Protista (Unicellular eukaryotes) Questions in Gujarati

(C) $Euglena$ (યુગ્લીના) એક એકકોષી પ્રોટિસ્ટ છે જે વનસ્પતિ અને પ્રાણી બંનેના લક્ષણો ધરાવે છે.
તેમાં હરિતકણ હોય છે અને સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે (વનસ્પતિ જેવું લક્ષણ).
સૂર્યપ્રકાશની ગેરહાજરીમાં,તે કાર્બનિક પદાર્થોનું ભક્ષણ કરીને વિષમપોષી તરીકે વર્તે છે (પ્રાણી જેવું લક્ષણ).
પોષણની આ બેવડી પદ્ધતિને કારણે,તેને ઐતિહાસિક રીતે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ વચ્ચેની જોડતી કડી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) $Euglena$ એ એક અજોડ સજીવ છે જે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ વચ્ચેની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં હરિતકણ હોય છે અને સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં વનસ્પતિની જેમ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
સૂર્યપ્રકાશની ગેરહાજરીમાં,તે પરપોષી તરીકે વર્તે છે અને પ્રાણીઓની જેમ કાર્બનિક પદાર્થો પર નિર્ભર રહે છે.
તેથી,તે બંને સૃષ્ટિના લક્ષણો દર્શાવે છે.

(C) . હોલોફાઇટિક પોષણ એ સ્વયંપોષી પોષણનો એક પ્રકાર છે જેમાં સજીવો વનસ્પતિની જેમ સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે. $Euglena$ એ એક વિશિષ્ટ પ્રોટિસ્ટ છે જેમાં હરિતકણ (chloroplasts) હોય છે અને તે પ્રકાશની હાજરીમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે,તેથી તે હોલોફાઇટિક પોષણ દર્શાવે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1866$ માં,જર્મન જીવવિજ્ઞાની અર્ન્સ્ટ હેકેલ (Ernst Haeckel) એ ત્રીજી સૃષ્ટિ 'Protista' (પ્રજીવ સૃષ્ટિ) પ્રસ્તાવિત કરી હતી,જેમાં બેક્ટેરિયા,પ્રજીવો,લીલ અને ફૂગ જેવા તમામ એકકોષી સજીવોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો,જે વનસ્પતિ કે પ્રાણી સૃષ્ટિમાં સ્પષ્ટ રીતે વર્ગીકૃત થઈ શકતા ન હતા.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં,જાતિવિકાસની (phylogenetic) દ્રષ્ટિએ $Protista$ સૃષ્ટિ મધ્યવર્તી સ્થાન ધરાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે તમામ બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો જેવા કે વનસ્પતિઓ,ફૂગ અને પ્રાણીઓનો ઉદ્ભવ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી $Protista$ સૃષ્ટિના સજીવોમાંથી થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

(A) $Protista$ સૃષ્ટિમાં એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોના વિવિધ જૂથનો સમાવેશ થાય છે.
ફાયટોપ્લેન્કટોન (જેમ કે ડાયેટમ્સ અને ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ) અને ઝૂપ્લેન્કટોન (જેમ કે પ્રજીવો) મુખ્યત્વે $Whittaker$ ની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં $Protista$ સૃષ્ટિ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $Euglena$ (યુગ્લીના) માં ક્લોરોફિલ હોય છે,જે તેને પ્રકાશની હાજરીમાં અને કાર્બનિક પોષક તત્વોની ગેરહાજરીમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવાની ક્ષમતા આપે છે (સ્વપોષી પોષણ).
જો કે,પ્રકાશની ગેરહાજરીમાં અને કાર્બનિક પદાર્થોની હાજરીમાં,તે પરપોષી તરીકે વર્તે છે અને પ્રાણીઓની જેમ ખોરાક લે છે.
પોષણની આ બેવડી પદ્ધતિને મિશ્રપોષી (mixotrophic) પોષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) વ્હીટેકરની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ સજીવોને કોષીય બંધારણ,શરીરનું આયોજન,પોષણની પદ્ધતિ અને જાતિવિકાસના સંબંધોના આધારે વર્ગીકૃત કરે છે.
સૃષ્ટિ $Protista$ માં તમામ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
આ સજીવો મુખ્યત્વે જલીય હોય છે અને તેઓ સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર તથા વિવિધ પટલમય કોષીય અંગિકાઓ ધરાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Protista$ છે.

(C) કેટલાક પ્રજીવો (protozoans) જેવા કે પક્ષ્મધારી અને કશાધારીઓમાં કશા દ્વારા થતી હલનચલન એક વિશિષ્ટ રચના દ્વારા સંકલિત અને નિયંત્રિત થાય છે, જેને $Neuromotor$ apparatus (ચેતાપ્રેરક તંત્ર) કહેવામાં આવે છે.
આ તંત્ર એક આદિમ ચેતાતંત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે, જે સજીવને તેની કશા અથવા પક્ષ્મોના હલનચલનને સમાયોજિત કરીને પર્યાવરણીય ઉત્તેજનાઓ સામે પ્રતિભાવ આપવા દે છે.

(B) $Euglena$ એ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવ છે જે વનસ્પતિ જેવી (પ્રકાશસંશ્લેષી) અને પ્રાણી જેવી બંને લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે. પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,તમામ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોને $Protista$ સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. અર્ન્સ્ટ હેકેલે $1866$ માં 'Protista' શબ્દ આપ્યો હતો.
તેમણે આ સૃષ્ટિની રચના એવા તમામ એકકોષી સજીવોનો સમાવેશ કરવા માટે કરી હતી જે વનસ્પતિ કે પ્રાણી સૃષ્ટિમાં સ્પષ્ટ રીતે બંધબેસતા ન હતા,જેમાં પ્રજીવો (પ્રાણી જેવા),બેક્ટેરિયા અને લીલ (વનસ્પતિ જેવા) નો સમાવેશ થાય છે.

(A) સૃષ્ટિ $Protista$ માં તમામ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેમાં $Chrysophytes$,$Dinoflagellates$,$Euglenoids$,$Slime$ $moulds$ અને $Protozoans$ જેવા વિવિધ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે 'લીલ' શબ્દ વિશાળ છે,પરંતુ એકકોષીય લીલ (જેમ કે $Chrysophytes$ અને $Dinoflagellates$) $Protista$ માં સમાવિષ્ટ છે.
કેટલીક એકકોષીય ફૂગ (જેમ કે યીસ્ટ) ને પણ આ જૂથ સાથે જોડવામાં આવે છે,જોકે સાચી ફૂગને $Fungi$ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $A$ સૌથી યોગ્ય છે કારણ કે તેમાં $Protozoa$ અને એકકોષીય લીલનો સમાવેશ થાય છે,જે $Protista$ ના મુખ્ય સભ્યો છે.

(C) ડાયેટમ્સ એ $Protista$ સૃષ્ટિના સભ્યો છે.
તેઓ સૂક્ષ્મ,એકકોષીય,પ્રકાશસંશ્લેષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે મીઠા અને ખારા બંને પ્રકારના પાણીમાં જોવા મળે છે.

(B) સમુદ્રમાં લાલ ભરતીની ઘટના અમુક દરિયાઈ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સના ઝડપી અને અતિશય પ્રજનનને કારણે થાય છે,જે $Dinophyceae$ વર્ગમાં આવે છે.
આવા સજીવોના ઉદાહરણોમાં $Gymnodinium$ અને $Gonyaulax$ નો સમાવેશ થાય છે.
આ સજીવોમાં લાલ રંજકદ્રવ્યો હોય છે જે સમુદ્રની સપાટીને લાલ રંગ આપે છે,અને તેઓ ઝેરી પદાર્થો પણ મુક્ત કરે છે જે દરિયાઈ જીવો માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
આકુંચનશીલ રસધાનીઓ એ ઘણા મીઠા પાણીના પ્રોટિસ્ટ્સ,જેમ કે $Amoeba$ અને $Paramecium$ માં જોવા મળતી વિશિષ્ટ અંગિકાઓ છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય આશૃતિનિયમન (osmoregulation) છે,જેમાં તેઓ કોષરસમાંથી વધારાનું પાણી એકત્રિત કરે છે અને આશૃતિના દબાણને કારણે કોષને ફાટી જતો અટકાવવા માટે તેને કોષની બહાર કાઢી નાખે છે.

(B) સ્લાઈમ મોલ્ડને સૃષ્ટિ $Protista$ (પ્રજીવ) હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેઓ મૃતોપજીવી પ્રજીવો છે જે સડતા લાકડાં અને પાંદડાં પરથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે.
અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,તેઓ $plasmodium$ (પ્લાઝમોડિયમ) નામની રચના બનાવે છે,જે વૃદ્ધિ પામીને અનેક ફૂટ સુધી ફેલાઈ શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) કોષીય સ્લાઈમ મોલ્ડમાં,વાનસ્પતિક અવસ્થા મુક્ત-જીવી અમીબીય કોષોની બનેલી હોય છે. પ્રજનન અવસ્થા દરમિયાન,આ કોષો ભેગા થઈને સ્યુડોપ્લાઝમોડિયમ નામની રચના બનાવે છે. આ રચના અંતે બીજાણુધાની (sporangium) તરીકે ઓળખાતી ફળકાય (fruiting body) માં વિભેદિત થાય છે,જે બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.

(D) ડાયનોફ્લેજેલેટ્સના કોષો સામાન્ય રીતે થીકા (theca) અથવા લોરિકા (lorica) દ્વારા આવરિત હોય છે.
આ થીકામાં બે ખાંચો હોય છે: આયામ (longitudinal) ખાંચ જેને સલ્કસ કહેવાય છે અને અનુપ્રસ્થ (transverse) ખાંચ જેને સિંગુલમ અથવા એન્યુલસ (જેને ગર્ડલ પણ કહેવાય છે) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,$(b)$ અને $(c)$ બંને અનુપ્રસ્થ ખાંચ માટે સાચા શબ્દો છે.

(A) પ્રોટિસ્ટા સજીવો સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotes) છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવરિત સુવ્યવસ્થિત કોષકેન્દ્ર હોય છે. આ કોષકેન્દ્રની અંદર,આનુવંશિક દ્રવ્ય $(DNA)$ રંગસૂત્રોમાં ગોઠવાયેલું હોય છે,જે હિસ્ટોન પ્રોટીન સાથે વીંટળાયેલા $DNA$ થી બનેલા ન્યુક્લિયોપ્રોટીન ધરાવે છે. આ ન્યુક્લિયોપ્રોટીન કોષકેન્દ્રપટલની અંદર સુરક્ષિત હોય છે,જે તેમને કોષરસથી અલગ રાખે છે. તેથી,પ્રોટિસ્ટાના જનીનસમૂહમાં પટલમય ન્યુક્લિયોપ્રોટીન જોવા મળે છે.

(B) $Paramecium$ (પેરામીશિયમ) અલિંગી પ્રજનન દ્વિભાજન દ્વારા અને લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન દ્વારા કરે છે.
$1$. દ્વિભાજનમાં,$Paramecium$ કોષ આડો વિભાજિત થઈને બે સંતતિ કોષો બનાવે છે.
$2$. સંયુગ્મનમાં,બે $Paramecium$ વ્યક્તિગત સજીવો તેમના મુખ ખાંચ (oral groove) ના વિસ્તારમાં સંપર્કમાં આવે છે અને જનીનિક દ્રવ્યની આપ-લે કરવા માટે પ્રોટોપ્લાઝમિક પુલ બનાવે છે.

(A) પ્રોટિસ્ટા એ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો એક વૈવિધ્યસભર સમૂહ છે. તેમની પોષણ પદ્ધતિઓ ખૂબ જ વૈવિધ્યસભર છે:
$1$. પ્રકાશસંશ્લેષી: ડાયેટમ્સ અને ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ જેવા ઘણા પ્રોટિસ્ટા ક્લોરોફિલ ધરાવે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
$2$. સહજીવી: કેટલાક પ્રોટિસ્ટા અન્ય સજીવો સાથે સહજીવન ગુજારે છે (દા.ત.,ઉધઈના આંતરડામાં જોવા મળતા ટ્રાયકોનિમફા).
$3$. હોલોટ્રોફ્સ (પ્રાણીસમ): અમીબા અને પેરામેશિયમ જેવા ઘણા પ્રજીવ પ્રોટિસ્ટા ફેગોસાઇટોસિસ દ્વારા ખોરાકના કણોનું અંતઃગ્રહણ કરે છે.
આમ,પ્રોટિસ્ટા આ પોષણ પદ્ધતિઓનું મિશ્રણ દર્શાવે છે.

(C) $Plasmodium vivax$,$Paramecium caudatum$,અને $Trypanosoma gambiense$ એ બધા પ્રોટોઝોઅન પ્રોટિસ્ટના ઉદાહરણો છે.
$Enterobius vermicularis$ (પિનવોર્મ) એ એક પરોપજીવી નેમેટોડ છે,જે સૃષ્ટિ એનિમલિયા (પ્રાણી સૃષ્ટિ) ના સમુદાય નેમેથેલમિન્થેસ (અથવા એસ્કેલમિન્થેસ) માં આવે છે,પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિમાં નહીં.

(C) એકકોષીયતા એ $Protista$ સૃષ્ટિનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$Cyanobacteria$ એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે એકકોષીય,વસાહતી અથવા તંતુમય હોઈ શકે છે.
$Monera$ સૃષ્ટિમાં તમામ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે મુખ્યત્વે એકકોષીય હોય છે,પરંતુ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોના ઉત્ક્રાંતિના સંદર્ભમાં 'એકકોષીયતા' એ $Protista$ સૃષ્ટિ સાથે સૌથી વધુ સંકળાયેલ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) $Euglena$ એ પ્રજીવ સૃષ્ટિના કશાધારી (flagellates) સમૂહમાં આવે છે.
આ સજીવો એક અથવા વધુ કશા ધરાવે છે,જે પ્રચલન માટે વપરાતી ચાબુક જેવી રચનાઓ છે.
$Euglena$ માં,કશા જલીય માધ્યમમાં હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,તેને કશાધારી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) પ્રજીવો એ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે એક જ કોષમાં ઉચ્ચ કક્ષાની શારીરિક જટિલતા ધરાવે છે.
તેઓ આશૃતિનિયમન માટે આંકુચક રસધાની,પાચન માટે અન્નધાની અને પ્રચલન માટે વિવિધ રચનાઓ (જેમ કે પક્ષ્મ,કશા અથવા ખોટા પગ) જેવી વિશિષ્ટ અંગિકાઓ ધરાવે છે.
આ વિશિષ્ટ અંગિકાઓ તેમને જીવનની આવશ્યક પ્રક્રિયાઓ કાર્યક્ષમ રીતે કરવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી તેઓ વિવિધ પર્યાવરણમાં જીવંત રહી શકે છે.

(C) ઓક્સોસ્પોર (Auxospores) એ ડાયેટમ્સમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો અથવા બીજાણુઓ છે જે તેમના જીવનચક્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
જેમ ડાયેટમ્સ અલિંગી પ્રજનન દ્વારા ભાજન (binary fission) કરે છે,તેમ તેમ તેમની કદમાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે કારણ કે તેમની સિલિકાની કોષદીવાલ (frustule) સખત હોય છે.
મૂળ કદ પાછું મેળવવા માટે,ડાયેટમ્સ લિંગી પ્રજનન અથવા ચોક્કસ વાનસ્પતિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા $Auxospores$ બનાવે છે.
તેથી,$Auxospores$ ને ડાયેટમ્સના લાક્ષણિક બીજાણુઓ માનવામાં આવે છે,જે ઘણીવાર યુગ્મનજ (zygote) માંથી બને છે અને સજીવને તેનું સામાન્ય કદ પાછું મેળવવામાં મદદ કરે છે.

(A) ડાયેટમ્સ અન્ય લીલ કરતા અલગ છે કારણ કે તેમની કોષદીવાલમાં સિલિકા જમા થયેલું હોય છે,જે એક સખત,કવચ જેવી રચના બનાવે છે જેને 'ફ્રસ્ટ્યુલ' (frustule) કહેવામાં આવે છે.
આ સિલિકામય કોષદીવાલ અવિનાશી છે અને તે સરળતાથી સડતી નથી.
પરિણામે,જ્યારે ડાયેટમ્સ મૃત્યુ પામે છે,ત્યારે તેમની કોષદીવાલો સમુદ્રના તળિયે જમા થાય છે,જે 'ડાયેટોમેસિયસ અર્થ' (diatomaceous earth) તરીકે ઓળખાતા મોટા જથ્થાનું નિર્માણ કરે છે.

(D) $Euglena$ (યુગ્લીના) મિશ્રપોષી (mixotrophic) પોષણ દર્શાવે છે. જ્યારે પ્રકાશ ઉપલબ્ધ હોય છે,ત્યારે હરિતકણની હાજરીને કારણે તે વનસ્પતિની જેમ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે. પ્રકાશની ગેરહાજરીમાં,તે પર્યાવરણમાંથી કાર્બનિક પોષક તત્વોનું શોષણ કરીને મૃતોપજીવી (saprophyte) તરીકે વર્તે છે.

(C) દ્વિતીય $(2n)$ રંગસૂત્રો ધરાવતા પ્રોટિસ્ટ્સમાં,લિંગી પ્રજનન દરમિયાન અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય જન્યુઓનું નિર્માણ થાય છે,જેને જન્યુધાની અર્ધીકરણ (gametangial meiosis) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ જન્યુઓના ફલન પછી,દ્વિતીય યુગ્મનજ બને છે,જેમાંથી નવો સજીવ વિકાસ પામે છે.
તેથી,દ્વિતીય પ્રોટિસ્ટ્સ માટે સાચી પ્રક્રિયા જન્યુધાની અર્ધીકરણ છે.

(A) ડાયેટમની કોષદીવાલ બે પાતળા એકબીજા પર ગોઠવાયેલા કવચ બનાવે છે,જે સાબુદાણીની જેમ એકબીજામાં ફિટ થઈ જાય છે. આ દીવાલોમાં સિલિકા જમા થયેલું હોય છે અને તેથી તે અવિનાશી હોય છે. તેથી,ડાયેટમનું ફ્રસ્ટ્યુલ મુખ્યત્વે સિલિકાનું બનેલું હોય છે.

(C) ડાયેટમ્સ એ પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રોટિસ્ટ છે જે ઘણીવાર ખોરાકનો સંગ્રહ તેલના ટીપાં અથવા લિપિડ્સના સ્વરૂપમાં કરે છે. આ સંગ્રહિત લિપિડ્સ પાણી કરતા હળવા હોય છે,જે ડાયેટમ્સને તારકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જેના કારણે તેઓ પાણીની સપાટી પર તરી શકે છે.

(D) પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિમાં તમામ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$(1)$ અમીબા અને પેરામીશિયમ એ પ્રજીવ (protozoan) પ્રોટિસ્ટ છે.
$(2)$ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ એ પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રોટિસ્ટ છે.
$(3)$ યીસ્ટ અને મશરૂમ એ ફૂગ છે,અને હાઈડ્રા એ પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ અમીબા,પેરામીશિયમ અને ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ છે.

(A) $Ceratium$ એ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ (Dinoflagellates) સમૂહના એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનું જાણીતું પ્રજાતિ છે.
તેઓ બે કશા (flagella) ની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે દરિયાઈ અને મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) ગેમેટિક અર્ધીકરણ એ પ્રક્રિયા છે જેમાં જન્યુઓના નિર્માણ દરમિયાન અર્ધીકરણ થાય છે.
જે સજીવોમાં ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર જોવા મળે છે,તેમનું વાનસ્પતિક શરીર દ્વિતીય $(2n)$ હોય છે.
એકકીય $(n)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે દ્વિતીય કોષોમાં અર્ધીકરણ થાય છે.
આથી,સજીવ પોતે દ્વિતીય હોવાથી,ગેમેટિક અર્ધીકરણ એ દ્વિતીય પ્રોટિસ્ટની લાક્ષણિકતા છે.

(A) $Euglena$ ને પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રજીવ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં વનસ્પતિઓ જેવું ક્લોરોફિલ રંજકદ્રવ્ય હોય છે,જે તેને સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
સૂર્યપ્રકાશની ગેરહાજરીમાં,તે અન્ય નાના સજીવોનો શિકાર કરીને પરપોષી તરીકે વર્તે છે.
$Amoeba$ અને $Paramecium$ એ પ્રાણીસમપોષી પ્રજીવો છે,જ્યારે $Plasmodium$ એ પરોપજીવી પ્રજીવ છે.

(D) $Euglena$ અને $Astasia$ ના કશાની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં કશાના મુખ્ય અક્ષની એક બાજુએ સૂક્ષ્મ,વાળ જેવા પાર્શ્વ ઉપાંગો આવેલા હોય છે,જેને મેસ્ટિગોનેમ્સ (mastigonemes) અથવા ફ્લિમ્બર તંતુઓ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રકારના કશાને $Stichonematic$ પ્રકારના કશા કહેવામાં આવે છે. આનાથી વિપરીત,$Pantonematic$ કશામાં મેસ્ટિગોનેમ્સની બે હરોળ હોય છે,અને $Acronematic$ કશામાં મેસ્ટિગોનેમ્સનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.

(D) મ્યુરીન,જેને પેપ્ટીડોગ્લાયકન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બેક્ટેરિયા (યુબેક્ટેરિયા,સાયનોબેક્ટેરિયા વગેરે) ની કોષદીવાલનો લાક્ષણિક ઘટક છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયાનો એક પ્રકાર છે,તેથી તેની કોષદીવાલમાં મ્યુરીન હોય છે.
$Eubacteria$ ની કોષદીવાલમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકન હાજર હોય છે.
$Cyanobacteria$ એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે પેપ્ટીડોગ્લાયકન કોષદીવાલ ધરાવે છે.
$Diatoms$ એ સુકોષકેન્દ્રી લીલ છે જે સૃષ્ટિ પ્રોટિસ્ટા (ક્રાયસોફાઇટ્સ) માં આવે છે. તેમની કોષદીવાલ સિલિકાની બનેલી હોય છે,જે 'ફ્રસ્ટ્યુલ' (frustule) તરીકે ઓળખાતી રચના બનાવે છે,અને તેમાં મ્યુરીન હોતું નથી.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$Capillitium$ એ ઘણા સ્લાઈમ મોલ્ડ (Myxomycetes) ના બીજાણુધાની (sporangia) માં જોવા મળતી વંધ્ય,દોરા જેવી રચનાઓનું જાળું છે જે બીજાણુઓના ફેલાવામાં મદદ કરે છે.
$Elaters$ અને $pseudoelaters$ એ અમુક બ્રાયોફાઈટ્સ (જેમ કે લીવરવર્ટ્સ) માં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે બીજાણુઓના ફેલાવામાં મદદ કરે છે.
$Capitulum$ એ સૂર્યમુખી જેવા છોડમાં જોવા મળતો પુષ્પવિન્યાસનો એક પ્રકાર છે.

(B) સંકોચનશીલ રસધાની એ મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) સાથે સંકળાયેલી અંગિકા છે,જે કોષમાંથી વધારાનું પાણી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. $Sporozoa$ વર્ગના સભ્યો સંપૂર્ણપણે અંતઃપરજીવી (endoparasites) હોય છે. તેઓ યજમાનના શરીરના પ્રવાહીના આઈસોટોનિક વાતાવરણમાં રહેતા હોવાથી,તેમને વધારાના પાણીના પ્રવેશની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો નથી,તેથી આ વર્ગમાં સામાન્ય રીતે સંકોચનશીલ રસધાની ગેરહાજર હોય છે.

(D) $Trichonympha$ એ ઉધઈના આંતરડામાં જોવા મળતા સહજીવી કશાધારી પ્રજીવોનું એક પ્રજાતિ છે.
આ સજીવો $Protozoa$ સમુદાય અને $Mastigophora$ (જેને $Flagellata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) વર્ગમાં આવે છે,જે પ્રચલન માટે કશાની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેથી,સાચો વર્ગ $Mastigophora$ છે.

(A-D) $Protozoa$ (પ્રજીવ) એ આધુનિક વર્ગીકરણમાં કોઈ એક ચોક્કસ સમુદાય નથી, પરંતુ પરંપરાગત રીતે તે એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે。
$\text{કૂટપાદ}$ (Pseudopodia) એ $Sarcodina$ (દા.ત. $Amoeba$) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે。
$\text{દ્વિભાજન}$ એ ઘણા પ્રજીવોમાં અલિંગી પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે。
$\text{આકુંચક}$ $\text{રસધાની}$ (Contractile vacuole) મીઠા પાણીમાં રહેતા ઘણા પ્રજીવોમાં આશૃતિનિયમન માટે જોવા મળે છે。
$\text{કોષરસસ્તર}$ શરીરના આવરણ તરીકે હોવું એ ઘણા પ્રજીવોનું સામાન્ય લક્ષણ છે。
આપેલા તમામ વિકલ્પો પ્રજીવોના વિવિધ જૂથોમાં જોવા મળતા સામાન્ય લક્ષણો છે, તેથી આ પ્રશ્ન તકનીકી રીતે ક્ષતિપૂર્ણ છે કારણ કે તમામ વિકલ્પો પ્રજીવો સાથે સંકળાયેલા છે。

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ટ્રાયકોસિસ્ટ્સ એ કેટલીક સિલિએટ્સ (દા.ત. $Paramecium$) ના પેલિકલમાં જોવા મળતી નાની,દોરા જેવી અંગિકાઓ છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે શિકારીઓ સામે રક્ષણ મેળવવા અને સજીવને આધાર સાથે ચોંટાડવા માટે થાય છે.

(D) આકુંચક રસધાની એ આશૃતિનિયમન (osmoregulation) સાથે સંકળાયેલી અંગિકા છે,જે મુખ્યત્વે મીઠા પાણીના પ્રજીવોમાં વધારાનું પાણી બહાર કાઢવા માટે જોવા મળે છે.
$Euglena$,$Paramecium$ અને $Amoeba$ સામાન્ય રીતે મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે અને તેમાં આશૃતિનિયમન માટે આકુંચક રસધાની હોય છે.
$Plasmodium$ એ અંતઃપરજીવી છે જે યજમાનના રક્તકણો અથવા પેશીઓના આઈસોટોનિક (સમસાંદ્ર) વાતાવરણમાં રહે છે. આઈસોટોનિક વાતાવરણમાં રહેતું હોવાથી,તેને પાણીના અતિશય પ્રવેશની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો નથી અને તેથી તેમાં આકુંચક રસધાનીનો અભાવ હોય છે.

(B) $Plasmodium$ એ સ્પોરોઝોઆ (Sporozoa) સમૂહનો એક પ્રજીવ પરોપજીવી છે.
તેના જીવનચક્ર દરમિયાન,ખાસ કરીને મનુષ્યમાં રક્તકણના તબક્કા (erythrocytic stage) માં,તે સાયટોસ્ટોમ (cytostome) નામની વિશિષ્ટ રચના દ્વારા યજમાનના કોષરસનું અંતઃગ્રહણ કરે છે.
આ અંતઃગ્રહણ કરેલો ખોરાક એક ખોરાકની રસધાની (food vacuole) માં સંગ્રહિત થાય છે જ્યાં પાચન થાય છે.
જોકે $Trypanosoma$ અને $Leishmania$ પણ પ્રજીવ પરોપજીવીઓ છે,પરંતુ $Plasmodium$ તેના યજમાન રક્તકણોમાં ખોરાક લેવાના તબક્કા દરમિયાન ખોરાકની રસધાની બનાવવા માટે જાણીતું છે.

(C) આંકુચનશીલ રસધાની એ મુખ્યત્વે મીઠા પાણીના પ્રોટોઝોઆમાં આશૃતિનિયમન (osmoregulation) માટે જવાબદાર અંગિકા છે.
દરિયાઈ અને પરોપજીવી વાતાવરણમાં,આંતરિક અને બાહ્ય માધ્યમો સામાન્ય રીતે સમપરાસરી (isotonic) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે દ્રાવ્યની સાંદ્રતા સંતુલિત હોય છે.
આશૃતિને કારણે કોષમાં પાણીનો ચોખ્ખો પ્રવેશ થતો ન હોવાથી,વધારાનું પાણી બહાર કાઢવા માટે કોઈ સક્રિય પદ્ધતિની જરૂર રહેતી નથી,જેના પરિણામે આંકુચનશીલ રસધાની ગેરહાજર હોય છે.

(A) $Sporozoa$ સમૂહમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે સંપૂર્ણપણે અંતઃપરોપજીવી (endoparasitic) હોય છે. તેમના જીવનચક્રમાં ચેપી બીજાણુ જેવો તબક્કો જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે $Plasmodium$ (મેલેરિયાનો પરોપજીવી).

(D) $Sporozoa$ વર્ગના સજીવો સંપૂર્ણપણે અંતઃપરજીવી સ્વરૂપ ધરાવે છે.
આ સજીવોમાં પુખ્તાવસ્થામાં પ્રચલન માટેના અંગોનો અભાવ હોય છે અને તેમનું જીવનચક્ર જટિલ હોય છે જેમાં લિંગી અને અલિંગી બંને તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે $Plasmodium$,જે મનુષ્યમાં મેલેરિયા રોગ ફેલાવે છે.

(D) $Euglena$ એ પ્રકાશસંશ્લેષી કશાધારી સજીવ છે જે $Mastigophora$ (અથવા $Flagellata$) વર્ગમાં આવે છે.
આ વર્ગમાં,તેને $Phytomastigophora$ ઉપ-વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં હરિતદ્રવ્ય હોય છે અને તે વનસ્પતિની જેમ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
$Zoomastigophora$ માં પ્રાણી જેવા કશાધારી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે.

(C) $Amoeba$ ને $Actinopodea$ ઉપ-વર્ગમાં મૂકવામાં આવતું નથી. તેના બદલે,$Amoeba$ એ $Lobosia$ ઉપ-વર્ગમાં આવે છે (જે $Rhizopoda$ વર્ગ હેઠળ છે). $Actinopodea$ માં સામાન્ય રીતે $Actinosphaerium$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) પ્રજીવો એ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે તેમના તમામ મહત્વપૂર્ણ શારીરિક કાર્યો એક જ કોષમાં કરે છે. તેથી,તેમને એકકોષી સજીવો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.