ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલની અક્ષ પરના કોઈ બિંદુએ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનું સમીકરણ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલ છે જેમાં $+q$ અને $-q$ જેટલા બે વિદ્યુતભારો $2a$ જેટલા અંતરે આવેલા છે. ડાયપોલના કેન્દ્ર $O$ થી $r$ અંતરે તેની અક્ષ પર એક બિંદુ $P$ છે.
બિંદુ $P$ નું $+q$ વિદ્યુતભારથી અંતર $(r - a)$ છે અને $-q$ વિદ્યુતભારથી અંતર $(r + a)$ છે.
બિંદુ $P$ પરનું કુલ વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V$ એ બંને વિદ્યુતભારોને કારણે ઉદ્ભવતા સ્થિતિમાનનો બેઝિક સરવાળો છે:
$V = V_{+q} + V_{-q}$
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{q}{r-a} - \frac{q}{r+a} \right)$
$V = \frac{q}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{r+a - (r-a)}{r^2 - a^2} \right)$
$V = \frac{q}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{2a}{r^2 - a^2} \right)$
ડાયપોલ મોમેન્ટ $p = q \times 2a$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{p}{r^2 - a^2}$
ટૂંકી ડાયપોલ માટે જ્યાં $r \gg a$ હોય,ત્યારે સમીકરણ નીચે મુજબ બને છે:
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{p}{r^2}$

Explore More

Similar Questions

$Q$ મૂલ્યના બે સમાન વિદ્યુતભારો એકબીજાથી $d$ અંતરે મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમની સ્થિત-વિદ્યુત ઊર્જા $E$ છે. જો ત્રીજો વિદ્યુતભાર $-Q/2$ ને આ બે વિદ્યુતભારોની વચ્ચે મધ્યબિંદુ પર લાવવામાં આવે,તો તંત્રની નવી સ્થિત-વિદ્યુત ઊર્જા કેટલી થશે?

ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ ધરાવતો એક વિદ્યુત ડાયપોલ યામ પદ્ધતિના ઉગમબિંદુ પર $z$-અક્ષની દિશામાં મૂકવામાં આવ્યો છે. બિંદુ $A(a, 0, 0)$ થી બિંદુ $B(0, 0, a)$ સુધી $q$ જેટલો વિદ્યુતભાર લઈ જવા માટે જરૂરી કાર્ય કેટલું હશે?

$HCl$ અણુમાં $H^+$ અને $Cl^-$ આયનો વચ્ચેનું અંતર $1.28 \, \mathring{A}$ છે. ડાયપોલની અક્ષ પર $12 \, \mathring{A}$ ના અંતરે આ ડાયપોલને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુત સ્થિતિમાન કેટલું હશે ($, V$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે એક કાટકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર ત્રણ વિદ્યુતભારો $Q, +q$ અને $+q$ મૂકવામાં આવ્યા છે. જો તંત્રની કુલ સ્થિત વિદ્યુત સ્થિતિ ઊર્જા શૂન્ય હોય,તો $Q$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?

ત્રણ વિદ્યુતભારો $-q, Q$ અને $-q$ ને એક સીધી રેખા પર સમાન અંતરે મૂકવામાં આવ્યા છે. જો ત્રણ વિદ્યુતભારોની સિસ્ટમની કુલ સ્થિતિઊર્જા શૂન્ય હોય,તો ગુણોત્તર $\frac{Q}{q}$ કેટલો થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo