કાચમાં પ્રકાશનો વેગ,જેનો હવાના સાપેક્ષ વક્રીભવનાંક $1.5$ છે,તે $2 \times 10^8 \ m/s$ છે. એક ચોક્કસ પ્રવાહીમાં પ્રકાશનો વેગ $2.5 \times 10^8 \ m/s$ માલૂમ પડે છે. તો હવાના સાપેક્ષ તે પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

એક ટાંકી $12.5 \, cm$ ની ઊંચાઈ સુધી પાણીથી ભરેલી છે. ટાંકીના તળિયે પડેલી સોયની આભાસી ઊંડાઈ માઈક્રોસ્કોપ વડે માપવામાં આવે છે. જો પાણીને $1.63$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહી વડે તે જ ઊંચાઈ સુધી બદલવામાં આવે,તો સોયની આભાસી ઊંડાઈ $cm$ માં કેટલી હશે?

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક અનંત લંબાઈનો નળાકાર $-1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા અસામાન્ય પદાર્થનો બનેલો છે (આકૃતિ જુઓ). આ નળાકારને બે સમતલોની વચ્ચે મૂકવામાં આવ્યો છે જેના લંબ $y$-દિશામાં છે. નળાકારનું કેન્દ્ર $O$ એ $y$-અક્ષ પર છે. નીચેની પ્લેટમાંથી $y$-દિશામાં એક સાંકડી લેસર બીમ મોકલવામાં આવે છે. લેસર સ્ત્રોત $y$-દિશામાં વ્યાસથી $x$ જેટલા આડા અંતરે છે. $x$ નો એવો વિસ્તાર શોધો કે જેથી નીચેની પ્લેટમાંથી ઉત્સર્જિત પ્રકાશ ઉપરની પ્લેટ સુધી ન પહોંચે.

$X-Y$ સમતલને બે પારદર્શક માધ્યમો $M_{1}$ અને $M_{2}$ વચ્ચેની સીમા તરીકે લેવામાં આવે છે. $Z \geq 0$ માં $M_{1}$ નો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે અને $Z < 0$ માં $M_{2}$ નો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. $M_{1}$ માં સદિશ $\overrightarrow{A} = 4\sqrt{3}\hat{i} - 3\sqrt{3}\hat{j} - 5\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવેલી દિશામાં ગતિ કરતું પ્રકાશનું કિરણ વિભાજનના સમતલ પર આપાત થાય છે. $M_{1}$ માં આપાતકોણ અને $M_{2}$ માં વક્રીભવનકોણ વચ્ચેના તફાવતનું મૂલ્ય $....$ ડિગ્રી હશે.

એક પક્ષી પાણીની સપાટીથી $12 \ m$ ઊંચાઈએ ઉડી રહ્યું છે અને એક માછલી પાણીની સપાટીથી $16 \ m$ નીચે તરી રહી છે $(\mu_{\text{water}} = 4/3)$. માછલીની સાપેક્ષમાં પક્ષીનું અંતર શોધો. ($m$ માં)

પાતળું (rarer) અને ઘટ્ટ (denser) માધ્યમ સમજાવો.