પાતળું (rarer) અને ઘટ્ટ (denser) માધ્યમ સમજાવો.
(N/A) પ્રકાશશાસ્ત્રમાં,બે માધ્યમોની પ્રકાશીય ઘનતાની તુલના કરવા માટે 'પાતળું' અને 'ઘટ્ટ' શબ્દોનો ઉપયોગ થાય છે.
$1$. પ્રકાશીય પાતળું માધ્યમ: જે માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રમાણમાં વધારે હોય તેને પ્રકાશીય પાતળું માધ્યમ કહેવાય છે. આ માધ્યમમાં વક્રીભવનાંક ઓછો હોય છે.
$2$. પ્રકાશીય ઘટ્ટ માધ્યમ: જે માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રમાણમાં ઓછી હોય તેને પ્રકાશીય ઘટ્ટ માધ્યમ કહેવાય છે. આ માધ્યમમાં વક્રીભવનાંક વધારે હોય છે.
મુખ્ય મુદ્દો: જ્યારે પ્રકાશ પાતળા માધ્યમમાંથી ઘટ્ટ માધ્યમમાં જાય છે,ત્યારે તે લંબ તરફ વળે છે. તેનાથી વિપરીત,જ્યારે તે ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે,ત્યારે તે લંબથી દૂર જાય છે.
$1$. પ્રકાશીય પાતળું માધ્યમ: જે માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રમાણમાં વધારે હોય તેને પ્રકાશીય પાતળું માધ્યમ કહેવાય છે. આ માધ્યમમાં વક્રીભવનાંક ઓછો હોય છે.
$2$. પ્રકાશીય ઘટ્ટ માધ્યમ: જે માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રમાણમાં ઓછી હોય તેને પ્રકાશીય ઘટ્ટ માધ્યમ કહેવાય છે. આ માધ્યમમાં વક્રીભવનાંક વધારે હોય છે.
મુખ્ય મુદ્દો: જ્યારે પ્રકાશ પાતળા માધ્યમમાંથી ઘટ્ટ માધ્યમમાં જાય છે,ત્યારે તે લંબ તરફ વળે છે. તેનાથી વિપરીત,જ્યારે તે ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે,ત્યારે તે લંબથી દૂર જાય છે.
Explore More
Similar Questions
$\lambda_{1}$ તરંગલંબાઈ અને $C_{1}$ વેગ ધરાવતો પ્રકાશ $\mu_{1}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રથમ માધ્યમમાંથી $\mu_{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા માધ્યમમાં પ્રવેશે છે. બીજા માધ્યમમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઈ અને વેગ અનુક્રમે $\lambda_{2}$ અને $C_{2}$ છે. પ્રથમ માધ્યમની સાપેક્ષે બીજા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક નીચેનામાંથી કયો છે?
હવામાં $4200 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકરંગી વાદળી પ્રકાશનો કિરણપુંજ પાણીમાં $(\mu = 4/3)$ પ્રવેશે છે. પાણીમાં તેની તરંગલંબાઈ .......$\mathring{A}$ થશે.
Easy
View Solutionપ્રકાશના એક ચોક્કસ કિરણનો ઓપ્ટિકલ પાથ, જેણે ફ્લિન્ટ ગ્લાસમાં $3 \ cm$ અંતર કાપ્યું છે, તે અન્ય માધ્યમમાં '$x$' $cm$ અંતર કાપતા કિરણના ઓપ્ટિકલ પાથ જેટલો જ છે। '$x$' નું મૂલ્ય શોધો [ફ્લિન્ટ ગ્લાસનો વક્રીભવનાંક $= 1.6$, અન્ય માધ્યમનો વક્રીભવનાંક $= 1.25$]. ($cm$ માં)
$5 \times 10^{14} \ Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતો એકવર્ણી પ્રકાશ શૂન્યાવકાશમાં ગતિ કરી $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં પ્રવેશે છે. માધ્યમમાં તેની તરંગલંબાઈ ....... $\mathring{A}$ છે.
Easy
View Solutionહવામાં પ્રકાશની ઝડપ $3 \times 10^8 \, m/s$ છે. હીરામાં તેની ઝડપ કેટલી હશે,જેનો વક્રીભવનાંક $2.4$ છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo