Permanent Tissue Questions in Gujarati

(D) વાહિનીઓ એ વિશિષ્ટ વહન કરતા ઘટકો છે જે મુખ્યત્વે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓની જલવાહક પેશીમાં જોવા મળે છે.
મોટાભાગની ત્રિઅંગી અને અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં વાહિનીઓનો અભાવ હોય છે અને પાણીનું વહન જલવાહિનીકી (tracheids) દ્વારા થાય છે.
તેથી,ત્રિઅંગી અને અનાવૃત બીજધારી બંનેમાં જલવાહક પેશીમાં વાહિનીઓ હોતી નથી,તેથી વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં તેમના જલવાહક પેશીમાં જલવાહિનીકી અને જલવાહિની બંનેની હાજરી જોવા મળે છે.
આ ઘટકો સાથે મળીને આવૃત બીજધારીઓના વાહીપુલમાં મુખ્ય જલવાહક પેશી બનાવે છે,જે મૂળમાંથી પાણી અને ખનિજોના વહન કરવામાં મદદ કરે છે.

(C) જલવાહક મૃદુતક કોષો પાતળી દીવાલ ધરાવતા,જીવંત કોષો છે જે સેલ્યુલોઝના બનેલા હોય છે. તેઓ જલવાહક પેશીના એકમાત્ર જીવંત ઘટકો છે અને ખોરાકનો સંગ્રહ કરવા તેમજ પાણીના ત્રિજ્યાવર્તી વહનમાં મદદ કરવા માટે જવાબદાર છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ચાલની નલિકાઓ એ અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ કોષો છે જે ખોરાકના વહન માટે જવાબદાર છે.
શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન અથવા જ્યારે વનસ્પતિને ઈજા થાય છે,ત્યારે ચાલની છિદ્રો કેલોઝ નામના કાર્બોહાઇડ્રેટ પોલિમર દ્વારા બંધ થઈ જાય છે.
કેલોઝનું આ જમાવટ ચાલની નલિકાઓ દ્વારા ખોરાકના પદાર્થોના વહનને ઘટાડે છે અથવા અટકાવે છે.

(D) મૃદુતક (Parenchyma) એ એક સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિની પાયાની પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ખૂબ જ અનુકૂલનશીલ છે અને વિવિધ કાર્યો કરવા માટે રૂપાંતરિત થઈ શકે છે:
$1$. પ્રકાશસંશ્લેષણ: જ્યારે મૃદુતક કોષોમાં હરિતકણ હોય છે,ત્યારે તેને હરિતકણોત્તક (Chlorenchyma) કહેવામાં આવે છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
$2$. સંગ્રહ: મૃદુતક કોષો ઘણીવાર સ્ટાર્ચ,પ્રોટીન અને ચરબી જેવા ખોરાક પદાર્થોનો સંગ્રહ કરે છે.
$3$. સ્ત્રાવ અને ઉત્સર્જન: મૃદુતક કોષો રેઝિન,ટેનિન અને આવશ્યક તેલ જેવા પદાર્થોના સ્ત્રાવમાં પણ સામેલ હોઈ શકે છે.
તેથી,ઉપરોક્ત તમામ કાર્યો મૃદુતક પેશી દ્વારા કરવામાં આવે છે.

(B) ઇડિયોબ્લાસ્ટ્સ એ વિશિષ્ટ પેરેન્કાઇમા કોષો છે જે તેમની રચના અને કાર્યમાં આસપાસના કોષોથી અલગ પડે છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે ચયાપચયની આડપેદાશો જેવી કે ટેનિન,તેલ,રેઝિન,ગુંદર અને કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટ અથવા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા સ્ફટિકોના સંગ્રહમાં સામેલ હોય છે.
સ્ક્લેરાઇડ્સ અને સ્ટોન સેલ્સ એ સ્ક્લેરેન્કાઇમાના પ્રકારો છે,પેરેન્કાઇમાના નહીં.
સંયોજક પેશી એ મૂળમાં જલવાહક અને અન્નવાહક વચ્ચે હાજર પેરેન્કાઇમા કોષોનો સંદર્ભ આપે છે.

(A) $Sclereids$ (દ્રઢકોષો) એ દ્રઢોતક પેશીનો એક પ્રકાર છે જે મૃત કોષોની બનેલી હોય છે,જેમાં ખૂબ જ જાડી,લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ અને સાંકડી પોલાણ $(lumina)$ હોય છે.
દ્રઢોતક તંતુઓથી વિપરીત,જે લાંબા અને સોય જેવા હોય છે,$sclereids$ સામાન્ય રીતે સમવ્યાસી અથવા અનિયમિત આકારના હોય છે.
તેઓ ગોળાકાર,અંડાકાર,નળાકાર,$T$-આકારના,ડમ્બેલ-આકારના અથવા તારાકાર $(stellate)$ હોઈ શકે છે.

(D) ગૌણ કોષદીવાલ એ અમુક વનસ્પતિ કોષોમાં,જેમ કે જલવાહિનીકી,જલવાહિની અને દ્રઢોતક કોષોમાં,બંધારણીય આધાર આપવા માટે પ્રાથમિક કોષદીવાલની અંદર બનતું જાડું પડ છે.
$Parenchyma$ (મૃદુતક) કોષો પાતળી પ્રાથમિક દીવાલ ધરાવે છે અને તેમાં ગૌણ દીવાલનો અભાવ હોય છે.
$Collenchyma$ (સ્થૂલકોણક) કોષોમાં (સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીનને કારણે) અસમાન રીતે જાડી થયેલી પ્રાથમિક દીવાલ હોય છે,પરંતુ તેમાં ગૌણ દીવાલ વિકસતી નથી.
$Companion$ (સાથી) કોષો એ ચાલની નલિકાના ઘટકો સાથે સંકળાયેલા વિશિષ્ટ મૃદુતક કોષો છે અને તેમાં પણ માત્ર પ્રાથમિક કોષદીવાલ જ હોય છે.
તેથી,આ તમામ કોષોમાં ગૌણ કોષદીવાલ બનતી નથી.

(B) સાચો જવાબ છે. સ્થૂલકોણક એ જીવંત યાંત્રિક પેશી છે જે વધતા અંગોને યાંત્રિક આધાર અને સ્થિતિસ્થાપકતા બંને પ્રદાન કરે છે. તેના કોષોમાં સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીનનું અસમાન સ્થૂલન જોવા મળે છે,જે પેશીને લંબાવવાની ક્ષમતા આપે છે અને યુવાન,વધતા પ્રકાંડ તથા પર્ણદંડને તણાવ શક્તિ (tensile strength) પ્રદાન કરે છે.

(D) વાહિનીઓની કોષદીવાલ લિગ્નિનયુક્ત હોય છે,જે વનસ્પતિના દેહને યાંત્રિક આધાર અને મજબૂતી આપે છે.
તેની સામે,ચાલની નલિકાઓ જીવંત કોષો છે જે પાતળી સેલ્યુલોઝની કોષદીવાલ ધરાવે છે અને તેમાં લિગ્નિનનો અભાવ હોય છે,જે તેમને ખોરાકના વહનમાં મદદરૂપ થાય છે.

(A) જલજ વનસ્પતિઓમાં,$Sclerenchyma$ (દ્રઢોતક) અને $Collenchyma$ (સ્થૂલકોણક) જેવી યાંત્રિક પેશીઓ સામાન્ય રીતે ગેરહાજર હોય છે અથવા ખૂબ જ ઓછી વિકસિત હોય છે,કારણ કે પાણી વનસ્પતિના શરીરને તારકબળ (buoyancy) અને આધાર પૂરો પાડે છે.
તેના બદલે,$Parenchyma$ (મૃદુતક) પેશી,ખાસ કરીને $Aerenchyma$ (હવાયુતક - મૃદુતકનો એક પ્રકાર જેમાં મોટી હવાના પોલાણો હોય છે),વનસ્પતિને જરૂરી તારકબળ અને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.

