વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર માટે બાયો-સાવરનો નિયમ લખો અને સમજાવો. ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા જણાવો અને તેનો એકમ વ્યાખ્યાયિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બાયો-સાવરનો નિયમ: વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ $I d \vec{l}$ થી $\vec{r}$ સ્થાન સદિશ ધરાવતા બિંદુએ ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $d \vec{B}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I d l \sin \theta}{r^2} \hat{r}$
બાયો-સાવરના નિયમ અનુસાર,ક્ષેત્રનું મૂલ્ય $d B$:
$(1)$ વાહકમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto I$
$(2)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડની લંબાઈ $|d \vec{l}|$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto d l$
$(3)$ $\sin \theta$ ના સમપ્રમાણમાં છે,જ્યાં $\theta$ એ $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે: $d B \propto \sin \theta$
$(4)$ બિંદુ $P$ ના વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડથી અંતર $r$ ના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે: $d B \propto \frac{1}{r^2}$
આ બધા પરિબળોને જોડતા,$d B \propto \frac{I d l \sin \theta}{r^2}$,અથવા $d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3}$.
દિશા: $d \vec{B}$ ની દિશા $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ ને સમાવતા સમતલને લંબ હોય છે,જે જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
એકમ: ચુંબકીય ક્ષેત્રનો $SI$ એકમ ટેસ્લા $(T)$ છે. $1 \text{ Tesla} = 1 \text{ Weber/meter}^2$.

Explore More

Similar Questions

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર પર $\frac{\pi}{2}$ ખૂણો આંતરાય છે. તેમાંથી $I$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે? ($\mu_0 =$ મુક્ત અવકાશની પરમીએબિલિટી)

એક વર્તુળાકાર ગૂંચળું જેમાં ચોક્કસ પ્રવાહ વહે છે,તે તેના કેન્દ્ર પર $B_{0}$ જેટલું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. હવે આ ગૂંચળાને ફરીથી એવી રીતે વીંટાળવામાં આવે છે કે જેથી તેમાં $3$ આંટા થાય અને તેમાંથી તેટલો જ પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે. તો કેન્દ્ર પર નવું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $R$ અવરોધ ધરાવતા તારને $a$ બાજુવાળા ચોરસના સ્વરૂપમાં વાળવામાં આવ્યો છે. તેમાંથી વહેતા પ્રવાહને કારણે ચોરસના કેન્દ્ર $O$ પર ચુંબકીય પ્રેરણ શોધો.

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કઈ સદિશ રાશિ છે?

વિદ્યુતપ્રવાહ $i$ વહન કરતો એક તાર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ આકાર ધરાવે છે. વિભાગ $AB$ એ $r$ ત્રિજ્યાનો એક ચતુર્થાંશ વર્તુળ છે. કેન્દ્ર $C$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર કઈ દિશામાં હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo