્ત તમામ છે.

(A) $Molybdenum$ $(Mo)$ એ ઊંચા ગલનબિંદુ અને સારી ઉષ્મીય વાહકતા ધરાવતી સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે $X-ray$ટ્યુબમાં લક્ષ્ય પદાર્થ તરીકે થાય છે કારણ કે તે $X-ray$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી ઇલેક્ટ્રોન બોમ્બાર્ડમેન્ટ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી તીવ્ર ગરમીને સહન કરી શકે છે.

(D) સંક્રાંતિ તત્વો અનેક પરિબળોને કારણે ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા દર્શાવે છે:
$1$. તેઓ $variable \ oxidation \ states$ (પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ) દર્શાવે છે અને સંકીર્ણ બનાવી શકે છે,જે તેમને ઓછી સક્રિયકરણ ઉર્જા સાથે વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડવાની મંજૂરી આપે છે.
$2$. તેઓ પ્રક્રિયકોના અધિશોષણ માટે વિશાળ $surface \ area$ (સપાટીનું ક્ષેત્રફળ) પૂરું પાડે છે,જે સપાટી પર પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા વધારે છે અને પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.
$3$. તેથી,આપેલા તમામ પરિબળો તેમના ઉદ્દીપકીય ગુણધર્મોમાં ફાળો આપે છે.

(A) સંક્રાંતિ તત્વોની ઊંચી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $F$ અને $O$ સાથેના સંયોજનમાં જોવા મળે છે કારણ કે $F$ અને $O$ સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Os$ એ $OsO_4$ માં $+8$ ની સૌથી ઊંચી ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
તે જ રીતે,$Mn$ એ $KMnO_4$ માં $+7$ ની સૌથી ઊંચી ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(D) ફાજાનના નિયમ મુજબ,ધાતુના કેટાયનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા (વીજભાર) વધવાની સાથે સંયોજનનો સહસંયોજક ગુણધર્મ વધે છે.
આપેલ છે કે ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $x$ અને $y$ બે એકમો દ્વારા અલગ પડે છે,ધારો કે $x < y$.
$y > x$ હોવાથી,ઓક્સિડેશન અવસ્થા $y$ ધરાવતું સંયોજન વધુ સહસંયોજક ગુણધર્મ ધરાવશે અને ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ ધરાવતું સંયોજન વધુ આયનીય ગુણધર્મ ધરાવશે.
તેથી,જો $x < y$ હોય,તો ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ માં સંયોજનો વધુ આયનીય છે અને ઓક્સિડેશન અવસ્થા $y$ માં સંયોજનો વધુ સહસંયોજક છે.
આમ,વિધાન $(b)$ અને $(c)$ બંને સાચા છે.

(D) ચુંબકીય મોમેન્ટ (માત્ર સ્પિન) નું સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$Sc^{3+}$ $([Ar] 3d^0)$: $n = 0$,તેથી $\mu = 0 \ BM$.
$Ti^{3+}$ $([Ar] 3d^1)$: $n = 1$,તેથી $\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ BM$.
$Cu^{2+}$ $([Ar] 3d^9)$: $n = 1$,તેથી $\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ BM$.
આમ,$Ti^{3+}$ અને $Cu^{2+}$ બંને પાસે $n=1$ હોવાથી,તેઓ ચોક્કસ શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે.

(D) જો આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણીમાં બધા જ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત (paired) હોય,તો તે આયન ડાયામેગ્નેટિક હોય છે.
$Ce^{+4}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી $[Xe] 4f^0 5d^0 6s^0$ છે. બધા કક્ષકો ખાલી હોવાથી,તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$Pa^{+4}$ ની ગોઠવણી $[Rn] 5f^1$ છે,જેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Yb^{+3}$ ની ગોઠવણી $[Xe] 4f^{13}$ છે,જેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$U^{+3}$ ની ગોઠવણી $[Rn] 5f^3$ છે,જેમાં ત્રણ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.

(C) પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી એટલે વાયુમય અવસ્થામાં પરમાણુઓ મેળવવા માટે પદાર્થના એક મોલના તમામ બંધોને તોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા.
સંક્રાંતિ તત્વો તેમની $(n-1)d$ કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે મજબૂત ધાત્વિક બંધ બનાવે છે,જેનાથી તેમની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી ઊંચી હોય છે.
$3d$ શ્રેણીમાં આગળ વધતા,$d^5$ રચના સુધી અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા વધે છે,જે મજબૂત ધાત્વિક બંધ અને ઉચ્ચ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી તરફ દોરી જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$V$ $(3d^3 4s^2)$ માં $Sc$ $(3d^1 4s^2)$ કરતા વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,જ્યારે $Zn$ $(3d^{10} 4s^2)$ માં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તેની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી ઓછી છે.
આમ,$V$ ની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી વધુ હોવાની અપેક્ષા છે.

(C) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $(n - 1)s^2 (n - 1)p^6 (n - 1)d^x ns^2$ છે.
$n = 4$ અને $x = 5$ મૂકતા,
ઇલેક્ટ્રોનીય રચના: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^5 4s^2$ મળે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2 + 2 + 6 + 2 + 6 + 5 + 2 = 25$ છે.
તટસ્થ પરમાણુ માટે,પ્રોટોનની સંખ્યા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા જેટલી હોય છે,જે $25$ છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^3 4s^2$ છે,જેને $[Ar] 3d^3 4s^2$ તરીકે લખી શકાય.
$d$-વિભાગના તત્વો માટે,સમૂહ નંબર $(n-1)d$ ઇલેક્ટ્રોન અને $ns$ ઇલેક્ટ્રોનના સરવાળા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
અહીં,$(n-1)d$ પેટાકોષમાં $3$ ઇલેક્ટ્રોન અને $ns$ પેટાકોષમાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $3 + 2 = 5$.
તેથી,આ તત્વ $5$મા સમૂહમાં આવે છે.

(C) આયનીકરણ ઉર્જા ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન અને આયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$Mn^{2+}$,$Ni^{2+}$,અને $Ca^{2+}$ માટે:
$Mn^{2+} = [Ar] 3d^5$ (અર્ધ-પૂર્ણ સ્થિર કોન્ફિગરેશન,ઉચ્ચ $IE$).
$Ni^{2+} = [Ar] 3d^8$.
$Ca^{2+} = [Ar]$ (નોબલ ગેસ કોન્ફિગરેશન).
વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે $Mn^{2+}$ પાસે સ્થિર $d^5$ કોન્ફિગરેશન છે,જે તેને $Ni^{2+}$ અને $Ca^{2+}$ કરતા વધુ આયનીકરણ ઉર્જા આપે છે.

(C) $Uub$ (કોપરનિશિયમ,$Cn$) નો પરમાણુ ક્રમાંક $112$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] \ 5f^{14} \ 6d^{10} \ 7s^2$ છે.
સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકમાં દાખલ થતા હોવાથી,તે $d$-વિભાગનું તત્વ છે.
$d$-વિભાગના તત્વો માટે સમૂહ નંબર $(n-1)d + ns$ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા ગણવામાં આવે છે.
સમૂહ નંબર $= 10 + 2 = 12$.
સૌથી વધુ મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $(n)$ $7$ છે,તેથી આવર્ત $7$ છે.
તેથી,સાચો સેટ $12, 7$ છે.

(D) વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે ક્રોમેટનું ડાયક્રોમેટમાં રૂપાંતર એસિડિક માધ્યમમાં $(pH < 7)$ થાય છે,બેઝિકમાં નહીં.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે એસિડિક માધ્યમમાં $KMnO_4$ દ્વારા $I^-$ નું ઓક્સિડેશન $I_2$ માં થાય છે,$IO_3^-$ માં નહીં.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે મિશ મેટલ એ લેન્થેનોઇડ ધાતુઓનું મિશ્રણ છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે $Ce$ અને $Tb$ સામાન્ય $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા ઉપરાંત $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા પણ દર્શાવે છે.

(C) $Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^3$ છે.
અષ્ટફલકીય ક્ષેત્રમાં,આ $t_{2g}^3 e_g^0$ રચનાને અનુરૂપ છે.
આ રચના અર્ધ-પૂર્ણ $t_{2g}$ પેટાકોષ દર્શાવે છે,જે વિનિમય ઉર્જાને કારણે વધારાની સ્થિરતા આપે છે.
તેથી,જલીય માધ્યમમાં આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Cr^{3+}$ સૌથી વધુ સ્થાયી કેટાયન છે.

(B) સ્કેન્ડિયમ $(Sc)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે. તે સામાન્ય રીતે $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
ઝિંક $(Zn)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ છે. તે ફક્ત $4s$ કક્ષકમાંથી બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$Sc$ અને $Zn$ બંને પરિવર્તનશીલ સંયોજકતા દર્શાવતા નથી કારણ કે તેમની પાસે અપૂર્ણ ભરાયેલી $d$ કક્ષકો હોતી નથી જે અન્ય સંક્રાંતિ ધાતુઓની જેમ બહુવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ માટે જવાબદાર હોય.
તેથી,$Sc$ અને $Zn$ એ $3d$ શ્રેણીના એવા તત્વો છે જે પરિવર્તનશીલ સંયોજકતા દર્શાવતા નથી.

(B) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાઓનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(i) \; [Xe] \; 6s^1$: આ સીઝિયમ $(Cs)$ છે,જે આલ્કલી ધાતુ છે. તેની આયનીકરણ એન્થાલ્પી ઓછી હોય છે અને તે પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(ii) \; [Xe] \; 4f^{14}5d^16s^2$: આ લ્યુટેશિયમ $(Lu)$ છે. જોકે તેમાં $5d^1$ ઇલેક્ટ્રોન છે,તે લેન્થેનોઇડ શ્રેણીનું છેલ્લું તત્વ ($4f$ વિભાગ) છે. તેને $f-$વિભાગનું તત્વ ગણવામાં આવે છે,$d-$વિભાગનું નહીં. આ વિધાન ખોટું છે.
$(iii) \; [Ne] \; 3s^23p^5$: આ ક્લોરિન $(Cl)$ છે,જે હેલોજન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પીનું મૂલ્ય વધુ ઋણ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(iv) \; [Ar] \; 3d^74s^2$: આ કોબાલ્ટ $(Co)$ છે,જે સંક્રાંતિ ધાતુ છે. સંક્રાંતિ ધાતુઓ સામાન્ય રીતે ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,ખોટું વિધાન $(ii)$ છે.

(C) $3d$ સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારમાં વધારાને કારણે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સામાન્ય રીતે $Sc$ થી $Mn$ સુધી ઘટે છે.
જોકે,$Fe$ થી $Cu$ સુધી,પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા લગભગ અચળ રહે છે કારણ કે કેન્દ્રીય વીજભારમાં વધારો $d$-ઇલેક્ટ્રોનની શીલ્ડિંગ અસર દ્વારા સંતુલિત થાય છે.
$Zn$ માટે,$d$-ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા વધે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન વાદળના વિસ્તરણનું કારણ બને છે.
$Cr$ $(3d^5 4s^1)$ અને $Mn$ $(3d^5 4s^2)$ ની સરખામણી કરતા,$Cr$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $Mn$ કરતા મોટી છે $(Cr > Mn)$.
$Cu$ $(3d^{10} 4s^1)$ અને $Zn$ $(3d^{10} 4s^2)$ ની સરખામણી કરતા,$Zn$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $Cu$ કરતા મોટી છે $(Cu < Zn)$.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને $(B)$ બંને સાચા છે.

(C) સંક્રાંતિ ધાતુઓ નીચેના ગુણધર્મો દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે:
$I$: તેઓ $(n-1)d$ અને $ns$ ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારીને કારણે વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
$II$: તેઓ $d-d$ સંક્રમણને કારણે દ્રાવણમાં રંગીન આયનો બનાવે છે.
$IV$: તેઓ બહુવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ અપનાવવાની અને અધિશોષણ માટે મોટી સપાટી પૂરી પાડવાની ક્ષમતાને કારણે અસરકારક ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
જોકે,વિધાન $III$ ખોટું છે કારણ કે મોટાભાગની સંક્રાંતિ ધાતુઓ ઓક્સિજનમાં જોરશોરથી સળગતી નથી; તેઓ સામાન્ય રીતે તેમની સપાટી પર સ્થિર ઓક્સાઇડ સ્તરો બનાવે છે અથવા પ્રમાણભૂત પરિસ્થિતિઓમાં ધીમેથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
તેથી,વિધાનો $I, II,$ અને $IV$ સાચા છે.

(B) આયન પેરામેગ્નેટિક અને રંગીન હોવા માટે,તેની $4f$ કક્ષકમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવા જોઈએ.
$1$. $Ce^{+4}$ $([Xe] 4f^0)$: ડાયમેગ્નેટિક અને રંગહીન.
$2$. $Yb^{+2}$ $([Xe] 4f^{14})$: ડાયમેગ્નેટિક અને રંગહીન.
$3$. $Gd^{+3}$ $([Xe] 4f^7)$: પેરામેગ્નેટિક અને રંગીન.
$4$. $Nd^{+3}$ $([Xe] 4f^3)$: પેરામેગ્નેટિક અને રંગીન.
$5$. $La^{+3}$ $([Xe] 4f^0)$: ડાયમેગ્નેટિક અને રંગહીન.
$6$. $Lu^{+3}$ $([Xe] 4f^{14})$: ડાયમેગ્નેટિક અને રંગહીન.
$7$. $Lr^{+3}$ $([Rn] 5f^{14})$: ડાયમેગ્નેટિક અને રંગહીન.
તેથી,$Gd^{+3}$ અને $Nd^{+3}$ બંને પેરામેગ્નેટિક અને રંગીન છે.

(A) લેન્થેનોઇડ સંકોચન મુખ્યત્વે $4f$ ઇલેક્ટ્રોનની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે થાય છે.
$4f$ કક્ષકોનો આકાર વિસ્તૃત હોવાથી,તેઓ લેન્થેનોઇડ શ્રેણીમાં આગળ વધતા વધતા પરમાણ્વીય ક્રમાંક સામે બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનને અસરકારક રીતે શીલ્ડ કરી શકતા નથી.
પરિણામે,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેના કારણે પરમાણ્વીય અને આયનીય ત્રિજ્યામાં સતત ઘટાડો થાય છે.

(B) દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $Mn < Cr > Zn \, (IP)$: $Mn$ $(3d^5 4s^2)$ માં અર્ધ-ભરાયેલી $d$-કક્ષકની સ્થિરતાને કારણે $Cr$ $(3d^5 4s^1)$ કરતા $IP$ વધારે હોય છે. તેથી આ ક્રમ ખોટો છે.
$2$. $La > Sc < Zn \, (size)$: સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં પરમાણુ કદ વધે છે. $Sc$ $(3d)$ એ $La$ $(5d)$ કરતા નાનું છે. આવર્તમાં અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે $Zn$ એ $Sc$ કરતા નાનું છે. તેથી $La > Sc < Zn$ ક્રમ સાચો છે.
$3$. $F > P < N \, (IP)$: $N$ $(2p^3)$ ની સ્થિર અર્ધ-ભરાયેલી રચનાને કારણે $F$ $(2p^5)$ કરતા $IP$ વધારે હોય છે. તેથી આ ક્રમ ખોટો છે.
$4$. $Cl < F > Br \, (EA)$: $F$ ની નાની $2p$ કક્ષકમાં આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે $Cl$ ની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $(EA)$ $F$ કરતા વધારે હોય છે. તેથી આ ક્રમ ખોટો છે.

(D) સંક્રાંતિ તત્વો અંશતઃ ભરાયેલી $d$-કક્ષકોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેમના નાના કદ,ઉચ્ચ પરમાણુ ભાર અને $d$-કક્ષકોની ઉપલબ્ધતાને કારણે,તેઓ ચલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે અને સંકીર્ણ સંયોજનો બનાવવાની ઉચ્ચ વૃત્તિ ધરાવે છે.
તેઓ વિવિધ ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજનો પણ બનાવે છે.
જોકે,સંક્રાંતિ તત્વો સામાન્ય રીતે તેમના સંયોજનોમાં ઉચ્ચ ચાર્જ ઘનતા અને ધ્રુવીયતાને કારણે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં સહસંયોજક લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે,આયનીય સંયોજનો બનાવવાની મહત્તમ વૃત્તિ ધરાવતા નથી.
તેથી,તેઓ આયનીય સંયોજનો બનાવવાની મહત્તમ વૃત્તિ ધરાવે છે તે વિધાન લાક્ષણિકતા નથી.

(C) ગેડોલિનિયમ $(Gd)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $64$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત અને અર્ધ-પૂર્ણ કક્ષકોની સ્થિરતાને અનુસરીને,યુરોપિયમ ($Eu$,$Z = 63$) પર $4f$ પેટાકોષ અર્ધ-પૂર્ણ થાય છે,જેની રચના $[Xe] 4f^7 6s^2$ છે.
આગામી તત્વ,ગેડોલિનિયમ $(Z = 64)$ માટે,$4f$ પેટાકોષ પહેલેથી જ સ્થિર (અર્ધ-પૂર્ણ) હોવાથી,પછીનો ઇલેક્ટ્રોન $4f$ કક્ષકને બદલે $5d$ કક્ષકમાં પ્રવેશ કરે છે.
તેથી,$Gd$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^7 5d^1 6s^2$ છે.

(C) સંક્રાંતિ તત્વો માટે,સમૂહ નંબર $(n-1)d$ અને $ns$ ઇલેક્ટ્રોનના સરવાળા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આપેલ રચના: $4d^3$ $5s^2$.
$(n-1)d$ કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $3$.
$ns$ કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $2$.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $3 + 2 = 5$.
તેથી,આ તત્વ સમૂહ $V$ $B$ માં આવે છે.

(C) ઝિર્કોનિયમ $(Zr)$ એ $4d$ સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં અને હેફનિયમ $(Hf)$ એ $5d$ સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં આવે છે.
તેઓ સમાન ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે કારણ કે તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સમાન હોય છે.
આ સમાનતા લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે ઉદ્ભવે છે,જે $5d$ શ્રેણીના તત્વોમાં $4f$ ઇલેક્ટ્રોનની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે થાય છે.

(D) $4f$ અને $5f$ કક્ષકો સમાન રીતે શીલ્ડિંગ અસર ધરાવતી નથી.
$5f$ કક્ષકો $4f$ કક્ષકો કરતા નબળી શીલ્ડિંગ અસર આપે છે કારણ કે $5f$ કક્ષકો વધુ વિસ્તૃત હોય છે અને કેન્દ્રથી દૂર હોય છે.
આમ,$4f$ અને $5f$ કક્ષકો સમાન રીતે શીલ્ડિંગ ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણી માટે પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ($E^o$ $M^{2+}/M$) ના મૂલ્યો સામાન્ય રીતે ડાબેથી જમણે જતાં ઓછા ઋણ બને છે,જેમાં કેટલાક અપવાદો છે.
$Mn^{2+}$ પાસે સ્થાયી $d^5$ ઇલેક્ટ્રોન રચના છે,જે તેના રિડક્શન પોટેન્શિયલને અપેક્ષા કરતા વધુ ઋણ બનાવે છે.
$M^{2+}$ આયનોની ઇલેક્ટ્રોન રચના નીચે મુજબ છે:
$Cr^{2+}$: $[Ar] 3d^4$
$Mn^{2+}$: $[Ar] 3d^5$ (અર્ધ-પૂર્ણ,વધુ સ્થાયી)
$Fe^{2+}$: $[Ar] 3d^6$
$Co^{2+}$: $[Ar] 3d^7$
$Mn^{2+}$ આયનની વધારાની સ્થિરતાને કારણે,$Mn^{2+}/Mn$ માટેનું $E^o$ મૂલ્ય $Cr^{2+}/Cr$ કરતા વધુ ઋણ છે. ઋણ મૂલ્યોના માનનો સાચો ક્રમ $Mn > Cr > Fe > Co$ છે.