(B) $\text{સ્થૂલકોણક}$ (Collenchyma) એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિના વધતા ભાગો, જેમ કે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
આ કોષો પરિપક્વ અવસ્થામાં પણ જીવંત હોય છે અને તેમાં સેલ્યુલોઝ, હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમા થવાને કારણે ખૂણાઓ પર લાક્ષણિક જાડાઈ જોવા મળે છે.
તેની સરખામણીમાં, $\text{દ્રઢોતક}$ (Sclerenchyma) ના કોષો પરિપક્વતાએ મૃત હોય છે, જ્યારે $\text{મૃદુતક}$ (Parenchyma) અને $\text{હરિતકણોત્તક}$ (Chlorenchyma) મુખ્યત્વે સંગ્રહ અને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં ભાગ લે છે અને ખૂબ જ ઓછો યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.

(D) $Aerenchyma$ એ જલીય વનસ્પતિઓમાં $(hydrophytes)$ જોવા મળતી મૃદુતક પેશીનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે.
તેમાં મોટી હવા ભરેલી ગુહાઓ અથવા વાયુ અવકાશ હોય છે જે વાયુઓનો સંગ્રહ કરે છે.
આ હવા ભરેલી ગુહાઓ વનસ્પતિને તારકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જેના કારણે તે પાણીની સપાટી પર તરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) $Collenchyma$ (સ્થૂલકોણક) એ પ્રાથમિક વનસ્પતિ દેહમાં જોવા મળતી એક સરળ કાયમી પેશી છે.
તેમાં અંડાકાર,ગોળાકાર અથવા બહુકોણીય (આઈસોડાયમેટ્રિક) કોષો આવેલા હોય છે.
$Collenchyma$ ની લાક્ષણિકતા કોષદીવાલની અસમાન જાડાઈ છે.
આ જાડાઈ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીનથી બનેલી હોય છે,અને તે ખાસ કરીને ખૂણાઓ પર જમા થાય છે જ્યાં કોષો એકબીજાને મળે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચું વર્ણન છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
પુખ્ત આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,ચાલની નલિકાના ઘટકો વિશિષ્ટ વહન કોષો છે જે ખોરાકના પદાર્થોના કાર્યક્ષમ વહન માટે પરિપક્વતા સમયે તેમના કોષકેન્દ્રને ગુમાવે છે.
જોકે તેઓ તેમના પ્રારંભિક વિકાસના તબક્કે કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે,પરંતુ જેમ જેમ તેઓ પરિપક્વ થાય છે તેમ તેમ તે નાશ પામે છે,જેના કારણે તેમની પાસે માત્ર કોષરસનું પાતળું પડ અને મોટી કેન્દ્રીય રસધાની બાકી રહે છે.

(A) કોલેન્કાઇમાના કોષો જીવંત હોય છે અને પરિપક્વતા સમયે પણ તેમાં જીવરસ (protoplasm) જળવાઈ રહે છે. તેઓ વનસ્પતિના વધતા ભાગોને યાંત્રિક આધાર આપે છે.
તેની સામે,સ્ક્લેરેન્કાઇમાના કોષો પરિપક્વતા સમયે મૃત હોય છે અને તેમાં જીવરસનો અભાવ હોય છે. તેમની કોષદીવાલ $lignin$ ના જમાવને કારણે ખૂબ જ જાડી હોય છે,જે તેમને સખત અને મજબૂત બનાવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સ્કલેરેન્કાઈમા (દ્રઢોતક) કોષોમાં લિગ્નિનના સમાન નિક્ષેપણને કારણે તેમની દ્વિતીયક કોષદીવાલ સખત અને અત્યંત જાડી હોય છે.
લિગ્નિન એક જટિલ પોલિમર છે જે વનસ્પતિને બંધારણીય આધાર અને યાંત્રિક મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.

(D) સાથી કોષો એ વિશિષ્ટ મૃદુત્તકીય કોષો છે જે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીમાં ચાલની નલિકાઓ સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા હોય છે.
તેઓ તેમની સામાન્ય આયામ દીવાલો વચ્ચે હાજર ગર્ત ક્ષેત્રો દ્વારા ચાલની નલિકાઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
સાથી કોષો ચાલની નલિકાઓમાં દબાણ ઢાળ જાળવવામાં મદદ કરે છે,જે ખોરાકના સ્થળાંતર માટે આવશ્યક છે.

(A) ચાલની નલિકાઓ એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ કોષો છે જે ખોરાક (શર્કરા) ના સ્થળાંતર માટે જવાબદાર છે.
તેઓ આ કાર્ય માટે વધુ અનુકૂળ છે કારણ કે તેઓ પહોળી લ્યુમેન ધરાવે છે,જે રસના પ્રવાહ સામે અવરોધ ઘટાડે છે,અને છિદ્રિષ્ઠ આડી દીવાલો ધરાવે છે જેને ચાલની પટ્ટીઓ (sieve plates) કહેવામાં આવે છે,જે નજીકના ચાલની નલિકાના ઘટકો વચ્ચે પદાર્થોની હેરફેરને સરળ બનાવે છે.

(D) કોલેન્કાઇમા એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર આપે છે.
પેરેન્કાઇમા,જેમાં સેલ્યુલોઝની બનેલી સમાન રીતે પાતળી કોષદીવાલ હોય છે,તેનાથી વિપરીત,કોલેન્કાઇમાના કોષોમાં કોષદીવાલના ખૂણાઓ પર સ્થાનિક જાડાઈ જોવા મળે છે.
આ જાડાઈ મુખ્યત્વે પેક્ટિન,હેમિસેલ્યુલોઝ અને સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
તેથી,ખૂણાઓ પર પેક્ટિનનો જમાવ એ પેરેન્કાઇમાની તુલનામાં કોલેન્કાઇમાનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.

(A) જલવાહક પેશી (Xylem) શબ્દ નાગેલી દ્વારા $(1858)$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. જલવાહક પેશી એક જટિલ વહન પેશી છે.
તે ચાર પ્રકારના ઘટકોની બનેલી છે: વાહિનીકી (Tracheids),વાહિની (Trachea/Vessels),જલવાહક તંતુઓ (કાષ્ઠ તંતુઓ) અને જલવાહક મૃદુતક (Xylem parenchyma).

(B) ટાયલોસીસ એ મૃદુતક કોષોના ફુગ્ગા જેવા ઉપવૃદ્ધિ છે જે ગર્ત દ્વારા જલવાહિનીઓના લ્યુમેનમાં પ્રવેશ કરે છે.
જ્યારે વનસ્પતિ તણાવમાં હોય અથવા ઈજા પામે ત્યારે તે રચાય છે,જે અસરકારક રીતે વાહિનીના લ્યુમેનને બંધ કરે છે અને રોગકારકો અથવા હવાના પરપોટા (એમ્બોલિઝમ) ને ફેલાતા અટકાવે છે.
તેથી,તેઓ વાહિનીઓના લ્યુમેનને બંધ કરવા માટે જવાબદાર છે.

(D) ટ્રૅકીડ્સ એ લાંબા કોષો છે જેના છેડા અણીદાર હોય છે અને તે પરિપક્વતાએ મૃત હોય છે.
અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) માં,ટ્રૅકીડ્સ એ મુખ્ય જલવાહક ઘટકો છે અને તે સીમાંકિત ગર્ત (bordered pits) ની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે.
આવૃત બીજધારી (Angiosperms) માં,મુખ્ય જલવાહક ઘટકો વાહિનીઓ (vessels) છે,જ્યારે ટ્રૅકીડ્સ પણ હાજર હોય છે પરંતુ તે મુખ્ય વહન ઘટકો નથી.
સીમાંકિત ગર્ત એ અનાવૃત બીજધારીના ટ્રૅકીડ્સની લાક્ષણિકતા છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) વનસ્પતિના રેસાઓ લાંબા,લિગ્નિનયુક્ત અને મૃત કોષો છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક આધાર આપે છે.
તેઓ વનસ્પતિના શરીરના વિવિધ ભાગોમાં જોવા મળે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,રેસાઓ $Xylem$ (જલવાહક રેસા તરીકે),$Phloem$ (અન્નવાહક રેસા અથવા બાસ્ટ રેસા તરીકે) માં હાજર હોય છે અને તે $Sclerenchyma$ (દ્રઢોતક) પેશીનો મુખ્ય ઘટક છે.
તેથી,વનસ્પતિના રેસાઓ અન્નવાહક,જલવાહક અને દ્રઢોતક પેશીઓમાંથી ઉદ્ભવી શકે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$\text{જલવાહક}$ (Xylem) એક જટિલ સ્થાયી પેશી છે જે મૂળમાંથી પ્રકાંડ અને પર્ણો સુધી પાણી અને ખનિજોના વહન માટે વાહક પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે।
$\text{જલવાહક}$ ના મુખ્ય ઘટકો જલવાહિનીકી (tracheids), જલવાહિની (vessels), $\text{જલવાહક}$ તંતુઓ અને $\text{જલવાહક}$ મૃદુતક છે।
જલવાહિનીકી અને જલવાહિનીઓ પરિપક્વતા સમયે મૃત કોષો હોય છે અને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડવા તથા પાણીના વહનને સરળ બનાવવા માટે સખત, જાડી અને લિગ્નિફાઇડ કોષદીવાલ ધરાવે છે।

(A) સ્થાયી પેશીઓ એવા પરિપક્વ કોષોની બનેલી હોય છે જે વિભાજનની ક્ષમતા ગુમાવી ચૂક્યા હોય છે. વર્ધનશીલ પેશીઓમાં વિભાજન અને વિભેદનને કારણે આ કોષો ચોક્કસ આકાર,કદ અને કાર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

(B) સેફ્રાનિન એ હિસ્ટોલોજી અને સાયટોલોજીમાં વપરાતું એક જૈવિક અભિરંજક છે. તે એક બેઝિક ડાય (બેઝિક અભિરંજક) છે જે લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ પ્રત્યે ઉચ્ચ આકર્ષણ ધરાવે છે. તેથી,તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે પેશીના લિગ્નિનયુક્ત ઘટકો,જેમ કે જલવાહક પેશીના ઘટકો (વાહિની અને વાહિનિકી) ને અભિરંજિત કરવા માટે થાય છે,જે માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ લાલ રંગના દેખાય છે.

(A) ચાલની નલિકાઓ એ અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ વહન કોષો છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય સ્ત્રોત (પર્ણો) થી સિંક (મૂળ,ફળ અથવા વૃદ્ધિ પામતા ભાગો) સુધી કાર્બનિક પોષક તત્વો,ખાસ કરીને સુક્રોઝનું સ્થળાંતર કરવાનું છે.
તેઓ જીવંત કોષો છે જે પરિપક્વતા સમયે કોષકેન્દ્ર ધરાવતા નથી અને વહન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે સાથી કોષો (companion cells) સાથે જોડાયેલા હોય છે.

(A) . મૃદુત્તક એ એક સરળ કાયમી પેશી છે જે મુખ્યત્વે ખોરાકનો સંગ્રહ,પ્રકાશસંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવનું કાર્ય કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે,ગાજર અને બીટ જેવા મૂળમાં સ્ટાર્ચનો સંગ્રહ મૃદુત્તક પેશી દ્વારા થાય છે.

(A) $Collenchyma$ (સ્થૂલકોણક પેશી) એક જીવંત યાંત્રિક પેશી છે જે વનસ્પતિના વિકાસશીલ ભાગો જેવા કે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર અને નમનીયતા (flexibility) પ્રદાન કરે છે.
વેલાવાળા છોડમાં $collenchyma$ વિશેષ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે કારણ કે આ વનસ્પતિઓને અન્ય આધાર પર ચઢતી વખતે તૂટ્યા વિના વૃદ્ધિ પામવા અને પોતાને ટેકો આપવા માટે નોંધપાત્ર નમનીયતા અને ખેંચાણ શક્તિની જરૂર હોય છે.

(C) મૃદુતક એ એક સરળ કાયમી પેશી છે જે સામાન્ય રીતે સમવ્યાસી (isodiametric) આકારના કોષોની બનેલી હોય છે.
આ કોષોની કોષદીવાલ પાતળી હોય છે અને તે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
કોષો છૂટાછવાયા ગોઠવાયેલા હોવાથી,તેમની વચ્ચે આંતરકોષીય અવકાશ (intercellular spaces) જોવા મળે છે.
તેની સામે,સ્થૂલકોણક પેશી (collenchyma) ખૂણાઓ પર જાડાઈ ધરાવે છે અને દ્રઢોતક પેશી (sclerenchyma) લિગ્નિફાઇડ કોષદીવાલ ધરાવે છે.

(C) લિગ્નિન એ એક જટિલ પોલિમર છે જે વનસ્પતિ કોષદીવાલને બંધારણીય આધાર,મજબૂતી અને જલ-અભેદ્યતા પ્રદાન કરે છે.
તે $Xylem$ (ખાસ કરીને જલવાહિનીકી અને જલવાહિની) અને $Sclerenchyma$ (દ્રઢોતક) કોષોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Xylem$ (કાષ્ઠીય પેશી) સાચો જવાબ છે કારણ કે તેના કોષો પાણીના વહન માટે અને વનસ્પતિના શરીરને યાંત્રિક મજબૂતી આપવા માટે ભારે લિગ્નિનયુક્ત હોય છે.

(B) સરળ પેશીઓ માત્ર એક જ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે સમાન હોય છે.
વનસ્પતિઓમાં,સરળ કાયમી પેશીઓમાં $Parenchyma$ (મૃદુતક),$Collenchyma$ (સ્થૂલકોણક) અને $Sclerenchyma$ (દ્રઢોતક) નો સમાવેશ થાય છે.
$Xylem$ (જલવાહક) અને $Phloem$ (અન્નવાહક) જટિલ પેશીઓ છે કારણ કે તે એક કરતા વધુ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે.

(C) સીમાવર્તી ગર્ત એ જલવાહિનીકી (tracheids) અને જલવાહિની (vessels) ની કોષદીવાલમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે. અનુદારુ (Metaxylem) ની જલવાહિનીઓ આદિદારુ (Protoxylem) ની સરખામણીમાં મોટી અને વધુ પરિપક્વ હોય છે. આ જલવાહિનીઓ અને જલવાહિનીકીઓમાં પાસપાસેના કોષો વચ્ચે પાણીના પાર્શ્વવર્તી વહન માટે સીમાવર્તી ગર્ત જોવા મળે છે. તેથી,સીમાવર્તી ગર્ત મુખ્યત્વે અનુદારુમાં જોવા મળે છે.

(C) ચાલની નલિકા એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ વહન કોષો છે.
તેઓ નળી જેવી રચના બનાવવા માટે આયામ શ્રેણીમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
આ કોષોની અંતિમ દીવાલોને ચાલની પટ્ટિકા (sieve plates) કહેવામાં આવે છે,જે પદાર્થોના વહન માટે છિદ્રિષ્ઠ હોય છે.
આ અંતિમ દીવાલો સામાન્ય રીતે ત્રાંસી હોય છે,જે કાર્યક્ષમ વહનને સરળ બનાવે છે.

(B) ટોટિપોટન્સી એ એક કોષની વિભાજન પામીને સજીવના તમામ વિભેદિત કોષો ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા છે.
કોષ ટોટિપોટન્ટ હોવા માટે તેની પાસે કોષકેન્દ્ર અને તમામ લક્ષણો વ્યક્ત કરવા માટે જરૂરી આનુવંશિક માહિતી હોવી આવશ્યક છે.
ચાલની કોષો એ અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ ઘટકો છે જે ખોરાકના વહન માટે પરિપક્વતા સમયે તેમનું કોષકેન્દ્ર ગુમાવે છે.
તેમની પાસે કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોવાથી,તેઓ વિભાજન પામી શકતા નથી અથવા સંપૂર્ણ જનીનસમૂહ વ્યક્ત કરી શકતા નથી,તેથી તેઓ ટોટિપોટન્ટ નથી.

(A) જલજ વનસ્પતિઓ (Hydrophytes) માં એક વિશિષ્ટ પ્રકારની મૃદુતક પેશી જોવા મળે છે જેને $Aerenchyma$ (વાયુતક પેશી) કહેવામાં આવે છે.
$Aerenchyma$ પેશીમાં મોટી હવા ભરેલી ગુહાઓ અથવા અવકાશ હોય છે.
આ હવાના અવકાશ વનસ્પતિને ઉત્પ્લાવકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જેના કારણે તે પાણીની સપાટી પર તરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) વનસ્પતિમાં વહનનું કાર્ય વાહક પેશીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે,જેમાં $Xylem$ (જલવાહક) અને $Phloem$ (અન્નવાહક) નો સમાવેશ થાય છે.
$Xylem$ મૂળમાંથી પાણી અને ખનિજોનું વહન કરીને વનસ્પતિના હવાઈ ભાગો સુધી પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે.
$Phloem$ ખોરાક (કાર્બનિક પોષક તત્વો) નું પર્ણોમાંથી વનસ્પતિના અન્ય ભાગોમાં સ્થળાંતર કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$Xylem$ અને $Phloem$ બંને વહનનું કાર્ય કરે છે.

(A) ઈડિયોબ્લાસ્ટ (Idioblasts) એ વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે જે આસપાસના પેશીઓથી અલગ પડે છે અને ગુંદર,રેઝિન,ટેનીન,કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટના સ્ફટિકો અથવા સ્ટાર્ચના કણો જેવા અર્ગેસ્ટિક પદાર્થોના સંગ્રહમાં સામેલ હોય છે.

(A) યુવાન અંકુરિત છોડમાં,હાઈપોકોટિલને ટટ્ટાર રહેવા માટે માળખાકીય મજબૂતી અને આસૃતિદાબ (turgor pressure) બંનેની જરૂર હોય છે. અધિસ્તર એક રક્ષણાત્મક બાહ્ય સ્તર પૂરું પાડે છે અને કોષોની અંદર આસૃતિદાબ જાળવી રાખે છે,જ્યારે સ્થૂલકોણક પેશી (collenchyma) એક જીવંત યાંત્રિક પેશી છે જે વધતા છોડના અંગોને લવચીક માળખાકીય આધાર આપે છે. આ બંને સાથે મળીને હાઈપોકોટિલને જરૂરી આધાર પૂરો પાડે છે.

(D) વાહિનીઓ એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના જલવાહક પેશીનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. મોટાભાગની અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં વાહિનીઓનો અભાવ હોય છે,પરંતુ નીટેલ્સ (Gnetales) ગોત્રના સભ્યો (જેમ કે $Gnetum$,$Ephedra$ અને $Welwitschia$) માં તેમના જલવાહકમાં વાહિનીઓ જોવા મળે છે. ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે વાહિનીઓ હોતી નથી. તેથી,વાહિનીઓ બધા આવૃત બીજધારી અને કેટલાક અનાવૃત બીજધારીઓમાં જોવા મળે છે.

(A) પરિપક્વ અન્નવાહક પેશીમાં,ખોરાકના પદાર્થોના કાર્યક્ષમ વહન માટે ચાલની નલિકાના ઘટકો તેમનું કોષકેન્દ્ર ગુમાવે છે.
જ્યારે ચાલની કોષો (અનાવૃત બીજધારીમાં) અને ચાલની નલિકાના ઘટકો (આવૃત બીજધારીમાં) પરિપક્વતા સમયે કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે,ત્યારે સાથી કોષો ચાલની નલિકાના ઘટકોની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરવા માટે કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.
લંબોત્તક કોષો અને વલ્ક કોષો એ મૃદુતક કોષો છે જે તેમના જીવનકાળ દરમિયાન તેમનું કોષકેન્દ્ર જાળવી રાખે છે.

(A) લિગ્નિન એ એક જટિલ કાર્બનિક પોલિમર છે જે ઘણી વનસ્પતિઓની કોષદીવાલમાં જમા થાય છે,જે તેમને સખત અને લાકડા જેવી બનાવે છે.
તે જલવાહક (xylem) ની વાહિનીઓ અને જલવાહિનીકીઓની દ્વિતીયક કોષદીવાલનો પ્રાથમિક ઘટક છે,જે લાકડાવાળી પેશીઓને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.
તેથી,લિગ્નિન એ લાકડાવાળી પેશીઓનો મુખ્ય ઘટક છે.

(D) $P$-પ્રોટીન અન્નવાહકના ચાલની નલિકાના ઘટકોમાં જોવા મળે છે.
ચાલની નલિકાના લ્યુમેનના મધ્ય ભાગમાં $P_1$ અને $P_2$ પ્રોટીનથી બનેલા તંતુઓનું જાળું હાજર હોય છે.
આ પ્રોટીનનું જાળું દ્રવ્યોના વહનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે અને કેલોઝ સાથે મળીને,ઈજા પછી ચાલની છિદ્રોને સીલ કરવામાં મદદ કરે છે જેથી રસનો વ્યય અટકાવી શકાય.

(B) જૈવિક સંગઠનના ક્રમમાં,કોષો એ જીવનના પાયાના બંધારણીય અને કાર્યાત્મક એકમો છે.
જ્યારે સમાન ઉદ્ભવ ધરાવતા અને સામાન્ય રીતે સમાન કાર્ય કરતા કોષોનો સમૂહ એકસાથે સંગઠિત થાય છે,ત્યારે તેઓ પેશી બનાવે છે.
તેથી,કોષો એ સંગઠનનું પ્રથમ સ્તર છે અને પેશીઓ એ વનસ્પતિમાં સંગઠનનું દ્વિતીય સ્તર છે.

(B) $Macrosclereids$ (મેક્રોસ્ક્લેરાઇડ્સ) અથવા દંડ કોષો એ દંડ આકારના લાંબા સ્ક્લેરાઇડ્સ છે.
તે સામાન્ય રીતે કઠોળના બીજના આવરણ,પ્રકાંડના બાહ્યક અને પર્ણોમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો બીજને યાંત્રિક આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.

(C) વનસ્પતિ પેશીઓનું મુખ્યત્વે સરળ અને જટિલ પેશીઓમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે.
સરળ પેશીઓ માત્ર એક જ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે,જેમ કે મૃદુતક,સ્થૂલકોણક અને દ્રઢોતક (જેમાં દ્રઢકોષોનો સમાવેશ થાય છે).
જટિલ પેશીઓ એક કરતાં વધુ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે ચોક્કસ કાર્ય કરવા માટે એકમ તરીકે સાથે મળીને કામ કરે છે.
જલવાહક અને અન્નવાહક એ વનસ્પતિઓમાં બે મુખ્ય જટિલ પેશીઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ક્લોરેન્કાઇમા એ મૃદુતક (Parenchyma) પેશીનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જેમાં હરિતકણો (chloroplasts) આવેલા હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા કરી શકે છે. તેથી,ક્લોરેન્કાઇમા કોષો એ મૃદુતક કોષોનું રૂપાંતરણ છે.

(B) વાયુતક પેશી (Aerenchyma) એ મૃદુતક પેશીનો એક પ્રકાર છે જે મોટા હવા ભરેલા આંતરકોષીય અવકાશ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તે મુખ્યત્વે $Hydrophytes$ (જલોદભિદ વનસ્પતિઓ) માં જોવા મળે છે.
આ હવાના પોલાણની હાજરી વનસ્પતિને ઉત્પ્લાવકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જે તેમને પાણીની સપાટી પર તરવામાં મદદ કરે છે અને નિમગ્ન સ્થિતિમાં વાયુઓના વિનિમયને સરળ બનાવે છે.

(B) લેક્યુનેટ સ્થૂલકોણક પેશી એ સ્થૂલકોણક પેશીનો એક પ્રકાર છે જેમાં કોષદીવાલનું સ્થૂલન આંતરકોષીય અવકાશની આસપાસની દીવાલો પર જોવા મળે છે.
આ પ્રકારની સ્થૂલકોણક પેશી સામાન્ય રીતે કુકરબિટેસી (Cucurbitaceae) કુળની વનસ્પતિઓના પ્રકાંડના અધઃસ્તર (hypodermis) માં જોવા મળે છે,જેમ કે $Cucurbita$.