Nomenclature of organic compounds Questions in Gujarati

(B) આપેલ સંયોજનમાં,હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ એ મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે અને તે મિથાઈલ સમૂહો $(-CH_3)$ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે.
તેથી,$-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને નંબર $1$ આપવામાં આવે છે.
સાયક્લોહેક્ઝેન વલયને નંબર આપતી વખતે વિસ્થાપકો (મિથાઈલ સમૂહો) ને શક્ય તેટલા ઓછા લોકેન્ટ્સ મળે તે રીતે નંબર આપતા તેઓ $3$ નંબરના સ્થાન પર આવે છે.
આમ,$IUPAC$ નામ $3, 3-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન$-1-$ઓલ છે.

(A) આપેલ બંધારણ બે બ્રિજહેડ કાર્બન ધરાવતું બાયસાઇક્લિક સંયોજન છે.
આ બે બ્રિજહેડ કાર્બનને જોડતા ત્રણ બ્રિજ છે.
દરેક બ્રિજમાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા ગણતા (બ્રિજહેડ કાર્બન સિવાય),આપણને જણાય છે કે ત્રણેય બ્રિજમાં $2$ કાર્બન છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ બાયસાઇક્લો$[2, 2, 2]$ઓક્ટેન છે,જ્યાં કુલ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $2 + 2 + 2 + 2 = 8$ છે (બે બ્રિજહેડ કાર્બન સહિત).

(D) $2,5-$ડાયમિથાઈલ$-4-$ઈથાઈલહેપ્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH(CH_2CH_3)-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે.
મિથાઈલ સમૂહો $(-CH_3)$ ગણતા:
$1$. હેપ્ટેન શૃંખલાની શરૂઆતમાં એક $(C-1)$.
$2$. $C-2$ પર એક મિથાઈલ વિસ્થાપક.
$3$. $C-5$ પર એક મિથાઈલ વિસ્થાપક.
$4$. $C-4$ પરના ઈથાઈલ સમૂહમાં એક મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_2-CH_3)$ હોય છે.
$5$. હેપ્ટેન શૃંખલાના અંતે એક મિથાઈલ સમૂહ $(C-7)$.
કુલ $5$ મિથાઈલ સમૂહો છે.

(B) જો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય,તો તે કાઈરલ કાર્બન કહેવાય છે.
આપેલ સંયોજન $n$-હેપ્ટેન છે: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$.
જો આપણે ત્રીજા કાર્બન $(C-3)$ પરના હાઇડ્રોજનને $X$ સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપિત કરીએ,તો તે કાર્બન કાઈરલ કેન્દ્ર બનશે.
બંધારણ $CH_3-CH_2-C^*(H)(X)-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$ થશે.

(B) $Iso$-ઓક્ટેન એ $2,2,4$-ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેનનું સામાન્ય નામ છે.
તેની રચના નક્કી કરવા માટે,આપણે મુખ્ય શૃંખલાને પેન્ટેન ($5$ કાર્બન) તરીકે ઓળખીએ છીએ.
$2$-સ્થાન પર બે મિથાઈલ જૂથો છે અને $4$-સ્થાન પર એક મિથાઈલ જૂથ છે.
તેની રચના $CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH(CH_3)-CH_3$ છે.

(B) આઈસોપ્રોપાઈલ ગ્રુપને $(CH_3)_2CH-$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
$2-$મિથાઈલપેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$ છે.
આ બંધારણમાં,$CH_3-CH(CH_3)-$ ભાગ આઈસોપ્રોપાઈલ ગ્રુપ દર્શાવે છે.

(C) એમાઈલ એ પેન્ટાઈલ રેડિકલ $(C_5H_{11}-)$ સૂચવે છે.
એમાઈલ આલ્કોહોલમાં પેન્ટાઈલ રેડિકલ સાથે $-OH$ સમૂહ જોડાયેલ હોય છે.
તેથી,તેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_5H_{12}O$ છે.

(A) . ઓક્સિરેન એ ઇથિલિન ઓક્સાઇડનું $IUPAC$ નામ છે,જે એક ચક્રીય ઇથર છે જેનું બંધારણ $C_2H_4O$ છે (એક ઓક્સિજન પરમાણુ ધરાવતી ત્રણ સભ્યોની વલય).

(B) આપેલ રચના $CH_3-CH(CH_3)-CO-CH_2-CH_2OH$ છે.
$IUPAC$ અગ્રતાના નિયમો મુજબ,કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ આલ્કોહોલ સમૂહ $(-OH)$ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે.
તેથી,મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ કીટોન છે અને પ્રત્યય $-\text{ઓન}$ છે.
આલ્કોહોલ સમૂહને 'હાઇડ્રોક્સી' નામનો વિસ્થાપક ગણવામાં આવે છે.
$5$ કાર્બનની મુખ્ય શૃંખલાને જમણી બાજુથી નંબર આપતા,આલ્કોહોલ સમૂહને સૌથી ઓછો ક્રમ $(1)$ અને કીટોન સમૂહને $(3)$ ક્રમ મળે છે.
મિથાઈલ સમૂહ $4$ નંબર પર છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $1-$હાઇડ્રોક્સી-$4-$મિથાઈલપેન્ટેન-$3-$ઓન છે.

(B) રાસાયણિક સૂત્ર $CH_3COCH_3$ એ ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવતું કીટોન છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,મુખ્ય આલ્કેન પ્રોપેન છે.
કાર્બોનિલ સમૂહ બીજા કાર્બન પર હોવાથી,મુખ્ય શૃંખલાના નામમાં $-one$ પ્રત્યય ઉમેરવામાં આવે છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $propan-2-one$ છે (જે સામાન્ય રીતે $Acetone$ તરીકે ઓળખાય છે).

(B) ઈથેનડાયલનું રાસાયણિક સૂત્ર $CHO-CHO$ છે (જેને ગ્લાયોક્સલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
તેમાં એકબીજા સાથે જોડાયેલા બે આલ્ડિહાઈડ ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(D) $CCl_3CHO$ નું બંધારણ $Cl_3C-CHO$ છે.
$IUPAC$ નામકરણમાં,આલ્ડિહાઈડ કાર્બનને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે.
તેથી,બીજા કાર્બન પર જોડાયેલા ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓ સ્થાન $2$ પર છે.
આમ,$IUPAC$ નામ $2, 2, 2-$ટ્રાયક્લોરોઈથેનાલ છે.

(A) બંધારણ $Cl-CH_2-CH_2-COOH$ છે.
$IUPAC$ નામકરણમાં,કાર્બોક્સિલિક એસિડ જૂથ $(-COOH)$ ના કાર્બન પરમાણુને $1$ ક્રમ આપવામાં આવે છે.
કાર્બન શૃંખલા ગણતા: $C_1$ એ કાર્બોક્સિલ કાર્બન છે,$C_2$ એ બાજુનો $CH_2$ છે,અને $C_3$ એ ક્લોરિન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ $CH_2$ છે.
તેથી,ક્લોરિન પરમાણુ $3$ જા સ્થાને છે,અને મુખ્ય શૃંખલામાં $3$ કાર્બન (પ્રોપેનોઈક એસિડ) છે.
સાચું નામ $3-$ક્લોરોપ્રોપેનોઈક એસિડ છે.

(B) $CH_3CN$ નું $IUPAC$ નામ ઈથેનનાઈટ્રાઈલ છે,જેને સામાન્ય રીતે એસીટોનાઈટ્રાઈલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(B) $CH_3CN$ ને એસિટોનાઈટ્રાઈલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેને મિથાઈલ સાયનાઈડ અથવા ઈથેન નાઈટ્રાઈલ પણ કહેવામાં આવે છે.
તેનું બંધારણ $CH_3-C \equiv N$ છે.

(A) $C_6H_5CN \rightarrow \text{બેન્ઝોનાઈટ્રાઈલ}$
$C_6H_5NC \rightarrow \text{બેન્ઝિન આઈસોનાઈટ્રાઈલ}$
$C_6H_5CNO \rightarrow \text{ફિનાઈલ સાયનેટ}$
$C_6H_5NCO \rightarrow \text{ફિનાઈલ આઈસોસાયનેટ}$
તેથી,બેન્ઝોનાઈટ્રાઈલનું સાચું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_5CN$ છે.

(B) જ્યારે કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય ત્યારે તે કીરાલ બને છે.
આપેલ શૃંખલા $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$ (હેપ્ટેન) માં,જો આપણે કાર્બન $3$ પર નવો સમૂહ જોડીએ,તો તે $H$,નવો સમૂહ,ઇથાઇલ સમૂહ $(-CH_2-CH_3)$ અને બ્યુટાઇલ સમૂહ $(-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3)$ સાથે જોડાય છે.
આ ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી,કાર્બન $3$ કીરાલ બને છે.

(B) આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-$ છે.
$2$-મિથાઇલ પેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$ છે.
અહીં,$2$ નંબરના કાર્બન પર બે મિથાઇલ સમૂહ અને એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ છે,જે આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહ $(CH_3)_2CH-$ બનાવે છે.
તેથી,$2$-મિથાઇલ પેન્ટેનમાં આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહ રહેલો છે.

(A) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. આ શૃંખલામાં $10$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન ડેકેન છે. બે દ્વિબંધ હોવાથી તે ડેકાડાઈન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને નીચા સ્થાન આપે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા દ્વિબંધ $1$ અને $8$ પર આવે છે. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા તે $2$ અને $9$ પર આવે છે. તેથી,આપણે $1,8$ નંબરિંગ પસંદ કરીશું.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $2, 4, 5, 6$ સ્થાન પર ચાર મિથાઈલ સમૂહ અને $7$ સ્થાન પર એક ઈથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. આને જોડીને નામ બનાવો: $7-$ઈથાઈલ$-2,4,5,6-$ટેટ્રામિથાઈલ ડેકા$-1,8-$ડાઈન.

(C) આપેલ સંયોજન એ વિસ્થાપિત બેન્ઝોઈક એસિડનું એસ્ટર છે.
$IUPAC$ નામકરણમાં,એસ્ટર સમૂહ $(-COOC_2H_5)$ એ એસિડ ક્લોરાઈડ સમૂહ $(-COCl)$ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે.
મુખ્ય શૃંખલા બેન્ઝોએટ સમૂહ છે.
$-COCl$ સમૂહ એસ્ટર સમૂહની સાપેક્ષમાં ઓર્થો સ્થાન પર જોડાયેલ છે.
તેથી,વિસ્થાપક એ $2-$સ્થાન પર ક્લોરોકાર્બોનાઈલ સમૂહ છે.
સાચું નામ ઈથાઈલ $2-$(ક્લોરોકાર્બોનાઈલ) બેન્ઝોએટ છે.

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: કીટોન સમૂહ $(-C=O)$ એ આલ્કોહોલ સમૂહ $(-OH)$ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે. તેથી,મુખ્ય શૃંખલા કીટોન છે અને પ્રત્યય $-one$ છે.
$2$. શૃંખલાને નંબર આપો: કીટોન સમૂહને સૌથી ઓછો નંબર મળે તે રીતે છેડેથી નંબર આપવાનું શરૂ કરો. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા કીટોન $3$ નંબર પર આવે છે. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા પણ કીટોન $3$ નંબર પર આવે છે.
$3$. અગ્રતાના નિયમો લાગુ કરો: કીટોન $C-3$ પર હોવાથી,આપણે વિસ્થાપકો તપાસીએ છીએ. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા $-OH$ સમૂહ $C-2$ પર અને મિથાઈલ સમૂહ $C-4$ પર આવે છે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા મિથાઈલ સમૂહ $C-2$ પર અને $-OH$ સમૂહ $C-4$ પર આવે છે. નંબરિંગ માટે $-OH$ (હાઈડ્રોક્સી) એ $-CH_3$ (મિથાઈલ) કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવતું હોવાથી,આપણે હાઈડ્રોક્સી સમૂહને ઓછો નંબર મળે તે માર્ગ પસંદ કરીએ છીએ.
$4$. તેથી,સાચું નંબરિંગ જમણેથી ડાબે છે: $C-1$ (શૃંખલાનો છેડો),$C-2$ ($-OH$ સાથે),$C-3$ (કીટોન),$C-4$ ($-CH_3$ સાથે),$C-5$ (શૃંખલાનો છેડો).
$5$. નામ $2-\text{hydroxy}-4-\text{methylpentan}-3-\text{one}$ છે.

(A) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $6$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેકઝેન છે અને દ્વિબંધ સાથે તે હેકઝીન બને છે.
$2$. શૃંખલાને એ રીતે નંબર આપો કે જેથી દ્વિબંધને સૌથી ઓછો નંબર મળે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા,દ્વિબંધ $2$ નંબરના કાર્બન પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપિત સમૂહ ઓળખો: $3$ નંબરના સ્થાન પર પ્રોપાઈલ સમૂહ $(-CH_2CH_2CH_3)$ જોડાયેલ છે.
$4$. આથી,સાચું નામ $3-$પ્રોપાઈલહેકઝ$-2-$ઈન છે.

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ (કાર્બોક્સિલિક એસિડ) અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો.
$2$. શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$3$. કાર્બોક્સિલિક એસિડના કાર્બનથી $C-1$ તરીકે નંબરિંગ શરૂ થાય છે.
$4$. દ્વિબંધ $C-2$ પર શરૂ થાય છે.
$5$. બંધારણ $CH_3-CH=C(COOH)-CH_2-CH_3$ છે.
$6$. સૌથી લાંબી શૃંખલા $5$ કાર્બનની છે,તેથી તે પેન્ટેનોઈક એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે.
$7$. $C-2$ પર ઈથાઈલ સમૂહ જોડાયેલ છે. તેથી,નામ $2-$ઈથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈનોઈક એસિડ થાય છે.
$8$. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વિકલ્પ $D$ એ $2-$ઈથાઈલબ્યુટ$-2-$ઈનોઈક એસિડ તરીકે દર્શાવેલ છે (નોંધ: આપેલ બંધારણ વાસ્તવમાં $2-$ઈથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈનોઈક એસિડ છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પોમાંથી $D$ સૌથી નજીકનો જવાબ છે).

(A) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો: સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $7$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન $heptane$ છે. દ્વિબંધ હોવાથી તે $heptene$ બનશે.
$2$. દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે તે રીતે નંબર આપો: ડાબેથી જમણે નંબર આપતા,દ્વિબંધ $3$ નંબરના સ્થાન પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $3$ અને $5$ નંબરના સ્થાન પર મિથાઈલ $(methyl)$ સમૂહો છે.
$4$. નામ લખો: સાચું નામ $3,5-dimethylhept-3-ene$ છે.

(C) આપેલ બંધારણ $CH_3-CH_2-CH = C(CH_3)-CH_2OH$ છે.
આનું નામકરણ કરવા માટે,આપણે ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરીએ છીએ.
નંબરિંગ $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બનથી શરૂ થાય છે.
કાર્બન $1$ એ $CH_2OH$ છે,કાર્બન $2$ એ $C(CH_3)$ છે,કાર્બન $3$ એ $CH$ છે,કાર્બન $4$ એ $CH_2$ છે અને કાર્બન $5$ એ $CH_3$ છે.
સ્થાન $2$ પર એક મિથાઈલ સમૂહ છે અને સ્થાન $2$ થી દ્વિબંધ શરૂ થાય છે.
તેથી,નામ $2-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈન$-1-$ઓલ છે.

(C) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ અને દ્વિબંધ $(C=C)$ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટિન છે.
$2$. $-OH$ સમૂહને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે તે રીતે શૃંખલાનું નંબરિંગ કરો. $-OH$ સમૂહ $2$ નંબરના કાર્બન પર છે.
$3$. દ્વિબંધ $3$ નંબરના કાર્બનથી શરૂ થાય છે.
$4$. $3$ નંબરના કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$ જોડાયેલ છે.
$5$. આથી,સાચું નામ $3-$મિથાઈલ પેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓલ થાય છે.

(B) $1$. દ્વિબંધ અને ત્રિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. શૃંખલામાં $7$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય નામ હેપ્ટીનાઈન છે.
$2$. બહુબંધોને સૌથી ઓછા ક્રમાંક મળે તે રીતે નંબર આપો. ડાબેથી નંબર આપતા દ્વિબંધ $C2$ પર અને ત્રિબંધ $C4$ પર આવે છે. જમણેથી નંબર આપતા ત્રિબંધ $C3$ પર અને દ્વિબંધ $C5$ પર આવે છે. $2 < 3$ હોવાથી,આપણે ડાબેથી નંબર આપીશું: $C1-C2=C3-C4\equiv C5-C6-C7$.
$3$. દ્વિબંધ $C2$ પર અને ત્રિબંધ $C4$ પર છે. તેથી,નામ $2-\text{hepten}-4-\text{yne}$ છે.
$4$. દ્વિબંધ પર સ્ટીરિયોકેમિસ્ટ્રી નક્કી કરો. દ્વિબંધ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલા સમૂહો $CH_3$ અને $H$ એક બાજુ છે,અને બાકીની શૃંખલા બીજી બાજુ છે. ઉચ્ચ અગ્રતા ધરાવતા સમૂહો ($CH_3$ અને બાકીની શૃંખલા) દ્વિબંધની એક જ બાજુ હોવાથી,તે $(Z)$ વિન્યાસ છે.

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ નક્કી કરો. $-CN$ સમૂહની અગ્રતા $-OH$ સમૂહ કરતા વધારે છે,તેથી મુખ્ય સંયોજન બેન્ઝોનાઈટ્રીલ છે.
$2$. બેન્ઝીન વલયમાં $-CN$ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનથી ક્રમાંકન શરૂ કરો.
$3$. $-OH$ સમૂહ $3$ નંબરના સ્થાન પર અને $-Br$ સમૂહ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે.
$4$. મૂળાક્ષર પ્રમાણે,'બ્રોમો' એ 'હાઈડ્રોક્સિ' પહેલા આવે છે.
$5$. તેથી,સાચું નામ $2-$બ્રોમો$-5-$હાઈડ્રોક્સિબેન્ઝોનાઈટ્રીલ છે.

(C) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: આ સંયોજન સાયક્લોહેકઝીનનું વ્યુત્પન્ન છે. દ્વિબંધને નંબરિંગમાં અગ્રતા આપવામાં આવે છે.
$2$. રિંગનું નંબરિંગ: દ્વિબંધથી નંબરિંગ શરૂ કરો જેથી વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછા લોકેન્ટ મળે. જો આપણે ઈથાઈલ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનને $1$ અને બીજા દ્વિબંધિત કાર્બનને $2$ નંબર આપીએ,તો વિસ્થાપકો $1$ અને $6$ સ્થાન પર આવે છે.
$3$. સૌથી ઓછા લોકેન્ટનો નિયમ લાગુ પાડતા: દ્વિબંધના કાર્બનને $1$ અને $2$ નંબર આપતા જેથી ઈથાઈલ સમૂહ $1$ પર અને ડાયમિથાઈલ સમૂહ $6$ પર આવે,તો લોકેન્ટ્સ $1, 6, 6$ મળે છે.
$4$. નામકરણ: સંયોજનનું નામ $1-$ઈથાઈલ$-6, 6-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેકઝીન છે.

(B) કેમ્ફોર એ બાયસાયક્લિક મોનોટર્પીન કીટોન છે.
તેનું બંધારણ બાયસાયક્લો $[2.2.1]$ હેપ્ટેન માળખા પર આધારિત છે.
કાર્બોનિલ સમૂહ $2-$સ્થાન પર છે.
તેમાં ત્રણ મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે: એક $1-$સ્થાન પર અને બે $7-$સ્થાન પર.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ $1,7,7-$ટ્રાયમિથાઈલબાયસાયક્લો $[2.2.1]$ હેપ્ટેન$-2-$ઓન છે.

(C) $1$. સ્પાયરો સંયોજનનું બંધારણ ઓળખો: તેમાં એક છ-સભ્યની રીંગ અને એક પાંચ-સભ્યની રીંગ એક સામાન્ય સ્પાયરો કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલી છે.
$2$. સ્પાયરો સંયોજનો માટે નંબરિંગનો નિયમ: નાની રીંગમાં સ્પાયરો કાર્બનની બાજુના પરમાણુથી નંબરિંગ શરૂ કરો,સ્પાયરો કાર્બન દ્વારા મોટી રીંગ તરફ આગળ વધો,જેથી વિસ્થાપકો અને બહુવિધ બંધોને શક્ય તેટલા ઓછા નંબર મળે.
$3$. નાની રીંગમાં $4$ કાર્બન (સ્પાયરો કાર્બન સિવાય) અને મોટી રીંગમાં $5$ કાર્બન (સ્પાયરો કાર્બન સિવાય) છે. તેથી,કૌંસમાં $[4.5]$ આવશે.
$4$. નાની રીંગનું નંબરિંગ: સ્પાયરો કાર્બનની બાજુના કાર્બનથી શરૂ કરો જેથી દ્વિબંધને સૌથી ઓછો નંબર મળે. જો આપણે મિથાઈલ ગ્રુપ ધરાવતા કાર્બનથી શરૂ કરીએ,તો દ્વિબંધ $2$ નંબર પર આવે છે. જો આપણે બીજી બાજુથી શરૂ કરીએ,તો દ્વિબંધ $1$ નંબર પર આવે છે. મિથાઈલ ગ્રુપને સૌથી ઓછો નંબર આપવા માટે,આપણે એવી રીતે નંબરિંગ કરીએ છીએ કે દ્વિબંધ $2$ પર શરૂ થાય અને મિથાઈલ ગ્રુપ $2$ પર હોય.
$5$. સાચું $IUPAC$ નામ $2$-મિથાઈલસ્પાયરો$[4.5]$ડેક-$2$-ઈન છે.

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહો ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા ઓળખો. આ બંધારણમાં બે કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહો છે,તેથી મુખ્ય શૃંખલા હેક્ઝેન$-1,6-$ડાયોઈક એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે.
$2$. વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલો ઓછો ક્રમ મળે તે રીતે કાર્બોક્સિલિક એસિડના કાર્બનથી નંબરિંગ શરૂ કરો. જમણી બાજુથી નંબરિંગ કરવાથી વિસ્થાપક $3$ નંબરના સ્થાન પર આવે છે.
$3$. $3$ નંબરના સ્થાન પર રહેલો વિસ્થાપક $3-$નાઈટ્રોપ્રોપાઈલ સમૂહ $(O_2N-CH_2-CH_2-CH_2-)$ છે.
$4$. તેથી,$IUPAC$ નામ $3-(3-$નાઈટ્રોપ્રોપાઈલ$)$ હેક્ઝેન$-1,6-$ડાયોઈક એસિડ છે.

(C) આપેલ બંધારણ $CH_3-C(=O)-CH_2-CH=CH_2$ છે.
$1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ (કીટોન) અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો.
$2$. શૃંખલામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી પિતૃ આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$3$. શૃંખલાને એ છેડેથી ક્રમ આપો જ્યાંથી મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ (કીટોન) ને સૌથી નાનો નંબર મળે.
$4$. કીટોન સમૂહ $2$ નંબર પર અને દ્વિબંધ $4$ નંબર પર છે.
$5$. તેથી,નામ પેન્ટ$-4-$ઈન$-2-$ઓન થાય છે.

(C) આપેલ બંધારણ $OHC-(CH_2)_2-CH(CHO)-(CH_2)_2-CHO$ છે.
અહીં મુખ્ય શૃંખલા સાથે ત્રણ $-CHO$ સમૂહ જોડાયેલા છે.
$IUPAC$ ના નિયમો મુજબ,જ્યારે ત્રણ કે તેથી વધુ સમાન ક્રિયાશીલ સમૂહ જેમ કે $-CHO$ મુખ્ય શૃંખલા સાથે જોડાયેલા હોય,ત્યારે આ સમૂહના કાર્બન પરમાણુઓને મુખ્ય શૃંખલામાં ગણવામાં આવતા નથી.
આવા કિસ્સામાં,'આલ' $(al)$ ને બદલે 'કાર્બોલ્ડીહાઈડ' $(carbaldehyde)$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ થાય છે.
મુખ્ય શૃંખલા પાંચ કાર્બનની છે જેમાં $1, 3,$ અને $5$ સ્થાન પર $-CHO$ સમૂહ છે.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ $1,3,5-$પેન્ટેન ટ્રાયકાર્બોલ્ડીહાઈડ છે.

(A) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ (કિટોન) ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન બ્યુટેન છે.
$2$. કિટોન સમૂહ નજીક હોય તે છેડેથી નંબર આપવાનું શરૂ કરો. કિટોન સમૂહ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે.
$3$. $3$ નંબરના સ્થાન પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. તેથી,સાચું નામ $3-$મિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓન છે.

(A) $IUPAC$ અગ્રતાના નિયમો મુજબ,ક્રિયાશીલ સમૂહોનો અગ્રતા ક્રમ આ મુજબ છે:
$-COOH > -SO_3H > -COOR > -COX > -CONH_2 > -CN > -CHO > -CO- > -OH > -NH_2 > -OR$.
આપેલા સમૂહોની સરખામણી કરતા:
$1$. કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(-COOH)$
$2$. સલ્ફોનિક એસિડ $(-SO_3H)$
$3$. એમાઇડ $(-CONH_2)$
$4$. આલ્ડિહાઇડ $(-CHO)$
તેથી,સાચો ઘટતો ક્રમ $-COOH > -SO_3H > -CONH_2 > -CHO$ છે.

(A) આપેલ બંધારણ એ સાયક્લોપ્રોપેન વલય છે જે કાર્બોક્સામાઈડ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,જ્યાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે મિથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે.
મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોપ્રોપેનકાર્બોક્સામાઈડ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે બે મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા હોવાથી,પૂર્વગ $N, N-$ડાયમિથાઈલ છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $N, N-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોપ્રોપેનકાર્બોક્સામાઈડ છે.

(A) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન બ્યુટેન છે.
$2$. શૃંખલાને ક્લોરિન પરમાણુની નજીકના છેડાથી ક્રમ આપો. ક્લોરિન $C-1$ પર અને મિથાઈલ સમૂહ $C-3$ પર છે.
$3$. વિસ્થાપકોને મૂળાક્ષર પ્રમાણે ગોઠવો: $1-$ક્લોરો અને $3-$મિથાઈલ.
$4$. તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ $1-$ક્લોરો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન છે.

(B) $1$. ત્રિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. આ શૃંખલામાં $7$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેપ્ટેન છે અને મુખ્ય આલ્કાઈન હેપ્ટાઈન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી ક્રમ આપો જ્યાંથી ત્રિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમાંક મળે. જમણી બાજુથી ક્રમ આપતા ત્રિબંધને $2$ ક્રમાંક મળે છે.
$3$. વિસ્થાપિત સમૂહને ઓળખો. $4$થા સ્થાન પર પ્રોપાઈલ સમૂહ છે.
$4$. આથી,$IUPAC$ નામ $4-$પ્રોપાઈલ$-2-$હેપ્ટાઈન થાય છે.

(A) આપેલ બંધારણ એ ત્રણ સભ્યોની વલય છે જેમાં એક ઓક્સિજન પરમાણુ છે,જેને ઈપોક્સાઈડ અથવા ઓક્સિરેન વલય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઈપોક્સાઈડ માટેના $IUPAC$ નામકરણમાં,ઓક્સિજન પરમાણુને મુખ્ય આલ્કેન શૃંખલા સાથે જોડાયેલ ઈપોક્સિ સમૂહ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
મુખ્ય શૃંખલામાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી તે પ્રોપેન છે.
ઓક્સિજન પરમાણુ કાર્બન $1$ અને કાર્બન $2$ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $1, 2-$ઈપોક્સિ પ્રોપેન છે.

(C) $1$. દ્વિબંધ અને ત્રિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $7$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેપ્ટેન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જ્યાંથી અસંતૃપ્ત બંધોને ન્યૂનતમ નંબર મળે. આલ્કાઈન છેડેથી નંબર આપતા,ત્રિબંધ $C_1$ પર અને દ્વિબંધ $C_5$ પર આવે છે. તેથી,મુખ્ય નામ $hept-5-en-1-yne$ થશે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $C_2$ પર ક્લોરો,$C_4$ પર ઈથાઈલ અને $C_3$ પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. મૂળાક્ષર પ્રમાણે નામ ગોઠવતા: $2-\text{ક્લોરો}-4-\text{ઈથાઈલ}-3-\text{મિથાઈલહેપ્ટ}-5-\text{ઈન}-1-\text{આઈન}$.

(A) આપેલ બંધારણ $CH_3-N(CH_3)-CHO$ છે.
આ એક એમાઈડ વ્યુત્પન્ન છે.
મુખ્ય શૃંખલા ફોર્માઈલ સમૂહ (મિથેનામાઈડ) પર આધારિત છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે બે મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $N, N-$ડાયમિથાઈલમિથેનામાઈડ છે.

(C) $1$. સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા શોધો. આપેલ બંધારણમાં સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $8$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન ઓકટેન છે.
$2$. શૃંખલાને એવા છેડેથી નંબર આપો જે વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછા લોકેન્ટ્સ આપે.
$3$. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા: વિસ્થાપકો $3$ (મિથાઈલ) અને $4$ (ઈથાઈલ) સ્થાન પર છે.
$4$. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા: વિસ્થાપકો $5$ (ઈથાઈલ) અને $6$ (મિથાઈલ) સ્થાન પર છે.
$5$. લોકેન્ટ્સના સેટ $(3, 4)$ અને $(5, 6)$ ની સરખામણી કરતા,$(3, 4)$ સેટ નાનો છે.
$6$. $IUPAC$ નિયમો મુજબ,વિસ્થાપકોને મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં લખવામાં આવે છે. ઈથાઈલ $(E)$ એ મિથાઈલ $(M)$ પહેલા આવે છે.
$7$. તેથી,સાચું નામ $4-$ઈથાઈલ$-3-$મિથાઈલ ઓકટેન છે.

(C) આપેલ સંયોજન એ એનીલીનનું વ્યુત્પન્ન છે જેમાં એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ ની સાપેક્ષમાં પેરા સ્થાન પર મિથોક્સિ સમૂહ $(-OCH_3)$ જોડાયેલ છે.
$IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,એનીલીનને મુખ્ય સંયોજન ગણવામાં આવે છે.
એમિનો સમૂહ $1$ નંબરના સ્થાન પર છે અને મિથોક્સિ સમૂહ $4$ નંબરના સ્થાન પર છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $4-$મિથોક્સિ એનીલીન થાય છે.

(A) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહને ઓળખો: હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે,તેથી પ્રત્યય '-ઓલ' લાગશે.
$2$. વલયને ક્રમ આપો: $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આપણે વલયને એવી રીતે ક્રમ આપીએ છીએ કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા સ્થાન મળે. ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં આગળ વધતા,મિથાઈલ સમૂહો સ્થાન $3$ પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકોના નામ આપો: સ્થાન $3$ પર બે મિથાઈલ સમૂહો છે,તેથી પૂર્વગ '$3,3-$ડાયમિથાઈલ' થશે.
$4$. સંયોજનનું નામ: મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોહેક્ઝેન વલય છે. આ બધાને જોડતા,આપણને $3,3-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન$-1-$ઓલ મળે છે.

(D) બંધારણ $CH_2=CH-C(OH)(CH_3)-CH(CH_3)_2$ છે.
$IUPAC$ નિયમો મુજબ નામકરણ:
$1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટિન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જે મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ ને સૌથી ઓછો નંબર આપે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા $-OH$ સમૂહ $3$ નંબર પર આવે છે.
$3$. દ્વિબંધ $1$ નંબરના કાર્બનથી શરૂ થાય છે.
$4$. $3$ નંબરના કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ છે.
$5$. આથી,સાચું નામ $3-$મિથાઈલપેન્ટ$-1-$ઈન$-3-$ઓલ થાય છે.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ આ નામ સાથે મેળ ખાતું નથી,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) $1$. દ્વિબંધ અને ત્રિબંધ બંને ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જ્યાંથી અસંતૃપ્ત બંધોને ઓછા નંબર મળે. ડાબી બાજુથી નંબર આપતા ત્રિબંધ $1$ પર અને દ્વિબંધ $3$ પર આવે છે.
$3$. $-CH_3$ વિસ્થાપક $3$ નંબરના કાર્બન પર છે.
$4$. આથી,સાચું નામ $3-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-1-$આઈન થાય છે.

(B) $1$. સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. બંધારણ $CH_3-CH_2-C(CH_3)(H)-C(CH_3)(C_4H_9)-CH_3$ છે.
$2$. $C_4H_9$ સમૂહને બ્યુટાઈલ શૃંખલા તરીકે વિસ્તૃત કરતા,સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $8$ કાર્બન (ઓક્ટેન) છે.
$3$. ડાબી બાજુથી નંબરિંગ કરતા વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે છે: $3$ નંબર પર મિથાઈલ સમૂહ છે; $4$ નંબર પર બે મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. તેથી $IUPAC$ નામ $3,4,4-$ટ્રાઈમિથાઈલઓક્ટેન છે.

(C) આપેલ સંયોજન $CH_3-CH=CH-C \equiv CH$ છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો મુજબ,કાર્બન શૃંખલાનું ક્રમાંકન તે છેડેથી શરૂ કરવું જોઈએ જે દ્વિબંધ અને ત્રિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમાંક આપે.
જો દ્વિબંધ અને ત્રિબંધ બંને હાજર હોય,તો પસંદગીના કિસ્સામાં દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમાંક આપવામાં આવે છે.
અહીં,જમણી બાજુથી ક્રમાંકન કરતા ત્રિબંધને સ્થાન $1$ અને દ્વિબંધને સ્થાન $3$ મળે છે.
તેથી,સાચું નામ $Pent-3-en-1-yne$ છે.