હાઇડ્રોજનેશન એટલે શું? તેનો ઔદ્યોગિક ઉપયોગ શું છે?

(N/A) હાઇડ્રોજનેશન એ અણુમાં હાઇડ્રોજન ઉમેરવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે. કાર્બનિક રસાયણવિજ્ઞાનમાં,તેમાં સામાન્ય રીતે પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ જેવા ઉદ્દીપકોની હાજરીમાં અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન (જેમાં દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ હોય છે) માં હાઇડ્રોજન ઉમેરીને સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન મેળવવામાં આવે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$R_2C=CR_2 + H_2 \xrightarrow{Ni \text{ catalyst}} R_2CH-CHR_2$
તેનો મુખ્ય ઔદ્યોગિક ઉપયોગ વનસ્પતિ તેલના હાઇડ્રોજનેશનમાં થાય છે. વનસ્પતિ તેલમાં અસંતૃપ્ત ફેટી એસિડની લાંબી શૃંખલાઓ હોય છે. નિકલ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આ તેલનું હાઇડ્રોજનેશન કરીને તેને સંતૃપ્ત ચરબીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,જે ઓરડાના તાપમાને ઘન હોય છે,જેને સામાન્ય રીતે વનસ્પતિ ઘી (હાઇડ્રોજનેટેડ વનસ્પતિ ચરબી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.