શા માટે આપણે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણને ધ્યાનમાં લઈને પ્રક્રિયાનો ક્રમ નક્કી કરી શકતા નથી?
(N/A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ પ્રક્રિયાની એકંદર તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) દર્શાવે છે,પરંતુ તે પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ અથવા વેગ-નિર્ધારક તબક્કાને પ્રતિબિંબિત કરતું નથી.
$1.$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ એ પ્રાયોગિક જથ્થો છે,જ્યારે તત્વયોગમિતિ સંતુલિત સમીકરણ પરથી મેળવવામાં આવે છે.
$2.$ ઘણી પ્રક્રિયાઓ જટિલ હોય છે અને અનેક તબક્કાઓમાં થાય છે. એકંદર પ્રક્રિયાનો વેગ ક્રિયાવિધિના સૌથી ધીમા તબક્કા દ્વારા નક્કી થાય છે.
$3.$ ઉદાહરણ તરીકે,પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો: $CHCl_3 + Cl_2 \rightarrow CCl_4 + HCl$. તત્વયોગમિતિના આધારે,કોઈ વ્યક્તિ ખોટી રીતે દ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયાની આગાહી કરી શકે છે,પરંતુ પ્રાયોગિક વેગ નિયમ $Rate = k[CHCl_3][Cl_2]^{1/2}$ છે,જે $1.5$ ક્રમની પ્રક્રિયા છે.
$4.$ આમ,પ્રક્રિયાનો ક્રમ ફક્ત સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ જોઈને નક્કી કરી શકાતો નથી.
$1.$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ એ પ્રાયોગિક જથ્થો છે,જ્યારે તત્વયોગમિતિ સંતુલિત સમીકરણ પરથી મેળવવામાં આવે છે.
$2.$ ઘણી પ્રક્રિયાઓ જટિલ હોય છે અને અનેક તબક્કાઓમાં થાય છે. એકંદર પ્રક્રિયાનો વેગ ક્રિયાવિધિના સૌથી ધીમા તબક્કા દ્વારા નક્કી થાય છે.
$3.$ ઉદાહરણ તરીકે,પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો: $CHCl_3 + Cl_2 \rightarrow CCl_4 + HCl$. તત્વયોગમિતિના આધારે,કોઈ વ્યક્તિ ખોટી રીતે દ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયાની આગાહી કરી શકે છે,પરંતુ પ્રાયોગિક વેગ નિયમ $Rate = k[CHCl_3][Cl_2]^{1/2}$ છે,જે $1.5$ ક્રમની પ્રક્રિયા છે.
$4.$ આમ,પ્રક્રિયાનો ક્રમ ફક્ત સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ જોઈને નક્કી કરી શકાતો નથી.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયાના ક્રમ (order of reaction) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
ઈથાઈલ એસીટેટનું જળવિભાજન એ $.........$ ક્રમની પ્રક્રિયા છે.
$CH_3COOEt + H_2O \xrightarrow{H^{+}} CH_3COOH + EtOH$
$CH_3COOEt + H_2O \xrightarrow{H^{+}} CH_3COOH + EtOH$
Medium
View Solutionપ્રક્રિયા $A + B \to C$ નો પ્રક્રિયા ક્રમ શું છે?
અવલોકન $[A] \ (mol \ L^{-1})$ $[B] \ (mol \ L^{-1})$ દર $(mol \ L^{-1} \ sec^{-1})$ $1$ $0.1$ $0.1$ $2 \times 10^{-3}$ $2$ $0.4$ $0.1$ $3.2 \times 10^{-3}$ $3$ $0.1$ $0.2$ $8 \times 10^{-3}$
| અવલોકન | $[A] \ (mol \ L^{-1})$ | $[B] \ (mol \ L^{-1})$ | દર $(mol \ L^{-1} \ sec^{-1})$ |
|---|---|---|---|
| $1$ | $0.1$ | $0.1$ | $2 \times 10^{-3}$ |
| $2$ | $0.4$ | $0.1$ | $3.2 \times 10^{-3}$ |
| $3$ | $0.1$ | $0.2$ | $8 \times 10^{-3}$ |
Difficult
View Solutionઓઝોનનું ઓક્સિજનમાં વિઘટન નીચે મુજબ થાય છે:
$O_3 \rightleftharpoons O_2 + [O]$
$O_3 + [O] \to 2O_2$ (ધીમી)
$2O_3 \to 3O_2$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ જણાવો.
$O_3 \rightleftharpoons O_2 + [O]$
$O_3 + [O] \to 2O_2$ (ધીમી)
$2O_3 \to 3O_2$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ જણાવો.
Medium
View Solutionકોઈપણ પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $K = 2.3 \times 10^{-5} \ mol^{-3/2} \ L^{3/2} \ S^{-1}$ છે; તો પ્રક્રિયાનો ક્રમ . . . . . . હશે.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo